Kooperatif genel kurulunda usulsüz çağrı, akraba üyeler ve kanuna aykırı kararların iptali davası.
Özet: Davacı taraf, murislerinin kooperatif üyeliğinden kaynaklanan haklarının tescili ve kooperatif genel kurulunda alınan kararların iptali talebiyle açtığı davada, genel kurul toplantısına çağrı usullerine uyulmaması, ortaklar defterinin kayıp olması, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin Kooperatifler Kanununa aykırı şekilde akrabalık ilişkileri ve kısıtlılıklar nedeniyle seçilmesi, yönetim kurulu üyelerinin vekaleten oy kullanması, gündemde olmayan taşınmaz alım yetkisinin yönetim kuruluna devri ile kooperatifin haklarından edimsiz feragat gibi hukuka aykırılıklar bulunduğunu iddia ederek, söz konusu kararların iptalini istemektedir.

T.C.

ANTALYA
1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2026/1 Esas
KARAR NO : ████████
DAVA : Kooperatif Üyeliğinin Tespiti
DAVA TARİHİ : █████/2022
KARAR TARİHİ : █████/2026
Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinin Tespiti davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: Konusu genel kurul toplantısında çağrı usulüne yönelik kanuni usul işlemlerinin yerine getirilmediği, davacıların murisi ...'ın davalı kooperatifin üyesi olduğu, ...'ın mirasçıları olan davacıların da üyelik hakkının yasal mevzuat gereğince bulunduğu, davacıların işbu toplantının bildiriminin yapılmadığı, davacıların ... yılında kooperatifin ihyası üzerine yapılan ilk toplantıda temsilcileri olarak ...'ı yetkilendirdiği, bu durumun ... tarafından da ... tarihli toplantıda dile getirildiği, davacılar lehine tescil işleminin yapılmadığı ve ortaklar defterine kaydedilmedikleri, temsilci olan ...'ın bakanlık sicilinde ortak olarak gösterilmediği ancak toplantılara davet edildiği, ... tarihli toplantıya ilişkin davacılara çağrı yapılmadığı, genel kurulda alınan kararların bu nedenle usul ve yasaya aykırı olduğu, alınan kararların iptalinin gerektiği, temsilci ...'a tebligat yapılmadığı, hazirun cetvelinde de bu duruma yer verilmediği, davacıların miras hisseleri oranında tesciline karar verilmesi yönünde kooperatife Antalya ... . Noterliği ... tarihli ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile keyfiyetin bildirildiği, kooperatifin herhangi bir işlem tesis etmediği, hazirun cetvelinin düzenlenmediği, kooperatifin ortaklar defterinin kayıp olduğu, bu hususun genel kurul toplantısında beyan edildiği, ortaklar defterinin kayıp olmasına ilişkin sorumluluğun yönetim kuruluna ait olduğu, yönetim kurulunun görevlerinden birinin de genel kurul toplantısından önce genel kurula katılma hakkına sahip ortaklar listesini ortaklar defterine uygun olarak hazırlamak olduğu, bu yükümlülüğün kooperatifçe yerine getirilmediği, dava konusu genel kurul kararının denetime elverişli olmayıp, usul ve yasaya aykırı olduğu, bu durumun iptal sebebi olduğu, ilgili kararda, ana sözleşmenin genel kurul tutanağı başlıklı 39. Maddesi gereği genel kurul tutanağında nelerin bulunacağına ilişkin hususlara riayet edilmeden tutanağın tanzim edildiği, dava konusu kararda yönetim kuruluna asil üye olarak ... ... , ... ... ..., ... ... ... seçildiği, yedek üye olarak ..., ... ve ...'ın seçildiği, ilgili kişilerin Kooperatifler Kanunu Ek Madde 3/3 gereği yönetim kurulu üyesi olamayacağı, ilgili maddede yönetim kurulu üyelerinin eş, 2. Derece dahil kan ve kayın hısımları ile birlikte yönetim kurulu üyesi olamayacağın belirtildiği, dava konusu genel kurul kararı ile yönetim kuruluna seçilenlerin 1. derece ve 2. dereceden akraba oldukları, ... ile ... ve ... ... ... anne-oğul, anne- kız olduğu, ...'ın amcaları olduğu, yönetim kurulunda birlikte bulunmalarının kanuna aykırı olduğu, Denetim Kurulu üyesi olarak seçilen üyelerin ... ... ... ayırt etme gücüne etki edecek hastalığı sebebi ile mahkeme kararıyla kısıtlı olduğu ve kendisine vasi atanmış olduğu, ...'ın da aynı durumda olup, ... ile Yönetim Kurulu üyeleri arasında Kooperatifler Kanunu ek madde 3/3'e aykırı olacak şekilde akrabalık ilişkisi bulunduğu, bir diğer Denetim Kurulu üyesi olan ... ... 'ın da Kooperatifler Kanunu madde 53'te açıkça hüküm altına alınan üye olma şartlarına haiz olmadığı, kooperatif ana sözleşmesi madde 53/3'te açıkça denetim kuruluna seçilme şartlarının belirtilmiş olduğu, ilgili sözleşme maddesinde de denetim kurulu üyeleri ve yönetim kurulu üyeleri arasında akrabalık ilişkisinin bulunamayacağının açıkça belirtildiği, ilgili genel kurul kararında toplam 7 ortaktan 2 ortağın toplantıya vekaleten iştirak ettiği, 2 ortak adına vekaleten Oy kullananlar arasında yönetim kurulu üyelerinin bulunduğu, Kooperatif Ana Sözleşme m.24/4 gereği yönetim kurulu başkan ve üyeleri ile kooperatifi temsile yetkili kılınan kimselerin vekaleten OY kullanamayacağı, bu sebeple alınan genel kurul kararının hem yasaya hem de ana sözleşmeye aykırı olduğu, genel kurulun ... no'lu kararında, gündem maddesi olmaksızın kooperatif adına taşınmaz hissesi almak üzere yönetim kuruluna yetki verildiği, Kooperatifler Kanunu madde 42/6 gereği taşınmaz alım ve satımının genel kurulun devir ve terk edemeyeceği yetkiler arasında olduğu, taşınmaz mal alımında takip edilecek usulün satın alınmak istenen taşınmaz malın ortakların ihtiyaç ve istekleri dikkate alınarak niteliği, yeri ve azami fiyatının gündeme konulacak bir madde ile genel kurul tarafından açıkça belirlenmesi gerektiği, alınan ilgili genel kurul kararında bu hususlara uyulmadığı, yönetim kurulunun bu hususta yetkisiz olduğu, genel kurul kararının iptali gerektiği, davalı kooperatif yönetimin edimsiz olarak el altından ödeme alıp davaları feragat veya sulh ile kapattıkları, kooperatifin hak ve alacaklarından edimsiz olarak vazgeçmelerinin mümkün olamayacağı, yapılan feragat ve sulhlerin geçersiz olduğu, buna ilişkin genel kurul kararının da iptalinin gerektiği, genel kurulun ... no'lu kararında kooperatif adına kayıtlı taşınmazların yönetim kurulu üyelerine tahsisine karar verildiği, bu durumun Kooperatifler Kanunu madde 56/6'ya aykırılık teşkil ettiği, söz konusu genel kurul kararının iptalinin gerektiği, yönetim ve denetim kurulu tarafından kooperatife ait başkaca taşınmazların da kanuna aykırı şekilde satışa konu edildiği, Ana Sözleşme madde 12/1 gereğince ortak sayısının en az 7 kişi olması gerektiği, mevcut ortak sayısının 6 kişi olduğu, kooperatifin sürekli ortaklarının değişmekte olduğu, buna ilişkin bir karar bulunmadığı, kooperatif ortaklar defterinin olması sebebi ile bakanlık sistemine göre ortak sayısının 7 kişiden az olduğu, bu nedenle kooperatifin münfesih durumda olduğu, davacı ... ... ' in ...'ın hissesini devraldığı, bu hususun Antalya ... .Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu hisse devir sözleşmesi ile devraldığı, ortaklık hissesinin tescilini Antalya ... .Noterliğinin ... tarihli ve ... yevmiye nolu ihtarnamesi ile bildirmesine rağmen kooperatifin üyelik kaydını yapmadığı, Kooperatifler Kanunu madde 8 gereğince kooperatifin üyelik kaydı yükümlülüğün olduğu, usul ve yasaya aykırı ... tarihli genel kurul kararının tüm maddeleri yönünden iptalini, davalı kooperatif adına kayıtlı taşınmazlardan usul ve yasaya aykırı şekilde alınan kararlar ile yönetim kurulu tarafından satılanların tespiti ile usulsüz olarak yapılan tapuların iptali ile kooperatif adına tescilini, denetim ve yönetim kurulu üyeliklerine seçilenlerin üyeliklerinin iptalini, taşınmazların yönetim kuruluna seçilenlere tahsisine yönelik işlemin iptalini, davacı ... ... 'in kooperatif üyeliğinin tespiti ve tescilini, davacıların miras hisseleri oranında ortaklıklarının tescilini, yeni bir yönetim seçilinceye kadar kayyum atanmasını, yargılama harç ve giderlerinin davalı üzerine bırakılmasını talep ve dava etmiştir.
Davalı cevap dilekçesinden özetle: Kooperatifler Kanunu madde 53 gereği genel kurul kararlarının iptali için bir aylık hak düşürücü süre olduğu, davacıların kanunun emredici hükmü olan hak düşürücü süre içerisinde genel kurul kararının iptalini talep etmemiş olduğu, kooperatifin uzun yıllar boyunca sevk ve idaresinin ... tarafından yapıldığı, ...'ın şu anda kısıtlı durumda olduğu, davalı kooperatifin yönetimini üstlenen kişilerin ise kooperatifin ve üyelerin yararına işlem yaptıkları, üye defterinin kayıp olduğu ve ... veya bir başkasından temin edilemediği, Kooperatif Ana Sözleşmesi madde 16 gereği mirasçıların 3 ay içerisinde temsilci atayarak kooperatife bildirimde bulunması gerektiği, davacıların bu yükümlülüğü yerine getirmediği, yazılı talep olmaksızın dava açılması nedeni ile davacıların iyiniyetli olmadığı, ...'ın kooperatif kayıtlarında temsilci değil üye olarak gözüktüğü, ... tarihli gerçekleştirilemeyen genel kurulda kendisinin üye mi temsilci mi olduğunu bilmediğine ilişkin beyanı olduğu, ... tarihli genel kurulun ...'a ait ... ... yapıldığı, çağrılmadığı iddiasının gerçeğe aykırı olduğu, kendisinin toplantı yerini hazırlamış olduğu, birazdan geleceğini bildirerek mahalden ayrılıp geri dönmediği, toplantıya katılmadığı, Çevre Şehircilik ve İklim Müdürlüğü tarafından gönderilen evraklar arasında bulunması üzerine
Hazirun defteri hazırlandığı, davacının iddialarının aksine ilgili evrakların bulunduğu, kooperatifin tüm ortakları arasında akrabalık bağı bulunduğu, yapılan işlemlerin hakkaniyete uygun ve makul olduğu, davacıların yüce mahkemede haklı oldukları izlenimini yaratabilmek için her işleme itiraz etme çabası içerisinde olduğu, ...'ın mahkeme kararı ile kısıtlı olduğu ve kendisine vasi atandığı hususunda evrak ve belge bulunmadığı, vekaleten kullanılan oylara bir itirazın bulunmaması halinde geçerliliğinin kabul edilmesi gerektiği, genel kurulda alınan ... no'lu kararda verilen yetkiye dayanılarak hiçbir satış işlemi veya teşebbüsünün bulunmadığı, kanunun gerekli şartları olan genel kurulda satışın koşulları belirlendikten sonra yönetim kurulunca satışın gerçekleştirilebileceği, alınan kararın bir ön onay veya yetki mahiyetinde olduğunun kabulü gerektiği, kararın kanuna aykırı olduğu halde dahi sadece alınan karar sebebi ile tüm genel kurul kararlarının iptal edilmesinin gerekmediği, kooperatif yönetiminin sadece tek bir davadan feragat ettiği, bunun nedeninin kooperatifin dosya yatırılması gereken bedeli ödeyebilecek mali gücü olmaması ve kooperatifi yargılama gideri ve vekalet ücreti gibi kalemlerle zarara sokmamak için alınmış olan bir karar olduğu, eski tarihli işlemlerde ...'ın anıldığı gibi bir işlemi var ise zarardan kendisinin sorumlu tutulması gerektiği, yönetim ve denetim kurulu üyelerinin aylık ücret, huzur hakkı, risturn ve yolluk haklarının bulunduğu, ... no'lu kararda ismi geçen üyelerin tahsis işlemi dışında kooperatiften hiçbir ücret veya huzur hakkı almadığı, işbu tahsisin ücret ve huzur hakkı olarak verildiği, alınan kararın fiilen uygulanmadığı, söz konusu üyelerin taşınmazlardan bugüne kadar bir menfaat elde etmediği, yönetim ve denetim kurulunun kooperatife ait başkaca taşınmazlarda kanuna aykırı satış yaptığı iddiasının asılsız olduğu, kooperatifin aktif ve pasif taşınmaz sorgusu yapıldığında taşınmaz satışına ilişkin uzun yıllardır bir işlem yapılmamış olduğu, kooperatifin ... tarihli genel kurulunda feshine karar verilmiş olup, halihazırda tasfiye halinde olduğu, ...'ın ... ... 'e hissesini devretmeden önce ortaklıktan istifa etmiş olduğu, bu nedenle devir hakkının bulunmadığı, ... ... ' in ...'ın çocuğu olup bu istifadan habersiz olduğunun asılsız olduğu, ...'in kötü niyetli olarak devir işlemini yaptığı, işbu eylemlerin dürüstlük kuralına aykırı olduğu, davacıların KK md.53 gereği hak düşürücü süreden sonra açılan genel kurul kararını iptali davasının usulden reddini, bu talebin uygun görülmemesi halinde davanın esastan reddini, ...'in üyeliğini tespiti ve tesciline ilişkin taleplerin reddini, ... mirasçıları olarak miras hisseleri oranında ortaklığın tesciline ilişkin talebin Kooperatif Ana Sözleşme madde 16'da geçen şartları sağlamadığından reddini, denetim kurulu ve yönetim kurulu üyelerinin üyelikten çıkarılmasının reddini talep etmiştir.
Mahkememiz ... tarihli ... nolu ara kararı uyarınca alınan,
Nitelikli hesaplama uzmanı bilirkişi ... ... ile mali müşavir bilirkişi ... ... tarafından düzenlenen ... tarihli bilirkişi raporunda özetle:
"1. Davalı kooperatifin ortaklar defterinin bulunmadığı,
2. Miras bırakan ... 'ın ... tarihinde vefatı ile KK m.14 gereği davalı kooperatif ana sözleşmesi m.16 'da yer aldığı üzere miras bırakan ... 'nin vefat tarihi olan ... tarihinden itibaren 3 ay içinde mirasçılarının davalı kooperatife yaptığı başvuruya ilişkin dosyada bilgi ve belgeye rastlanmadığı, takdiri Mahkemeye ait olmak üzere kanun maddesi ve ana sözleşme dikkate alındığunda ... mirasçılarının davalı kooperatifte üyelik sıfatlarının bulunmadığı sonucuna varıldığı, yine ana sözleşme m.16/2 gereği, Mirasçıların temsilci tayin etmemeleri veya ortaklığa devam etmek istememeleri halinde, ölen ortağın alacak ve borçları 15'inci madde hükümlerine göre tasfiye edileceğinin düzenlendiği,
3. KK m.53 gereği iptal davası açabilmek için kooperatif üyesi olmak gerektiği, davacıların taraf sıfatı bulunup bulunmadığına ilişkin değerlendirmenin ve davacıların ... mirasçıları sıfatıyla kooperatife üyeliğin tespiti hususunda takdirin Mahkemeye ait olduğu,
4. Davacı ... 'in ...'dan aldığı kooperatif üyeliğinin tespiti talebine ilişkin olarak; ...'ın ... tarihli üyelik istifa dilekçesi gereği, kooperatif üyeliğinden istifa ettiği, dilekçe altında ... tarihinde yönetime kuruluna seçilen yönetim kurulu üyesi ...'ın imzasının bulunduğu, ana sözleşme m.13 gereği yönetim kurulu üyesi ... 'ın imzasının istifayı kabul anlamına gelip gelmeyeceğinin değerlendirmesi Mahkemeye ait olmak üzere bu yönde alınmış bir yönetim kurulu kararına dosyada rastlanmadığı, KK m.10 gereği ve ana sözleşme m.13 gereği ... “ın istifa ile üyeliğinin sona erdiği sonucuna varılması halinde üyeliğinin ...'e devrinin mümkün olmayacağı, buna karşılık Sayın Mahkemece istifanın ana sözleşme m.13'e uygun olarak yönetim kurulunca kabul edilmediği sonucuna varılması halinde ...'ın üyeliğinin devam edeceği ve Antalya .... .Noterliğinin ... tarih ve ... yevmiye numaralı hisse devir sözleşmesi ile ... ... 'e yaptığı hisse devrinin geçerli olacağı,
5. Davacıların taraf ehliyetine ilişkin değerlendirme saklı kalmak ve Mahkemeye ait olmak üzere; dava konusu genel kurul toplantısında alınan ... no'lu karar ile kooperatif adına kayıtlı taşınmazların yönetim kurulu üyelerine tahsisine ilişkin olarak, Kooperatifler Kanunu madde 56/6 gereği yönetim kurulu üyelerinin mali hakları arasında bulunmadığı, ... nolu maddenin ilan edilen gündemde yer almadığı ve gündem dışı olduğu,
6. Oy hakkından yoksun bulunan üyelerin ibra kararı alınırken oy kullanmış olmaları halinde, bunların oylarının toplantı yeter sayısının oluşumunda dikkate alınacağı ve fakat karar yeter sayının oluşumunda dikkate alınmayacağına ilişkin doktrin ve Yüksek Mahkeme kararları gereği, somut uyuşmazlıkta kooperatif yönetim kurulunun karar yeter sayısında dikkate alınmaması halinde gündemin 3.maddesi ile alınan ibra kararında oydan yoksun yönetim kurulu üyeleri olan ..., ..., ... “ın nisap hesaplamasına dahil edilemeyeceğine ilişkin doktrin görüşleri gereği sözkonusu kararın 4 olumlu oy ile alındığı, buna göre karar nisabının sağlandığı, bununla birlikte yönetim kurulu üyesi olan ... 'ın bir üyeyi temsilen ibraya ilişkin kullandığı oyun nisap hesabında dikkate alınıp alınmayacağı ve/veya oydan yoksun sayılıp sayılmayacağı hususunda takdirin Sayın Mahkemeye ait olduğu
- Pavacıların taraf ehliyetine ilişkin değerlendirme saklı kalmak ve Mahkemeye ait olmak üzere; Genel kurul toplantısında alınan 6., 7., 8. maddelerinin gündemde yer almadığı, Yüksek Mahkeme kararları gereği gündem dışı maddelerinin görüşülmesinin iptal sebebi olduğu,
- Davacıların taraf ehliyetine ilişkin değerlendirme saklı kalmak ve Mahkemeye ait olmak üzere; Dava konusu genel kurul kararlarında muhalefet şerhi bulunmadığı, Yüksek Mahkeme kararları gereği Mahkemeden iptal talebinde bulunan üyelerin mubalefet şerhinin tutanağa geçirilmesinin arandığı,
- Doktrinde belirtilen etki kuralı gereği, Mahkemece çağrının usulüne uygun yapılmadığını iddia eden ortakların genel kurula katılmış olması, olumlu veya olumsuz oy vermiş olması veya genel kurula katılmamış olması hallerinde karar alınmasına etkisinin olup olmayacağı yönünde etki incelemesi yapılması gerekeceği, buna göre davacıların müteveffa ... mirasçıları olarak üyeliklerinin tespitine karar verilmesi halinde, ... mirasçılarının bir oy hakkına sahip olacağı ve karar alınmasına etkili olup olmayacaklarının değerlendirmesinin Mahkemeye ait olduğu" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir.
Mahkememiz gerekçesi ile:
"Mahkememizin ... /... E sayılı dosyasında; Davalı kooperatifin ... tarihli genel kurul toplantısında alınan kararların Kanun ve ana sözleşmeye aykırı olup olmadığı, bu nedenle Kooperatifler Kanunu 53.maddesi uyarınca iptallerinin gerekip gerekmediği, davanın bir aylık hak düşürücü süre içerisinde açılıp açılmadığı, davacı ...'in ... ... ' dan almış olduğu hisse nedeniyle kooperatif üyesi olup olmadığı, yine davacıların müteveffa üye ... mirasçıları olarak kooperatif üyesi olup olmadıkları taraflar arasında ihtilaflı olduğu belirlenmiş, bilirkişi heyeti tarafından dosyaya sunulan rapor sonrası ... tarihli duruşma ara kararı ile davacı ...'in kooperatif üyeliğinin tespit ve tesciline ilişkin açılan davanın tefrikine karar verilmiştir.
Davalı Kooperatifin Antalya Şehir ve Çevrecilik İl Müdürlüğü'nden temin edilen kayıtları, bilirkişi heyeti tarafından düzenlenen rapor ve tüm dosya mündericatının tetkikinden; kooperatif üyesi ...'ın ... tarihinde kooperatif üyeliğinden istifa ettiği, dilekçenin altında yönetim kurulu üyelerinden ...'ın imzasının bulunduğu, ancak istifanın kabulüne dair yönetim kurulunca alınmış bir karar bulunmadığı, daha sonra ...'ın Antalya ... .Noterliği'nin ... tarihli ... yevmiye nolu hisse devir sözleşmesi ile kooperatif hissesinin davacı ...'e devrettiği taraflar arasında ihtilafsızdır.
Kooperatifler Kanunu :
Madde 10 - Her ortağın kooperatiften çıkma hakkı vardır. Çıkma keyfiyetinin kooperatifin mevcudiyetini tehlikeye düşürmesi halinde ayrılmak istiyen ortağın, muhik bir tazminat ödenmesine dahi hüküm anasözleşmeye konulabilir.
Madde 12 - Çıkış, ancak bir hesap senesi sonu için ve en az 6 ay önceden haber verilerek yapılır. Anasözleşmede daha kısa bir süre belirtilip hesap senesi içinde çıkışa müsaade edilebilir.
Madde 13 - Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir.
Şeklinde düzenlenmiş olup,
Yine Kooperatif Ana Sözleşmesinin 13.maddesi " Her ortak, hesap senesi sonundan en az 1 (Bir) ay önce yönetim kuruluna yazı ile başvurmak suretiyle ortaklıktan çıkabilir. Yönetim kurulu bu hükme uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, yazılı başvurunun kooperatif kayıtlarına girişinden itibaren 1 (Bir) ay içinde kabulden kaçınırsa ortak, çıkma dileğini noter aracılığı ile yönetim kuruluna bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir. " hükmünü haizdir.
Somut olayda kooperatif üyesi ... istifa dilekçesini ... tarihinde yönetim kuruluna sunmuş ise de, dilekçe tarihinin ana sözleşmede belirtilen " hesap senesi sonundan en az 1 (Bir) ay önce " şartına uymadığı, verilen istifa dilekçesi sonrası yönetim kurulunca istifanın kabulüne dair bir karar da alınmadığı sabittir. Adı geçen üye istifasının kabulü hakkında yönetim kurulunca bir karar alınmamasına (yasal tabiri ile yönetim kurulunun istifayı kabulden kaçınmasına) rağmen KK. ve ana sözleşme uyarınca noter kanalı ile çıkma dileğini yönetim kuruluna bildirmemiştir. Bu halde ...'ın kooperatif üyeliğinin sona ermesi için gerekli yasal prosedürün tamamlanmadığı, dolayısı ile hisse devir tarihi olan ... tarihi itibariyle kooperatif üyesi olduğunun kabulü gerektiği anlaşılmıştır. Sonuç olarak davacının ...'dan devraldığı kooperatif hissesi nedeniyle kooperatif üyesi olduğu tespit edilmiş ve davanın kabulüne" dair verilen karar:
Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... . Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ... /... Esas .../... Karar sayılı ilamı ile:
"Dava, kooperatif üyeliğinin tespiti istemine ilişkindir.
Mahkemece yukarıda yazılı gerekçe ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
Dairemizce istinaf incelemesi, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Davacı ..., kooperatif üyesi ...’dan yaptığı noter satış devriyle kooperatif hissesini devraldığını, devir tarihinde ...’ın kooperatif üyesi olduğunu, bu nedenle kendi üyeliğinin tespit edilmesi gerektiğini ileri sürmüş, davalı kooperatif ise, ...’ın ... tarihinde üyelikten istifa ettiğini, bu nedenle devre konu hissesinin bulunmadığını, davacının ...’ın kızı olduğunu ve istifayı bilmemesinin mümkün olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.
Mahkeme bilirkişi raporunu esas alarak; ...’ın sunduğu istifa dilekçesinin kooperatif yönetim kurulunca kabul edildiğine ilişkin bir yönetim kurulu kararı bulunmadığını, Kooperatifler Kanunu’nun 12 ve 13. maddelerinde öngörülen şartların gerçekleşmediğini, noter kanalıyla bildirim yapılmadığını belirlemiştir. Bu nedenle istifanın hukuki sonuç doğurmadığı, ...’ın ... tarihli hisse devri sırasında hâlen kooperatif üyesi olduğu kabul edilerek davanın kabulüne karar vermiştir.
1163 Kooperatifler Kanunu'nun 8, 10, 11/son ve 17/son maddelerinde, açık kapı ilkesi kabul edilmiştir. Açık kapı ilkesi, iki yönlüdür. Üyelik şartları taşıyanların her zaman kooperatif üyesi olabilmeleri veya kooperatifin üyesi konumunda bulunanların ise üyelikten her zaman ayrılabilmeleri, açık kapı ilkesinin doğal bir sonucudur.
Kooperatifler Kanunu'nun 13. maddesi "Yönetim kurulu, anasözleşmeye uygun olarak yapılacak isteğe rağmen, bir ortağın kooperatiften istifasını kabulden kaçınacak olursa, ortak çıkma dileğini noter aracılığı ile kooperatife bildirir. Bildiri tarihinden itibaren çıkma gerçekleşir." hükmünü içermektedir. İlke olarak istifa tek taraflı yenilik doğuran bir hakkın kullanılmasıdır ve hukuki sonuç doğurması kabule bağlı değildir. Ortağın istifa bildirimi yenilik doğurucu nitelikte olup, kooperatife ulaştığı anda sonuç doğurur. Yukarıda anılan 13. maddenin yazılış biçimi ortağın istifasının kooperatifçe kabulünü gerekli kıldığı izlenimi yaratmakla beraber noter aracılığı ile yapılan bildirime özel önem verilmek suretiyle, noter aracılığı ile yapılan bildirimin kabulünün gerekli bulunmadığı vurgulanmıştır. Bu durumda ortağın yenilik doğurucu nitelikteki istifa iradesini ilk olarak noter vasıtasıyla kooperatife duyurması kooperatif açısından ortaklıktan çıkmanın gerçekleşmesi için yeterlidir. Başka bir ifadeyle açıklanan hüküm, istifanın geçerli olabilmesinin koşullarını değil; istifanın kooperatif tarafından sonuç doğurduğunun kabulü için istifa eden üyenin ispat argümanını düzenlemektedir (Poroy/Tekinalp/Çamoğlu, Ortaklıklar ve Kooperatif Hukuku, 11. Baskı syf.326, Mahmut Coşkun, Kooperatifler Hukuku, 3. Baskı, syf.190).
Açıklanan nedenlerle davacının istifa iradesini yansıttığı dilekçe ile istifasının gerçekleştiği, davalı kooperatifin de savunmasını bu istifa üzerine dayandırdığı anlaşıldığından mahkemece davacının istifa dilekçesinin hile yoluyla oluşturulduğuna, esasında ...'ın istifa iradesinin bulunmadığına yönelik iddiaları üzerinde durulması, bu konuda taraf delillerinin toplanarak oluşacak sonuç dairesinde karar verilmesi gerekirken yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi isabetsiz bulunmuş, davalı vekilinin istinaf başvurusu kabul edilmiştir.
Davacının istinafa cevap dilekçesinde geçen ihtarname konusunda yapılan incelemede; ilk derece mahkemesinin kararından sonra davalı kooperatifin davacıya, karar sebebiyle kooperatife üye olarak kaydının yapıldığına ve son alınan genel kurul kararı uyarınca belirlenen aidatı ödemesi gerektiğine dair ihtarname çekmesi , sadece verilen kararı uygulama iradesiyle yapılan bir işlem olup, davalının kararı istinaf ettiği de dikkate alındığında çekilen ihtarnamenin davacının üye olarak kabul edildiğini göstermeyeceği değerlendirilmiştir.
Sonuç olarak, davalı vekilinin istinaf başvurusunun esastan kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş" gerekçesi ile kaldırılarak Mahkememizin yukarıdaki yeni esasını alarak dosyanın yargılamasına devam edilmiştir.
Davalı vekili BAM kaldırma kararına karşı Mahkeme huzurunda verdiği beyanında: BAM kararı doğrultusunda davacının dava dilekçesinde hile iddiası yoktur, bize göre araştırılacak başka bir husus yoktur, iddianın genişletilmesine muvafakatimiz yoktur,demiştir.
Mahkememiz ara kararı ile; Taraflara Antalya Bölge Adliye Mahkemesi ... . Hukuk Dairesi'nin ... tarih ve ... /... Esas ... /... Karar sayılı kararına göre hile iddiasına ilişkin tanık dahil tüm delillerini bildirmeleri için iki hafta kesin süre verilmiş, tarafların bildirdiği tanıklar davetiye ile celp edilerek dinlenmiştir.
Davalı Tanığı .... ... ... tarihli duruşma beyanı özetle: "Ben ...' ın damadıyım. ... benim baldızım olur. Ben kooperatif üyesi değilim. Tam tarihini hatırlamıyorum ancak 5-6 yıl kadar önceydi. Biz ... evinde ... idik. Bir gün öğleye doğru ... geldi. İstifa dilekçesini bizim yanımızda yazdı. Kayınvalidem de imzaladı. Ben kayınvalidemin gerçekten istifa etmek isteyip istemediğini bilemem. Ancak ... dediğim gibi istifa dilekçesini yazarken kayınvalideme kooperatiften istifaya ilişkin dilekçe olduğunu açıkladı. Kayınvalidem de itiraz etmeden imzaladı. Kayınvalidemin istifa ettiği halde hissesini bu sefer kızı ... ' ya niçin devir ettiğini bilemem." demiştir.
Lüzum üzerine davalı tanığı ... ... önceki kimliği ve yemini tahtında huzura alınarak sorulduğunda: ... ' in istifa dilekçesini imzalatmak için yanımıza geldiği tarih yaz aylarıydı. ... ya da .... ayı olabilir. Zaten biz yaz aylarında ... ' nın ... yaylasına çıkarız. Kışın ise .... merkezde oturuyoruz demiştir.
Davacı Tanığı ...'in ... tarihli duruşma beyanı özetle:" Ben kooperatif üyesi değilim. Davacı benim eşim olur. ... ise kayınvalidemdir. Kayınvalidem kooperatifteki hissesini diğer çocukları ile görüşerek ve onların da rızası alarak eşim ... ' ya satmaya karar vermiş. Satış noterde yapıldı ancak tescil işlemi yapılamadı. Eşim avukata gittiğinde kayınvalidemin kooperatiften istifa ettiği için eşimin üyeliliğinin tescil edilemediğini öğrendik. Benim bilgim bundan ibarettir. Biz o zamana kadar kayınvalidemin kooperatiften istifa ettiğini bilmiyorduk, Biz kayınvalideme durumu sorduğumuzda kooperatiften istifa etmediğini ancak oğlu ...' in kooperatif toplantısı için kendisine bir yerlere imza attırdığını söyledi" demiştir.
Davacı Tanığı ...'ın ... tarihli duruşma beyanı özetle: " Ben kızım ... ' nin yanında yayladaydım. ... geldi. İmza atılacak evrakları gösterdi. Benim yanımda birşey yazmadı. Daha önce yazılmış kağıtları bana imzalattırdı. Çocukların haberi var mı diye sordum. ... ' un haberi var dedi. İmzaladım. Daha sonra da hissemi ... ' ya verdim. Ben imzaladığım evrakların istifa evrakı olduğunu bilmiyordum. ... bana "ana buna imza atacan" dedi. Ben de dediğim gibi imzaladım, Bana istifa evrakı olduğu söylenmedi. ... ' in ne için o şekilde ifade verdiğini bilemem, ... yanıma geldiğinde ... evdeydi ancak yanımızda yoktu. Biz sadece ... ikimizdik. Mutfaktaydık Ben ilkokul 4. Sınıftan ayrıldım. Okuma yazmam var. Evlat diye bana imzalattıkları evrakları okumadım. İmzaladım" demiştir.
Davacı Tanığı ... ... ... tarihli duruşma beyanı özetle: "Ben kooperatif üyesi değilim. ... benim kayınvalidem. ... da baldızım olur. ... yılının son aylarıydı. Kayınvalidem kooperatifteki hissesini kızı ...' ya devir etmeye karar vermiş. Bu konuyu konuşmak için de çocuklarını çağırdı. Benim eşime de haber geldi. Ben gitmedim. Ancak çocukları gitmiş, eşim de gitti. Çocuklar ...' ya kooperatif hissesini devir etmesinde bir sakınca olmadığını, rızaları olduğunu söylemişler. Sonra Notere gitmek gerekti. Bende kendilerini notere götürdüm. İşlemler tamamlandı. Kayınvalidem de parasını aldığını söyledi. ... kooperatif üyeliğini bildirmek için ihtarname çekmiş. Toplantıya katılmış ancak daha sonraki bir zamanda kayınvalidemin kooperatiften daha önce istifa ettiğini söylemişler. Zaten kooperatifin yönetiminde iki tane kayınbiraderim, bir de kayınbiraderimin resmiyette ayrı olduğu ancak fiilen birlikte yaşadığı çocuklarının annesi bulunmaktadır. Bunun üzerine biz kayınvalideme söyledik. O da dedi ki "... aylarıydı, ... yıl önce falandı, ... geldi, yayladaydım. Kooperatifina toplantısı var, diğer kardeşlerimin de haberi var. Seni kooperatifte ben temsil edeceğim bunun için evrak imzalaman lazım demiş, bende bir kaç tane evrak imzaladım, ne olduğunu da okumadım "dedi. Sonra da ... dava açmış Dediğim gibi notere ben götürdüm. İstifadan kimsenin haberi yoktu, kayınvalidem kendi evinde durur. Kendi yemeğini yapabiliyor, çamaşırını yıkayabiliyor. İhtiyacı olduğu zaman çocuklarını çağırıyor " demiştir.
Davacı Tanığı ...'ın ... tarihli duruşma beyanı özetle:" Kooperatifte ailenin dışında şuan kimse yoktur. Ben dediğim gibi ... oğlu, ...' nın kardeşiyim. Bizim kesinlikle annemin istifasından haberimiz yok. Kooperatif yönetiminde o tarihte ... vardı. Annem hissesini kız kardeşime devir etmek istedi. Bizden rıza aldı. Ancak aramızda ... yoktu. Noterden devir işlemi yapıldıktan sonra avukat tescil talebinde bulunduğunda istifa edildiğini öğrendik. Anneme sorduğumuzda istifa etmediğini, sadece toplantı tutanakları için ...' in ondan imza aldığını, ancak nereye imza attığını bilmediğini söyledi. ... de bize kesinlikle annemin kooperatiften istifa ettiğini söylememişti. Hiçbir kardeşimiz annemin kooperatiften istifa ettiğini bilmiyordu, Benim ...' in yaylaya gidip herhangi bir sebeple imza almasından haberim yoktu. Anneme ...' un haberi var demiş. Halbuki benim hiçbir şeyden haberim yoktu" demiştir.
DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:
Kaldırma kararı doğrultusunda dinlenilen tanık beyanlarının tetkikinden; tanık ..., ... ... ve ...'in doğrudan görgü ve bilgiye dayalı beyanı bulunmadığı, tanık ...'ın ise hissesini bedeli mukabili devreden dolayısı ile davanın davacı lehine sonuçlanmasında menfaati bulunması nedeniyle ifadesine itibar edilmeyeceği, ifadesinin başkaca bir delil ile de desteklenmediği, buna karşı tanık ...'in ifadesinde ... istifa bilerek ve isteyerek imzaladığını söylediği, bu halde ... istifa dilekçesini hile ve hata ile imzaladığının sübuta ermediği, yaz aylarında kızı ve damadının yanında yaylada yaşayan ... oğlu ...'in yanlarına gelerek kendisine bir takım evraklar imzalattığı, davalı tanığının ifadesinin de istifa dilekçesinin yaz aylarında onlar yayladaki evlerinde iken ... tarafından getirilerek imzalatıldığı yönünde olduğu, bu halde istifanın her türlü yaz aylarından birinde imzalandığı sabit ise de bu olgunun tek başına hile iddiasını ispata yeterli olmadığı,
Ayrıca davalı vekilinin yazılı ve sözlü beyanları ile de itiraz ettiği üzere; istifanın hile yoluyla alındığına dair bir iddianını dava dilekçesinde bulunmadığı, davacı yanın bilirkişi raporuna karşı verdiği yazılı beyan ile bu iddiasını dile getirdiği, davalı yanca iddianın genişletilmesine muvafakat edilmediği tespit edilmiştir.
Mahkememizce HMK hükümlerine göre BAM kaldırma kararı uyarınca delil toplanmış, taraf tanıkları dinlenmiş ise de; Mahkememizin Yargıtay 23.HD nin █████████ E-█████████ K, █████████ E-█████████ K sayılı emsal kararları ile aynı doğrultuda verilen önceki gerekçesine bağlı kalınarak davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.
HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;
1-Davacı ... tarafından ...'dan devralınan hisse için açılan davanın KABULÜ İLE; davacının, kooperatif üyesi ...'dan Antalya ... .Noterliğinin ... tarih ... yevmiye nolu Kooperatif Hisse Devri ile devraldığı hisse için kooperatif üyesi olduğunun TESPİTİNE,
2-Alınması gerekli ... TL harçtan alınan ... TL peşin harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından yatırılan ... TL başvuru harcı, ... TL peşin harcının davalıdan tahsiline, Hazine'ye gelir kaydına,
4-Davacı tarafından yapılan ... TL tebligat ve posta masraflarının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5- Davalı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,
6-A.A.Ü.T uyarınca hesaplanan ... TL vekalet ücretinin, davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
7-Sarf edilmeyen gider avansının HMK 333.maddesi uyarınca davacıya iadesine
Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içerisinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, anlatıldı. █████/2026 ...
Başkan ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Üye ...
¸e-imzalıdır
Katip ...
¸e-imzalıdır

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!