kullanıcı hatasıyla hasar gören ekskavatör için sigorta şirketinin ödediği tazminatın, poliçedeki özel rücu şartı nedeniyle davalı alt taşerondan tahsiline yönelik itirazın iptali davası.

Kullanıcı hatasıyla hasar gören ekskavatör için sigorta şirketinin ödediği tazminatın, poliçedeki özel rücu şartı nedeniyle davalı alt taşerondan tahsiline yönelik itirazın iptali davası.

Özet: Bu dava, sigorta şirketinin, sigortalısı olan ekskavatörde kullanıcı hatasından kaynaklanan hasar sonucunda ödediği 36.332,52 Euro tutarındaki tazminatın, zarardan sorumlu olduğunu iddia ettiği alt yüklenici konumundaki davalıdan rücuen tahsilini talep ettiği bir itirazın iptali davasıdır; ancak bilirkişi raporunda, makine kırılması sigorta poliçesinde sigortacının kiracılara ve alt kiracılara karşı rücu hakkı bulunmadığına dair özel bir şartın yer aldığı tespit edilerek, bu şart gereğince davalıdan rücu talep edilemeyeceği belirtilmiştir.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : █████/2025

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirket nezdinde sigortalı bulunan ---- marka---- tipi --- model ---- şase numaralı paletli ekskavatörde aşırı zorlamaya bağlı olarak hasar meydana geldiğini, aşırı zorlama (kullanıcı hatası) nedeniyle bomunda iki ayrı yerde çatlaklar bulunduğunu, çatlaklardan birisinin bomun alt yüzeyinden başlayıp, yan yüzde devam ettiğinin tespit edilmiş olduğunu, meydana gelen zarar nedeniyle müvekkili sigorta şirketi tarafından 28.11.2019 tarihinde 36.332,52-EUR tutarında tazminat ödemesinde bulunulduğunu, TTK m.1481 kapsamında söz konusu tazminatın kusuru sebebiyle sorumlu olan davalı taraftan rücuen tazmin etme zorunluluğu doğduğunu belirterek, icra dosyasına yapılan itirazın iptaline, takibin 36.332,52-EUR (takip toplamı) üzerinden devamı ile 28.11.2019 (sigorta tazminatının ödeme tarihi) tarihinden itibaren işleyecek faiziyle (ticari temerrüt faizi) birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP :

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle, davanın husumet yokluğundan reddi gerekmekte olduğunu, söz konusu hasarın meydana gelmesinde müvekkilinin herhangi bir kusur ve ihmali bulunmamakta olduğunu, davacı tarafından dava dilekçesinde ihtiyati haciz talebinde bulunulmuşsa işbu haksız ve hukuka aykırı talebinin de reddi gerekmekte olduğunu, bununla birlikte, davanın -----ihbarını talep ettiğini, davacı delillerinin tarafına tebliğ edilmediğini, davacı tarafından aynı uyuşmazlık konusuna ilişkin olarak müvekkili aleyhine --- Asliye Ticaret Mahkemesi -----sayılı dosyası üzerinden dava açıldığını, haksız ve hukuka aykırı olarak açılan davanın usulden ve esastan reddine, müvekkil aleyhine haksız ve kötü niyetli icra takibi yapan davacı aleyhine takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin de davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava, █████/2019 tarihinde dava konusu iş makinesinde kullanıcı hatası (aşırı zorlama) sebebiyle meydana gelen zararın poliçe hükümleri gereğince davalıdan tahsili talebine ilişkindir.Davacı, █████/2019 tarihinde dava konusu iş makinesinde kullanıcı hatası (aşırı zorlama) sebebiyle zararın meydana geldiğini, davalı ile dava konusu iş makinası yönünden "Makina Kırılması Sigorta Poliçesi" akdedildiğini, dava konusu hasar ve zararın poliçe ve teminat kapsamında olduğunu, davalıya başvuru yapılmasına rağmen zararın ödenmediğini, oluşan zararın poliçe hükümleri gereğince davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, sigorta poliçesi, hasar dosyası celp edilmiş, ----- Ticaret Odasından davalının ticari sicil kayıtları dosya arasına alınmış, ---. İcra Dairesi ----- Esas sayılı İcra Dosyası UYAP üzerinden celp edilerek dosya içerisine alınıp incelenmiş, 17.04.2026 tarihli bilirkişi raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.

Bilirkişi tarafından düzenlenen 17.04.2026 tarihli raporunda özetle, "...davaya konu ---- marka --- tipi ---- model ------ şase numaralı paletli ekskavatörde; - ---- üzerinde farklı noktalarda ortaya çıkan çatlakların, üretim kaynaklı olmadığı, operasyonel kaynaklı, kullanıcı hatasına dayalı olduğu, - İş makinesinin daha önce üç kez çatlak onarımı görmüş olduğu göz önünde bulundurulduğunda, davaya konu iş makinesindeki bom çatlaklarının onarımla giderilebilir durumda olmadığı, komple bom değişimi gerektiği, - Değişim ile onarım tutarının █████/2019 olay tarihinde KDV dahil 250.000-TL (40.369,47 Euro) olduğu, davacı şirketin makine sahibine 10% muafiyet tenzili uygulayarak 36.332,52 Euro ödemede bulunmuş olduğunu gösterir, █████/2019 işlem tarihli banka dekontunun dosyada mevcut olduğu, -█████/2019 ödeme tarihindeki 36.332,52 Euro tutarın Türk lirası karşılığı, ---- Döviz Satış Kuru üzerinden; (36.332,52 Euro x 6,3511 TL) 230.751,47-TL olacağı, - Sigorta şirketi tarafından düzenlenen makine kırılması sigorta poliçesinde , sigortacının kiracı ve alt kiracılara karşı rücu hakkı bulunmadığı özel şartı yer aldığı, bu özel şart gereğince davalı alt taşerona rücu edemiyeceği,..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.

Dava dışı sigortalı ---- şirketi ile davacı sigorta şirketi arasında dava konusu iş makinası yönünden "Makina Kırılması Sigorta Poliçesi" akdedilmesi hususunda bir ihtilaf bulunmamaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık, dava konusu zararın poliçe ve teminat kapsamında olup olmadığı, poliçe ve teminat kapsamında ise davalının oluşan zarardan sorumlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

Hemen belirtmek gerekir ki, dava konusu zarar hakkında ---- nolu poliçe esas alınarak daha önce ----ATM----- Esas sayılı dosyası ile talepte bulunulduğu, anılan dosyada zararın teminat kapsamında olmaması sebebiyle reddine karar verildiği, UYAP üzerinden yapılan kontrollerde dosyanın halen istinaf aşamasında olduğu, kesinleşmediği görülmüştür. Eldeki davada ise davacı taraf bu kez, aynı poliçeye ek olarak düzenlene---- numaralı poliçeyi dayanak yaparak talepte bulunmuştur. Başka bir deyişle, iş bu davamızın konusu oluşturan poliçe ile ---- ATM ----- Esas sayılı dosyasında poliçeler farklı olup anılan husus mahkememize değerlendirilmiş ve poliçelerin farklı olması sebebiyle derdestlik dava şartının oluşmadığı kanaatine varılmış, davanın esasına girilerek uyuşmazlık sonuçlandırılmıştır.Kural olarak, bir vakıadan kendi lehine haklar çıkaran/iddia eden taraf, o vakıayı ispat etmeye mecburdur (4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6.maddesi).

Dava konusu -----numaralı sigorta poliçesinde; "Sözleşmenin sigorta konusu başlığında açıklanan finansal kiralamaya konu olan hareketli makineler,ekipmanlar,personel yükseltici platformların ---- kiracısı tarafından 3.şahıslara Alt Kiralama yolu ile verilmesi durumunda, kiracı ve alt kiracının arasında imzalanacak sözleşme temin edilmek sureti ile kiracı değişikliği poliçelere ek zeyil ile not edilmese bile sigortacının tazminat yükümlülüğü devam edecektir.Sigortacının rücu hakkı bulunmamaktadır" özel şartı yer almaktadır.Somut olayda, dava konusu ekskavatörün davalı-alt kiracı ----- kullanımında iken kullanıcı hatası ile zarar gördüğü, poliçe özel şartları ve poliçe genel şartları 1.madde kapsamında kullanıcı hatası kusuru davacı sigorta şirketinin teminat kapsamına alınmış olup davacının davalıya rücu hakkının olmadığı anlaşılmış, poliçe özel ve genel şartları nazara alınarak sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiştir.Her ne kadar, davacı taraf dava dışı ---- şirketi ile 24.06.2020 tarihli ----- numaralı zeyilnamesini düzenlenmiş ve dava bu poliçeye dayandırılmış ise de; anılan zeyilname hasardan sonra düzenlenmiş olup hasar tarihi itibariyle ----- nolu poliçe ve poliçede yer alan özel şart geçerlidir. Sigorta şirketi tarafından düzenlenen zeyilname 24.06.2020 hasar tarihinden sonraki hasarlarda rücu hakkını tanımakta olup aksi yöndeki davacı itirazlarına itibar edilmemiştir.İtirazın iptali davalarında davalı yararına kötüniyet tazminatına hükmedilebilmesi için davacı/alacaklının takip yapmakta haksız ve alacaklının kötüniyetli olması şarttır. -----) Eldeki davada, davacı sigorta şirketi aynı uyuşmazlık ve aynı hasar hakkında açmış olduğu dava sebebiyle ---ATM ----- Esas sayılı dosyası) poliçedeki özel kloz gereği rücu hakkının olmadığının bilmesine rağmen dava dışı ----- şirketi ile 24.06.2020 tarihli zeyilname yaparak rizikoyu teminat altına çalışması sebebiyle kötüniyetli olduğu sabit olduğundan davalı/borçlunun tazminat talebinin kabulüne karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın REDDİNE,

2-Hükmedilen asıl alacağın %20'si oranında kötüniyet tazminatının davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

3-Alınması gerekli karar harcı 732,00-TL'nin davacı tarafça peşin olarak yatırılan 20.748,37-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 20.016,37-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halide davacıya iadesine,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,

6-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.600,00-TL arabuluculuk ücreti davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

7-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/4 maddesindeki esaslara göre belirlenen 45.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.