İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen özel sigorta sözleşmesinden kaynaklanan tazminat davasında, kaya çarpması sonucu hasarlanan iş makinesinin teminat kapsamında olup olmadığı ve operatörün ehliyet yeterliliği tartışılmaktadır.
Özet: Doğal afet sonucu ağır hasar gören bir iş makinesinin kasko poliçesi kapsamında tazmin edilmesi talebiyle açılan davada davacı şirket, operatörün ehliyetinin yeterli olduğunu ve zararın karşılanması gerektiğini ileri sürerken, davalı sigorta şirketi operatörün poliçede belirtilen tipe özgü iş makinesi kullanma sertifikasına sahip olmaması nedeniyle hasarın teminat dışında kaldığını, ayrıca poliçede %20 muafiyet ve dolaylı zarar olan kar kaybının teminat dışı olduğunu savunmaktadır.
T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Özel Sigorta Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜDAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkil şirkettin ---- iş makinesi ---- poliçe numarası ile ---- Sigorta Poliçesi davalı sigorta şirketince tanzim edildiğini, 29.01.2024 tarihinde müvekkili şirkettin çalışma sahasında meydana gelen doğal afet niteliğinde bulunan dağdan gelen kayanın çarpması nedeniyle; söz konusu iş makinesi kullanılmaz hale gelmiş olup ağır olarak hasarlandığını, meydana gelen olayda makine operatörünün (sürücünün) herhangi bir kusur ve sorumluluğu bulunmadığını, olay tek taraflı olarak doğal mücbir sebeplerden meydana geldiğini, olay günü iş makinası operatörü (sürücüsü) ---- olduğunu ve - ve Yükleme makine opretörlüğü iş makinesi kullanıma sahip serfika ve G sınıfı ehliyetnanamesi bulunduğunu, G sınıfı ehliyetin iş makinelerinin ortak sürücü belgesi ehliyet sınıfı olduğunu, müvekkil şirket tarafından hasar bedeli ve mahrum kalınan günlük ticari kazanç kaybı bedeli kapsamında davalı sigorta şirketine başvuru yapılmış olup davalı şirket tarafından ----- Nolu hasar dosyası açıldığını, davalı sigorta şirketi tarafından müvekkil şirketin halen zararının karşılanmadığını, eğer kazanın nedeni sürücünün ehliyetine dayanmıyorsa ve ehliyetsizlik kazaya yol açmamışsa, sigorta şirketinin zararı karşılaması gerektiğini, müvekkil şirketin söz konusu iş makinesini leasing kredi ödemesi ile satın aldığını ve halen düzenli bir şekilde iş makinesinin kredilerini ödediğini, iş makinesinin hasarlanması ve bu hasardan dolayı çalışamaz hale gelmesinden dolayı müvekkili şirketin zarara uğradığını, müvekkil şirketin mağduriyeti ve zararının katlanarak devam ettiğini, iş makineleri dolar ve euro para biriminden satın alınmakta ve aynı şekilde çalıştırılmakta olup masraf ve tamirleri de yabancı para cinsinden ödenmekte olduğunu, müvekkilinin yeni satın almış olduğu dava konusu iş makinesinin sigorta şirketi tarafından hasarın hukuka aykırı bir şekilde ödenmemesi nedeniyle zarar ettiğini belirterek, müvekkili şirketin olayın meydana gelmesinde kusur ve sorumluluğu bulunmadığından davalı sigorta şirketinden hasarın meydana geldiği tarihten itibaren, şimdilik 100 euro hasar bedeli ve fiili ödeme tarihindeki döviz satış kuru üzerinden ödenmesini, şimdilik 500 TL mahrum kalınan günlük ticari kazanç bedeli ile her bir alacak için işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir.CEVAP :Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; hasarın ekskavatör ehliyetine sahip olmayan operatörün kullanımı sırasında meydana geldiğini, sürücü belgesinde operatörün G sınıfı belgeye sahip olduğu ve 102.02 kazıcı yükleyici belgesi kodunun eklendiğini, iş makinesi için ---- kodunun ehliyette işlenmiş olması gerektiğini, sürücünün elverişli sürücü belgesi olmadığını,poliçede Lesing All Risk Şartları başlığı altında; şantiye sahası içinde kullanıcının ---- ve Türkiye Makine Mühendisleri Odası onayı ile verilen ve üzerinde hangi tip iş makinesini kullanmaya yetkili olduğu belirtilen iş makinası kullanma sertifikasına, karayollarında kullanımı sırasında hangi tür iş makinesini kullanmaya yetkili olduğunu gösteren G sınıfı sürücü belgesine sahip olması hususunun yazılı olduğunu, iş makinesinin kullanımı için gerekli ekskavatör paletli iş makinesi operatör belgesi bulunmadığından hasarın poliçe teminat dışında kaldığını, poliçede kaya düşmesi dehliz galeri tünel çökmesi gibi nedenlerle oluşacak hasarlarda hasarın % 20 si oranınca muafiyet uygulanacağının yer aldığını, kazanç kaybının dolaylı zarar olduğunu ve teminata girmediğini, faizin yasal faiz olacağını belirterek davanın reddini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Dava, █████/2024 tarihinde kaya çarpması (doğal afet) sebebiyle oluşan maddi zararın kasko sigorta poliçesi kapsamında davalı sigorta şirketinden tahsili talebine ilişkindir.Davacı, █████/2024 tarihinde kaya çarpması (doğal afet) sebebiyle dava konusu iş makinasında hasar meydana geldiğini, hasarın tazmini için kasko sigortacısı olan davalıya başvuru yapıldığını, davalı tarafça iş makinasını kullanan sürücüsünün ehliyetinin geçersiz olması sebebiyle rizikonun teminat dışı olduğunu beyan ederek tazminat ödemesi yapmaktan kaçındığını, davalının iddialarının gerçeği yansıtmadığını, sürücüsünün ehliyetinin geçerli olup oluşan zarardan kasko poliçesi kapsamında davalının sorumlu olduğunu, zararın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davanın açıldığı tarihte yürürlükte bulunan usul hükümleri doğrultusunda basit yargılama usulüne tabi olarak oluşturulan tensibe istinaden yargılamaya başlanmış yöntemine uygun ön inceleme duruşması açılarak öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar incelenmiş, hukuki ihtilaf noktaları belirlenmek suretiyle tahkikat aşamasında deliller toplanmış, sigorta poliçesi, hasar dosyası celp edilmiş, ---- Ticaret Sicili Müdürlüğünden dava konusu aracın tescil kayıtları celp edilmiş, 11.08.2025 tarihli bilirkişi heyeti raporu alınmış ve dava sonuçlandırılmıştır.Bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen 11.08.2025 tarihli raporunda özetle, "...Davacı şirket tarafından ibraz edilen 2023. yılına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olduğu, Davalı şirket tarafından ibraz edilen 2023 yılına ilişkin ticari defterlerin; T.T.K m.64,66, V.U.K. m.220-226’ ve 1 Sıra No’lu Elektronik Defter Genel Tebliğine göre açılış ve kapanış tasdiklerinin usulüne uygun olarak yaptırıldığı, kayıt nizamı bakımından V.U.K. m. 215-219 hükümleri ile Muhasebe Sistemi Uygulama Genel Tebliğlerine uygun olduğu, Tarafların ticari defterlerinin birbirini doğruladığı, Tarafların ticari defter kayıtlarına göre, takip tarihi itibariyle, davacı şirketin davalı şirketten KAYDİ olarak 5.400,00 TL ALACAKLI olduğu, İtirazın iptali ile ikame edilmiş davanın kabulü ve talebin haklılığına hükmedilmesi halinde; Davacı şirketin Davalı şirketten takip sonrası talep edebileceği faiz miktarının tutarının infaz aşamasında İcra Dairesi’nce hesap edilebileceği, Davacı şirketin icra inkâr tazminatı taleplerine ilişkin takdirin ise Sn. Mahkeme’ ye ait bulunduğu..." yönünde görüşlerini bildirmiştir.Davacı tarafa ait paletli ekskavatör'ün davalı sigorta şirketi nezdinde 13.06.2023 başlangıç-13.06.2024 bitiş tarihli ----- sayılı poliçe ile kasko sigortası mevcut bulunmaktadır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık; dava konusu iş makinasını kullanan sürücünün rizikonun gerçekleştiği anda yeterli ve geçerli ehliyete sahip olup olmadığının, zararın kasko poliçesi teminatı kapsamında olup olmadığı noktasındadır.Tüm dosya kapsamı, taraf iddia ve savunmaları, alınan bilirkişi raporları ve bütün deliller birlikte değerlendirildiğinde; dava ekskavatörü kullanan dava dışı-sürücü ---- 10.04.2011 tarihinde---- makinesi kullanım belgesi almış ve ehliyetinde G sınıfı ---- kod olarak kullanacağının belirtildiği, dava dışı sürücünün ---- kodlu kazıcı yükleyici iş makinesini kullanabilecek olup ---- kodlu olan dava konusu ekskavatör kullanma ehliyetine sahip olmadığı, Kasko Genel şartları A.5 /5.4 maddesi gereğince ehliyetsiz araç kullanma durumunda rizikonun teminat dışı bırakıldığı görülmüştür. Başka bir deyişle, dava konusu zarar Kasko Genel Şartları A.5-A.5.4 fıkraları gereği sürücünün yeterli ehliyete sahip olmaması (ehliyetsiz) sebebiyle temainat dışında olup davalı sigorta şirketinin sorumluluğunun bulunmadığı anlaşılmış, sübut bulmayan davanın reddine karar verilmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın REDDİNE,2-Alınması gerekli karar harcı 732,00-TL'nin davacı tarafça peşin ve ıslah harcı olarak yatırılan toplam 1.112,60-TL harçtan mahsubu ile fazla yatırılan 380,60-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talep halide davacıya iadesine, 3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına, 4-Davalı tarafından yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına,5-TTK 5/A maddesi ve 6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A fıkrası ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği tarife hükümleri uyarınca 3.600,00-TL arabuluculuk ücreti davacıdan alınarak hazineye irat kaydına, 6-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde geçerli A.A.Ü.T. 13/2 maddesindeki esaslara göre belirlenen 40.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,7-Taraflarca dosyaya yatırılan ve sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde Hukuk Muhakemeleri Kanununun 333.maddesi uyarınca ilgili tarafa iadesine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde ---- Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.