Dahilde İşleme İzin Belgesi ihlalinden doğan gümrük vergileri ve cezalarının, banka tarafından verilen kesin ve süresiz teminat mektubu ile tahsiline yönelik İstanbul Ticaret Mahkemesindeki alacak davası.
Özet: Bu alacak davası, dahilde işleme izin belgesi kapsamında ithal edilen eşyanın şartlara uygun olarak yurt dışına çıkarılmaması nedeniyle tahakkuk eden gümrük vergileri, KDV, KKDF ve bunların cezai faizleri ile gecikme zamlarının ödenmemesi üzerine Gümrük İdaresinin, ilgili banka tarafından üçüncü şahıs şirket adına düzenlenen 30.000 TLlik kesin ve süresiz teminat mektubu kapsamında bankadan 230.263,00 TL talep etmesini konu almaktadır; davacı, teminat mektubunda bankanın anapara ile birlikte yasal faiz ve gecikme zammını ilk yazılı talep üzerine ödeme taahhüdünde bulunduğunu belirtirken, davalı banka husumet itirazında bulunarak talebin garanti kapsamı dışında olduğunu veya idarenin hakkın kötüye kullanıldığını savunmaktadır.
T.C.
İSTANBUL 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : AlacakDAVA TARİHİ : █████/2015KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Başbakanlık Gümrük Müsteşarlığı ... Gümrük Muhafaza Başmüdürlüğünce ... ...San. A.Ş'ne ait █████/1998 tarih ... sayılı dahilde işleme izin belgesi kapsamında tescilli █████/1999 tarih ve 1333 sayılı gümrük giriş beyannamesi muhteviyatları eşyaların gümrük vergilerine karşılık olarak adı geçen şirket adına düzenlenerek bankalarca 2 adet kesin ve süresiz teminat mektubu verildiğini, teminat mektuplarından 1 adet mektuba isabet eden 250.263,00 TL alacağın dava konusu olduğunu, kısmi ödeme nedeniyle talebinin 230.263,00 TL olduğunu, işleme izin belgesinde ön görüldüğü şekilde ithal edilen emtiayı Gümrük Kanunu ve Yönetmelikleri gereği işlenerek tekrar yurtdışına çıkışının ispat edilememesinden dolayı teminata bağlanan vergi cezalarının 10 gün içinde ödenmesi aksi halde 6183 sayılı kanun uyarınca takibe geçileceği vergilere karşı Gümrük Kanunun 242. maddesi uyarınca itiraz edilebileceği, yapılan başvurunun süreden reddine ilişkin kararın kendisine tebliğ edilen vergilere karşı itiraz edilerek ... Vergi Mahkemesi'nde dava açıldığını, idare lehine sonuçlanıp onandığı ileri sürürek hazine alacağının mükellef şirketçe ödenmediğinden banka tarafından beyannameye konu olan 30.000,00 TL tutarındaki kesin ve süresiz mektubun nakde çevrilmesi suretiyle tahsili için muhatap bankaya yazı ile müracaat edildiği ve nakde çevrilme talebinde bulunulduğunu, Yargıtay'ın yerleşik kararlarında da belirtildiği şekilde banka kesin ve süresiz teminat mektubu vermekle asli ve bağımsız yükümlülük altına girdiğini açıklayarak bir kısmının ödenmesi sonucu bakiye kalan gümrük vergisi 8.643,00 TL, gümrük vergisi faizi 53.726,00 TL, KDV 17.987,00 TL, KDV faizi 111.817,00 TL, K.K.D.F 3.241 TL ve bunun cezai faizi 24.849,00 TL olmak üzere toplam 230.263,00 TL alacağın tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP : Davalı ... .. Anonim Şirketi (eski unvanı: ... ... A.Ş) vekili cevap dilekçesinde özetle;davanın yersiz olduğunu, TMSF'na davanın ihbar edilmesi gerektiğini, şubenin işlemlerinden doğa davaların şubeye değil de şubenin bağlı bulunduğu tüzel kişiye karşı açılması gerektiğini vurgulayarak davanın husumet yönünden reddine ayrıca davanın esası yönünden de teminat mektubuna konu garanti kapsamı dışında olduğu, gümrük idarelerinin mektubun tazmini sürüncemede bırakmalarından ötürü zararların talep etmelerinin bir hakkın kötüye kullanılması olarak değerlendirildiğini bu bakımdan açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava dilekçesi, cevap dilekçesi ve sair tüm evraklar hep birlikte incelenmiştir. Mahkememizce dosyanın bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2025 tarihli raporda özetle;"5. SONUÇ: Yukarıda yapılan açıklamalar muvacehesinde, tarafların beyanları, deliller ve tarafların dosyaya sunduğu delillerin incelenmesi sonucunda, takdirin Sayın Mahkemede olmak suretiyle; a-Dava dışı ... Elekt. ve Tel. San. A.Ş. ile davalı banka arasında Genel Kredi Sözleşmelerinin akdedildiği, taraflarca düzenlenen sözleşme doğrultusunda dava dışı şirket lehine ve ... Gümrük Müdürlüğü’ne hitaben 26.08.1999 tarihinde, ... (... seri) numaralı, 30.000TL. tutarlı kesin ve süresiz teminat mektubunun verildiği, b-Davaya konu edilen teminat mektubunda “…teminatın verildiği tarih ile paraya çevrildiği tarih arasında geçen günlere ait kanuni faiz ve gecikme zammı da ödemeyi …taahhüt ederiz.” beyanına yer verildiği, c-Davaya konu edilen teminat mektubunun “... ...San. A.Ş. tarafından ... Gümrüğü’nden tescilli ... ve 1333 sayılı beyanname muhteviyatı 15.09.98 trh. ... nolu Dahilde İşleme İzin Belgesi kapsamında ithali yapılan eşya için gümrük vergisi ve fon ile katma değer vergisi için tahakkuk ettirilen 30.000TL.’sini borçlu ile birlikte bankamız garanti ettiğinden müşterek borçlu ve müteselsil kefil sıfatıyla, Dahilde İşleme İzin Belgesi’nde öngörüldüğü şekilde gerçekleşmemesi veya eşyanın Gümrük Kanunu ve Yönetmeliği’nde yazılı şartlara uygun olarak çıkarıldığı ispat edilmemiş olması halinde, Gümrük İdaresi’nce vuku bulacak ilk yazılı talep üzerine yeni bir ihtarname keşidesine, hüküm istihsaline ve borçlunun rızasını almaya lüzum kalmaksızın Gümrük İdaresi’nin alacağını derhal ödemeyi, teminatın verildiği tarih ile paraya çevrildiği tarih arasında geçen günlere ait kanuni faiz ve gecikme zammı da ödemeyi …taahhüt ederiz.” şeklinde olduğu, d-Davacı idaresi, davalı ... ... A.Ş. tarafından lehdar adına 26.08.1999 tarihli, 30.000.000.000 TL tutarlı (güncel değerle 30.000 TL) bedelli teminat mektubu düzenlendiğini, riskin gerçekleşmesi üzerine 15.08.2011 tarihinde ödeme talebinde bulunulduğunu, bankanın 07.10.2011 tarihinde sadece 30.000 TL ödediği, e-Dava dosyasına yukarıda belirtildiği üzere banka cevaplarında 10 yıllık zaman aşımı süresini uygulayan Bankanın olduğu, 10 yıllık zaman aşımı süresini uygulamayan tazmin halinde ödemeler yapan Bankalar olduğu, f-Teminat mektubunda faiz türü açıkça belirtilmemişse, tarafların ticari sıfatı nedeniyle avans faizi uygulanması gerekir. “Banka teminat mektupları ticari iş niteliğindedir; bu nedenle kanuni faiz değil, avans faizi uygulanması gerektiği, ” (Yargıtay 11. HD, █████████ E., █████████ K.) g-Davalı Bankadan 30.000TL tutarlı teminat mektubundan dolayı GV + KDV + KKDF + Faizleri için yapılan kısmi ödemesi sonrası kalan 220.263,00 TL’nin tahsili, ödeme talebinin tebliğ tarihi olan 15.08.2011 tarihinden itibaren avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesi durumunda ise dava tarihi itibariyle avans faizi tutarı 279.952,76 TL hesaplandığı, h- Somut olayda riskin 2011 yılında ortaya çıktığı, tazmin talebinin 15.08.2011 tarihinde yapıldığı göz önüne alındığında, 5 yılı aşan bir süre bulunduğundan bankanın sorumluluğu makul süre yönünden sınırlı değerlendirilebilir. Ancak teminat mektubunun süresiz nitelikte olması nedeniyle 10 yıllık genel zamanaşımı süresi içinde gelen talepleri karşılama yükümlülüğünün devam ettiği, davalı bankanın zaman aşımı iddiası olmasına rağmen teminat mektubu bedeli olan 30.000,00 TL sını ödediği, Sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.Mahkememizce dosyanın tarafların itiraz ve beyanları kapsamında ek rapor alınmak üzere yeniden bilirkişi heyetine tevdi edildiği, bilirkişi heyeti tarafından sunulan █████/2026 tarihli raporda özetle;"3. SONUÇ: Yukarıda yapılan açıklamalar muvacehesinde, tarafların beyanları, deliller ve tarafların dosyaya sunduğu delillerin incelenmesi sonucunda, takdirin Sayın Mahkemede olmak suretiyle; Davalı tarafın bilirkişi raporuna yönelik itirazlarının soyut kaldığı, Bilirkişi raporunun Yargıtay bozma ilamına uygun şekilde düzenlendiği, Teminat mektubunun faiz ve fer’ileri kapsadığı, Avans faizi uygulanmasının yerleşik içtihatlara uygun olduğu, Hesaplamanın limit aşımı değil fer’i alacak hesabı olduğu, Bu bağlamda bilirkişi raporundaki tespit ve değerlendirmelere bağlı kalındığı, Sonuç ve kanaatine varılmıştır." şeklinde görüş bildirilmiştir.Dava dilekçesi, cevap dilekçesi, Yargıtay bozma ilamı, bilirkişi raporu ve tüm dosya kapsamının yapılan incelemesinde; davanın, █████/1999 tarih ve ... seri numaralı(...) 30.000,00 TL tutarlı kesin ve süresiz teminat mektubundan dolayı ödenmeyen bakiye alacağın tahsili talebine ilişkin olduğu, mahkememizce daha önce verilen davanın reddine ilişkin kararın temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 11 HD'nin █████████ Esas █████████ Karar sayılı ilamı ile bozulduğu, bozma ilamı üzerine mahkememizce Türkiye'de faaliyette bulunan bankalara müzekkere yazıldığı ve teminat mektuplarından dolayı zararın karşılanma başvuru talebinin süre yönünden makul olarak ne kadar olabileceğinin sorulduğu, bankaların verdikleri cevabi yazılarda durum ve koşullara göre değişebileceğinin belirtildiği, somut bir süre belirtmedikleri, mahkememizde ayrıca konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor aldırıldığı, yapılan değerlendirmede █████/1999 tarihli 30.000,00 TL'lik teminat mektubundan dolayı █████/2011 tarihinde ödeme talebi üzerine █████/2011 tarihinde 30.000,00 TL ödendiği, yapılan kısmi ödeme sonrası GV-KDV-KKDV-Faizler toplamı bakiye 220.263,00 TL bedelin kaldığının rapor edildiği, bilirkişi raporu dikkate alındığında somut riskin 2011 yılında ortaya çıktığı, tazmin talebinin █████/2011 tarihinde yapıldığı, riskin gerçekleştiği ve ödemenin yapıldığı süre dikkate alındığında, █████/1999 tarihli teminat mektubundan dolayı davacının karşılanmayan zararlarının tazmin etmesi gerektiği, davalının kısmi ödeme yapması ve zamanaşımı süresinin geçmemesi nedeniyle davalının zamanaşımı itirazının yerinde olmadığı, riskin gerçekleştiği tarihten itibaren 10 yıllık süre içerisinde teminat mektubunun gereği ödeme yapılması için davalıya başvurulduğu ve davalının kısmi ödemede bulunduğu hususları dikkate alındığında, davacının davasının kabul edildiği anlaşıldığından aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.H Ü K Ü M: Gerekçesi yukarıda ayrıntılı olarak izah edildiği üzere; 1-Davacının davasının kabulü ile, 220.263,00 TL'nin dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,2-Alınması gereken 15.046,16-TL karar ve ilam harcının davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,3-Yargılama aşamasında yapılan 24.791,40-TL yargılama giderinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,4-Gider avansının kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,5-Davacı taraf vekille temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesap ve taktir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınıp davacıya verilmesine,Dair, HMK 345 maddesi uyarınca kararın taraflara tebliğ edildiği tarihten başlayarak iki hafta içinde HMK 342 maddesi gereğince düzenlenmiş dilekçe ile HMK 343 maddesi uyarınca mahkememize veya başka bir mahkemeye yapılacak başvuru ile HMK 341/1 maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde istinaf yolu açık olarak davacı tarafın yokluğunda taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup anlatıldı. █████/2026Katip ... Hakim ...