Antalya 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde kamu taahhüt işinden kaynaklanan kambiyo senetlerine dayalı menfi tespit davasının, konkordato süreci ve yargılama sırasında ödenen çekler neticesinde istirdat davasına dönüşerek sonuçlanması.
Özet: Bu hukuki evrakta, davacı müteahhidin, davalının okul yapım işinde HVAC sistemleri kurulum sözleşmesindeki edimlerini yerine getirmediği gerekçesiyle keşide ettiği çekler üzerinden borçlu olunmadığının tespiti talebiyle açtığı menfi tespit davasının, yargılama sürecinde çeklerin ödenmesiyle istirdat davasına dönüştüğü ve davalının ileri sürdüğü konkordato savunmasının reddedilerek, davacının davalıya sözleşme gereği ödediği meblağların iadesini talep ettiği bir ticari uyuşmazlık ele alınmaktadır.
T.C.
ANTALYA3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2021KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesi özetle; Müvekkili firmanın yıllardır ülke genelinde kamu taahhüt işleri yapan basiretli bir tacir olduğunu, müvekkilinin ... ' da ... ... ... İlkokulu yapım işini üstlenmiş olup söz konusu yapım işiyle ilgili olarak gerekli olan ... sistemleri için davalı firma ile ... tarihinde anlaştıklarını, ancak davalı taraf sözleşmeye uymamış, müvekkilinin ciddi anlamda mağdur ettiğini, müvekkilinin işbu sözleşmeye binaen keşide ettiği çekler bir bir tahsil edilmekte iken işler gereği gibi yapılmadığını, ... ... ... ... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli, ... ... .. .... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli, ... ... ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli, ... ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli, ... ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli, ... ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çekleri yönünden borçlu olunmadığının tespiti ile çeklerin iptaline ve müvekkilinin borçlu olmadığının tespitini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Konkordato başvurusunda bulunan borçlu hakkında mühlet kararının verilmesiyle birlikte borçlu hakkında takip yapılması kural olarak yasaklandığını, yasak kapsamını; Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun’a göre yapılan takipler de dâhil olmak üzere, borçlu aleyhine yapılabilecek her türlü takip oluşturduğunu, mühlet kararının verilmesiyle birlikte borçlu hakkında hiçbir takip yapılamayacağı gibi evvelce başlamış takipler de duracağını, yasağın getirilme maksadı; cebri icra müessesi olan konkordato aracılığıyla borçlunun işletmesinin başında bulunarak mali açıdan iyileşmesini sağlayabilecek tedbirlerin alınmasının sağlanmasına yönelik olduğunu, dikkat edilmelidir ki, İİK 'nun m.294/1 hükmünde mühlet içinde ihtiyati tedbir yahut ihtiyati haciz kararı “verilememesinden” değil, verilen kararların “uygulanamamasından” bahsedildiğini, yasağa rağmen ihtiyati haciz yahut ihtiyati tedbir kararı uygulanırsa uygulanan tedbirler geçersiz (batıl) olacağını, müvekkil şirket tarafından ... tarihinde Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... /... E. Sayılı dosyası ile Konkordato (Adi Konkordatodan Kaynaklanan İİK. 285 ila 308/h) davası açıldığını ve davacı tarafın menfi tespit açarak borçlu olmadığının tespitini isterken aslında müvekkil şirkete zaten borçlu olmayıp alacaklı olduğunu, biz konkordato dosyasına bu konuda gerekli beyanları sunduklarını, davacının yapması gereken konkordato dosyasına alacak kaydı yaptırması gerekeceğini, kendisi alacaklı olup menfi tespit davası açmasına usulen gerek bulunmadığını, bu nedenlerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep ve cevap vermiştir.Antalya ... . Asliye Ticaret Mahkemesinin ... /... Esas sayılı dosyasının uyaptan incelenmesinde; Davacıların ... Limited Şirketi, ... ... ... Limited Şirketi, ... ... .. Limited Şirketi olup davanın ... tarihinde açılan Konkordato olduğu, yapılan yargılama sonunda ... tarihinde davanın reddine karar verildiği, yapılan istinaf üzerine Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... . Hukuk Dairesinin ... tarih ... /... Esas ... Karar sayılı ilamı ile istinaf talebinin reddine karar verildiği ve kararın ... tarihinde kesinleştiği görülmüştür. Dava; taraflar arasında yapılan ... tarihli ... ... ... ... İlkokulu ... sistemlerinin cihaz ve montajı ile ilgili olarak yapılan sözleşmede davalı tarafın edimlerini terine getirmediğinden dolayı davalı tarafa verilen çeklerden davacının borçlu olmadığının tespitine ilişkin olup, yargılama sırasında çek bedelleri ödenmiş olmakla dava istirdat davasına dönüşmüştür. Mahkememizde yargılama devam ederken Antalya ... .Asliye Ticaret Mahkemesi'nde davalı şirket tarafından konkordato başvurusu yapılmış ve davacının menfi tespit istemi de alacak olarak kayıt edilmesi durumunda iş bu dava konusuz kalacağından dolayı bekletici mesele yapılmış ve söz konusu karar kesinleşmekle yargılamaya devam edilmiştir.Yargılama sırasında davaya konu olan ... ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli, ... ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli, ... ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli, ... ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli, ... ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli, ... ... Şubesi ... seri numaralı ... keşide tarihli ... TL bedelli çekler ödenmiş olduğundan dava istirdat davasına dönüşmüştür.Peşin satışta mal ve bedel aynı anda ödenir ve 6098 sayılı TBK’nın 207. maddesine göre aslolan da peşin satıştır. Bir başka anlatımla, alıcı ve satıcının yüklendiği edimler aynı anda ifa edilmektedir. Hiç şüphesiz ki çek de bu tür satışlarda borcun nedenini tüketmek amacıyla ödeme vasıtası olarak kullanılabilir. Kural olarak menfi tespit/istirdat davalarında ispat yükü davalı olan alacaklıdadır. Ancak bu kuralın bazı istisnaları bulunmaktadır. Örneğin menfi tespit/istirdat davasında takibe konu kambiyo senedinin bedelsizliğini ileri süren davacı olan borçlu bu iddiasını ispat ile mükelleftir. Eldeki davada da davacı ... ... .... ... İlkokulu yapım işini üstlenmiş olup söz konusu yapım işiyle ilgili olarak gerekli olan ... ... için davalı firma ile ... tarihinde sözleşme imzalamış ve davaya konu olan çekleri vermiştir. Bu durumda davalının edimi ... ... ve montajı olup peşin satış söz konusu değildir. Davalı sözleşme konusu malların teslim ve montajının yapıldığını ispatlamak zorundadır. Ancak dosya kapsamında davalı tarafça sunulan cevap dilekçesinde edimin yerine getirilmediği ve davacının bu davada borçlu olmayıp alacaklı olduğu açıkça belirtilmiş olmakla davalının edimini yerine getirmediği dosya kapsamından anlaşıldığından davacının davasında haklı olduğu kanaatine varılmış, ancak yargılama sırasında davaya konu olan çeklerin ödenmiş olması nedeni ile dava kendiliğinden istirdata dönüştüğünden taleple bağlı kalınarak ... -TL'nin davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesine karar verilmiş, davacının açıkça faiz talebi bulunmadığından aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile;... -TL'nin davalıdan istirdatı ile davacıya ödenmesine,2-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken toplam ... -TL harçtan daha önceden ödenen toplam ... -TL harç düşüldükten sonra eksik kalan ... -TL harcın davalıdan alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA,3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T. göre hesaplanan ... -TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan; ... -TL Başvuru Harcı, ... -TL Peşin Harcı, ... -TL Tebligat, Posta ve diğer masraflar, olmak üzere toplam ... -TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,5-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra HMK’nun 333. maddesi uyarınca resen yatırana İADESİNE,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, HMK 345. Maddesi uyarınca kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içinde Antalya Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere oybirliği ile verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026Başkan ... ¸ e-imzalıdır Üye ... ¸ e-imzalıdır Üye ... ¸ e-imzalıdır Katip ... ¸ e-imzalıdır