İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi, trafik kazası kaynaklı araç değer kaybı ve mahrumiyet tazminatı davasında ticari dava şartları oluşmadığından görevsizlik kararı vererek asliye hukuk mahkemesini işaret etti.
Özet: Davacı, trafik kazası sonucu aracında oluşan değer kaybı ve mahrumiyet bedelinin yasal faiziyle davalıdan tahsilini talep etmiş; davalı ise vekaletname süresi, zorunlu arabuluculuk eksikliği, zamanaşımı gibi usul itirazlarının yanı sıra, kusur oranına ve talep edilen zararın fahiş olduğuna ilişkin esastan savunmalarda bulunmuştur. Mahkeme ise, haksız fiilden kaynaklanan bu tazminat davasının Türk Ticaret Kanunu kapsamında mutlak veya nispi ticari dava niteliğinde olmadığı, dolayısıyla Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olduğu sonucuna vararak görevsizlik kararı vermiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 13. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: █████/2023 tarihinde davacıya ait olan ve sürücü idaresindeki -------- plakalı çekici ile buna bağlı -------- plakalı römork ana yolda düz istikamette ilerlerken; aynı istikamette gerisinden gelen davalı ...'ın işleteni ve sürücüsü olduğu --------- plakalı kamyon, sağa dönüş manevrasıyla U dönüşü yapmak istediği sırada davacı aracının sağ yan ve ön kısımlarına sol kısımlarıyla çarpttığı, kaza neticesinde maddi hasar oluştuğu, davalı sürücü ...'ın sevk ve idaresindeki araçla Karayolları Trafik Kanunu'nun 52/1-B ve 53/1-B maddelerini ihlal ettiği, bu sebeple %100 asli ve tam kusurlu olduğu, davacı tarafa izafe edilebilecek herhangi bir kusurun bulunmadığı, Araç Değer Kaybı Tazminatı Talebi (Şimdilik 100,00 TL - Kısmi Alacak): Kazada ağır hasar gören --------- marka çekici aracın orijinalliğinin bozulduğu ve ikinci el piyasa değerinin düştüğü, müvekkilinin aracının uğramış olduğu değer kaybı nedeniyle şimdilik 100,00 TL değer kaybı tazminatının, aracından mahrum kaldığı sürede uğramış olduğu zararlar nedeniyle şimdilik 100,00 TL araç mahrumiyeti zararının kaza tarihi olan █████/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı tarafın vekaletnamesinin 30.08.2024 tarihinde sona erdiği, süresi biten vekaletname ile işbu davanın ikame edildiği belirtilerek davanın usulden reddi gerektiği, uyuşmazlığın mutlak ticari dava niteliğinde olduğu, davacı tarafa ait aracın ticari olduğu gibi davalı müvekkile ait --------- plakalı aracın da ticari nitelikte bulunduğu, görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu, uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmasından dolayı, dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirilmediği gerekçesiyle davanın usulden reddi gerektiği, kaza tarihinin 28.08.2023, davanın açılma tarihinin ise 08.10.2025 olduğu; Türk Borçlar Kanunu'nun 72. maddesinde öngörülen 2 yıllık zamanaşımı ve hak düşürücü sürenin dolduğu, aynı kazaya ilişkin olarak taraflar arasında görülen ---------- sayılı dosyasının istinafta olduğu dosyanın bekletici mesele yapılması gerektiği, kolluk kuvvetlerince tanzim edilen kaza tespit tutanağında davalının sürücüsünün %25, davacı taraf aracının sürücüsünün ise %75 kusurlu olduğunun saptandığı davacının araç mahrumiyeti ve değer kaybı iddialarının fahiş olduğu; araç mahrumiyeti talebine ilişkin --------- İcra Müdürlüğü'nün ----------- E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatılarak orada 37.500,00 TL talep edildiği, talepler arasında uyuşmazlık bulunduğu bu nedenlerle davanın görevsizlik, zamanaşımı, arabuluculuk yokluğu ve vekaletname süresinin dolması nedenleriyle davanın usulden reddi, mahkeme aksi kanaatte ise ilgili mahkeme dosyasının bekletici mesele yapılması, 3- Esasa girilmesi halinde, haksız ve mesnetsiz davanın esastan reddi, davanın davalıya ait aracın kaza tarihindeki trafik sigortacısı olan ----------- Şirketi'ne ihbarı, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. SAFAHAT---------- sayılı ilamıyla davanın Asliye Ticaret Mahkemelerinde görülmesi gerektiğinden bahisle görevsizlik kararı verilmiş olup, dosya mahkememizin yukarıdaki esasına kaydedilmiştir. Delillerin değerlendirilmesi ve gerekçe:Dava, haksız fiilden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesinde,bu kanundan doğan hukuk davalarının ticari dava sayıldığı, aynı kanunun 5. maddesinin 2. fıkrasında, bir yerde ticaret mahkemesi varsa asliye hukuk mahkemesinin vazifesi içinde bulunan ve bu kanunun 4. maddesi hükmünce ticari sayılan davalara, Ticaret Mahkemesinde bakılacağı hususları düzenlenmiştir. 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4.maddesine göre tarafların sıfatına veya bir ticari işletme olup olmamasına bakılmaksızın kanun gereği ticari dava olarak sayılan davalar mutlak ticari dava; tarafların tacir sıfatını haiz olduğu ve her iki tarafın da ticari işletmesiyle ilgili uyuşmazlıklardan doğan davalar ise nispi ticari davadır. Yukarıda belirtilen kanun maddeleri ışığında somut olaya gelindiğinde; davanın haksız fiilden kaynaklanan tazminat davası olduğu, dava türü bakımından TTK'da sayılan mutlak ve nispi ticari davanın şartlarının oluşmadığı, tüm bunların yanında sigorta şirketinin de davada taraf olarak yer almadığı, taraflar arasındaki ilişkinin ticari iş olmaması sebebiyle haksız fiilden kaynaklanan alacak davasının davanın genel hükümlere göre Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp sonuçlandırılmasının gerektiği anlaşıldığından mahkememizin görevsizliğine, görevli mahkemenin --------- Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna, dava hakkında daha önceden ---------- Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verildiğinden ve--------- Asliye Hukuk Mahkemesi ile mahkememiz arasında görev uyuşmazlığı meydana geldiğinden; mahkememizce verilen karar İstinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için merci tayini (Yargı yeri belirlenmesi) açısından re'sen dosyanın---------Hukuk Dairesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 138. Maddesi Gereğince: ''(1) Mahkeme, öncelikle dava şartları ve ilk itirazlar hakkında dosya üzerinden karar verir; gerektiği takdirde kararını vermeden önce, bu konuda tarafları ön inceleme duruşmasında dinleyebilir. ''Ayrıca her ne kadar iş bu dosyaya henüz duruşma günü tayin edilmemiş ise de usulen dinlenmesi mümkün olmayan davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiş olup, dava şartlarının hakim tarafından yargılamanın her aşamasında resen incelenmesi gerektiğinden dosya üzerinden yapılan inceleme sonucu karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın 6100 sayılı HMK 114/1-c ve 115/2 maddeleri gereği görev yönünden usulden REDDİNE,2-Mahkememizin GÖREVSİZLİĞİNE,3-Görevli Mahkemenin --------- Asliye Hukuk Mahkemesi OLDUĞUNA,4-Dava hakkında daha önceden ----------- Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verildiğinden; mahkememizce verilen karar İstinaf yasa yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde, olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için merci tayini (Yargı yeri belirlenmesi) açısından re'sen dosyanın----------Hukuk Dairesi'ne GÖNDERİLMESİNE, 5-Dava hakkında daha önceden ------------ Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından görevsizlik kararı verildiğinden; Mahkememizin görevsizliğine dair kararın İstinaf yasa yolundan geçmek suretiyle kesinleşmesi durumunda, kararın kesinleştiği tarihten itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde (HMK 20. maddesi) Mahkememize başvurması halinde ve talep halinde dosyanın görevli -------------Asliye Hukuk Mahkemesi'ne GÖNDERİLMESİNE, 6-Süresinde müracaat edilmemesi halinde HMK 20/5 maddesi gereğince davanın açılmamış sayılmasına karar verileceğinin ihtarına, bu usuli kararın verilmesi ve bu kararla birlikte harç hususunun re'sen karara bağlanması hususlarının re'sen gözetilmesine; re'sen gözetilmesi gereken hususlar dışında kalan yönlerden ise gerekirse talebe bağlı olarak değerlendirme yapılmasına, 7-Süresinde başvuruda bulunulması halinde HMK' nın 331/2 maddesi gereğince harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinin yetkili ve görevli mahkeme tarafından değerlendirilmesine, Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde ----------- Bölge Adliye Mahkemesi İlgili Hukuk Dairesi nezdinde İstinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi.█████/2026