Danıştay 8. Daire Başkanlığı, maden ruhsat sahaları içinde Karayolları Genel Müdürlüğüne verilen hammadde üretim izinlerinin iptali istemiyle açılan davanın temyiz incelemesi.
Özet: Bir madencilik şirketinin, Kuzey Marmara Otoyolu projesi kapsamında kendi ruhsat sahaları içerisinde Karayolları Genel Müdürlüğü adına tesis edilen hammadde üretim izin belgelerinin iptali talebinin zımnen reddine ilişkin işlemin iptali için açtığı davada, idare mahkemesinin davanın reddi kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun kabul edilerek kararın bozulması üzerine, bu bozma kararının temyizen incelendiği dosyada, uyuşmazlık, otoyol inşaatı için başka uygun ocak sahası bulunmaması nedeniyle davacı şirketle yapılan sözleşmelerle hammadde temin edildiği savunması çerçevesinde hukuki izinlerin geçerliliği ve iptali talebinin reddinin hukuka uygunluğunu ele almaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████ Karşı Taraf (Davacı) : ... Madencilik İnş. Nak. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili : Av. ...Karşı Taraf (Davalılar) : 1- ...Bakanlığı Vekili : Av. ... 2- ... Genel MüdürlüğüVekili : Av. ...Davalı Yanında Davaya Katılan : ... Genel Müdürlüğü Vekili : Av. ...İstemin Özeti : İstanbul ili, Eyüpsultan ilçesi, Merkez ... köyü sınırları içerisinde yer alan S:... ve S:... sicil numaralı II-(a) grubu maden ruhsatlarının sahibi olan davacı şirket tarafından, ruhsat sahaları içerisinde Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü adına tesis edilen ER:... sayılı ve ER:... sayılı hammadde üretim izin belgelerinin iptal edilmesi talebiyle yapılan ...tarih ve ... sayılı başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istemiyle açılan davada; davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurusu üzerine verilen kararı temyizen inceleyerek bozan Danıştay 8. Dairesinin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararına uyan ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının hukuka aykırı olduğu öne sürülerek, 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.Savunmanın Özeti : İstemin reddi gerektiği savunulmaktadır. Danıştay Tetkik Hakimi :...Düşüncesi : İstemin reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin işin gereği görüşüldü: Bölge İdare mahkemeleri tarafından verilen kararların temyiz yolu ile incelenip bozulabilmeleri 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan nedenlerin bulunmasına bağlıdır. Uyuşmazlıkta; davacı şirketin sahibi olduğu, İstanbul ili, Eyüpsultan ilçesi, Merkez ... köyü sınırları içerisinde yer alan S:... ve S:... sicil numaralı II-(a) grubu maden ruhsat sahaları içerisinde Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü adına tesis edilen ER:... sayılı ve ER:... sayılı hammadde üretim izin belgelerinin (HÜİB) iptal edilmesi talebiyle yapılan ... tarih ve... sayılı başvurunun cevap verilmemek suretiyle zımnen reddedilmesine ilişkin işlemin iptali istenilmektedir. Dairemizin █████/2025 tarihli ara kararıyla, davalı idareler yanında davaya katılan Karayolları Genel Müdürlüğünden, davacı şirkete ait ruhsat sahaları içerisinde Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü adına tesis edilen ER:... sayılı ve ER:... sayılı hammadde üretim izin belgeleri kapsamında 2018 yılından itibaren izin belgeleri süresince üretilen hammadde miktarının ne kadar olduğu, üretilen hammaddenin nerelerde kullanıldığı, yapılan sevkiyatlara ait sevk fişlerinin ve buna ilişkin tüm bilgi ve belgelerin bir örneğinin gönderilmesinin istenildiği, davacıdan da maden sahaları içerisinde Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından hammadde üretim izni kapsamında üretilen hammaddenin izin verilen projeler dışında kullanıldığına ilişkin varsa bilgi ve belgelerin gönderilmesinin istenildiği, ara kararına binaen Karayolları Genel Müdürlüğünce; söz konusu ocak sahalarına ilişkin olarak ... İdare Mahkemesinin dava konusu işlemin iptaline dair verilen...tarih ve E:..., K:... sayılı kararı nedeni ile idarece ve görevli şirket tarafından hammadde izin süresi boyunca üretim ve sevkiyata dayalı olarak bir faaliyette bulunulamadığı, “Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü Dahil) Projesi Nakkaş-Başakşehir (Bağlantı Yolları Dahil) Kesimi”nin, yapım programının aksamaması adına “Nakkaş-Başakşehir (Bağlantı Yolları Dâhil) Kesiminin YİD Modeli ile Yapılması, İşletilmesi ve Devri İşi”'ne ait sözleşmenin 13'üncü maddesinin b bendi uyarınca otoyol yapım süresince kullanılmak üzere idare tarafından dava dışı görevli şirket ... Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş.'ye tahsisi yapılan davaya konu Çiftalan ve Ağaçlı ocak sahaları dışında kullanılabilecek uygun nitelikte başka ocak sahası bulunmaması nedeniyle İstanbul ili, Eyüpsultan ilçesi, ... köyü sınırları içerisinde yer alan S:... ve S:... sicil numaralı İLLA grubu maden ruhsatlarının sahibi olan davacı şirket ... Madencilik İnşaat Nakliyat ve Tic. Ltd. Şti. İle rödevanslı çalışan ... Madencilik İnşaat Sanayi Turizm ve Ticaret A.Ş. ile görevli şirket ... Otoyol Yatırım ve İşletme A.Ş. arasında sözleşme yapılarak yol yapım çalışmaları için gerekli olan hammadde ihtiyacının bedeli mukabilinde anılan firmadan temin edildiği, ancak görevli şirket tarafından şimdiye kadar bedeli karşılığında temin edilen hammadde miktarının dahi Bölge Müdürlüğünce yürütülen projenin hayata geçirilmesi için gerekli olan hammadde ihtiyacını karşılamadığı, Karayolları 1. Bölge Müdürlüğü tarafından yürütülen “Kuzey Marmara Otoyolu (3. Boğaz Köprüsü Dahil) Projesi Nakkaş-Başakşehir (Bağlantı Yolları Dahil) Kesimi Projesi”nin yol yapım çalışmaları için ihtiyaç duyulan hammaddenin, bedeli mukabilinde görevli şirket tarafından temin edilmesi nedeni ile kamuya ilave külfet getirebileceği ve projenin hayata geçirilmesi ile ülkemiz ekonomisine sağlayacağı katma değer hususları birlikte değerlendirildiğinde, davaya konu hammadde üretim izin belgelerine konu alanlardan hammaddenin bedelsiz ve en az masrafla temininin önem arz ettiği yönünde beyanda bulunulduğu, davacı tarafından ara kararına verilen cevapta; KGM 1. Bölge Müdürlüğünün █████/2021 tarihli yazısıyla “Kavacık Kavşağı-Kınalı Kavşağı Arası Otoyol Ve Bağlantı Yollarında Büyük Onarım İnşaatı İşi” kapsamında asfalt plent alanı, ocak ve malzeme alanlarının ... A.Ş.'ye tahsis edilmesinin istenildiği ve bu tahsisin yapıldığı, ancak bu projenin, Kuzey Marmara Otoyolu ile doğrudan ilişkili olmayan ayrı bir proje olduğu, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü tarafından ███████-03 sayılı HÜİB'in, “Kuzey Marmara Otoyolu (İstanbul Boğazı 3. Karayolu Geçişi Dahil) ve Bağlantı Yolları” için verildiği, proje sona erdikten sonra KGM tarafından 2018 yılında projenin isminin "Karayolları 1. Bölge Müd. Ağında Bulunan Muhtelif Yol Yapım, Bakım Ve Onarım Çalışması" şeklinde değiştirildiği ve iznin başka bir işe tahsis edildiği, ancak gelen tepkiler üzerine tekrar ilk proje adına dönüldüğü, bu sürecin kamu kurumlarının özel firmaların etkisiyle hareket ettiğini ve hukuka aykırı yönlendirmeler yapıldığını gösterdiği, ayrıca HÜİB'de proje ve isim değişikliği yapılmasının ve değişiklik gerekçelerinin KGM'nin Kuzey Marmara Otoyolu projesi için artık bu izne ihtiyacı kalmadığını gösterdiği, Kuzey Marmara Otoyolu’nun 2016 yılında hizmete açılmasıyla birlikte bu sahalardan malzeme alımının durduğu, ayrıca KGM'nin iddia ettiği projenin son etabında kulelerin tamamlandığı, dolgu işlemlerinin büyük ölçüde bitirildiği, yolun tamamlanmak üzere olduğu, proje etabı kapsamında firmanın 3.400.000 ton gibi bir hammadde ihtiyacı olduğu halde, KGM ve MAPEG’in 85 hektarlık bir alanı izinde ısrarla muhafaza etmesinin Maden Kanunu ve yönetmeliklere aykırı ve ruhsat sahibi olarak kendi madencilik faaliyetlerini engelleyecek bir uygulama olduğu şeklinde beyanda bulunulmuştur. Bu durumda, dosyada bulunan tüm bilgi ve belgeler değerlendirildiğinde, Kuzey Marmara Otoyolunun büyük bir kısmı tamamlanmışsa da Kuzey Marmara Otoyolu Nakkaştepe-Başakşehir bağlantı yolunun yapımının tamamlanmadığı, bu kısımın yapımı için Karayolları Genel Müdürlüğünce yap-işlet-devret modeli ile tamamlanmak üzere işin ilgili şirketlere verildiği, bu kapsamda hammadde üretim izni belgelerine duyulan ihtiyacın projenin konusu ve süresiyle sınırlı olmak üzere devam etmekte olduğu anlaşılmaktadır. Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesince verilen karar ve dayandığı gerekçe usul ve kanuna uygun olup, bozulmasını gerektiren bir neden bulunmadığından, temyiz isteminin reddi ile anılan kararın yapılan bu açıklama ile ONANMASINA ve temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, kullanılmayan... TL temyiz yürütmeyi durdurma harcının istemi halinde Mahkeme tarafından davacıya iadesine, kesin olarak █████/2025 tarihinde oybirliği ile karar verildi.