ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, üçüncü taraf borcu için haciz baskısıyla ödenen bedelin iadesi ve bononun geçersizliğinin tespiti talepli menfi tespit davası.

Ticari nitelikteki hizmet sözleşmesinden kaynaklanan, üçüncü taraf borcu için haciz baskısıyla ödenen bedelin iadesi ve bononun geçersizliğinin tespiti talepli menfi tespit davası.

Özet: Davacı, dava dışı bir şirketin borcu nedeniyle kendi adresinde uygulanan haciz ve muhafaza tehdidi altında, davalı banka vekiline ihtirazi kayıtla 35.000 TL ödediğini ve 50.000 TLlik bir senet verdiğini iddia ederek, esasen kendisine ait olmayan bu borç için ticari faaliyetlerinin aksamaması amacıyla yapılan ödemenin iadesini ve senet nedeniyle borçlu olmadığının tespitini talep ettiği; davalının ise, icra takibinin devamına dair mahkeme kararı sonrası yapılan işlemlerde haciz tehdidinden söz edilemeyeceğini ve senedin baskı altında imzalandığı iddialarının gerçek dışı olduğunu savunarak davanın reddini talep ettiği bir menfi tespit davasıdır.

T.C.

İSTANBUL

5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : █████/2019

KARAR TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Ticari Nitelikteki Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili tarafından verilen █████/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; Davalı yan tarafından, dava dışı .... A.Ş.'nin borcundan ötürü ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, bu dosyadan alınan haciz talimatı ile ... 18. İcra Müdürlüğünün... Tal sayılı dosyası ile 1 numaralı müvekkil ... Ltd.Şti.'nin .... adresinde hacze gelindiğini, 27.02.2019 tarihinde muhafaza işlemi için gelinmesi üzerine müvekkilin şirket tarafından muhafaza baskısı altında istirdata konu edilen 35.000 TL, dekont açıklama kısmına icra dosyası numarası da belirtilerek ihtirazi kayıt ile davalı banka vekili ... hesabına müvekkil şirket .... Ltd.Şti. ... Şubesi hesabından gönderildiğini, yine muhafaza baskısı altında müvekkil şirket ve şirket yetkilisi tarafından 27.02.2019 tarihli protokol ile 27.02.2019 tanzim tarihli, 28.02.2019 ödeme tarihli, alacaklısının ...A.Ş... borçlularının ise ... Ltd.Şti. Ve ... olduğu ödeme şeklininin ise 28.02.2019 tarihinde 15.000 TL, 08.03.2019 tarihinde 5.000 TL, 18.03.2019 tarihinde 10.000 TL. 22.03.2019 tarihinde 10.000 TL, 29.03.2019 tarihinde ise 10.000 TL olarak karalaştırıldığı bir adet bono verilmek zorunda kalındığını, müvekkiller tarafından mezkur bono verilmesi nedeninin, 27.02.2019 tarihinde müvekkil şirket ... Şti'nin ... adresinde menkul mal haczi yapıldığını, haczin muhafazaya dönüşmemesi için senet verilmek ve ödeme yapılmak zorunda kalındığını, bu hacizler ile ilgili olarak da ... 4. İcra Hukuk Mahkemesinin ... E. Sayılı dosyası ile istirdat davası açıldığını, davalı banka tarafından haksız ve hukuka aykırı şekilde, muhafaza baskısı altında müvekkillerden 35.000 TL tahsil edildiğini, menfi tespite konu edilen 50.000 TL tutarlı bono alındığını, müvekkilin davalı yana bu şekilde bir borcu bulunmadığını, dava dışı ... A.Ş.'nin borcudan ötürü haciz ve muhafazaya gelindiği sırada salt müvekkilin ticari işleyişine halel gelmemesi amacıyla, davalı yana ödeme yapıldığını ve senet verildiğini, ihtirazi kayıt ile ödenen 35.000 TL 'nin davalı yandan tahsili ile müvekkil şirkete ödenmesine karar verilmesi gerektiğini, ... Arabuluculuk Bürosunun ... sayılı dosyası ile arabuluculuk müracaatı yapıldığını, ihtiyati tedbir talebi bulunduğundan arabuluculuk görüşme neticesi beklenildiğini, Ticaret Mahkemelerinde arabuluculuk zaruretinin getirilmesinin ardından menfi tespit davası ve bu kapsamda ihtiyati tedbir talepleri ile ilgili henüz bir uygulama birliği sağlanamadığından, öncelikle salt ihtiyati tedbir istemli ... 4.Asliye Ticaret Mahkemesinin ...D. İş Sayılı dosyası ile ihtiyati arabuluculuk müracaatının yapmasının hemen ardından tedbir talepli dava açıldığını, ihtiyati tedbir taleplerinin reddine karar verildiğini, red kararı üzerine tedbir istemli menfi tespit ve alacak davasının birlikte ikame edilmesi zarureti doğduğunu, ihtirazi kayıt ile ödenen 35.000 TL'nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalı yandan tahsiline, müvekkil şirkete ödenmesine, 50.000 TL tutarlı, 28.02.2019 vade, 27.02.2019 düzenleme tarihli senet yönünden telafisi imkansız zararların önüne geçebilmek adına icra işlemlerinin önüne geçebilmek adına öncelikle ihtiyati tedbir kararı verilmesini, senet yönünden icra işlemlerinin tedbiren durdurulmasına, müvekkillerin davalı yana borçlu olmadığının tespitine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili tarafından verilen █████/2019 tarihli dava dilekçesinde özetle; müvekkilin, kambiyo senedine dayanan alacağının tahsili amacıyla borçlu aleyhine ilgili icra dosyası ile takibe geçildiğini, borçlunun menkul, gayrimenkul malları ile hak ve alacaklarının haczi ve muhafazası için 23.01.2019 tarihinde gerçekleştirilen haciz işlemi sırasında davacı tarafından istihkak iddia edildiğini, İstihkak iddiasına itiraz edildiğini, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesi ...E.,... K. sayılı kararı ile takibin devamına karar verildiğini, takibin devamı kararı üzerine ek haciz ve muhafaza işlemi için 27.02.2019 tarihinde yeniden hacze gidildiğini, haciz sırasında dava konusu bononun imzalandığını, istirdatı istenilen paranın ödendiğini, takibin devamı üzerine gidilen haciz sırasında artık haciz ve muhafaza tehdidinden söz edilemediğini, ilk haciz işleminden 35 gün geçtikten sonra imzalanan bononun ve protokolün icra tehdidi ve haciz baskısı altında imzalandığı iddiasının kabul edilemeyeceğini, ... 3. İcra Müdürlüğünün ... E. Sayılı icra dosyasının tarafı da olmadığından kendisine yönelik bir icra tehdidi olmasının mümkün olmadığını, davacı tarafından verilen uyuşmazlık konusu bononun .... TİC. A.Ş borcuna istinaden kayıtsız şartsız ödeme vaadiyle verildiğini, vadesinde bono borçluları tarafından ödeneceğinin taahhüt edildiğini, vadesi geldiğinde bono ödenmediği için ... 14. İcra Müdürlüğü ... E. Sayılı dosyadan takibe geçildiğini, 23.01.2019 tarihli haciz zaptı incelendiğinde davacı şirket yetkilisi ... mahalin 6 ay önce borçlu şirkettten devralındığını beyan ettiği, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesi.... E. Sayılı istihkak dava dilekçesinde ise mahalin 01.10.2018 tarihli kira sözleşmesi ile kiralandığı borçlu firmanın ise 05.10.2018 tarihinde adresteki şubenin kapanışına karar verildiğinin beyan edildiğini, kira sözleşmesinin başladığı tarihte borçlunun hala mahalde bulunduğu istihkak dava dilekçesinde sabit olduğunu, mahalde borçluya ait malzemeler bulunmuş ve bu durum da yine davacının istihkak dava dilekçesinde kabul edildiğini, davacı şirket yetkilisinin "devraldık" şeklindeki beyanı dava dilekçesinde "kiralandı" şeklinde değişiklik gösterdiğini, çelişkili beyanda bulunulduğunu, haciz tarihinden 6 ay öncesine gidildiğinde kira sözleşmesinin 07.2018 tarihinde başlaması gerekirken 10.2018 olması da davacı ile borçlu şirket arasındaki muvazaayı gösterdiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

... 14. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

... 3.İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasının mahkememiz dosyası arasına alınmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE :

Dava ; haciz tehdidi altında yapılan ödeme ve verilen senet nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile ödenen paranın iadesi istemine ilişkindir.

Davalı alacaklı tarafından ... 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyada dava dışı borçluya karşı başlatılan icra takibi sırasında, icra takibinde borçlu olarak gösterilmeyen davacı şirketin işyeri adresinde haciz işleminin yapıldığı, davacı tarafından istihkak iddiasında bulunulduğu ancak haciz mahallinde borçluya ait evrak bulunması nedeniyle icra memuru tarafından haciz işlemlerine devam edildiği, davacı tarafından aynı tarihli protokol kapsamında davalıya 35.000 TL ödeme yaptığı ve 50.000 TL tutarlı bono verdiği, davacının işbu dava ile haciz işlemlerinin haksız olması ve baskı altında alınması nedeniyle ödenen bedelin iadesi ile bono kapsamında menfi tespit isteminde bulunduğu anlaşılmıştır.

Davalı alacaklı tarafından başlatılan 3. İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası borçlusunun dava dışı ...Tic. A.Ş. ve diğerleri olduğu, 23.01.2019 tarihinde ... 18. İcra Müdürlüğünün... Talimat sayılı dosyası ile yapılan haciz işlemleri ile davacı şirkete ait iş yerinde bulunan menkul malların haczedildiği, davacı şirketin hacze karşı istihkak iddiasında bulunduğu ve ... 4.İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas - ... Karar sayılı dosyası ile istihkak iddiasının reddine ve takibin devamına karar verildiği, davalı tarafından 27.02.2019 tarihinde muhafaza tedbirleri için yeniden haciz mahalline gidildiğinde davacı tarafından protokol yapılarak, 35.000 TL ödeme yapıldığı ve dava konusu bononun tanzim edildiği anlaşılmıştır.

Mahkememizden verilen █████/2021 tarih ve ... Esas ...sayılı kararın İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 16. Hukuk Dairesi'nin █████/2024 tarih ve ...Esas,... Karar sayılı ilamıyla "Davacı tarafından istihkak iddiasıyla açılan ... 4.İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı davanın kabul ile sonuçlandığı ve işbu inceleme tarihinde halen istinaf aşamasında olduğu görülmüştür. Davacının "Davaya konu bononun hukuka aykırı şekilde alındığı" yönündeki iddiasının tespiti bakımından anılan icra hukuk mahkemesi dosyasının bekletici mesele yapılması gerekirken, mahkemece bu yön gözetilmeksizin davaya devamla eksik inceleme ile karar verilmesi hatalı olduğundan; davacılar vekilinin istinaf isteminin kabulüyle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiştir." gerekçesi ile kaldırılmış ve kaldırma ilamı doğrultusunda yargılamaya devam olunmuştur.

... 4.İcra Hukuk Mahkemesi'nin ...Esas sayılı dosyasının istinaf edilmesi sonucunda İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesinin █████/2026 tarih ...Esas ... Karar sayılı ilamı ile "-Davalı/alacaklının istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-2. maddesi uyarınca KISMEN KABULÜNE, ... 4. İcra Hukuk Mahkemesinin ... Esas - ... Karar sayılı, 25.05.2022 tarihli kararının KALDIRILMASINA, Dava konusuz kaldığından ESASI HAKKINDA KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA," karar verildiği görülmüştür. İstinaf ilamı incelendiğinde, davanın konusuz kalması konusunda "Borçlu şirket hakkında verilen iflas kararı, İlk Derece Mahkemesi yargılaması sırasında kesinleşmiştir. İflas davasının sonucunda verilecek iflas kararı kesinleştiğinde, borçlu hakkındaki icra takipleri düşeceği için dava konusu haciz de ortadan kalkacağından borçlu şirket hakkında verilen iflas kararının kesinleşmesi nedeniyle borçlu şirket yönünden, İİK'nin 193/2. maddesi uyarınca icra takibinin düştüğü ve hacizlerin kalktığı, dolayısıyla istihkak davasının konusuz kaldığı anlaşılmıştır.Buna rağmen Mahkemece işin esası hakkında karar verilmesi hatalı olmuştur." gerekçesine yer verildiği; tarafların haklılık durumuna ilişkin olarak yapılan tespitlerde ise "..Her ne kadar haciz anında borçlu şirketin eski çalışanı olduğunu beyan eden ... hazır ise de, bu kişinin borçlu ile aynı sektörde faaliyet gösteren 3. kişi şirket bünyesinde çalışıyor olması iki şirket arasında fiili bağ bulunduğunu göstermediği, hacizde bulunan yazar kasa ile ilgili belgede yetkili satıcının imzasının olduğu ve █████/2018 tarihli olduğu, haciz tarihinden önceki tarihli satış siparişleri fişinin bulunması da tek başına organik bağ ve muvazaayı kanıtlamaya yeterli değildir.

Ayrıca, dosyada mevcut davacı şirketin şubesinin haciz yapılan adreste ... Belediyesi tarafından verilen iş yeri açma ruhsatı ve ... Kaymakamlığı tarafından verilen işletme kayıt belgesi ile faaliyet gösterdiği, bilirkişi raporunda mahcuzların davacı şirketin defterlerinde kayıtlı olduğunun belirtildiği görülmekle bu durumda mülkiyet karinesinin davacı 3. kişi lehine olduğu, mülkiyet karinesinin aksinin davalı alacaklı tarafından inandırıcı ve güçlü delillerle ispat edilmesi gerektiği ancak davalı alacaklı tarafından karinenin aksinin güçlü ve kesin delillerle kanıtlanamadığı anlaşılmıştır.

Sonuç olarak davacı 3. Kişinin dava tarihi itibariyle davayı açmakta haklı olduğu, HMK'nın 331. maddesi uyarınca davacı 3. Kişi lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerekmiştir. .." gerekçesine yer verildiği görülmüştür.

Bekletici mesele yapılan .... 4.İcra Hukuk Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasına yönelik tesis edilen kesin nitelikli istinaf ilamında işbu dosyamız davacısının istihkak iddiasında haklı olduğu tespitlerine yer verildiğinden, davacı tarafın dava dışı borçlunun borcu için icra tehidi altında 35.000 TL ödediği ve dava konusu █████/2019 düzenleme, █████/2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senet keşide ettiğini kabul etmek gerekmektedir. Dava konusu edilen █████/2019 düzenleme, █████/2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senedin davalı ...A. Ş. Tarafından ... 14. İcra Müdürlüğünün ... esas dosyasına konu edildiği, mahkememizce anılan dosyanın celbinden dosyada borçlu sıfatıyla bulunan davacı ... ŞİRKETİ tarafından 63.128,20 TL'nin en son █████/2019 tarihinde davalı ...A.Ş.'ye ödendiği , ödeme sonrasında takip alacaklısı olarak temlik alan ... A.Ş.'nin takibe devam ettiği, dosyanı takipsizlikten kapatıldığı, müzekkere cevap tarihi itibari ile 13.467,92 TL bakiye alacağın devam ettiği bildirilmiştir. Bu hali ile haciz tarihinde ödenen 35.000 TL ile aynı tarihte düzenlenen █████/2019 düzenleme, █████/2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senet için yapılan ödemelerin sebepsiz zenginleşme kuralları gereği iadesi gerektiğinden, davanın kabulüne, 35.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...A. Ş.'den tahsili ile davacı şirkete ödenmesine, dava konusu █████/2019 düzenleme, █████/2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senet yönünden davacıların davalılara borçlu olmadığının tespiti ile davacı şirket tarafından davalı ...A. Ş.'ye ödenen 63.128,20 TL'nin işbu davalıdan alınarak davacı şirkete ödenmesine karar vermek gerekmiş, pasif husumet yönünden davalı ... A.Ş. tarafından yapılan alacağın temlik edildiği savunması yönünden, davacı tarafça sebepsiz ödenen bedelin, ödendiği kişiden tahsili talep edilebileceğinden haciz tarihinde ödenen 35.000 TL ile aynı tarihte düzenlenen █████/2019 düzenleme, █████/2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senet için icra müdürlüğüne ödenen bedellerin ... A. Ş.'ye ödendiği gözetildiğinde bu itirazlara itibar edilmemiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1-Davanın kabulüne,

2-35.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ...A. Ş.'den tahsili ile davacı şirkete ödenmesine, dava konusu █████/2019 düzenleme, █████/2019 vade tarihli 50.000,00 TL bedelli senet yönünden davacıların davalılara borçlu olmadığının tespiti ile davacı şirket tarafından davalı ...A. Ş.'ye ödenen 63.128,20 TL'nin işbu davalıdan alınarak davacı şirkete ödenmesine,

3-Harçlar tarifesi uyarınca alınması gereken 5.806,35 TL karar harcından peşin alınan 1.451,59TL'nin mahsubu ile bakiye 4.354,76 TL'nin davalı ...A. Ş.den tahsili ile hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 1.451,59TL TL peşin harcın davalı... A. Ş.den tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

5-Davacı tarafından yapılan; posta, tebligat müzekkere ve bilirkişi ücretlerinden oluşan toplam 600,00 TL yargılama giderinin davalı ...A. Ş.den tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

6-Davacı taraf duruşmalarda vekil ile temsil edildiğinden kabul edilen dava değeri itibariyle AAÜT uyarınca takdiren 45.000 TL vekalet ücretinin davalı ...A. Ş.den tahsil edilerek davacı tarafa verilmesine,

7-Bakiye gider avansının HMK 333 maddesi uyarınca yatıran tarafa iadesine,

Dair, Taraf vekillerinin yüzlerine karşı, davalı bankanın yokluğunda tebliğden itibaren 2 haftalık sürede HMK 341 maddesi uyarınca istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2026

Katip

E-imzalıdır

Hakim

E-imzalıdır