Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesinin ticari senet alacağından kaynaklanan ihtiyati hacze itirazın görev, yetki ve ciranta sorumluluğu çerçevesinde esastan reddine dair istinaf kararı.
Özet: Alacaklının vadesi gelmiş 1.000.000 TLlik bonoya dayanarak borçluların mallarını kaçırma hazırlığında olduğu iddiasıyla talep ettiği ihtiyati haciz kararına, borçlular görev ve yetki itirazları, tacir sıfatı, ciranta konumları ve ciro zincirindeki imza sahteciliği iddialarıyla itiraz etmiş; ilk derece mahkemesi ihtiyati haciz şartlarının mevcut olduğu ve mahkemenin görevli/yetkili olduğu gerekçeleriyle bu itirazları reddetmiş olup, yüksek mahkeme uyuşmazlık konusu olan ihtiyati haciz şartlarının hukuka uygunluğunu incelemektedir.
T.C. ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ BAM 22. HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No: ████████ - ████████
T.C.A N K A R AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ22. H U K U K D A İ R E S İ ESAS NO : ████████ (ESASTAN RET )KARAR NO : ████████T Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F K A R A R IİNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2025ESAS-KARAR NO : ████████ D.İŞ ████████ KTALEP KONUSU : İhtiyati HacizKARAR TARİHİ : █████/2026YAZILDIĞI TARİH : █████/2026 Taraflar arasında yukarıda bilgileri belirtilen kararın Dairemizce incelenmesi ihtiyati hacze itiraz edenler ..., ... ve ... vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca, yapılan ön inceleme sonucu, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği ve eksiklik bulunmadığı anlaşıldığından inceleme aşamasına geçilmiştir. İncelemenin dosya üzerinde yapılmasına karar verildi. GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ İDDİANIN ÖZETİİhtiyati haciz talep eden vekili talep dilekçesinde özetle:█████/2025 tarihli dilekçesi ile ilişikte sunulan █████/2024 tanzim tarihli █████/2025 ödeme günlü, 1.000.000,00-TL bedelli, senedin borçlular tarafından ödenmediğini, borçluların mallarını kaçırmak için hazırlık işlemlerine başlamış oldukları tespit edildiğinden alacağın alınabilmesi için borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile 3. kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine kararı verilmesini talep etmiştir. Mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmiştir.SAVUNMANIN ÖZETİİhtiyati hacze itiraz eden borçlular ..., ... ve ... vekili; müvekkillerinin bankalardan gelen bloke mesajlarıyla durumu öğrendiklerini, taraflarına ihtiyati haciz kararına dair tebligat yapılmadığını, ödeme emrinin müvekkillerine tebliğ edilmediğini, mahkemenin yetkisiz olduğunu, görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, müvekkillerinin tacir olmadığını, ayrıca ihtiyati haciz başvurusunda bulunanında tacir sıfatının bulunmadığını, bu nedenle görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, yetkili mahkemelerinde Akyurt Mahkemeleri olduğunu, müvekkilinin ciranta olduğundan ihtiyati hacze karar verilemeyeceğini, yalnızca keşideci aleyhine ihtiyati haczin mümkün olduğunu, bu nedenle itirazlarının kabulünü, aksi takdirde teminat karşılığında ihtiyati haczin kaldırılmasını, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin ihtiyati tedbir talep eden üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİMahkemece; ihtiyati haciz kararının bonoya dayandığı, kıymetli evrakın TTK'da düzenlenmiş olması nedeni ile uyuşmazlığa bakma görevinin Asliye Ticaret Mahkemesine ait olduğu, İİK m.50 uyarınca HMK'nın yetkiye ilişkin hükümleri kıyas yoluyla uygulanacağı, bu kapsamda HMK m.7 uyarınca bir kısım borçluların yerleşim yerinin Ankara Mahkemelerinin yargı çevresinde bulunması nedeni ile uyuşmazlığa bakma konusunda mahkemenin yetkili olduğu, sunulan belgelere göre, bonoda ki imzanın şirket yetkilisine ait olmadığı ve bu nedenlerle itirazın yargılamayı gerektirdiği ve esasa ilişkin açılacak olan davada ileri sürülebileceği, verilen ihtiyati haciz kararında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı gerekçesiyle ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiş, hükme karşı itiraz edenler vekilince istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.İSTİNAF SEBEPLERİİhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekili; mahkemenin görevsiz ve yetkisiz olduğunu, müvekkillerinin ciranta olduğunu ihtiyati hacze karar verilemeyeceğini, ödememe protestosunun 3. iş gününde çekildiğini, alacaklının müvekkillerine karşı takip hakkına sahip olmadığını, ciro zincirinde yer alan ilk cirantanın imzasının sahte olduğunu, suç duyurusunda bulunduklarını belirterek ihtiyati hacze itirazlarının kabulü ile hukuka aykırı olarak verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.UYUŞMAZLIK KONUSU OLAN HUSUSLARUyuşmazlık, ihtiyati haciz şartlarının bulunup bulunmadığı noktasında toplanmaktadır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇETalep; ihtiyati hacze itiraz istemine ilişkindir.İnceleme, 6100 sayılı HMK’nin 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle sınırlı, ancak kamu düzenine ilişkin nedenler resen göz önünde tutularak yapılmıştır. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu(İİK)'nun 257.maddesinde ihtiyati haciz şartları düzenlenmiş olup buna göre; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklariyle diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir.Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:1–Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;2–Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlâl eden hileli işlemlerde bulunursa..." İİK'nun 258.maddesinin 1.fıkrası uyarınca "....Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur....." Bu hükme göre alacaklının, alacağının varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin şekilde ispat etmesi aranmamakta, bu konuda mahkemeye kanaat verecek delilleri göstermesi yeterli kabul edilmektedir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4. maddesine göre Türk Ticaret Kanunun'da öngörülen hususlardan doğan hukuk davaları ve çekişmesiz yargı işleri ticari dava ve ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi sayılır. İhtiyati hacizde yetkili mahkeme, İİK 258. maddesi yollamasıyla İİK 50. maddesine göre belirlenir. Anılan maddede ise, HMK hükümlerine atıfta bulunulmuştur. Buna göre, bonoya dayalı olarak, alacaklı , borçlunun yerleşim yerinin bulunduğu yerdeki genel yetkili, (HMK. 6.md.), borçluların birden fazla olması halinde bunlardan birinin yerleşim yerindeki (HMK. 7. md) veya bonoda öngörülen ödeme yerindeki ancak 6102 sayılı TTK'nun 777/3. maddesine göre ödeme yeri gösterilmeyen bonoda, düzenlenme yerinin ödeme yeri olduğunun kabulü gerekeceğinden, bononun düzenlenme yerindeki mahkemelerde talepte bulunabilecektir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 778 maddesinin atfıyla bonaya da uygulanan aşağıdaki düzenlemeler yer almaktadır: TTK'nın 714. Maddesinin 3. Fıkarsı uyarınca belirli bir günde veya düzenlenme gününden ya da görüldükten belirli bir süre sonra ödenmesi şartını içeren bir poliçeden dolayı çekilecek ödememe protestosunun, ödeme gününü izleyen iki iş günü içinde çekilmesi zorunludur. TTK'nın 723. Maddesinin 1. Fıkarsı uyarınca hamil, protesto gününü veya poliçede “gidersiz” kaydı mevcut ise, ibraz gününü izleyen dört iş günü içinde, kabul etmeme veya ödememe hâllerini, kendi cirantasına ve düzenleyene ihbar etmek zorundadır. Aynı maddesinin 7. fıkrası uyarınca birinci ve ikinci fıkralarda gösterilen süreler içinde ihbarname göndermeyen kişi başvurma hakkını kaybetmez. TTK'nın 730. Maddesinin 1. Fıkrasının b bendi uyarınca kabul etmeme veya ödememe protestosu düzenleme için belirli süreleri geçirirse kabul eden kişi hariç olmak üzere, cirantalara, düzenleyene ve diğer borçlulara karşı sahip olduğu hakları kaybeder.Somut olayda yukarıda açıklanan düzenlemeler de dikkate alındığında; ihtiyati haciz talebi bonaya dayalıdır. Kıyemetli evrakın TTK'da düzenlenmiş olması nedeni ile uyuşmazlığa bakma görevi Asliye Ticaret Mahkemesine aittir. HMK'nın 7. maddesi uyarınca bir kısım borçluların yerleşim yerinin Ankara Mahkemelerinin yargı çevresinde bulunması nedeni ile uyuşmazlığa bakma konusunda mahkeme yetkilidir. Keşideciye çekilen protesto süresindedir. Her ne kadar cirantalara ihbar yapıldığına ilişkin bir delil tespit edilememişse de bu durum kanunun açık hükmü gereği başvurma hakkını düşürmez.Mahkemece, yargılamanın HMK'da düzenlenen usul kurallarına uygun olarak yapılmış olmasına, kamu düzenine aykırılık hallerinin bulunmamasına, dosya kapsamındaki bilgi, belge ve toplanan deliller değerlendirilip yasal düzenlemelere uygun isabetli, yeterli gerekçeyle karar verilmiş olmasına ve özellikle ihtiyati haciz koşullarının bulunmamasına göre ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkeme kararında usul ve esas yönünden hukuka aykırılık olmadığından ihtiyati hacze itiraz edenler vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1.b.1. maddesi uyarınca esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.HÜKÜM :Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-İhtiyati hacze itiraz eden borçlular vekilinin istinaf başvurusunun Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1.maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,3-İstinaf eden tarafından yapılan istinaf posta giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-İstinaf incelemesi sırasında duruşma açılmadığından karşı taraf lehine vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,5-HMK'nin 333.maddesi gereğince gider avansından kalanının karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,6-Kararın tebliğinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,HMK'nin 362/1.f maddesi gereğince dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda kesin olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi. Başkan e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Üye e-imzalıdır Katip e-imzalıdır NOT: BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP, AYRICA FİZİKİ OLARAK İMZALANMAYACAKTIR. "5070 sayılı Kanun m. 5 ve 6098 sayılı TBK m. 15. uyarınca elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan fiziki imza ile aynı sonucu doğurur."