Hizmet sözleşmesinden doğan otoyol ihlalli geçiş ücreti alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında mahkemenin görev alanı ve tarafların tacir niteliğinin araştırılması.
Özet: Bu itirazın iptali davasında, davacı şirket, davalıya ait ticari araçların otoyol ücretlerini ödemeden yaptığı ihlalli geçişler nedeniyle başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali ile takibin devamını talep etmektedir. Davalı, belirtilen tarihlerde ticari faaliyetleri sırasında ücret ödemeden otoyol kullanmış, yasal sürede ödeme yapmadığı için geçiş ücretlerinin dört katı tutarındaki gecikme cezasıyla birlikte borçlu duruma düşmüştür. Davacı, bu alacakların tahsili amacıyla icra takibi başlatmış, davalı ise ödeme emrine süresinde itiraz etmiştir. Mahkeme, davanın ticari dava niteliğini ve kendi görevini belirlemek amacıyla, tarafların tacir olup olmadığını ve uyuşmazlığın ticari işletmeleriyle ilgili olup olmadığını değerlendirmektedir. Davacı ayrıca, davalı borçlunun icra inkar tazminatına mahkum edilmesini de istemektedir.
T.C.
İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO:████████ EsasKARAR NO :████████DAVA:İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2026KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... işletmesinin davacı müvekkil şirket tarafından yürütüldüğünü, davalı-borçluya ait ... plakalı araçları ile 09.06.2021 ve 25.01.2024 tarihlerinde ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yapıldığını, ihlalli geçiş yapan araç ticari araç niteliğinde olup söz konusu ihlallerin davalı / borçlunun ticari faaliyetini gerçekleştirdiği sırada meydana geldiğini, geçiş ücretlerini ödemeden geçiş yapan araç sahiplerine, 6001 Sayılı Karayolları Genel Müdürlüğünün Hizmetleri Hakkında Kanun’un 30. maddesinin 7. Fıkrası ve 01.07.2022 tarihinde yürürlüğe giren 6001 Sayılı KGMHH Kanunu'nun 54 maddesi ile eklenen geçiçi 6. madde gereğince, ihlalli geçiş tarihinden itibaren on beş günlük süre içerisinde geçiş bedellerini cezasız olarak ödeyebilme imkânı verilmekte ise de, işbu davaya konu ihlalli geçiş ücretlerinin anılan süre içerisinde ödenmediği tespit edildiğini, geçiş ücretlerinin süresi içerisinde ödenmemesi üzerine müvekkili şirketçe; davalı-borçlunun aleyhine .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... E. sayılı dosyası ile ödenmeyen geçiş ücretleri ve geçiş ücretlerine tahakkuk ettirilen geçiş ücretinin 4 katı tutarındaki gecikme cezası alacağının tahsili amacıyla icra takibi başlatılmış olduğunu, davalı-borçluya ödeme emri tebliğ edilmiş ve borçlu süresinde itiraz ettiğini, davalı-borçlunun ... plakalı araçlar ile 09.06.2021 ve 25.01.2024 tarihlerinde Davacı-Alacaklı müvekkili şirkete ait Otoyol’dan ücret ödenmeksizin ihlalli geçişler yaptığını, davalı-borçluya ait araçların Otoyolu kullandığı anlarda OGS (Etiket) hesapları anlık müsait olmadığı tespit edildiğini, takdir edileceği üzere HGS/OGS hesabını müsait tutmak ve geçiş ücretini ödemeye yetecek bakiye bulundurmak davalı-borçlunun sorumluluğunda olduğunu bildirip, fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile; davalı-borçlunun .... İcra Müdürlüğü’nün 2025/... Esas sayılı dosyası kapsamında yapılan itirazın iptali ile takibin devamına karar verilmesini, davalı-borçlu şirketin İİK.m.67/2.maddesi uyarınca takip konusu alacağın %20' sinden az olmamak üzere İcra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı-borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER:... Ticaret Sicil Müdürlüğüne müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ... - ( T.C.: ... ) Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir. ... Esnaf Ve Sanatkarlar Odaları Birliği Başkanlığı' na müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ... - ( T.C.: ... ) Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir. Keçiören Vergi Dairesine müzekkere yazılarak, Mahkememiz davalısı ... - ( T.C.: ... ) Vergi Usul Kanunu 176. ve 177. Maddeleri gereğince 1. Sınıf tacir olup olmadığı, bilanço usulüne göre defter tutup tutmadığı, tacir mi esnaf mı olduğu, tacir ise hangi defterleri tuttuğu hususunda kayıtlarının araştırılarak gönderilmesi istenilmiştir. GEREKÇE:Dava, .... İcra Dairesinin 2025/... esas sayılı dosyasında davalı borçlunun yapmış olduğu itirazın iptali ile takibin devamı talebine ilişkindir. Görev, HMK md. 114 uyarınca dava şartıdır ve mahkeme tarafından re'sen gözetilir. Ticaret mahkemelerinin görevi TTK md. 4'te düzenlenmiştir. Bu maddeye göre her ticari dava ticaret mahkemesinin görevinde değildir. Bir davanın ticaret mahkemesinde görülebilmesi için mutlak veya nispi ticari dava olması gerekir. Mutlak ticari davalar TTK'da düzenlenen konulara ilişkin olup, davanın taraflarının tacir olup olmaması önemli değildir. Nispi ticari davalar ise, her iki tarafın da tacir olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili olan davalardır. Yargıtay 20. HD'nin ████████ Esas ve █████████ Karar sayılı ilamında "Bu maddeye göre bir davanın ticari dava sayılabilmesi için tarafların her ikisinin tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğması veya ticari nitelikte çekişmesiz yargı işi olması veyahut da açılan davanın maddede altı bent halinde sayılan davalardan olması gerekir. Taraflardan biri tacir değilse veya tacir olmasına rağmen uyuşmazlığın ticari işletmeyle ilgisi yoksa ticari davanın varlığından söz edilemez." şeklinde karar verilmiştir. Yine aynı kararda "Ticari iş karinesinin düzenlendiği TTK’nın 19/2. maddesi uyarınca, taraflardan biri için ticari iş sayılan bir işin diğeri için de ticari iş sayılması, davanın niteliğini ticari hale getirmez. TTK, Kanun gereği ticari dava sayılan davalar haricinde, ticari davayı ticari iş esasına göre değil, ticari işletme esasına göre belirlemiştir. Hal böyle olunca, işin ticari nitelikte olması davayı ticari dava haline getirmez." şeklinde ticari davaların ve ticari işlerin ayrımına vurgu yapılmıştır.Somut olayda, davalının esnaf sınırını aşan geliri bulunmaması ve tacir sıfatını haiz olmaması sebebiyle, dava konusunun mutlak ticari davalardan olmadığı da gözetilerek mahkememizin görevsiz olduğu anlaşılmış ve asliye hukuk mahkemelerinin görevli olduğu yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Yukarıda izah edilen gerekçeye istinaden;1-Mahkememizin görevsizliği sebebi ile davanın usulden REDDİNE, görevli mahkemenin İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMELERİ olduğunun tespitine, 2-Karar kesinleştiğinde ve iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurulması halinde dosyanın görevli İSTANBUL ASLİYE HUKUK MAHKEMESİNE GÖNDERİLMESİNE, 3-6100 sayılı yasanın 20. madde uyarınca süresi içinde kanun yoluna başvurulmadığı takdirde, kararın kesinleştiği tarihten; kanun yoluna başvurulması durumunda başvurunun reddi kararının tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde taraflarca mahkememize başvurarak dosyanın görevli mahkemeye gönderilmesinin talep edilmemesi halinde dosyanın re'sen ele alınarak açılmamış sayılmasına karar verilmesine, 4-6100 sayılı HMK'nın 331. maddesi uyarınca yargılama gideri ve vekalet ücretinin görevli mahkemece nazara alınmasına, Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde istinaf yolu (İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine başvuru yolu) açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026 Katip ...Hakim ...