Danıştay 8. Daire, ticari araç çalışma ruhsatı vize yenileme yükümlülüğünü yerine getirmeyen davacının ticari plaka ve çalışma ruhsatının iptal işleminin hukuka uygunluğunu temyiz yoluyla değerlendiriyor.
Özet: Aydın Büyükşehir Belediyesi tarafından, ticari araç sahibinin vize işlemlerini belirtilen sürelerde tamamlamadığı gerekçesiyle ticari plaka ve çalışma ruhsatının iptal edilmesi üzerine açılan davada, ilk derece mahkemesi davacının ruhsat yenileme yükümlülüğünü yerine getirmediğini ve idarenin hukuka uygun davrandığını belirterek davayı reddetmişken, Bölge İdare Mahkemesinin ulaşım koordinasyon merkezi (UKOME) kararları ile bu tür işlemlerin yapılması gerektiği, büyükşehir belediyesi ulaşım daire başkanlığının işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığı yönündeki tespiti üzerine belediye tarafından kararın bozulması istenmektedir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ...VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Davacı tarafından, adına kayıtlı... plakalı araca ilişkin vize işlemlerinin belirtilen süre içerisinde tamamlanmadığından bahisle söz konusu araca ilişkin ticari plakanın ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Aydın Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğünün... tarih ve E.... sayılı işlemi ile bildirilen söz konusu araca ilişkin çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve ticari plakanın trafik tescilden silinmesi için ilgili kurum ve kuruluşlara bildirimde bulunulmasına ilişkin ... tarih ve... sayılı Aydın Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kurul Kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:...sayılı kararında; davacıya █████/2017 tarihine kadar geçerli Toplu Taşıma Aracı Çalışma Ruhsatı verildiği, davacının ruhsat yenilemesini yapmadığı, ... tarihli... sayılı UKOME Kurul kararıyla █████/2019 tarihine kadar süre verildiğinden çalışmaya devam ettiği, devam eden süreçte ruhsat yenileme için süre verilmesine ilişkin UKOME kararlarının tesis edildiği, bu kararların davacının davalı idareye bildirdiği adresine tebliğ amacıyla iadeli taahhütlü posta aracılığıyla davacıya gönderilmesine karşın davacı tarafından haber kağıdının takibi yapılmadığından posta evrakının her seferinde iade edildiği, davacı tarafından süre uzatımlarına ilişkin UKOME kararlarının kendisine tebliğ edilmediği bu nedenle de işlemlerden haberdar olmadığı ileri sürülmüş ise de ruhsat yenileme yükümlülüğünün davacıda olduğunun açık olduğu, bu yükümlülüğü yerine getirmek için idarenin davacıya hatırlatma yapmak gibi bir yükümlülüğünün olamayacağı, idarece ruhsat sahiplerinin mağdur olmamaları amacıyla gerekli tebligat işlemlerinin yapıldığı ancak davacının burada üzerine düşen sorumluluğu yerine getirmediği, kaldı ki söz konusu UKOME kararlarının ilan panolarında asılmak suretiyle ilanının da yapıldığı, mevzuat hükümleri uyarınca ticari yolcu taşımacılığına ilişkin bir hak elde edebilmenin yanı sıra bu hakkın sürdürülebilirliği ve korunması için ticari yolcu taşımacılığı yapılmasına izin verilmesine ilişkin yetkili idarelerden (ilçe/il trafik komisyonu, belediye, UKOME) alınmış kararlar ve ilan edilmiş yasal düzenlemeler doğrultusunda hak sahibine yüklenilmiş yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiği, Aydın Büyükşehir Belediyesi M Plaka İle İlçe ve Mahalleler Arasında Toplu Taşımacılık Yapan Araçların Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin UKOME Kurul Kararında, M plaka hakkı bulunan araçların arz ve talep dengesini sağlayacak şekilde taşımacılık hizmetinde kalmalarını sağlamak, kamu hizmeti olan ulaşım hizmetinin devamlılığını sağlamak, korsan taşımacılığın önüne geçmek, diğer bir ifade ile verimli, etkin ve düzenli bir taşımacılık hizmeti oluşturmak amacıyla üst üste iki yıl süre ile çalışma izin belgesi vize ettirmeyen, almayan ya da yenilemeyenlerin çalışma ruhsatlarının iptal edileceği kararlaştırıldığından, üst üste iki yıl süreyle izin belgesini yenilemediği (vize ettirmediği) sabit olan ve ... tarihli... sayılı UKOME Kurul kararı ile ... tarihli ... sayılı UKOME Kurulunda belirlenen █████/2020 tarihinin █████/2020 tarihi mesai bitimine kadar uzatılmasına karar verilmesine ve ilgili UKOME Kurul kararının Belediye ve Şoförler Odasının ilan pano tahtasında 45 gün süre ile asılmak suretiyle tebliğ edilmesine karşın verilen bu ek süreler içinde çalışma ruhsatı vize işlemlerini gerçekleştirmediği anlaşılan davacı hakkında mevzuat uyarınca çalışma ruhsatının iptal edilmesi ve araç plakasının trafik tescil kaydının silinmesi için ilgili kurum ve kuruluşlara bildirimde bulunulması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ...İdari Dava Dairesi kararıyla, toplu taşıma araçları ile taksi sayılarının, bu araçların güzergahları ile bunların çalışma şekil şartlarının belirlenmesi konusunda karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu, büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde oluşturulan ulaşım koordinasyon biriminin ya da şube müdürlüğünün bu konuda işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığı, her ne kadar ... tarih ve... sayılı UKOME Kurul kararı ile taşımacılara çalışma ruhsatı vize işlemlerini gerçekleştirmeleri için █████/2019 tarihi mesai bitimine kadar süre verilmesine, verilen süre içinde çalışma ruhsatı vize işlemlerini gerçekleştirmeyen taşımacıların çalışma ruhsatlarının iptal edilmesine yönelik bir karar alındığı görülmekte ise de, bu karar uyarınca doğrudan uygulamaya geçilmediği ve bu karardan sonra tesis edilen UKOME kararlarında ise sadece süre uzatımları yapıldığı, çalışma ruhsatının iptaline yönelik nihai bir iradenin ortaya konulmadığı, bu durumda, davacıya ait çalışma ruhsatının iptaline yönelik işlemin Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından incelenip karara bağlanması gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğü tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU:Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY :(X)- Dava, davacı tarafından, adına kayıtlı ... plakalı araca ilişkin vize işlemlerinin belirtilen süre içerisinde tamamlanmadığından bahisle söz konusu araca ilişkin ticari plakanın ve çalışma ruhsatının iptaline ilişkin Aydın Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğünün ... tarih ve E....sayılı işlemi ile bildirilen söz konusu araca ilişkin çalışma ruhsatının iptal edilmesine ve ticari plakanın trafik tescilden silinmesi için ilgili kurum ve kuruluşlara bildirimde bulunulmasına ilişkin ...tarih ve... sayılı Aydın Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kurul Kararının iptali istemiyle açılmıştır.Temyize konu kararda; toplu taşıma araçları ile taksi sayılarının, bu araçların güzergahları ile bunların çalışma şekil şartlarının belirlenmesi konusunda karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu, büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde oluşturulan ulaşım koordinasyon biriminin ya da şube müdürlüğünün bu konuda işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığı, her ne kadar ... tarih ve... sayılı UKOME Kurul kararı ile taşımacılara çalışma ruhsatı vize işlemlerini gerçekleştirmeleri için █████/2019 tarihi mesai bitimine kadar süre verilmesine, verilen süre içinde çalışma ruhsatı vize işlemlerini gerçekleştirmeyen taşımacıların çalışma ruhsatlarının iptal edilmesine yönelik bir karar alındığı görülmekte ise de, bu karar uyarınca doğrudan uygulamaya geçilmediği ve bu karardan sonra tesis edilen UKOME kararlarında ise sadece süre uzatımları yapıldığı, çalışma ruhsatının iptaline yönelik nihai bir iradenin ortaya konulmadığı, bu durumda, davacıya ait çalışma ruhsatının iptaline yönelik işlemin Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından incelenip karara bağlanması gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğü tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle talebinin kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de;Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğünün UKOME'nin verdiği kararlar doğrultusunda uygulamaya yönelik olarak dava konusu işlemi tesis ettiği, UKOME'nin yapısı, oluşumu, toplanma ve karar alma usulü dikkate alındığında, her bir UKOME kararının uygulanmasına yönelik işlemin de yine UKOME tarafından yapılmasının zaman ve emek israfına yol açacağı gibi, davalı belediyenin toplu ulaşım hizmetlerini yürütmekle görevli ve yetkili müdürlüğünce, ilgililerden iletilen başvuruların UKOME kararları çerçevesinde incelenip değerlendirilerek başvurulara cevap verilmesinde mevzuat açısından bir engel bulunmadığı anlaşılmaktadır.Bu durumda, yukarıda belirttiğim gerekçeyle temyize konu istinaf kararının bozulması ve uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerektiği görüşü ile Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.