istanbul bölge adliye mahkemesi, ohal kapsamında kapanan şirketin alacak davasında bilirkişi ücreti yatırılmadığı için reddedilen kararın istinaf incelemesi.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, OHAL kapsamında kapanan şirketin alacak davasında bilirkişi ücreti yatırılmadığı için reddedilen kararın istinaf incelemesi.

Özet: Olağanüstü Hal kapsamında kapatılan bir şirketin varlıklarını devralan davacı tarafın, davalıdan satış sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, ilk derece mahkemesi davacının iddia ettiği alacağı yasal defter kayıtları üzerinden ispatlamak için bilirkişi incelemesi talep edilmiş olmasına rağmen belirlenen sürede bilirkişi ücretini yatırmayarak delilini ispat edemediği gerekçesiyle davayı reddetmiş olup, davacı vekili ise istinaf dilekçesinde mahkemenin delil değerlendirmesindeki hatayı ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: █████████

KARAR NO: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2022

NUMARASI: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA: İtirazın İptali (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ: █████/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; █████/2016 tarihli ve 29783 sayılı Resmi Gazetede Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan 668 sayılı Olağanüstü Kanun Hükmünde Kararname ile ....A.Ş. kapatılarak ticaret sicil kaydı resen terkin edilmiş ve tüm mal varlığı Hazineye devredildiğini, OHAL Kapsamında Alınması Gereken Tedbirler Hakkında yürürlüğe konulan 670 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin “Devir İşlemlerine İlişkin Tedbirler” başlıklı 5. Maddesinin 1. Fıkrası; “20/7/2016 tarihli ve █████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler gereğince kapatılan ve ... veya Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gaz_ete; dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının her türlü taşınır, taşınmaz, malvarlığı, alacak ve hakları ile belge ve evraklarının (devralınan varlık); her türlü tespit işlemini yapmaya, kapsamını belirlemeye, idare etmeye, avans dahil her türlü alacak, senet, çek ve diğer kıymetli evraka ilişkin olarak dava ve icra takibi ile diğer her türlü işlemi yapmaya... Maliye Bakanlığı yetkilidir.” Hükmünü içerdiğini, Olağanüstü Hal Kapsamında yürürlüğe konulan Kanun Hükmünde Kararnameler ile kapatılarak mal varlığı Hazineye devredilen kurum, kuruluş, özel radyo ve televizyonlar, gazete, dergi, yayınevi ve dağıtım kanallarının hak, alacak ve malvarlığı ile borç ve yükümlüklerinin tespiti amacıyla Olağanüstü Hal Kanun Hükmünde Kararnameleri Uyarınca Kapatılan Kurum Ve Kuruluşlar Hakkında yapılacak İş Ve İşlemlere İlişkin Çalışma Usul Ve Esasları Hakkındaki 2016/1 Sıra Nolu Milli Emlak Genelgesi ve 371 Nolu Milli Emlak Genel Tebliği yürürlüğe girmiştir. Anılan bu genelge ve tebliğ hükümleri doğrultusunda İnceleme ve Değerlendirme Komisyonları oluşturulmuş ve kapatılan kurumların hak, alacak, mal varlığı ile borç ve yükümlükleri tespit edilerek İnceleme ve değerlendirme Raporları tanzim edildiğini, 2016/1 sayılı Genelge ve 371 sayılı Tebliğ hükümleri uyarınca ....A.Ş. için oluşturulan İnceleme ve Değerlendirme Komisyonu tarafından 15.09.2017 tarih ve ... sayılı İnceleme ve Değerlendirme raporun tanzim edilerek, kapatılan ....A.Ş.'nin mal varlığı, hakları, alacakları ile borç ve yükümlükleri tespit edildiğini, .... A.Ş. ...şubesinin yasal defter kayıtları ve 28.07.2016 tarihli mizanının tetkikinde 128-Şüpheli Ticari Alacaklar hesabından 29.01.062 hesap kodlu ait alacaklara yer verilmiş olup tabloda belirtilen kişilerden, kapatılan kurumun belirtilen tutarlarda alacağı olduğunun tespit edildiğini, kapatılan kurumun ...'ndan 12.154,00 TL alacağı olduğu tespiti yapıldığını, alacağın tahsili istemiyle .... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası üzerinden takibe girişildiğini, davalının haksız itirazı nedeniyle takibin durduğunu beyanla itirazın iptali ile takibin devamını, davalı tarafın % 20 oranından az olmamak üzere icra/inkar tazminatı ile mahkumiyetini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı cevap dilekçesi sunmamış, duruşmadaki beyanlarında davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ...Davacı taraf yasal defter kayıtları uyarınca davalıdan alacaklı olduğunu iddia etmiş ise de; davalının borçlu olduğunu kabullenmemesi karşısında davacının alacaklı olduğunu ispat etmesi gerektiği, davacının alacaklı olduğunu ispat için defter kayıtları üzerinde bilirkişi incelemesi yapılmasının gerekmesi ve davacıya verilen kesin sürede bilirkişi giderinin yatırılmaması nedeniyle defterlerin incelenememesi ve alacağı kanıtlamaya yönelik yeterli başka da delil sunulmadığından davacının davasını ispat edemediği kabul edilmiş ve davanın reddine,

" karar verilmiştir. Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; 15.04.2021 tarihli celsede keşif için gerekli masrafların yatırılması için süre verildiğini, süresinde ödenmezse keşif delilinden vazgeçilmiş sayılacağının ihtar edildiğini, buna karşılık gerekçeli kararda bilirkişi delilinden vazgeçilmiş sayıldığının ifade edildiğini, yerel mahkeme kararının hukuka aykırı olduğunu, celse talikine uğramadan harç yatırıldığını, davanın uzamasının engellenmesi ve davaların ucuz, basit ve çabuk sonuçlandırılması prensibi de kabul edilerek yatırılan avansa göre, kesin sürenin amacına da ulaştığı belirlendiğinden, toplanacak delillere göre davanın sonuçlandırılması gerektiğini, yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesinin doğru görülmediğini, davanın uzamasına sebebiyet verilmediğinden, masrafların süresinde yatırılmadığı sebebiyle keşif işleminin yapılmamasının kanunun amacına aykırı olduğunu, gerekli belgeler toplanmadan keşif kararı verildiğini, keşif gününe kadar da söz konusu müzekkerelere yanıt gelmediğini, dosya keşfe hazır olmadan keşif kararı verildiğini, keşif kararının 15.04.2021'de alındığını, keşif gününün ise 30.04.2021 olarak belirlendiğini, aradaki zaman diliminde dosyadaki işlemlerin yapılabilmesi için yeterli süre olmadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE :

Dava, ticari satım sözleşmesinden kaynaklanan açık hesap (fatura) alacağının tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince verilen kesin süre içinde bilirkişi ücretinin yatırılmaması nedeniyle ticari defterlerin incelenmemesi sonucu alacağın kanıtlanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde; davanın ispatlanıp ispatlanmadığı noktasındadır.

Davacı taraf KHK kapsabında el konulan şirketin mizanında yasal defter kayıtları ve 28.07.2016 tarihli mizanının tetkikinde 128-Şüpheli Ticari Alacaklar hesabından 29.01.062 hesap kodlu alacaklara yer verilmiş olup tabloda belirtilen kişilerden, kapatılan kurumun belirtilen tutarlarda alacağı olduğunun tespit edildiğini iddia ederek alacak talebinde bulunmuştur.

Davalı taraf davaya cevap vermemiş delilde sunmamış olmakla HMK 128 maddesi gereği davacının dava dilekçesinde ileri sürdüğü vakıaların tamamını inkar etmiştir. Davalı █████/2022 tarihli duruşmadaki beyanında da davanın reddini savunmuştur.

İlk derece mahkemesince █████/2022 tarihli davacı vekilinin hazır bulunduğu duruşmada;

3-a.)Davacının iddiası, davalının savunması ve tüm dosya kapsamına göre , yukarıda tespit edilen uyuşmazlıkların hâlli için tarafların Ticari Defter ve belgeleri ile dosya üzerinde █████/2022 günü, saat 14:00da Mahkememiz duruşma salonunda bilirkişi incelemesi yaptırılmasına,

b.)Tarafların bilirkişi seçiminde anlaşamamaları nedeniyle re'sen seçilen ... bilirkişi olarak görevlendirilmesine, bilirkişiye inceleme gününün tebliğine,

c.)Bilirkişinin harcayacağı emek ve mesaileri, dosya kapsamı ve gerektiğinde ticari defterleri yerinde inceleme durumu dikkate alınarak 1.000,00 TL ücret takdirine, takdir edilen bilirkişi ücreti ile 19.00 TL bilirkişi tebligat gideri,38.00 TL bilirkişi raporunun taraflara tebliğ gideri olmak üzere toplam 1.057,00 TL'nin 2 haftalık kesin süre içerisinde davacı tarafça mahkememiz veznesine depo edilmesine,aksi taktirde 6100 sayılı HMK’nun 324. maddesi gereğince bilirkişi deliline dayanmaktan vazgeçmiş sayılacağı hususunun davacı vekiline ihtarına ( ihtar edildi )

d.)6100 sayılı HMK’nun 219,220,222. maddeleri gereğince taraflara bilirkişi incelemesine esas olacak ticari defter, kayıt ve belgelerini inceleme gün ve saatinde mahkememiz duruşma salonunda ibraz etmeleri için süre verilmesine, aynı yasanın 222/3. maddesi gereğince ,inceleme günü defter, kayıt ve belgelerini ibraz etmedikleri ve aynı sürede delilleri ile birlikte ibraz etmemesi hakkında kabul edilebilir bir mazerette göstermedikleri yada belgenin ellerinde bulunduğunu inkar ettikleri ve teklif edilen yemini kabul veya icra etmedikleri taktirde mahkemenin belgenin içeriği konusunda diğer tarafın beyanının kabul edilebileceğinin; davalı tarafından süresinde ticari defterlerin ibraz edilmemesi durumunda HMK’nun 220/3 ve 222/3. Maddeleri gereğince sunmaktan kaçındığınız belgelerdeki (ticari defterlerdeki) kayıtların davacı kayıtlarına uygun olduğunun mahkeme tarafından kabul edebileceğinin ihtarına (ihtar edildi)" şeklinde ara karar oluşturulduğu, davacı tarafın; verilen 2 haftalık kesin sürede bilirkişi ücret avansını yatırmadığı gibi mahkemece belirlenen inceleme günü dahi bilirkişi ücret avansını yatırmadığı, yine inceleme günü ticari defter ve belgelerini ibraz etmediği anlaşılmaktadır. Yine dosyada yapılan incelemede daha önceden yatırılmış bilirkişi incelemesini karşılar gider avansının bulunmadığı anlaşılmaktadır.

Bu durumda verilen kesin ve sonuçları hatırlatılmış süreye rağmen kesin sürenin gereklerinin yapılmadığı, Yargıtay uygulamalarındaki kesin sürede yerine getirilmeyen işlemin celse kaybına neden olmadan yerine getirilmesi halinde ve kesin sürenin amacına ulaştığı hallerde gerekli delil toplanarak karar verilmesi gerektiğine ilişkin kabulün eldeki uyuşmazlıkta uygulama yeri bulunmadığından davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik yoktur.

Açıklanan nedenlerle HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda, ilk derece mahkemesi kararında bir isabetsizlik görülmediğinden davacı tarafın istinaf talebinin reddine ilişkin aşağıdaki şeklide karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacının istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı kurum harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. █████/2026