istanbul bölge adliye mahkemesinin, ticari şirket genel kurul kararı iptali davasında çağrı usulündeki usulsüzlüklere ilişkin istinaf kararı.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin, ticari şirket genel kurul kararı iptali davasında çağrı usulündeki usulsüzlüklere ilişkin istinaf kararı.

Özet: Davacı, davalı şirketin 04.03.2022 tarihli genel kurul toplantısının çağrı usul ve esaslarına uyulmadan, yetkili organ aracılığıyla yapılmadığını, ticaret sicil gazetesinde ve şirketin internet sitesinde gereği gibi ilan edilmediğini, sürelere ve şekle riayet edilmediğini, gündemle bağlılık ilkesine aykırı yapıldığını ileri sürerek toplantıda alınan belirli maddelerin iptalini talep ederken; davalı, toplantının ana sözleşmeye ve kanuna uygun olarak çağrıldığını, tüm usul ve esaslara uyulduğunu savunmuştur. İlk derece mahkemesi ise, davacının toplantıya katılıp katılmadığına bakılmaksızın çağrı usulüne aykırılık iddiasıyla dava açma hakkına sahip olduğunu ve davanın hak düşürücü sürede açıldığını belirtmiştir.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

43. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO: █████████

KARAR NO: ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

B Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL ANADOLU 12. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2022

NUMARASI: ████████ Esas - ████████ Karar

DAVA: Ticari Şirket (Genel Kurul Kararının İptali İstemli)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Taraflar arasında görülen dava neticesinde ilk derece mahkemesince verilen hükmün davacı vekilince istinaf edilmesi üzerine düzenlenen rapor ve dosya kapsamı incelenip gereği görüşülüp düşünüldü;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili tarafından davalı şirketin %2,5 hissesi 25.10.2010 tarihinde ...’a 75.000 TL verilmek üzere alındığını, diğer kalan hisse ise davalı tarafından keşide edilmiş 01.04.2013 tarihli ... Nolu 15.000 TL, 23.09.2013 tarihli ... Nolu 40.000 TL ve 12.11.2012 tarihli ... Nolu 25.000 TL’lik makbuzlar karşılığında alındığını, 01.04.2013 tarihli ... Nolu 15.000 TL, 23.09.2013 tarihli ... Nolu 40.000 TL ve 12.11.2012 tarihli ... Nolu 25.000 TL’lik makbuzlarda hisse karşılığı paranın elden alındığının belirtildiğini, fakat dikkat edileceği üzere makbuzların sıra nosu aynı olup tamamında ... Nosu yazmakta olduğunu, söz konusu makbuzların sıra nosunun aynı olması nedeniyle Özel Belgede Sahtecilik Suçu için savcılığa, vergisel işlemler için Vergi Dairesi’ne şikâyet haklarını saklı tuttuklarını, davalı şirketin genel merkezinde 04.03.2022 tarihinde █████████/2020 tarihli yıllara ait genel kurul toplantısı yapıldığını, toplantı esas sermayenin tamamını temsil eden pay sahipleri ve bakanlık temsilcisi huzurunda yapıldığını, 04.03.2022 tarihinde yapılan genel kurul toplantısı çağrı şekline ilişkin usul ve esaslara uyulmadığını, çağrının yetkili organ aracılığıyla yapılmadığını, genel kurul toplantısı gerektiği şekilde Ticaret Sicil Gazetesi’nde ve davalının internet sitesinde yayınlanmadığını, sürelere ve şekle riayet edilmeksizin toplandığını, davalı şirket tarafından yapılan ilan ve duyurularda ortaklığın unvanı, toplantı günü ve saati toplantı yeri, gündemin gerektiği gibi açıklanmadığını ve geçmiş dönemlerde yapılamayan genel kurulun gerektirici sebepleri açıklanmadığını, bütün pay sahiplerine TTK uyarınca ve esas sözleşme de belirtilen şekilde toplantı çağrısı yapılmasının, genel kurul toplantısı ve toplantıda alınacak kararlar için geçerlilik şartı olduğunu, davalı şirketin genel kurul toplantısı gündemle bağlılık ilkesine aykırı şekilde yapıldığını tüm bu nedenlerle davalı şirketçe yapılan █████/2022 tarihli genel kurulun 2,3,4,5,6 ve 8. Maddelerinin iptaline, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafın dava dilekçesindeki iddialarının gerçeği yansıtmadığını, genel kurul toplantısının ana sözleşmeye ve kanuna uygun olarak çağrıldığını, tüm usul ve esaslara uyulduğunu tüm bu nedenlerle davacı tarafça açılan davanın reddi ile yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI :

İstinaf incelemesine konu kararı veren ilk derece Mahkemesince eldeki dava hakkında yapılan yargılama sonunda, " , ...Davalı anonim şirketin, iptali istenilen █████/2022 tarihli olağan genel kurulda alınan bir kısım kararlarına karşı davacı pay sahibi, sadece olumsuz oy vererek muhalefet şerhlerini tutanağa usulüne uygun olarak geçirtmemiş ise de iptal davası açabilecek kişilerin sayıldığı TTK'nın 446/1. maddesine göre toplantıya katılsın ya da katılmasın toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığını ileri süren davacının dava açma hakkını etkilemeyeceği, █████/2022 tarihinde açılan işbu davanın 3 aylık hak düşürücü sürede açıldığı, iptali istenen genel kurul toplantısına tüm pay sahiplerinin tamamı asaleten veya vekaleten katılmış olup, iptali talep edilen 2,3,4,5 ve 6 nolu kararlar toplantıya katılanların pay çoğunluğu, 8 nolu kararın ise oybirliği ile alındığı anlaşılmıştır. Bilindiği gibi, TTK'nın 445. maddesinde 446. maddede belirtilen kişilerin kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olarak genel kurul kararları aleyhine iptal davası açabilecekleri, butlanı düzenleyen 447. maddesinde ise; (1) Genel kurulun, özellikle; a) Pay sahibinin, genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, b) Pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran, c) Anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan, kararların batıl olduğuna yer verilmiştir. Dava konusu █████/2022 tarihli genel kurul toplantısı TTK'nın 414. Maddesi çerçevesinde çağrılı olarak yapılmış, bu kapsamda genel kurul çağrısı ilanı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinin █████/2022 tarihli ve ... sayılı nüshasında yayımlanmış ayrıca █████/2022 tarihinde davacıya olmak üzere tüm ortaklara iadeli taahhütlü olarak gönderilmiştir. Çağrı ilanı, ilan ve toplantı günleri hariç olmak üzere toplantı tarihinden en az iki hafta önce yapılmıştır. Tüm dosya kapsamı ve yapılan yargılama sonucunda, davacının toplantı çağrısının usulüne uygun yapılmadığı iddiasıyla açtığı davanın yerinde görülmemesi nedeniyle davanın reddine," karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; yerel mahkemenin dava dilekçesinde belirtilen hususlarda araştırma yapmaksızın eksik inceleme sonucu karar verdiğini, dava konusu genel kurulda "gündeme bağlılık" ilkesine aykırı davranıldığını, bu durumun yerel mahkemece değerlendirilmediğini, yıllık faaliyet raporunun usulüne uygun olarak hazırlanmadığını, şirket ortaklarının bilgi alma ve inceleme haklarının engellendiğini, yönetim kurulunun ibrasında oydan yoksun kişilerin de oylamaya katıldığını, davacının kar payı alacağına usulsüz genel kurul çağrısı ve usulsüz yapılan oylamalar neticesinde ulaşamadığını beyanla, ilk derece Mahkemesince verilen kararın kaldırılmasını ve davanın kabulüne karar verilmesini talep ve istinaf etmiştir.

GEREKÇE :

Dava; davalı Anonim şirketin █████/2022 tarihinde yapılan olağan genel kurul toplantısında alınan 2,3,4,5,6 ve 8 numaralı kararların iptali istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda yazılı gerekçe doğrultusunda davanın reddine karar verilmiş, davacı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Davaya konu genel kurul toplantısının ortakların tamamının katılımı ile gerçekleştiği, iptali istenen ve kararlardan 2,3,4,5 ve 6 numaralı kararların davacının muhalefeti ile ve oy çokluğu ile, 8 numaralı kararın ise oy birliği ile alındığı görülmektedir. Davalı şirketin genel kurul hazirun cetveline göre 750.000 TL nominal değerli sermayenin her biri 500 TL değerinde 1500 paya bölündüğü, davacının 37.500 TL sermayeyi karşılığı 75 payının bulunduğu, pay oranının %5 olduğu anlaşılmaktadır.

6102 sayılı TTK'nın 445 ve 446. maddelerinde; toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten, toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri, yönetim kurulu ile kararların yerine getirilmesi kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa, yönetim kurulu üyelerinden her birinin kanun veya esas sözleşme hükümlerine ve özellikle dürüstlük kuralına aykırı olan genel kurul kararları aleyhine iptal davası açabileceği belirtilmiştir.

İptal davası açabilecek kişiler başlıklı TTK. 446. Maddesi "1) a) Toplantıda hazır bulunup da karara olumsuz oy veren ve bu muhalefetini tutanağa geçirten, b) Toplantıda hazır bulunsun veya bulunmasın, olumsuz oy kullanmış olsun ya da olmasın; çağrının usulüne göre yapılmadığını, gündemin gereği gibi ilan edilmediğini, genel kurula katılma yetkisi bulunmayan kişilerin veya temsilcilerinin toplantıya katılıp oy kullandıklarını, genel kurula katılmasına ve oy kullanmasına haksız olarak izin verilmediğini ve yukarıda sayılan aykırılıkların genel kurul kararının alınmasında etkili olduğunu ileri süren pay sahipleri, c) Yönetim kurulu, d) Kararların yerine getirilmesi, kişisel sorumluluğuna sebep olacaksa yönetim kurulu üyelerinden her biri, iptal davası açabilir." şeklindedir.

TTK 446/(1)-b. maddesi uyarınca çağrının yapılmaması nedeniyle genel kurula katılamama durumu ise iptal edilebilirlik yaptırımına tabidir.Ancak çağrıdaki usulsüzlük, tek başına, kararın iptali nedeni olmayıp,iptal için, çağrıda eksiklik olmakla birlikte bu ihlalin kararın alınmasında etkili olması gerekmektedir.

Genel kurul kararlarının yasa, anasözleşme ve afaki iyiniyet kurallarına aykırılık halleri ileri sürülerek iptalleri isteminde bulunabilmek için 6102 sayılı TTK'nın 446. maddesi uyarınca, toplantıya katılan üyenin karara ret oyu kullanarak muhalif kalması ve bu keyfiyeti zapta geçirtmesi gerekir, oylama öncesi yapılan görüşme sırasında bir öneriye karşı olunduğunun belirtilmesi veya ret oyu kullanılması alınan karara muhalif olunduğu anlamını taşımaz. (Yargıtay 11. HD, 08.12.2015 tarih, ██████████; ██████████ E.K sayılı emsal ilamı).

TTK 447 maddesi uyarınca Pay sahibinin, genel kurula katılma, asgari oy, dava ve kanundan kaynaklanan vazgeçilemez nitelikteki haklarını sınırlandıran veya ortadan kaldıran, Pay sahibinin bilgi alma, inceleme ve denetleme haklarını, kanunen izin verilen ölçü dışında sınırlandıran, anonim şirketin temel yapısını bozan veya sermayenin korunması hükümlerine aykırı olan kararlar batıldır. Nispi emredici kuralların genel ve sürekli şekilde ihlaline ilişkin olmadığı sürece bir defalık ihlal eden genel kurul kararları da iptal edilebilir kararlardandır. (Prof.Dr.Erdoğan Moroğlu -Anonim Ortaklıkta GK Kararlarının Hükümsüzlüğü ,Güncellenmiş ve Genişletilmiş 7.Baskı, 2014 -sayfa 154).

Doktrinde emredici hukuk kuralının koruduğu menfaate göre bir ayrım yapılarak bir sonuca varılması baskın olarak kabul edilmektedir. Buna göre; eğer emredici kanun hükmü kamu düzenine ilişkinse burada bir yokluk ya da butlan hali bulunacak; ancak kanun hükmü pay sahibinin menfaati korumaya yönelikse iptal edilebilirlik gündeme gelecektir. Doktrinde bazı yazarlar tarafından, kamu düzenine ilişkin olan emredici hükümler mutlak emredici hükümler, pay sahiplerinin çıkarlarına yönelik hükümlerse nispî emredici hükümler olarak tanımlanmaktadır. Bu yazarlara göre, nisbî emredici hükümlere aykırılık iptal sebebi oluşturacaktır.

İptal davasından farklı olarak genel kurul kararlarının butlanı TTK'nın 447'nci maddesinde düzenlenmiş ve herhangi bir süre ile sınırlandırılmamış olup,kararların butlanı ile malul olduğu hususunu ileri sürebilmek için toplantıya katılan üyenin karara karşı ret oyu kullanması ve muhalif kalması ve bu keyfiyeti zapta geçirtmesi geçirmesi şartı da aranmamaktadır.

Genel kurulun kararlarının iptali istemine ilişkin davalarda mahkemece öncelikle alınan kararların TTK 447. maddesi kapsamında butlan yaptırımına tabi olacak nitelikte kararlardan olup olmadığı değerlendirildikten sonra iptal davasının koşullları değerlendirilmelidir.

Somut olayda: Genel kurul toplantı tutanağı incelendiğinde davacının 2,3,4,5 ve 6 numaralı kararlara karşı oy kullandığı, 8 nolu kararın oybirliği ile alınıp davacının karşı oy kullanmadığı, yine davacının tutanağa geçirilmiş bir muhalefet şerhinin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Dosyaya toplanan delillerden çağrının yönetim kurulu tarafından yapıldığı, davacı dahil hissedarlara iadeli taahhütlü mektupla gündemin tebliğ edildiği, ..... ilanın yapıldığı ve çağrıda herhangi bir usulsüzlük bulunmadığı sabittir. Kaldı ki çağrıda bir usulsüzlük olsa dahi davacının oy oranı ve alınan kararların sadece davacı muhalefetiyle alındığı anlaşılmakla bahsi geçen aykırılığın genel kurul kararının alınmasında etkili olmadığı ,anılan karalarda butlan veya yokluğu gerektirir bir husus da bulunmadığı da anlaşılmakla davanın reddine dair verilen kararda bir isabetsizlik yoktur.

HMK'nın 355. Maddesi uyarınca kamu düzenine aykırılık ve istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; ilk derece mahkemesi kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin yerinde görülmeyen istinaf başvurusunun reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM:Yukarıda açıklanan nedenlerle:

1-Davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353(1)b-1 maddesi uyarınca ESASTAN REDDİNE,

2-Davacı tarafından başvuru sırasında peşin olarak yatırılan 80,70 TL harcın, alınması gerekli olan 732,00 TL harçtan mahsubu ile bakiye 651,30 TL istinaf karar harcının davacıdan alınarak hazineye irat kaydına,

3-Davacı tarafından istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,

4-Kararın, HMK'nın 359/4 maddesi uyarınca Dairemiz Yazı İşleri Müdürlüğünce taraflara resen tebliğine,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2(iki) hafta içerisinde Yargıtay'a temyiz yasa yolu açık olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026