Dernek yönetim kurulu kararıyla üyelikten ihraç edilen kişinin, genel kurul kararı kesinleşene dek üyeliğinin devam ettiğinin tespitine yönelik davanın Yargıtayca onanması.
Özet: Yönetim kurulu kararıyla dernek üyeliğinden ihraç edilen davacının, Türk Medeni Kanunu ve dernek tüzüğüne göre ihraç kararlarının genel kurul tarafından alınması gerektiğini, dernek içi denetim yollarının tüketilmediğini ve genel kurul kararı olmaksızın gerçekleşen bu ihraç işleminin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek üyeliğinin devam ettiğinin tespitini talep ettiği uyuşmazlıkta; ilk derece mahkemesi ve bölge adliye mahkemesi, genel kurul kararı olmadan üyelikten ihraç edilen davacının dernek haklarından yararlanması için hukuki yararı bulunduğunu ve üyeliğinin devam ettiğini hükmetmiş, bu kararlar temyiz incelemesinde de usul ve yasaya uygun bulunarak onanmıştır.
MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 43. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ████████ E., ███████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davalı kulüp (dernek) üyesi olan davacının davalı kulüp yönetim kurulu tarafından 25.08.2021 tarihli ve ███████ sayılı yönetim kurulu kararı ile üyelikten ihracına karar verildiğini, davacının yönetim kurulu kararına karşı 03.09.2021 tarihinde dernek genel kuruluna itiraz ettiğini, genel kurulun onayı olmadan yönetim veya disiplin kurulu kararlarının derneğin iç denetim yolları tüketilmiş kararları olarak kabul edilemeyeceğini, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 80. maddesine göre de dernek üyeliğine kabul ve üyelikten ihraç hallerinin genel kurula ait olduğunu, dernek genel kurulunun dernek üyeliğinden ihracına ilişkin bir kararının bulunmadığını ileri sürerek, davacı tarafından yapılan itirazın 4721 sayılı Kanun'un 80/1. maddesi gereğince dernek genel kurulunda görüşülüp karara bağlanması ve bu karara karşı yargı yoluna başvurulması halinde karar kesinleşinceye kadar davacının üyeliğinin devam ettiğinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; haksız davanın reddini savunmuştur.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla derneklerin işleyişine ilişkin Türk Medeni Kanunu ve dernek tüzüğünün incelenmesinde ihraca ilişkin kararların genel kurul tarafından alınacak kararla mümkün olduğu, davacının itirazının dernek genel kurulu tarafından görüşülmediği bu nedenle dernek içi denetim yollarının tüketilmediği görülmüş ise de, dosya arasına alınan evraklar ile davacının dava dilekçesinde belirttiği hususlar dikkate alındığında davacının dernek üyeliğinin devam ettiğine ilişkin tespit kararı istemesinde hukuki yararının bulunduğu, aksinin düşünülmesi halinde genel kurul kararı alınmadan sadece yönetim kurulu kararıyla ihraç edilen davacının dernek üyeliğinin sağladığı hak ve menfaatlerden yararlanamayacağı, bu haliyle davacının dava tarihi itibarıyla dernek üyeliğinin tespitinin istenilmesine hukuki yararının bulunduğu, davacı bakımından karar verilmesinin ihraç kararının kesinleşmesine kadar derneğin kendisine sağladığı hak ve menfaatlerden yararlanma sağlayacağı gerekçesiyle davanın kabulüne, davacının dava tarihi itibarıyla davalı dernekte üye olduğunun ve üyeliğinin devam ettiğine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesi kararında davanın esasıyla ilgili tarafların gösterdiği hükme etki edecek tüm delillerin toplandığı, kanunun olaya uygulanmasında ve gerekçede hata edilmediği, ihtilafın doğru olarak tanımlandığı, kararın usul ve kanuna uygun olduğu gerekçesiyle istinaf başvurusunun 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 353/1-b/1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürülen gerekçeleri tekrar ederek davanın hukuki dayanağının bulunmadığını, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, eksik inceleme ile karar verildiğini ileri sürerek, Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, dernek üyeliğinin devam ettiğinin tespiti istemine ilişkindir. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile İlk Derece Mahkemesi kararındaki gerekçelere, 6100 sayılı Kanun’un 369/1. maddesi de gözetilerek yapılan incelemede aynı Kanun’un 371. maddesinde yer alan sebeplerden biri de bulunmadığına göre, temyizen incelenen karar usul ve kanuna uygun olup davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA,427,60 TL peşin harcın onama harcına mahsubu ile kalan 304,40 TL'nin temyiz eden davalıdan alınmasına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,11.02.2026 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.