İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 44. Hukuk Dairesinin, bir çekten kaynaklanan alacak için verilen ihtiyati haciz kararına yapılan yetki itirazının kabulüyle kararın kaldırılmasına dair ek kararın istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir alacaklının, ödenmemiş bir çek nedeniyle başlangıçta verilen ihtiyati haciz kararını, borçlunun yetki itirazı üzerine kaldıran ilk derece mahkemesi ek kararına karşı yaptığı istinaf başvurusunu konu almaktadır; alacaklı, karşılıksız çıkan çekin götürülecek borç haline gelmesiyle kendi yerleşim yerinin ifa yeri olduğunu, ihtiyati haczin ancak kararı veren mahkemenin yargı çevresinde infaz edilebileceğini ve factoring şirketi olarak meşru bir ticari ilişkiye dayalı alacak kapsamında çekin devralındığını ileri sürerek yetki itirazının kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğunu iddia etmektedir.

T.C.

İSTANBUL
BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ
44. HUKUK DAİRESİ
T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A
İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I
DOSYA NO: ████████ Esas
KARAR NO: ████████
İNCELENEN EK KARARIN
MAHKEMESİ : .... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
TARİHİ : █████/2026 (Ek Karar)
NUMARASI: █████████ E. - ███████ K.
DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)
İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026
Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;
G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :
İhtiyati Haciz Talep Eden Vekili Dilekçesi İle; dilekçenin ekinde sunulan müvekkili ile şirket tarafından ... şubesine ait █████/2025 keşide tarihli, 800.000,00TL bedelli çekin müvekkile verildiği, çek bedellinin müvekkili şirket tarafından ödenmediğini, vadesi gelen ve herhangi bir rehinle de teminat altına alınmamış olan alacak açısından ihtiyati haciz şartlarının gerçekleştiğini, borçlular hakkında .... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası ile takibe geçildiğini, takibin bu aşamada kesinleşmediğini belirterek, borçlunun mal kaçırma ihtimali bulunduğundan ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.
İlk derece mahkemesinin ../███████ Tarihli █████████ D.İş ███████ K. Sayılı Kararı İle ; "...1-Yukarıda hüviyeti yazılı alacaklının borçlulardan alacağı olan (800.000,00-TL)'nin tahsilinin ifasını temin bakımından, vaki isteği İ.İ.K.'nın 257.maddesi 1.fıkrasına uygun bulunduğundan borçlunun/borçluların ve üçüncü şahısların muhtemel zarar ve ziyanlarına karşı %15 oranında (120.000,00-TL) teminat yatırılması suretiyle tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla, borçlunun/borçluların taşınır ve taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarının İcra İflas Kanunu'nda gösterilen muayyen tahditler dairesinde ihtiyaten haczine,
2-Borçlunun/borçluların ve üçüncü şahısların muhtemel zararlarına karşı alınacak olan ve yukarıda belirtilen teminat vezneye yatırıldığında veya bu miktar banka teminat mektubu ibraz edildiğinde, süresinde infazı için İstanbul İcra Müdürlüğüne veya ...İcra Müdürlüğüne tevdiine" karar verilmiştir.
İhtiyati Hacze İtiraz Eden Vekili İtiraz Dilekçesi İle; davanın yetkili mahkemede açılmadığı, takibe konu çekin keşide yerinin Tarsus olduğu, müvekkili şirketin adresinin Tarsus olduğu ve Mersin Asliye Ticaret Mahkemelerinin yetkili olduğunu, ihtiyati haciz şartlarının oluşmadığını, bu nedenle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.
İlk derece mahkemesinin █████/2026 Tarihli 2025/.... D.İş 2026/... K. Sayılı Ek Kararı İle; "...İtiraz eden tarafın mahkememizin yetkisine yönelik yapmış olduğu itirazının kabulü ile, Mahkemece █████/2026 tarih, █████████ D.İş 2026/1 K. sayılı kararının KALDIRILMASINA" karar verilmiştir.
İhtiyati Haciz Talep Eden Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle;
-Takibe konu çekin karşılıksızdır işlemi gördüğünü, borç niteliği götürülecek borca dönüştüğünü, muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksızdır işlemi gören çeklerin aranacak borç niteliğini kaybederek artık götürülecek borç niteliğine dönüştüğünü, alacaklının yerleşim yeri ifa yeri olarak kabul edildiğini, İhtiyati haciz kararını veren mahkeme, takibin başlatıldığı icra dairesinin yargı çevresi içerisinde bulunduğundan, takip işlemleri açıkça kanuna uygun şekilde tesis edildiğini, alınan haciz kararını infazı ancak karar alınan mahkemenin yargı çevresinde olmak zorunda olup halihazırda kambiyo senedine özgü haciz yoluyla başlatılan ve ihtiyati haciz kararı alınmak istenen dosya .... İcra Müdürlüğü olduğundan müvekkilinin İstanbul Asliye Ticaret Mahkemelerinden ihtiyati haciz kararı istemek zorunda olup bu yönde hukuki yararı mevcut olduğunu, İİK m. 261/1 hükmü gereğince, alacaklının ihtiyati haciz kararını başka bir yerde infaz ettirmesi mümkün olmadığı gibi, bu kural kamu düzenine ilişkin olup, takibin açıldığı yerin yetkili olduğu kabul edildiği durumda, ihtiyati haciz kararı veren mahkemenin yetkisinin de ayrıca tartışmaya açılması hukuken mümkün olmadığını,
-Müvekkili şirket bir faktoring şirketi olup, mevzuat gereği gerçek bir mal veya hizmet satışına dayanmayan, fatura ve benzeri belgelerle tevsik edilmeyen alacakları devralması veya tahsil etmesi hukuken mümkün olmadığını, dava konusu çekin, müvekkili ... A.Ş. tarafından bizzat davacı şirketin gerçekleştirdiği ticari ilişkiye dayalı, fatura ile belgelenmiş bir alacak kapsamında devralındığını, geçerli şekilde devralınan çekin, geçerli yetki sözleşmesinde öngörülen yetki çevresinde takibe konu edilmesi tamamen hukuka uygun olup, yetki itirazının kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya aykırı, ek kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.
İhtiyati Hacze İtiraz Eden Vekili İstinafa Cevap Dilekçesinde Özetle; Müvekkili şirketin faktoring sözleşmesinin tarafı olmadığını, şayet bir yetki sözleşmesi mevcut ise davacı ile faktoring sözleşmesinin tarafı olan senay tarım narenciye gıda züccaciye ithalat ihracat sanayi ve ticaret limited şirketi ile yapılmış olunduğundan, müvekkilinin tarafı olmadığı bir yetki sözleşmesinin hükümleri ile bağlı olmadığını, Müvekkili şirket hakkında Mersin 1.Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████████ E. Sayılı dosyası ile konkordato mühlet kararı olduğundan aleyhine alınan ihtiyati haciz kararı alınsa dahi tatbik edilemediğini, Davacı tarafından müvekkili şirket aleyhine alınan ihtiyati haciz kararının tatbik edildiği icra dosya numarası .... İcra Dairesi ... E. olmakla iş bu dosyaya dayanak yapılan hiç bir fatura- sözleşme vs belge bulunmamakta olduğundan taraflarınca borca ve yetkiye itiraz edildiğini, faktoring şirketlerinin üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirmeksizin devraldığı kambiyo senetlerine dayalı takiplerin doğrudan iptal edildiğini, müvekkili şirket aleyhine iş bu dosyadan başkaca yapılmış icra takibi bulunmakta ise de ekte sunulan ödeme emrinden anlaşılacağı üzere ''tahsilde tekerrür kaydı olmamak kaydı ile '' gibi bir ibare bulunmamasının davacının mükerrer takip yaptığı anlamına geldiğini, takip dayanağında 1 adet çekten başka herhangi bir fatura ya da tevsik edici belge, faktoring sözleşmesi vs ye dayanılmadığını, takibe konu çekin karşılıksız kalmasıyla birlikte, çeke dayalı borç aranacak borç niteliğini kaybetmiş, götürülecek borç niteliğine dönüşmüş olduğu da kabul edilemeyeceğini, davacı yanın istinaf nedenlerine dayalı olarak yapmış olduğu başvurunun kabulüne imkan bulunmadığından talebin reddine karar verilmesini talep etmiştir.
İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.
Uyuşmazlık, verilen ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasının iptali istemine ilişkindir.
2004 sayılı İİK.'nun ihtiyati haciz şartlarını düzenleyen 257'nci maddesinde vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını, alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiştir.İhtiyati haczin bir para alacağının ödenmesini güvence altına alan tedbir niteliğinde bir kurum olması nedeniyle mahkemece bu yöndeki istem değerlendirilirken yaklaşık ispat kurulanına göre hareket edilmelidir.
2004 sayılı İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır.
İhtiyati haciz talep eden tarafından uyuşmazlık konusu çekin bankaya ibraz edildiği, ... A.Ş tarafından karşılıksızdır kaşesi vurulduğu, bunun üzerine Mahkemece ihtiyati haciz kararı verildiği, itiraz eden ... LİMİTED ŞİRKETİ vekilince yetki itirazında bulunulduğu ve Mahkemece yetkisizlik nedeniyle kaldırma kararı verildiği anlaşılmıştır.
Dairemizin değişen görüşü ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 24.11.2025 tarihli, █████████ E. ve █████████ K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararı ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin; █████/2016 tarihli, █████████ E.-█████████ K. sayılı, █████/2016 tarihli, ██████████ E.-█████████ K. sayılı, █████/2016 tarihli, ██████████ E.-█████████ K. sayılı, █████/2017 tarihli, █████████ E.-█████████ K. sayılı ilamlarında ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi’nin █████/2019 tarih, █████████ E. ve ████████ K. sayılı kaldırma kararında vurgulandığı üzere; muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanacağından ve HMK’nun 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelecektir. İhtiyati hacze konu ... şubesine ait █████/2025 keşide tarihli, 800.000,00TL miktarlı çekin bankaya ibraz edildiği, ... TA.Ş tarafından karşılıksız kaşesi vurulduğu anlaşıldığından, atıf yapılan Yüksek Mahkeme kararlarında da açıklandığı üzere muhatap bankaya ibraz edilerek karşılıksız kalan talep konusu çek, artık aranacak borç olmaktan çıkarak götürülecek borç niteliği kazanmıştır. 6100 Sayılı HMK.’nun 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nun 89. maddesinde belirtildiği gibi ihtiyati haciz talep eden alacaklı şirketin yerleşim yerinin (İstanbul) bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul Merkez (Çağlayan) Mahkemeleri de yetkili hale gelmiştir.
İhtiyati hacze itiraz eden tarafın, esasa ilişkin olarak yapmış olduğu açıklamaların ise İİK 265. maddesinde sınırlı sayıda belirtilen sebeplere dayanmadığı anlaşıldığından yerinde olmadığı kanaatine varılmıştır.
Alacaklı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceğinden, davacı taraf, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 24.11.2025 tarihli, █████████ E. ve █████████ K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararı sayılı ilamları uyarınca TBK 89. maddesi uyarınca yetkili hale gelen İstanbul Mahkemesi'nden talepte bulunduğundan, mahkemece yetkili olduğu halde, ihtiyati hacze yetki yönünden yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi usule aykırı olduğundan istinaf sebebinin kabulü ile kararın 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;
1-Haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile,
2-İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..../███████ Tarihli 2025/... D.İş 2026/.. K. Sayılı ek kararının HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,
3-İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ../███████ Tarihli 2025/... D.İş ███████ K.. sayılı ihtiyati haciz kararına İTİRAZIN REDDİNE,
4-İstinaf talebi kabul edildiğinden hacze itiraz eden tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,
5-İstinaf yargılaması için yapılan yargılama giderlerinin ileride haksız çıkan taraftan tahsiline,
6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,
7-Kararın tebliği işlemleri ile infazının yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,
6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. ve 2004 Sayılı İİK'nın 258/(3). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026

Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
Üye olmak için tıkla!