Türkiye-Çin deniz taşımacılığında konteyner hasarı sonucu bor yükü zıyaı nedeniyle sigorta şirketinin ödediği tazminatın rücuen tahsili için açılan, husumet ve hak düşürücü süre itirazlarını içeren itirazın iptali davası.
Özet: Sigorta şirketi, deniz taşımacılığı sırasında konteynerde meydana gelen hasar sonucu sigortalısına ödediği tazminatın rücusu amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali davası açmıştır. Davacı, taşıma esnasında konteynerin çarpmasıyla bor malzemesinin ıslanarak zarar gördüğünü ve kusurun davalı nakliye firmasında olduğunu iddia ederken, davalı ise fiili taşıyıcı olmadığını, davanın husumet yokluğundan reddini, ayrıca Türk Ticaret Kanunundaki hak düşürücü süreler nedeniyle alacağın zamanaşımına uğradığını ve hasarın tespiti ile oluşumuna dair şüphelerini savunma olarak öne sürmüştür.
T.C.
İSTANBUL17. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ(DENİZCİLİK İHTİSAS MAHKEMESİ SIFATIYLA)ESAS NO:████████KARAR NO:████████DAVA :İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan)DAVA TARİHİ:█████/2026KARAR TARİHİ:█████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Gemi Ve Yük Alacaklılığından Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davanın müvekkili sigorta şirketi tarafından dava dışı üçüncü kişiye ödenen tazminata ilişkin olduğunu, işbu davada Asliye Ticaret Mahkemesinin görevli olduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından █████/2024 tarihli ... Katkısız emtiasının yükleme ve taşıma süreci için sigortalı ... adına ... numaralı Nakliyat Emtia Sigorta Poliçesi düzenlendiğini, sigortalı ...'nün sigortalı emteanın 05.06.2024 tarihinde İzmit Limanı’ndan Çin Halk Cumhuriyeti’ndeki ... Limanı’na taşınması için ... Denizcilik A.Ş. ile anlaştığını, 05.07.2024 tarihinde Çin Halk Cumhuriyeti’nde gümrük işlemleri tamamlanan emtiaların nihai alıcının adresine teslim edilmesi öncesinde tahliye işlemleri için depo adresine getirildiği esnada ... ...-5 numaralı konteynerde delinme tespit edildiğini, meydana gelen hadise neticesinde TCKU ...-5 numaralı konteynerde taşınan 24.000 kg bor malzemesinden 2.400 kilogramının (2 çuval) ıslanarak özelliğini kaybettiğinin anlaşıldığını, bağımsız eksperce yapılan araştırmalar, görüşmeler ve evraklar üzerinden gerçekleştirilen incelemeler neticesinde söz konusu hadisenin Türkiye - Çin Halk Cumhuriyeti arasındaki taşıma işlemi esnasında konteynerin çarptırılması neticesinde meydana geldiğinin anlaşıldığını, eksper marifeti ile yapılan araştırma ve inceleme neticesinde sigortalı emtianın zıyaa uğraması nedeniyle müvekkili şirket tarafından sigortalısına 1.272,00 USD ödeme yapıldığını, TTK'nin 1472. maddesi gereği müvekkili şirketin yapılan ödeme ile sigortalısının haklarına halef olduğunu, davalının dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranarak işbu hasarın meydana gelmesine %100 kusuru ile sebebiyet verdiğini, davalı ... A.Ş.'nin oluşan zarardan sorumlu olduğunu, müvekkili tarafından oluşan hasarla ilgili rücu ihtarı davalıya gönderildiğini, davalı tarafça ödeme yapılmadığını, rücu alacaklarının tahsili amacıyla davalı aleyhine .... İcra Müdürlüğü 2025/... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davalının borca itiraz ettiğini, .... İcra Müdürlüğü 2025/... Esas sayılı icra takibinin durdurulduğunu, dava şartı arabuluculuk kapsamında başvuru yapıldığını, anlaşmama olarak sonuçlandığını belirterek fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla; borçlunun .... İcra Müdürlüğü 2025/... Esas numaralı icra takibine yaptığı itirazının iptali ile takibin devamına ve takip konusu alacağın %20’sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu hasarın deniz taşıması sırasında hasar meydana geldiği iddiası ile işbu davanın ikame edildiğini, deniz taşımasından kaynaklı alacaklara ilişkin yetkili mahkemenin Deniz İhtisas Mahkemesi sıfatı ile İstanbul 17. Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu, dosyada mübrez konşimentolara bakıldığında taşıyan olarak müvekkili şirketin düzenlediği bir konşimento bulunmadığını, söz konusu taşımanın fiili taşıyanının ... olduğunu, davanın husumet yokluğundan reddine, ...'e davanın ihbar edilmesini ettiklerini, ekspertiz raporunda hasar tespit tarihinin 09.07.2024 olduğunu, yükün alacaklıya 09.07.2024 teslim edildiğini, davacı sigorta şirketinin 14.11.2024 tarihinde ödeme yaptığının görüldüğünü, davaya konu takip açılış tarihinin 14.08.2025 olduğunu, davaya konu icra takibinin TTK. 1188 madde 3. fıkra hükmü gereği bir yıllık süreden sonra ikame edilebileceği kabul edilse dahi ilgili fıkra hükmü gereği ödeme tarihinden itibaren 90 günlük süre içerisinde açılmadığını, ödeme tarihinden 8 ay sonra davaya konu icra takibi ikame edildiğini, davaya konu icra takibinin hem bir yıllık süreden sonra hemde bir yıllık süreden sonra açılmasına rağmen ödeme tarihinden itibaren 90 gün içinde de açılmaması sebebi ile hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, konteynerde delik bulunmasının haricen gözle görülür bir husus olduğunu, bu hususta liman sahası içerisinde tutulmuş bir interchange raporu, hasar bildiriminin dosyada mübrez olmadığını, ekspertiz raporunda "Yüklemeye ilişkin fotoğraflar talep edilmiştir. İletilen fotoğrafların tetkikinden konteynerde olumsuz bir durum saptanmamıştır. Ayrıca olumsuzluğa ilişkin resmi bir tutanak, vb. ibraz edilmemiştir" şeklinde açık kayıt bulunduğunu, ekspertiz raporunda ekspertiz talep ve ekspertiz rapor tarihinin yükün alıcı deposunda geldiği tarihten bir ay sonra 08.08.2024 tarihi olduğunu, konteynerin bu süre içerisinde alıcı deposunda hasarlanması veyahut kara nakliyesi sırasında hasarlanması mümkün olduğunu, konteynerlerin deniz taşıması sırasında hasarlandığına ve delindiğine, ürünlerinde bu sebeple ıslandığına ilişkin dosyada hiçbir mübrez delil, tutanak mevcut olmadığını, tahmini varsayımsal tespitler ile hukuken müvekkilinin söz konusu hasardan sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını belirterek öncelikle husumet ve yetki yönünden ve hak düşürücü süre yönündeki itirazlarının kabulüne, davanın fiili taşıyan ...'ye izafeten acentası ... A.Ş.'ye ihbar edilmesine, davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir..... Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2026 tarih, ... sayılı görevsizlik kararı ile davacı vekilinin talebi üzerine mahkememize gönderilmiş olup, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydı yapılmıştır.Dava; taraflar arasındaki uyuşmazlığın, davacının sigortalısı tarafından emtianın dava dışı şirkete gönderilmek üzere davalı kargo firmasına teslim edildiği emtianın taşıma sırasında hasarlanması nedeni ile sigortalısına ödenen bedelin rücuen tahsili istemini konu alıp taşınan emtianın ne zaman, kimin sorumluluğunda iken hasarlandığı, hasar bedeli, hasardan davalının sorumlu olup olmadığı, neticeden davacının davalıdan alacağı bulunup bulunmadığı hususlarında toplanmıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Somut uyuşmazlıkta tespit edilmesi gereken hususlardan bir tanesi icra takibinin süresinde açılıp açılmadığıdır. TTK 1188. maddesine göre, deniz yolu ile eşya taşımalarında ziya, hasar ve geç telime dayanan davalar bir yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Hükmün ikinci fıkrasında bir yıllık sürenin eşyanın teslimi, eşya teslim edilmemişse teslimi gereken tarihten itibaren işlemeye başlayacağı kabul edilmiştir. Alt taşıma ilişkisinin mevcut olduğu taşımalarda hak düşürücü sürenin ne şekilde uygulanacağı önemlidir. TTK'da bu konuda özel bir hükme yer verilmemiştir. TTK 1188/f.3'de ise, "sorumlu tutulan kişinin rücu davası açma hakkının bir yıllık hak düşürücü sürenin geçmesinden sonra açılabileceği, bu hakkın tazminatın ödendiği veya tazminat davasına ilişkin dava dilekçesinin tebellüğ edildiği tarihten itibaren 90 gün içinde kullanılmadıkça düşeceği" düzenlenmiştir.TTK 1188. maddesinin üçüncü fıkrasının kapsamı, hükmün ilk fıkrası ve mehazı olan Lahey/Visby kuralları dikkate alındığında, asıl taşıyan yada onun sorumluluk sigortacısının eşyanın ziya, hasar ve geç teslimi dolayısıyla kendi akidi olan alt (fiili) taşıyana rücuu ile sınırlıdır. Dolayısıyla, TTK 1188/f.3'de ki "sorumlu tutulan kişi" ile kast edilen eşya taşımayı taahhüt eden freight forwarder yada akdi taşıyandır. Yük ilgilileri yada yük sigortacısının doğrudan akdi taşıyana veya fiili taşıyana karşı müracatları ise bu hükmün kapsamı dışında kalmaktadır. Yük ilgilileri veya emtia nakliyat sigortacılarının taşıyanlara karşı açtıkları davalar 1188. maddesinin ilk iki fıkrası hükümlerine tabidir.Eldeki dosyaya konu .... İcra Müdürlüğü 2025/... Esas sayılı icra takibinde nakliyat sigortacısı olan davacı sigorta şirketinin, sigortalısına ödediği sigorta hasar tazminatının davalı taşıyana rücu talep edilmektedir. Sigorta şirketleri rücu ilişkisinde, sigortalısının hukukuna tabi olduğundan, iş bu dava niteliği itibariyle TTK 1188. maddesinde düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süreye tabidir. Yukarıda açıklandığı üzere; bu süre hükmün ikinci fıkrasına göre eşyanın teslimi, eşya teslim edilmemişse teslimi gereken tarihten itibaren işlemeye başlayacaktır. Ekspertiz raporundan yükün teslim tarihinin 09.07.2024 olduğu anlaşılmaktadır. İcra takibi ise 14.08.2025 tarihinde açılmıştır. Bu durumda icra takibi TTK 1188/f.1'de düzenlenen bir yıllık hak düşürücü süre geçtikten sonra açılmış olup TTK 1189 uyarınca hak düşürücü sürenin uygulanmasını ortadan kaldıran bir durumda söz konusu olmadığından neticede, davalı karşı açılan davanın TTK 1188.maddesine göre hak düşürücü süre nedeniyle reddine, karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM:1-Davanın TTK 1188 maddesi uyarınca hak düşürücü süreden sonra açılması nedeniyle reddine, 2-Harç peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına, 3-Davalı vekili için takdir edilen 45.000,00 TL red vekalet ücretinin davacıdan alınıp davalıya verilmesine,4-Tarafların dava şartı olan Arabuluculuk toplantısına katıldıkları halde anlaşamadıkları, Arabuluculuk son tutanağından anlaşıldığından 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-14 bendi uyarınca ve Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca Suçüstü Ödeneğinden ödenen 4.700,00.-TL Arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydına, 5-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,6-Bakiye gider avansının karar kesinleştiğinde taraflara iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzlerine karşı, kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2026 Katip ... e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır