Danıştay 8. Daire, Aydında ticari araç çalışma ruhsatının vize yenilenmemesi nedeniyle iptalinde yetkinin UKOMEde mi Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığında mı olduğuna ilişkin davayı inceledi.
Özet: Bir toplu taşıma kooperatifi üyesi tarafından, aracına ait çalışma ruhsatının vize işlemlerini iki yıl üst üste yapmaması nedeniyle Aydın Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı tarafından iptal edilerek plakasının trafik tescilden silinmesi işlemine karşı açılan davada, ilk derece mahkemesi işlemi hukuka uygun bulurken, bölge idare mahkemesi toplu taşıma araçlarının çalışma şekil ve şartlarını belirleme ile ruhsat iptal etme yetkisinin yalnızca Ulaşım Koordinasyon Merkezine (UKOME) ait olduğunu, büyükşehir belediyesi ilgili biriminin bu konuda doğrudan işlem yapma yetkisinin olmadığını ve UKOMEnin kesin bir iptal kararı almaması nedeniyle söz konusu iptal işleminin hukuka aykırı olduğuna hükmetmiştir.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ TEMYİZ İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI): ... Büyükşehir Belediye BaşkanlığıVEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACI) : ... VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının, temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ :Dava konusu istem: Aydın-Çine-Yatağan arasında S.S. ... Nolu Çine Minübüs ve Midübüs Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi üyesi olarak yolcu taşımacılığı yapan davacı tarafından, adına kayıtlı... plakalı ticari araca ilişkin vize işlemlerinin belirtilen süre içerisinde tamamlanmadığından bahisle Aydın Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğünün ... tarih ve E.... sayılı işlemi ile bildirilen söz konusu araca ilişkin çalışma ruhsatının iptali edilmesine ve ticari plakanın trafik tescilden silinmesi için ilgili kurum ve kuruluşlara bildirimde bulunulmasına ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Aydın Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kurul Kararının iptali istenilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... K:... sayılı kararında; █████/2015 tarihinde 1 yıllık çalışma ruhsatı tanzim edilmesini müteakip Ticari Araç Hat Tahsis Sözleşmesini imzalayan davacı tarafından, █████/2016 tarihinde sona eren çalışma ruhsatının █████/2017 tarihine kadar birinci yıl, █████/2018 tarihine kadar ikinci yıl olmak üzere birbirini müteakip üst üste 2 yıl içerisinde vize işleminin yapılmadığının anlaşıldığı, dava dilekçesindeki beyanlarından, UKOME kararlarının davacıya tebliğ edildiği ve davacının kararlardan haberi olmadığına ilişkin bir itirazın bulunmadığı, mevzuat hükümleri uyarınca ticari yolcu taşımacılığına ilişkin bir hak elde edebilmenin yanı sıra bu hakkın sürdürülebilirliği ve korunması için ticari yolcu taşımacılığı yapılmasına izin verilmesine ilişkin yetkili idarelerden (ilçe/il trafik komisyonu, belediye, UKOME) alınmış kararlar ve ilan edilmiş yasal düzenlemeler doğrultusunda hak sahibine yüklenilmiş yükümlülüklerin yerine getirilmesi gerektiği, Aydın Büyükşehir Belediyesi M Plaka İle İlçe ve Mahalleler Arasında Toplu Taşımacılık Yapan Araçların Çalışma Usul ve Esaslarına İlişkin UKOME Kurul Kararında, M plaka hakkı bulunan araçların arz ve talep dengesini sağlayacak şekilde taşımacılık hizmetinde kalmalarını sağlamak, kamu hizmeti olan ulaşım hizmetinin devamlılığını sağlamak, korsan taşımacılığın önüne geçmek, diğer bir ifade ile verimli, etkin ve düzenli bir taşımacılık hizmeti oluşturmak amacıyla üst üste iki yıl süre ile çalışma izin belgesi vize ettirmeyen, almayan ya da yenilemeyenlerin çalışma ruhsatlarının iptal edileceği kararlaştırıldığından, üst üste iki yıl süreyle izin belgesini yenilemediği (vize ettirmediği) sabit olan ve... tarihli... sayılı UKOME Kurul kararı ile,... tarihli ... sayılı UKOME Kurulunda belirlenen... tarihinin ... tarihi mesai bitimine kadar uzatılmasına karar verilmesine ve bu kararın davacıya ... tarih ve ... sayılı yazı ile ayrıca ilgili UKOME Kurul kararının İncirliova Belediyesi ve İncirliova Şoförler Odasının ilan pano tahtasında 45 gün süre ile asılmak suretiyle tebliğ edilmesine karşın verilen bu ek süreler içinde çalışma ruhsatı vize işlemlerini gerçekleştirmediği anlaşılan davacı hakkında verilen mevzuat uyarınca çalışma ruhsatının iptal edilmesi ve araç plakasının trafik tescil kaydının silinmesi için ilgili kurum ve kuruluşlara bildirimde bulunulması yolunda tesis edilen dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi .... İdari Dava Dairesi kararıyla, toplu taşıma araçları ile taksi sayılarının, bu araçların güzergahları ile bunların çalışma şekil şartlarının belirlenmesi konusunda karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu, büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde oluşturulan ulaşım koordinasyon biriminin ya da şube müdürlüğünün bu konuda işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığı, her ne kadar ... tarih ve ... sayılı UKOME Kurul kararı ile taşımacılara çalışma ruhsatı vize işlemlerini gerçekleştirmeleri için █████/2019 tarihi mesai bitimine kadar süre verilmesine, verilen süre içinde çalışma ruhsatı vize işlemlerini gerçekleştirmeyen taşımacıların çalışma ruhsatlarının iptal edilmesine yönelik bir karar alındığı görülmekte ise de, bu karar uyarınca doğrudan uygulamaya geçilmediği ve bu karardan sonra tesis edilen UKOME kararlarında ise sadece süre uzatımları yapıldığı, çalışma ruhsatının iptaline yönelik nihai bir iradenin ortaya konulmadığı, bu durumda, davacıya ait çalışma ruhsatının iptaline yönelik işlemin Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından incelenip karara bağlanması gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğü tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kabulüne, Mahkeme kararının kaldırılmasına, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu, kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, temyiz isteminin reddi ile kararın onanması gerektiği savunulmuştur.DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINAKarar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Bölge idare mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle,1. Temyiz isteminin reddine,2. ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, posta gideri avansından artan tutarın Mahkeme tarafından iadesine,4. 2577 sayılı Kanunun 50. maddesi uyarınca onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de belirtilen Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın İdare Mahkemesine gönderilmesine,5. Kesin olarak, █████/2025 tarihinde oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY :(X)- Dava, Aydın-Çine-Yatağan arasında S.S. ... Nolu Çine Minübüs ve Midübüs Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi üyesi olarak yolcu taşımacılığı yapan davacı tarafından, adına kayıtlı ... plakalı ticari araca ilişkin vize işlemlerinin belirtilen süre içerisinde tamamlanmadığından bahisle Aydın Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Daire Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğünün... tarih ve E.... sayılı işlemi ile bildirilen söz konusu araca ilişkin çalışma ruhsatının iptali edilmesine ve ticari plakanın trafik tescilden silinmesi için ilgili kurum ve kuruluşlara bildirimde bulunulmasına ilişkin ... tarihli ve ... sayılı Aydın Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Merkezi Kurul Kararının iptali istemiyle açılmıştır.Temyize konu kararda; toplu taşıma araçları ile taksi sayılarının, bu araçların güzergahları ile bunların çalışma şekil şartlarının belirlenmesi konusunda karar verme yetkisinin Ulaşım Koordinasyon Merkezine ait olduğu, büyükşehir belediye başkanlığı bünyesinde oluşturulan ulaşım koordinasyon biriminin ya da şube müdürlüğünün bu konuda işlem tesis etme yetkisinin bulunmadığı, her ne kadar ... tarih ve ... sayılı UKOME Kurul kararı ile taşımacılara çalışma ruhsatı vize işlemlerini gerçekleştirmeleri için █████/2019 tarihi mesai bitimine kadar süre verilmesine, verilen süre içinde çalışma ruhsatı vize işlemlerini gerçekleştirmeyen taşımacıların çalışma ruhsatlarının iptal edilmesine yönelik bir karar alındığı görülmekte ise de, bu karar uyarınca doğrudan uygulamaya geçilmediği ve bu karardan sonra tesis edilen UKOME kararlarında ise sadece süre uzatımları yapıldığı, çalışma ruhsatının iptaline yönelik nihai bir iradenin ortaya konulmadığı, bu durumda, davacıya ait çalışma ruhsatının iptaline yönelik işlemin Ulaşım Koordinasyon Merkezi tarafından incelenip karara bağlanması gerekirken, bu konuda yetkisi bulunmayan Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğü tarafından tesis edilen dava konusu işlemde yetki yönünden hukuka uyarlık bulunmadığı gerekçesiyle talebinin kabulüne, dava konusu işlemin iptaline karar verilmiş ise de;Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesi neticesinde, Aydın Büyükşehir Belediye Başkanlığı Toplu Taşıma Şube Müdürlüğünün UKOME'nin verdiği kararlar doğrultusunda uygulamaya yönelik olarak dava konusu işlemi tesis ettiği, UKOME'nin yapısı, oluşumu, toplanma ve karar alma usulü dikkate alındığında, her bir UKOME kararının uygulanmasına yönelik işlemin de yine UKOME tarafından yapılmasının zaman ve emek israfına yol açacağı gibi, davalı belediyenin toplu ulaşım hizmetlerini yürütmekle görevli ve yetkili müdürlüğünce, ilgililerden iletilen başvuruların UKOME kararları çerçevesinde incelenip değerlendirilerek başvurulara cevap verilmesinde mevzuat açısından bir engel bulunmadığı anlaşılmaktadır.Bu durumda, yukarıda belirttiğim gerekçeyle temyize konu istinaf kararının bozulması ve uyuşmazlığın esası hakkında karar verilmesi gerektiği görüşü ile Dairemiz çoğunluk kararına katılmıyorum.