Bakırköy 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin, bankanın taraf olduğu banka teminat sözleşmesinden kaynaklanan, rıza hilafına çıkan çeklerin kötü niyetle iktisap edilip edilmediği istirdat davası kararı.
Özet: Bu hukuki metin, davacının rızası hilafına elinden çıktığını iddia ettiği iki adet 900.000 TL değerindeki çekin istirdadı talebiyle açtığı bir davayı ele almaktadır; davalının çekleri muntazam bir ciro zinciriyle iyi niyetli olarak iktisap ettiğini savunmasına karşın, uyuşmazlık, çeklerin davacının elinden rızası dışında çıkıp çıkmadığı ve davalının çekleri Türk Ticaret Kanununun 792. maddesinde belirtilen kötü niyet veya ağır kusurla iktisap edip etmediği noktasına odaklanmakta olup, bu hususları ispat yükümlülüğü davacıya aittir.
T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Bankanın Taraf Olduğu Banka Teminat (Garanti) Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat)DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2026KARARIN YAZILMA TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan Bankanın Taraf Olduğu Banka Teminat (Garanti) Sözleşmesinden Kaynaklanan Davalar (İstirdat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; ..... bank A.Ş.'nin ......'un B1 ...... çek seri numaralı, keşide yeri İstanbul, █████/2025 tarihli, 900.000 TL bedelli çekin ve ..... bank A.Ş.'nin ..... Şubesi/İstanbul'un B1 ..... çek seri numaralı, keşide yeri İstanbul, █████/2025 tarihli, 900.000 TL bedelli çeki,n müvekkilleri elinden rızası hilafına çıktığını Bakırköy ..... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ..... E. sayılı dosyası ile çek iptali için dava açıldığını, davalının çekleri elinde bulundurduğunun müvekillerine bildirildiğini belirterek çeklerin istirdadını talep etmiştir.Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Dava konusu çeklerin usulüne uygun ciro silsilesi ile müvekillerine verildiğini, iyi niyetli meşru hamil olduklarını belirterek davanın reddini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE Davalı şirket tarafından çeki elinde bulunduran hamil sıfatıyla bankaya ibraz edilmiş bulunan ..... bank A.Ş.'nin ..... Şubesi/İstanbul'un B1 ..... çek seri numaralı, keşide yeri İstanbul, █████/2025 tarihli, 900.000 TL bedelli çeki, ..... bank A.Ş.'nin .....'un B1 .... çek seri numaralı, keşide yeri İstanbul, █████/2025 tarihli, 900.000 TL bedelli çeki olmak üzere davaya konu ettiğimiz çeklerin iptali ile çeklerin davalı şirket tarafından davacı müvekkilim şirkete iadesine,Dava konusu asıl dosyada uyuşmazlığın davacının cirantası olduğu ..... bank A.Ş.'nin ..... Şubesi/İstanbul'un B1 ..... çek seri numaralı, keşide yeri İstanbul, █████/2025 tarihli, 900.000 TL bedelli çeki, ..... bank A.Ş.'nin ..... Şubesi/İstanbul'un B1 ..... çek seri numaralı, keşide yeri İstanbul, █████/2025 tarihli, 900.000 TL bedelli çeklerin davalı tarafça ağır kusur veya kötü niyet ile iktisap edilip edilmediği ile davacının bu çeklerin istirdatı talebinin yerinde olup olmadığına ilişkin olduğu tespit edilmiştir.Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çekin davacı taraf uhdesindeyken rızası dışında çıkıp çıkmadığı, davalı tarafın çekte yetkili hamil olup olmadığı,çekin ciro zincirinde kopukluk olup olmadığı, davalı tarafın TTK'nun 792. maddesi uyarınca davalı tarafın çeki kötü niyetli olarak, davacı elinden rıza hilafına çıktığını bilerek veya ağır kusurlu olarak iktisap edip etmediği, çek istirdatının TTK 792 maddesi uyarınca şartlarının oluşup olmadığına ilişkin olduğu ,TTK'nın 792. maddesine göre; "Çek herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790.maddesine göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle hükümlüdür." hükmü mevcuttur. Aynı Kanun'un 790. maddesinde ise "Cirosu kabil bir çeki elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa bile, kendi hakkı müteselsil ve bir birine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır. Çizilmiş cirolar yazılmamış hükmündedir. Bir beyaz ciroyu diğer bir beyaz ciro izlerse, bu son ciroyu imzalayan kişi çeki beyaz ciro ile iktisap etmiş sayılır" düzenlemesi bulunmaktadır. Anılan hükme göre, iktisap anında ciro silsilesinde görünüş itibari ile kopukluk olup olmadığını inceleme yükümlülüğü bulunmaktadır. Çeki iktisap edene bunun dışında daha fazla yükümlülük yükleyen bir mevzuat hükmü bulunmamaktadır.Bu kapsamda bir kimsenin muntazam bir ciro zinciriyle çeki iktisabı, kendisine ancak şeklî anlamda meşru hamil sıfatını kazandıracak olup maddi hukuk anlamında hak sahipliğinin mevcudiyeti için devralanın çekin iktisabında kötü niyetinin yahut ağır kusurunun bulunmaması gerekmektedir. Aksi takdirde TTK’nın 792. maddesi uyarınca açılacak istirdat davası sonucu çeki iadeye mecbur kalır. Bu davada, davacının çekin rızası hilafına elinden çıktığını ve çeki elinde bulunduran şahsın kötü niyetli veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir. Yargıtay 19. HD nin benzer mahiyette içtihatları bulunmaktadır. Davacı tarafından bu hususların ispatına yönelik belge ve delil sunulması gerekmektedir. TTK'nın 792. maddesinde belirtilen kötü niyetten maksat, senedin önceki hamilin elinden rızası hilafına çıktığını bilmek veya bilebilecek durumda bulunmaktır. Ağır kusur ise senedin iktisabında olağan özenin gösterilmemesini ifade etmektedir. Bu bilgiler ışığında yapılan incelemede; davacının dava dilekçesinde belirttiği üzere elinde bulunan dava konusu çeklerin rızasına aykırı şekilde elinden çıktığı, Bakırköy ...... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...... E sayılı dosyası ile çeklerin iptalini talep ettiği, işbu dosyada kendisine istirdat davası açılması için süre verildiği ve istirdat davasına başvurulduğu, davalı tarafından sunulan cveap dilekçesinde ise kötü niyetli olmaksızın çeklerin alındığı bu nedenle davanın reddini talep ettiği, davalının kötü niyet ve ağır kusurunun ispatlanabilmesi için davacı tarafından ileri sürülen deliller toplanmış çekteki ciranta ..... Plastik... ŞTİ. dosyaya eklenmiş, davalının UYAP sorgulaması yapılarak hakkında açılan benzer mahiyette dava olup olmadığı ile soruşturma dosyalarının bulunup bulunmadığı irdelenmiş ve davalı ile davacının ticari defterleri incelenmiştir. Dava konusu çekler yönünden yapılan değerlendirmede, davacı ve davalı ticari defterlerinde işbu çeklerin kayıtlı olduğu, davacı ile davalı banka arasındaki ciranta ile davacının ticari ilişkisinin tespit edilemediği görülmüş ise de ciranta ile ticari ilişkisinin bulunmamasının doğrudan davalının kötü niyetli olduğu sonucunu doğurmayacağı zira davalının banka kuruluşu olduğu, dava dışı ..... Kurumsal Temizlik Ekipmanları Plastik ve İnşaat San. Ve Tic. A.Ş. İle aralarında mevcut borç ilişkisinden kaynaklı sunulan ciro zincirlerinde şekli olarak kopukluk bulunmayan çeklerin borca karşılık kabul edilmesinin doğrudan kötü niyet ve ağır kusur olarak değerlendirilmeyeceği, her ne kadar bilirkişi raporunda istihbari araştırma yapılmaması nedeniyle kusurunun bulunduğu belirtilmiş ise de bu durumun doğrudan kötü niyet ve ağır kusur sonuçlarını ortaya koymayacağı, davalının çeklerin iktisabında kötü niyetli olduğu hususu da davacı tarafça usulüne uygun deliller ile ispatlanamadığı değerlendirilerek davanın reddine ilişkin aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın REDDİNE 2-492 Sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 732,00.-TL red karar harcının, mahkememiz veznesine yatırılan 30.739,50.-TL peşin harcından mahsubu ile hazineye gelir kaydına, bakiye 30.007,50.-TL harcın karar kesinleşince ve talebi halinde davacı tarafa iadesine,3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Davalı taraf kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 270.000,00.-TL vekalet ücretinin davacıdan tahsili ile davalı tarafa verilmesine, 5-Bakiye avansın karar kesinleşince yatırana iadesine,6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 4.600,00TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye irad KAYDINA,Dair davacı ve davalı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda verilen kararının, gerekçeli kararın taraflara tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık yasal sürede İstanbul BAM ‘ne İstinaf Başvuru hakları olduğu hatırlatılarak verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı.█████/2026Katip ..... ¸e-imzalıdır Hakim ...... ¸e-imzalıdır