Danıştay 8. Daire, Elektrik Mühendisleri Odasının 2025 yılı mesleki denetim ve hizmet bedellerine ilişkin iptal davası dilekçesindeki usul eksikliklerini değerlendiriyor.
Özet: Bir elektrik mühendisi, TMMOB Elektrik Mühendisleri Odasının 2025 yılı hizmet bedelleri kitabındaki belirli mesleki denetim bedelleri ile bu bedellere dayanak olan yönetmeliğin tamamının iptali istemiyle dava açmış olup, mahkeme, dilekçenin idari yargılama usulü kanununa uygun şekilde, dava konusu idari işlemlerin ve iptali istenen kısımlarının somut ve açıkça belirtilmesi zorunluluğuna rağmen bu şartı taşımaması nedeniyle usul yönünden eksiklikler içerdiğini tespit ederek davanın esasını incelemeye geçmeden önce dilekçenin reddi veya düzeltilmesi aşamasında bulunmaktadır.
T.C.
D A N I Ş T A YSEKİZİNCİ DAİREEsas No : █████████Karar No : █████████DAVACI : ...DAVALI :...Odası ...DAVANIN ÖZETİ : TMMOB Elektrik Mühendisleri Odasına kayıtlı elektrik mühendisi olarak çalışan davacı tarafından; TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı toplantısında kararlaştırılan Elektrik, Elektronik, Elektrik-Elektronik, Biyomedikal Mühendisliği Hizmet Bedelleri 2025 Yılı Değişikleri Kitabının; a) 186'ncı ve 187'nci sayfalarındaki çizelgelerin en alt satırındaki ”Mesleki Denetim Bedelleri TL. 875 TL.” ile bunun altındaki meşruhat “Gücü 50 kW ve altı projelerde mesleki denetim bedeli 175 TL olarak uygulanır.” düzenlemelerinin, b) 197 ila 204. (bu sayfa dahil) sayfalar arasında bulunan çizelgelerin son sütunlarında yer alan tamamı “875 TL” olarak kararlaştırılmış olan “Denetim Bedeli TL” düzenlemelerinin tümünün, c) Bu düzenleyici işlemlere dayanak olduğu iddia olunan Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği'nin tümünün iptaline karar verilmesi istenilmektedir.DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ...DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Hüküm veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 14. maddesi uyarınca dava dosyası incelenerek işin gereği görüşüldü. İNCELEME VE GEREKÇE:USUL YÖNÜNDEN:2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari davaların açılması' başlıklı 3. maddesinde; "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. Dilekçelerde; a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, d) Vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar, e) Vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." hükmüne yer verilmiş; 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin, 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönünden inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, 14. maddenin 3. fıkrasının (g) bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği, aynı maddenin 5. fıkrasında ise; dilekçenin reddedilmesi üzerine, yeniden verilen dilekçelerde aynı yanlışlıklar yapıldığı takdirde davanın reddedileceği hususları hüküm altına alınmıştır.İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır. Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istenildiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ile idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir.Davacı tarafından davaya konu edilen uygulama işlemi mahiyetindeki düzenlemelere bakıldığında; TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası Yönetim Kurulunun ... tarih ve ... sayılı toplantısında kararlaştırılan Elektrik, Elektronik, Elektrik-Elektronik ve Biyomedikal Mühendisliği Hizmet Bedellerine ilişkin 2025 yılı Değişiklikleri Kitabının muhtelif sayfalarında yer alan mesleki denetim bedellerine ilişkin tutarların iptalinin istenildiği; uygulama işleminin dayanağı olarak ise TMMOB Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliğinin tamamının iptali istemine yer verildiği görülmektedir. Davalı İdarenin resmi İnternet adresi olan... adresinde yayımlanan söz konusu Hizmet Bedelleri 2025 yılı kitabının 19 ayrı PDF dosyası şeklinde İnternet adresinde erişime açıldığı görülmekte olup anılan dosyalardan 4. bölüm olan "Ücretlerin Uygulama Esasları" başlıklı kısım incelendiğinde, (a) bendinde, "a) 2025 yılında geçerli ücretler 26-27-28 Nisan 2024 tarihli Elektrik Mühendisleri Odası 49. Olağan Genel Kurulu’nun verdiği yetki ve 09.12.2010 tarih ve 27780 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin 6. maddesi uyarınca EMO Yönetim Kurulu’nun ... tarih ve ... sayılı toplantısında kabul edilmiş ve 10.02.2025 tarihi itibariyle yürürlüğe girmiştir. Ücretlerin uygulanmasından EMO Yönetim Kurulu sorumludur." düzenlemesinin yer aldığı anlaşılmaktadır. Davacı tarafından da dava dilekçesinde anılan Yönetmeliğin 6. maddesi dayanak alınarak birtakım açıklamalar yapıldığı (söz konusu maddenin Danıştay Sekizinci Dairesinin █████/2022 tarih ve E:█████████ K:█████████ sayılı kararı ile iptal edildiği, böylelikle dayanak Yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı, öte yandan Odanın en az ücret belirleme yetkisinin olmadığına ilişkin Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunun █████/2024 tarih ve E:█████████ K:█████████ sayılı bozma kararındaki gerekçelerin mesleki denetim kavramı için de fazlasıyla geçerli olduğu vs.) görülmektedir.2577 sayılı Kanunun 7. maddesinin 4. fıkrasında, "İlanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresi, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlar. Ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililer, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabilirler. Düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olması bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olmaz." hükmüne yer verilmiştir.Olayda; davalı idare tarafından yayımlanan Hizmet Bedelleri 2025 yılı kitabının 4. bölümü olan "Ücretlerin Uygulama Esasları" başlıklı kısmında; Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin salt 6. maddesi dayanak gösterilmek suretiyle hem anılan mühendislik dallarındaki hizmet bedellerinin hem de bu hizmetlerin Odaya mesleki denetime sunulması karşılığında maktu 875 TL bedel belirlendiği görülmekte ise de; iptali istenilen hizmet bedeline ilişkin düzenlemelerin hukuki dayanağının Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Elektrik Mühendisleri Odası En Az Ücret ve Mesleki Denetim Uygulama Esasları Yönetmeliği’nin 6. maddesi olmadığı; bu düzenlemelerin hukuki dayanağının aynı Yönetmeliğin mesleki denetimin uygulama esaslarına ilişkin düzenleme getiren 10. maddesi olduğu (mesleki denetim bedeli için 10/1-(d) bendinde yer alan "Oda Yönetim Kurulu’nun belirlediği tanımlama üzerinden, mesleki denetim hizmetinin karşılığı olarak önceden belirlenmiş maktu bir mesleki denetim bedeli alınır." düzenlemesi) anlaşılmaktadır. Buna göre; davalı idare tarafından uygulama işleminin dayanağının yanlış veya eksik gösterilmiş olması, tespit edilen doğru dayanak maddesinin iptali istemine engel teşkil etmeyeceği açıktır.Öte yandan davacı tarafından anılan Yönetmeliğin yarısını oluşturan en az ücret belirleme yetkisine ilişkin kuralların iptal edildiği, dolayısıyla yönetmeliğin yürürlükte kalmasına ilişkin yasal dayağın ortadan kalktığından bahisle dava konusu Yönetmeliğin tamamının iptali istenildiği görülmekte ise de; mezkur Yönetmeliğin sadece en az ücret ve mesleki denetim bedellerine ilişkin düzenlemelerden ibaret olmadığı, Yönetmeliğin 5. maddesinde oda üyelerinin hizmet alanlarının , 7. maddesinde ise oda üyelerinin görev-yetki ve sorumluluklarının düzenlendiği, dava dilekçesinde bu hususlara yönelik davalı idarenin düzenleme yetkisi kapsamında iptal istemiyle bağlantılı olarak herhangi bir açıklamada bulunulmadığı görülmektedir. Bu durumda; yenilenecek dava dilekçesinde uygulama işleminde iptali istenilen mesleki denetim bedellerine ilişkin düzenlemelerle uyumlu olacak şekilde dayanağı Yönetmeliğin ilgili maddesinin iptali istemine yer verilmesi; Yönetmeliğin tamamının iptali istemine yer verilecek ise en az ücret ve mesleki denetim düzenlemeleri dışında kalan diğer düzenlemeler yönünden de hukuka aykırılık iddialarının gerekçeleriyle ortaya konulması gerektiğinden; dava dilekçesi 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmamıştır.KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan DAVA DİLEKÇESİNİN aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde usulüne uygun biçimde düzenlenecek dilekçe ile yeniden dava açılabilmek üzere REDDİNE,2. Yeniden açılacak dava için ayrıca harç alınmayacağının ve aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacı vekiline bildirilmesine,3. Davanın yenilenmemesi durumunda kullanılmayan posta gideri avansından artan miktarın istemi halinde davacıya iadesine, █████/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.