Danıştayda, yol çalışmasıyla oluşan su baskınından zarar gören fidanlık işletmesinin tazminat davasında belediyenin hizmet kusuru ve ruhsat eksikliği nedeniyle davacının müterafik kusurunun değerlendirildiği temyiz.
Özet: Davalı belediyenin yol yapım çalışmaları sırasında yetersiz altyapı bırakması sonucu davacıya ait fidancılık işletmesinde meydana gelen su baskını zararının tazmini davasında, ilk derece mahkemesi belediyenin hizmet kusurunu tespit ederek davacıya tazminat ödenmesine karar vermiş, ancak bölge idare mahkemesi davacının gerekli işletme ruhsat ve belgelerine sahip olmaması nedeniyle %50 müterafik kusurlu olduğuna hükmederek tazminat miktarını yarıya indirmiş, her iki taraf da bu karara karşı temyiz başvurusunda bulunmuştur.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNANLAR: 1- (DAVACI) ...VEKİLİ : Av. ... 2- (DAVALI) ... Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının aleyhlerinde olan hususlarının karşılıklı olarak temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, ... Peyzaj Fidancılık adlı işletmesinin bulunduğu (█████/2021 tarihli beyan dilekçe ile düzeltilen) Kocaeli ili, Başiskele ilçesi, ... Mahallesi, tapunun ... ada, ... parsel sayılı taşınmazında gerçekleştirilen yol çalışmasından kaynaklanan █████/2019 tarihinde meydana gelen su taşkını olayında zarar gören ürünlerin bedeline karşılık, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 53.000,00 TL (miktar artırımı ile 1.512.050,00 TL)'nin tazmini istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti:... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; dava dosyasında yer alan bilgi ve belgeler ile bilirkişi raporlarının birlikte değerlendirilmesi neticesinde Kiraz Deresi yan kollarına ait yataklardan gelen ve ... Deresine boşalması gereken yağmur sularının, imar planında 17 m'lik imar yolu olan ... Caddesi yol kotunun yukarıda olması ve dereyi enine kesen, alt yapı (dere) geçişinin yetersiz olması, ayrıca diğer alt yapı geçişlerinin de orman alanından ve dağdan gelen yağmur ve kar sularına karşı yetersiz olması nedeniyle göllenmelere ve su baskınlarına neden olduğu, ... Caddesi ile ilgili çalışmalarda yetkili kurum olan davalı idarece yol yapımı sırasında yeterli alt yapı geçişlerinin bırakılmamasından kaynaklı olarak davacının fidanlığında bulunan ürünlerin zarar gördüğü ve olay tarihi olan █████/2019 itibarıyla zarar gören ürünlerin toplam tutarının 1.360.800,00-TL olduğu alınan bilirkişi raporları ile tespit edildiği sonucuna varıldığı gerekçesiyle davacının maddi tazminat isteminin kısmen kabulü ile 1.360.800,00-TL maddi tazminatın davalı idarece davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin 151.250,00-TL maddi tazminat isteminin reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: Dairelerince yapılan █████/2023 tarihli ara kararına cevaben Başiskele Belediye Başkanlığı ile Kocaeli Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından sunulan bilgi ve belgelere bakıldığında, davacıya ait tazminat istemine konu fidancılık işletmesinin iş yeri açma ve çalışma ruhsatının bulunmadığı, fidancılık faaliyeti yapılabilmesi için Tohumculuk Sektöründe Yetkilendirme ve Denetleme Yönetmeliğine göre meyve ve asma türlerinde üretim materyali, fidan üreten, işleyen, pazarlayan gerçek ve tüzel kişilerin Fidan Üretici Belgesi, süs bitkileri faaliyeti yapabilmesi için süs bitkileri çoğaltım materyallerini üreten, işleyen, pazarlayan gerçek ve tüzel kişilerin Süs Bitkisi Üretici Belgesi alması gerektiği, davacı ...'e ait ... Peyzaj Fidancılık adlı işletmeye ilişkin olarak ise davacı tarafından İl Tarım ve Orman Müdürlüğüne herhangi bir izin talebinde bulunulmadığı, İl Müdürlüğüne yapılmış herhangi bir fidan, fide ve süs bitkisi üretici belgesi başvurusunun bulunmadığının görüldüğü, bu sebeple davacının tazminat istemine konu olaydan kaynaklanan zararının meydana gelmesinde müterafik kusurunun bulunduğu anlaşılmakla hükmedilecek tazminatta bu hususun nazara alınması gerektiği, davacının maddi tazminat istemi bakımından dosyada mevcut █████/2022 tarihli bilirkişi ek raporu uyarınca hesaplanan 1.360.800,00-TL'nin davacının %50 müterafik kusuru oranında azaltılması gerektiği, sonuç olarak 680.400,00-TL maddi tazminatın davalı idarece davacıya ödenmesi gerektiği ve istinafa konu idare mahkemesi kararının 1.360.800,00 TL'lik maddi tazminat isteminin kabulüne dair kısmının 680.400,00 TL'yi aşan kısmında hukuki isabet bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle, davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile, kararın Dairelerince kabulüne karar verilen 680.400,00 TL maddi tazminat tutarını aşan kısmının kaldırılmasına, söz konusu kısım yönünden davanın reddine, 680.400,00 TL maddi tazminat talebinin kabulüne ilişkin kısmı bakımından ise davalı idare tarafından yapılan istinaf başvurusunun reddine, sonuç olarak 680.400,00 TL maddi tazminatın davalı idarece davacıya ödenmesine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : 1- Davacı tarafından, tazminat istemine konu zararın dava konusu taşınmazın bulunduğu yerdeki Kiraz Deresinin ıslah çalışması yapılmadan kurutulması ve ... Caddesine bağlanmasından kaynaklandığı, 2018 yılında da aynı şekilde su baskını olayı olduğu ve kendi imkanları ile zararını giderdiği, davalı idarenin hizmet kusurundan kaynaklanan zarardan dolayı kendisinin kusuru olmadığı ileri sürülmektedir. 2- Davalı idare tarafından, tazminata konu olayın meydana gelmesinde kendilerinin kusuru ve sorumluluğu olmadığı, zararın meydana gelmesinde davacının basiretli bir tacir gibi davranmaması, mevzuat hükümlerine uymamasından kaynaklandığı, ruhsata tabi işlemlere esas belge sunmadığı, dere yatağının ıslahı ve su baskınları ile alt yapı hizmetlerinin yerine getirilmesinde ilgili ve sorumlu kurum kuruluş hatalı tespit edildiği, asıl sorumlu idarenin Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü olduğu ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMALARI : Taraflarca savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden davalı idarenin yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra işin gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçelerde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz istemlerinin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunanlar üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine, kullanılmayan ...TL temyiz YD harcının istemi halinde davalı idareye iadesine, 4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.