ticari satıştan kaynaklanan, aracı firma üzerinden gerçekleşen yakıt tedariği borcunun tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali davası.

Ticari satıştan kaynaklanan, aracı firma üzerinden gerçekleşen yakıt tedariği borcunun tahsili amacıyla başlatılan icra takibine itirazın iptali davası.

Özet: Davacının ticari mal temini karşılığı oluşan 32.991,00 TL fatura alacağı için başlattığı icra takibine davalının itirazının iptali davasında, davacı borcun ödenmediğini ve itirazın kötü niyetli olduğunu belirtirken, davalı ise alacaklının konkordato ilan eden aracı şirket yerine doğrudan kendisinden tahsilat yapmasının haksız olduğunu, ödemeleri aracıya yaptığını ve aralarında doğrudan ticari sözleşme olmadığını savunmuş, mahkeme ise taraflar ile aracı şirket arasında yazılı olmayan bir ilişkinin varlığını tespit etmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: █████████

KARAR NO: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 19. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2022

NUMARASI: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA: İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Taraflar arasındaki ticari ilişki içerisinde davacı yan tarafından davalı yana mal temin edilip, bu hizmet karşılığında fatura düzenlendiğini, davacı yanın takip tarihi (25.04.2019) itibariyle 32.991,00 TL olan cari hesap alacağının davalı yan tarafından ödenmediğini, 29.08.2015 tarihli faturadan görüleceği üzere davacı yan tarafından davalı yana mal teslim edildiğini ve bu mallarında davalı yan tarafından teslim alındığını, .... İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı icra takibine davalı yanın haksız ve kötü niyetle itiraz ettiğini, arabulucuya başvurulmuşsa da anlaşma sağlanamadığını, davalı yanın kötü niyetli itirazı ve dava konusu edilen tutarın likit ve belirlenebilir olması sebebiyle takibe konu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere hükmedilecek tazminatın davalı yandan alınıp davacı yana verilmesini, vekalet ücreti ile yargılama giderlerinin davalı yan üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Davalı yanın teknesiyle balıkçılık yapmakta olup uzun yıllar aracı bir şirket aracılığıyla ÖTV muafiyetli yakın temin ettiğini, mazot karşılığı doğan borçlarını aracı şirkete ödediğini, taraflar arasında herhangi bir ticari sözleşmesel bir ilişki olmadığını, davacı yanın sunduğu cari hesap ekstresinin taraflarca TTK md.89 cari hesap sözleşmesi yapılmadan tutulduğunu, icra takibi başlatılana kadar davalı yanın böyle bir çizelgeden haberdar olmadığını, davacı yanın 21.12.2012 tarihinde ....... Şti. ile bir aracılık sözleşmesi imzalandığını, bu sözleşmeye istinaden ...'in müşteri grubunu tayin ederek davacı yana alıcı sağlayacağını, karşılığında sözleşmede belirtilen aracılık ve tellaliye ücreti alacağını, bu sözleşme ile yıllar boyu davalı yan gibi balıkçılar ve yolcu vapurları gibi davacı yana tüm malilödeme sorumluluğu uhdesinde kalmak üzere müşteri sağladığını, müşterilerle davacı yan arasında hiçbir ilişki olmadığını, ...'in yakıt karşılığı aldığı ödemeleri davacı yana çek keşide etmek suretiyle toplu şekilde ifa ettiğini, işbu ödemelerin davacı yana ithafen virman listesi mahiyetinde düzenli olarak sunulduğunu, davalı yanın haberi olmadan ...tarafından yapılan çek ödemelerinin kapsadığı bazı fatura bedellerinin bir süre sonra balıkçılara ait cari hesap çizelgelerinde ters hareket yapmak suretiyle tekrar yansıtıldığını, takip konusu 29.08.2015 tarihli faturanın 12.11.2016 tarihinde borç olarak cari hesaba kaydedildiğini, 25.04.2019 tarihinde icra takibi başlatıldığını, davalı yanın böyle bir fatura borcundan haberi olmadığı gibi, ...üzerinden 2018 yılına kadar yakı almaya devam ettiğini, borç kapanmadan davacı yanın yakıt temin ettiğini, yakıt sektöründe bir yakıt bedelinde temerrüde düşülmüşse satıcının yakıt vermeyi kısa sürede durduracağını, 4 sene boyunca takip konusu ödemeye dair herhangi bir bildirimde bulunmayan davacı yanın açtığı davanın haksız olduğunu, virman listesinde görüleceği üzere davalı yanın 32.991,91 TL tutarlı ödemesi ve 5 müşteri tarafından alınan ödemelerin karşılığı ... no.lu çekin 28.11.2015 tarihinde davacı yana kesildiğini, davacı yanın konkordato ilan etmiş olan ...'den olan sair alacaklarını balıkçılardan temin etmeye çalıştığını, davacı yan ile aracı ...arasındaki garanti hükümlerine göre davacı yanın müşterilerin borçlarını vadesinde ödememesi durumunda ...'den 10 gün içinde alabilecekken 4 sene sonra doğrudan balıkçılardan tahsil etme yoluna gitmesinin haksız kazanca yönelik bir strateji olduğunu, tanık beyanlarıyla da durumun anlaşılacağını, davanın reddine ve haksız ve kötü niyetli takip yapan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere tazminata mahkum edilmesi ile yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " ,...Tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirildiğinde; işbu dava fatura alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davası olup, dosyaya sunulan deliller incelenmiş davacı şirket, davalı, dava dışı ... İle ....... Şti. arasında yazılı olmayan ilişkinin bulunduğu █████/2021 tarihli bilirkişi raporu ile sabit olup, mahkememizce tarafların ve dava dışı ... ... ... Şti. İle ....... Şti.' ninde ticari defterleri üzerinde inceleme yapılmasına karar verilmiş olup, Dava dışı ... ... ... Şti” ne ait 2015 yılı yasal defterlerin sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, Davacı şirkete ait 2015 yılı yasal defterlerin sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, Davalıya ait 2015 yılı işletme defterinin sahibi lehine delil olma özelliğine sahip olduğu, Dava dışı ...... Şti” nin yasal defterlerinin ibraz edilmediği, Dava konusu faturanın davacının yasal defterlerinde 32.991,11 TL olarak kayıtlı olduğu, Dava dışı şirket olan ...... ... Şti tarafından 29.08.2015 tarih...nolu 32.991,11 TL tutarlı faturaya karşılık ... nolu çek ile davacı ... ... A.Ş. ye ödeme yapıldığından bakiyenin sıfırlandığı, fakat dava dışı ...... ... Şti'nin vermiş olduğu çekin karşılıksız çıkması sonucu davacı tarafından 12.11.2016 tarihinde ters kayıt yapılarak davalının borçlandırıldığı, Dava dışı ... ... ... Şti'ne ait 2015 yılı yevmiye defterinde davalı ... 320 01 048 cari hesap koduyla kayıtlı olduğu, bu cari kodla yevmiye defterinde yapılan işlemler kayıt altına alındığı, Dava dışı ... ... .... Şirketinin diğer dava dışı şirket olan ...... ... Şti'ne davalı adına 32.991,11 TL lik çek verdiği, davalı ...'ın davacı şirketten almış olduğu motorin karşı 32.991,11 TL nin dava dışı ... ... ... Şti vasıtasıyla dava dışı ...... Şti' ne ödendiğinden davalının davacıya 29.08.2015 tarih...nolu fatura toplam tutarı olan 32.992,11 TL den borcunun var olmadığı bilirkişi raporu ile sabit olup, bilimsel, denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporu doğrultusunda davanın reddine, şartları oluşmadığından davacı aleyhine kötü niyet tazminat takdirine yer olmadığına," karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ile davacı şirket arasında ticari ilişkinin bulunmadığına ilişkin davalı tarafın iddiasının hukuki ve maddi bir karşılığının olmadığını, davacı tarafından davalı tarafa ürün teslim edildiğini ve bu ürünlerin davalı tarafından teslim alındığını gösteren fatura ile açıkça ispatlandığını, davalı tarafından takibe konu fatura bedelinin davacı şirkete ödenmediği sabit olmasına karşın bilimsel ve denetime elverişli olmaktan uzak hukuki değerlendirmeler içeren bilirkişi raporlarının hükme esas alındığını, davalı tarafından ne davacı şirkete ne de dava dışı garantör şirkete ödeme yapıldığı hususunda tespit yapılamadığını, ayrıca davalı tarafından dava dışı garantör şirkete ödeme yapılmış olması bir an için kabul edildiği varsayımında dahi, davacı şirket tarafından dava dışı garantör şirkete tahsilat yapma yetkisi verilmediğini, davaya konu faturayı doğuran alım satım ilişkisinin taraflarının davacı şirket ile davalı olduğunu, ...... şirketinin dava konusu olayla tek ilişkisinin, davalının davacı şirket nezdinde doğacak borçlarının garantörü olmasından kaynaklandığını, davacı şirket ile dava dışı ...... arasındaki ilişkinin tellallık sözleşmesi niteliğinde olduğunu, tellalın davacı şirket adına tahsil yapabilmesinin ancak özel yetkilendirme ile mümkün olabileceğini, davacı şirketin davalıdan alacaklı olduğunun açıkça tespit edildiğini beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE :

Dava, ticari satım sözleşmesine dayalı cari(açık) hesaptan/faturadan kaynaklanan alacağın tahsili istemiyle başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

İlk derece mahkemesince dosyaya toplanan deliller ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı ve davalı vekilleri tarafından yukarıda yazılı sebepler ile istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinafa gelen uyuşmazlık temelde, davalı tarafça dava dışı ...firmasına yapılan ödemenin borcu sona erdirip erdirmediği noktasındadır.

Davacı takip alacaklısı tarafından, davalı takip borçlusu hakkında, .... İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı takip dosyası ile "29.08.2015 tarihli 32.991,00 TL tutarındaki fatura" borcun sebebi gösterilerek 32.991,00 TL asıl alacağın tahsili istemiyle 25.04.2019 tarihli takip talebi ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, borçlusunun itirazı üzerine takibin durduğu ve eldeki itarızn iptaline ilişkin davanın açıldığı görülmektedir.

Davalı taraf; davacı ile ticari ilişkisi bulunmadığını ve borcun davacının aracısı ...firmasına ödendiği savunmuştur.

Davacı ile dava dışı ... Limited Şirketi arasında imzalanan 21.12.2012 tarihli Çerçeve Sözleşme ile, dava dışı ...davacıya akaryakıt satış faaliyetlerinde müşteri temini ve müşteri portföyü oluşturulmasında aracılık hizmeti vermeyi üstlenmiştir. Sözleşmenin 2. maddesi ile de dava dışı ...şirketinin, davacı ...'in ÖTV'siz akaryakıt satışı yapabileceği müşteri grubunu tayin ve tespit ederek, tüm mali/ödeme sorumluluğu uhdesinde kalmak üzere ürün alım satımına dair ticari ilişkileri aracı olarak tesis edeceğinin, aracılık hizmeti verdiği müşterilerin, davacı nezdinde akaryakıt alımları sebebiyle doğabilecek her türlü borçlarını TBK'nın üçüncü kişinin fiilini taahhüt hükümleri çerçevesinde garantör sıfatıyla ifa edeceğini, Garanti Hükümleri başlıklı 5. maddesinde ise davacı ile müşterileri arasındaki ticari ilişki nedeniyle müşterilerin davacı nezdinde doğabilecek tüm borçlarının ödenmesinden müşterek ve müteselsil kefil olarak sorumlu olduğu, müşteriler tarafından kabul edilen beyan ve taahhütlerin kendisi için geçerli olduğu, müşterilerin borçlarının vadesinde ödenmemesi halinde, davacı tarafından herhangi bir ihtar ve ihbara gerek kalmaksızın iş bu garanti taahhüdünden doğan borçların tamamının muacceliyet kesbedeceği ve muaccel olan borçları muacceliyet tarihinden itibaren 10 gün içerisinde ödeyeceğinin kabul edildiği hususları düzenlenmiştir.

İlk derece mahkemesince alınan bilirkişi raporunda, davacı şirketin dava dışı ...şirketi arasında bir çerçeve sözleşmesi akdedildiği, bu sözleşmeye göre dava dışı ...şirketi garantörlüğünde davacının davalıya mal verdiği, bu mala karşılık █████/2015 tarihli 32.991,00 TL tutarlı fatura tanzim edildiği, davalı adına tanzim edilen fatura bedelinin davalının balık teslim ettiği ... ... ....Şti. tarafından ...şirketine düzenlenen çekler ve çeklerin ekinde sunulan virman listesi ile ödeme yapıldığı, dava dışı ...'in davalı için 32.991,11 TL ve dava dışı başka kişiler için davacıya 177.814,33 TL tutarlı 28 Kasım 2015 tarihli çek teslim ettiği, taraflar arasındaki 14 işlemin bu şekilde yapılarak ticari teamül oluştuğu, dava dışı firmanın verdiği çekin yenisiyle değiştirildiği ve yeni verilen çekin karşılıksız çıktığından bahisle tam 1 yıl sonra 12.11.2016 tarihinde yapılan ters kayıt ile davalının yeniden borçlandırıldığı, davalı tarafından ve davalı adına dava dışı ...'e yapılan ödemeler ile, davalının davacıya olan borcunu ödediği, dava dışı tellalın tahsil ettiği ücreti davacıya ödememiş olmasının davacı ile dava dışı ...arasındaki iç ilişki olduğu anlaşılmaktadır.

Yapılan tüm bu tespitlere göre; taraflar arasındaki akaryakıt alım satımına dair ticari ilişkinin davacı adına hareket eden dava dışı ....... Şti. tarafından yürütülmüş olup, davacıya karşı Çerçeve Sözleşme uyarınca garantör olarak sorumlu olan ....... Şti.'nin, davalı tarafa düzenlenen fatura bedelini tahsil etmesi ve davacıya çek keşide ederek vermesi, bu çekinde davacı tarafından kabul edilmesi karşısında davacının dava dışı ...şirketine tahsil yetkisi verdiğinin kabulü gerekir. Buna göre, davalı tarafın takibe konu borcu ...şirketine yapılan ödeme ile sona ermiş olup, davacının bir alacağı kalmadığından ilk derece mahkemesince davanın reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

HMK'nın 355. maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın, alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 651,30 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, HMK'nın 362(1)a maddesi uyarınca kesin olarak oy birliğiyle karar verildi. █████/2026