Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesinin, trafik kazasında cismani zarar gören davacının zorunlu mali mesuliyet sigortası kapsamındaki maddi ve manevi tazminat istemine ilişkin istinaf kararı.
Özet: Bu hukuki belge, 18.07.2021 tarihli trafik kazasında ağır yaralanan davacının, kazanın tam kusurlu sürücüsü, araç sahibi ve sigorta şirketinden, hayati tehlike atlatan ve kalıcı sakatlıklara yol açan yaralanmaları nedeniyle uğradığı kalıcı ve geçici iş gücü kaybı ile tedavi giderlerini içeren maddi (5.000 TL başlangıçta, fazlası saklı) ve 200.000 TL manevi tazminatın faiziyle birlikte tahsilini talep ettiği davanın istinaf incelemesini konu almakta olup, davalı sigorta şirketi sorumluluğunu poliçe limitleri ve geçici zararların teminat dışı kalması gerekçesiyle sınırlamaktadır.
T.C.DENİZLİBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 4. HUKUK DAİRESİDOSYA NO : ...KARAR NO : ...KARAR TARİHİ : █████/2026T Ü R K M İ L L E T İ A D I N AB Ö L G E A D L İ Y E M A H K E M E S İ K A R A R IBAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KATİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ : █████/2025NUMARASI : ...Esas ... KararDAVACI : ... ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 1 -...VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 2 -... ...VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ...DAVALI : 3 -... ...DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan Tazminat)G.KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı ve davalı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 18.07.2021 günü saat 22.40 ’te davalılardan... sevk ve idaresindeki ve diğer davalı ...a ait ...plakalı otomobil ile ... ili ... ilçesi ...Cad. Üzerinde ... istikametinden ...Mahallesi istikametinde ilerlediği esnada ...Petrol önünde petrole giriş yapmak istediği esnada karşı yönden gelen ...'un kullandığı şarjlı bisiklete çarpması neticesinde yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, kazayı Yapan ... plakalı Mıtsubishi otomobil ... Sigorta Anonim Şirketi tarafından düzenlenmiş poliçe kapsamında zorunlu mali mesuliyet sigortasına sahip olduğunu, bu sebeple Davalı ... Sigorta Anonim Şirketi ise araca yapılan Trafik Sigortası kapsamında poliçe limiti ile sınırlı olarak müşterek ve müteselsillen sorumlu olduğunu, araç sahibi ...ise meydana gelen zarardan sürücü ile birlikte müşterek müteselsil olarak hem maddi hem de manevi tazminattan sorumlu olduğunu, kazanın oluşumunda ... plakalı araç sürücüsü...2198 sayılı KTK’nın 84/F maddesi uyarınca;“Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış yapma.” kuralını ihlal ettiğinden tam ve asli kusuruyla kazanın oluşmasına sebebiyet vermiş ve müvekkil ...'un hayati tehlike geçirecek şekilde yaralanmasına sebep olduğunu, davalı ... hakkında ... Asliye Ceza Mahkemesi'nde davacının taksirle yaralanmasına sebebiyet vermekten kaynaklı ceza kovuşturması devam etmekte olduğunu, kaza nedeniyle ... hayati tehlike geçirecek şekilde yaralanmış olduğunu, kalçasında ve sağ elinde sakatlık oluştuğunu, kazadan sonra davacının Pamukkale Üniversitesi Hastanesi ve değişik hastanelerde ameliyatlar geçirmiş ve uzun süre tedavi gördüğünü, 1 ayı aşkın süre yatılı olarak hastanede tedavi gören davacının akabinde ise uzunca süre fizik tedavisi devam ettiğini, davacının fizik tedavi süreci boyunca da yatalak olarak kalmış olduğunu, fizik tedavi sonrası kısmen hareket etmeye başladığını, tedavi süreçlerinde yürümekte, oturmakta, kalkmakta, hatta tuvalete dahi gitmekte zorluklar yaşadığını, bu eylemlerin hiç birisini tek başına yapamadığını, davacının genç yaşında bu şekilde yatalak hale gelmesi ve halen fiziki olarak eski yaşantısına dönememiş olması davacıya psikolojik olarak da olumsuz etkilemiş olduğunu, bu konuda davalılardan ... Sigorta A.Ş.’ye 01.12.2021 tarihli dilekçelerimiz ile başvuru yapılmış olup hasar kayıt dosyası açılmış olduğunu, ancak geçen süreçte davacıya herhangi bir ödeme yapılmadığını, ... Adliyesi Arabuluculuk Bürosuna başvuruda bulunulduğunu, ...Arabuluculuk No. ...Büro Dosya Numarası üzerinden yapılan arabuluculuk görüşmelerinde de anlaşma sağlanamadığını, bu nedenlerle tedbir niteliğindeki ihtiyati haciz talebinin kabulü ile...plakalı araç üzerine, bu aracın devir edilmiş olması durumunda davalılar ... ve... adına kayıtlı bulunan araç ve gayrimenkullerin üzerine üçüncü kişilere devrinin engellenmesi amacıyla teminatsız olarak ihtiyati haciz koyulmasına, haklı davalarının kabulü ile fazlaya ilişkin her türlü hakkı saklı kalmak kaydıyla davacıya 5.000-TL maddi tazminat bedelinin kaza tarihi olan 18.07.2021 tarihinden itibaren işleyecek bankalarca mevduata uygulanan en yüksek faizi ile birlikte davalılardan (sigorta şirketi için sorumlu olduğu limitle sınırlı kalmak kaydıyla) müşterek ve müteselsilen tahsiline, davacı için toplam 200.000 TL manevi tazminatın, olay tarihinden işletilecek mevduata uygulanan en yüksek faiziyle birlikte (sigorta şirketi dışındaki) davalıdan tahsiline karar verilmesini, yargılama gideri ve avukatlık ücretinin davalılardan tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalı Sigorta Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle: Somut olayda talep edilen alacak kalemlerinden müvekkil şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, iddialarının ve davacı şirketin sorumluluğununun kabul anlamına gelmemekle birlikte; davalı şirketin Zorunlu Mali Mesuliyet Sigorta Poliçesi ile teminat verdiği hususlar sürekli iş gücü kaybı ve bu bağlamdaki tazminat talepleri olup, “geçici” zararlar ve buna bağlı taleplerin teminat kapsamı dışında olduğunu, SGK tarafından karşılanması beklenen geçici iş göremezlik ve tedavi giderlerinin dava talep olunmasında hukuka uyarlık olmadığını, başvurucunun SGK’lı olup olmadığına bakılmaksızın, mevzuata göre SGK tarafından karşılanması gereken giderler trafik sigortalarının teminat kapsamına girmediğini, Karayolları Trafik Kanunu md. 98'e göre; "Trafik kazaları sebebiyle üniversitelere bağlı hastaneler ve diğer bütün resmî ve özel sağlık kurum ve kuruluşlarının sundukları sağlık hizmet bedelleri, kazazedenin sosyal güvencesi olup olmadığına bakılmaksızın genel sağlık sigortalısı sayılanlar için belirlenen sağlık hizmeti geri ödeme usul ve esasları çerçevesinde Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından karşılanır." hükümleri uyarınca, davacının talepleri Sosyal Güvenlik Kurumu'nun sorumluluğunda olup, sigorta şirketinin bir sorumluluğu bulunmadığını beyanla davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı...vekili cevap dilekçesinde özetle: Davacı yanın haksız, hukuki dayanaktan yoksun iddiaları ve sebepsiz zenginleşmeye matuf taleplerinin kabulünün mümkün olmadığını, kaza tespit tutanağından da açıkça görüldüğü üzere davacı yan, "2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu; Madde 30 – Araçların, esasları yönetmelikte belirtilen şekilde ve tarzda teknik şartlara uygun durumda bulundurulması zorunludur. a) (Değişik : 21/5/1997-4262/4 md.) Servis freni, lastikleri, dış ışık donanımından yakını ve uzağı gösteren ışıklar ile park, fren ve dönüş ışıkları noksan, bozuk veya teknik şartlara aykırı olan araçları kullanan sürücüler 1 800 000 lira para cezası ile cezalandırılırlar. Bu maddenin (a) bendinde belirtilen eksiklik ve bozuklukları bulunan araçlar, teknik şartlara uygun duruma getirilinceye kadar trafik zabıtasınca trafikten men edilebilir." hükmünü ihlal ederek mezkur kazanın oluşumuna tek taraflı asli kusurlu eylemleri neticesinde sebebiyet verdiğini, davacı... sevk ve idaresindeki elektrikli bisikleti teknik şartlara aykırı biçimde kullanmak ve hızını kullandığı aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uygun kullanmamak suretiyle dava konusu kazanın oluşumunda asli kusurlu olduğunun kaza tespit tutanağıyla sabit olduğunu, dava konusu kaza saat 22:40 sularında meydana gelmiş olup hayatın olağan akışına göre gece vakti ışıkları yanmayan bir aracın diğer sürücüler tarafından fark edilmesinin mümkün olmadığı izahtan vareste olduğunu, bu itibarla kazanın oluşumunda davalı ...'ın kusurunun bulunmadığı göz önüne alındığında kesinlikle kabul anlamına gelmemek kaydıyla davacı yanın uğradığını iddia ettiği zararlardan müvekkilinin sorumluluğu bulunmadığını, davacı yanca yaşanan kaza sonrasında geçirdiği rahatsızlıkla ilgili bir çok iddiada bulunulmuşsa da davacının iddialarının kabulü mümkün olmadığını, meydana gelen kaza neticesinde davacının iddia ettiği gibi neticelerin doğması hayatın olağan akışına uygun olmadığını, davacının iddia ettiği şekilde bedeni hasara uğradığını kesinlikle kabul etmemekle birlikte, davacının bu şekilde bir hasarı varsa bile müvekkiline ait aracın karıştığı kaza ile işbu hasar arasında illiyet bağı olup olmadığı hususunun araştırılması gerektiğini, kazanın neticesi basit bir düşme olduğunu, basit bir düşme neticesinde davacının iddia ettiği şekilde yüksek hasarın meydana gelme ihtimalinin bulunmadığını ve bu hususta ATK'ca rapor aldırılması gerektiğini beyanla, davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.Dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen davalı...cevap dilekçesi ibraz etmeyerek davacı yanın dava dilekçesindeki iddialarını inkar etmiştir. Davacı vekili █████/2025 havale tarihli talep artırım dilekçesi ile; 5.000,00 TL talep ettikleri maddi tazminat miktarını; 7.200 TL tedavi gideri zararı, 523,75 TL geçici tam iş görmezlik zararı, 644.268,49 TL sürekli kısmi iş görmezlik zararı olmak üzere 646.992,24 TL artırarak toplam 651.992,24 TL’ye yükselttiklerini beyan etmiş, talebini harçlandırmıştır. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamında toplanan tüm deliller, tanık beyanları, ATK raporları ve bilirkişi raporu birlikte değerlendirilmek suretiyle; "1-Davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ ile; 5.760,00 TL tedavi gideri, 419,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 6.179,00 TL’den tüm davalılar müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere, kalıcı iş göremezlik tazminatı talebi açısından (davalı sigorta şirketi 430.000,00 TL poliçe limiti ile sorumlu olmak üzere) 515.414,79 TL kalıcı iş göremezlik tazminatının davalı sigorta şirketi açısından █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek, diğer davalılar açısından █████/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 2-Manevi tazminat talebinin KISMEN KABULÜ, KISMEN REDDİ ile 100.000,00 TL’nin davalılar ...ve ...’dan █████/2021 tarihinde itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," dair karar verilmiştir.İSTİNAF SEBEPLERİ: Davalı Sigorta Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Gerekçeli kararda esas alındığı belirtilen İstanbul Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesinin 21.03.2024 tarihli bilirkişi raporunda "Davalı sürücü ...’ın %60 (yüzde altmış) oranında kusurlu olduğu, Davacı sürücü ...'un %40 (yüzde kırk) oranında kusurlu olduğu.." değerlendirilmiş, söz konusu rapora süresi içinde itiraz etmelerine karşın itirazlarının mahkemece kabul görmediğini, itiraz gerekçesiz olarak reddedilerek, denetlenebilir mahiyet taşımayan raporun hükme esas alındığını, davacının dava konusu kazayla ilgili olarak sürekli iş göremezlik durumu ve herhangi bir maluliyeti oluşmadığından, bu istem hukuki dayanaktan yoksun olmasına karşın verilen kabul kararı usul ve yasaya aykırı olduğunu, her şeyden önce Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı'nın hükme esas alınabilir niteliği haiz olacak şekilde rapor düzenleme hak ve yetkisi bulunmadığını, Üniversitelerin Adli Tıp Anabilim Dallarının tazminat talepli uyuşmazlıklarda Hukuk Muhakemeleri Kanununa göre resmi bilirkişi sıfatları bulunmadığını, davacı yanın tazminat isteminin gerekçesi olan maluliyet iddiasına yönelik tespitin ise (kazadan kaynaklı maluliyetinin olup olmadığı, var ise oranı hakkında) Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi tarafından yapılması gerektiğini, 26.01.2024 tarihli dilekçeleri ekinde dosyaya sundukları uzman görüşünde özetle; 24.10.2023 tarihli Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı Raporunda sol kalça dış rotasyon kısıtlılığına istinaden engellilik oranı tayin edildiği, ancak 10.01.2023 tarihli Pamukkale Üniversitesi Hastaneleri Fizik tedavi raporunda hastanın dış rotasyon kısıtlılığının olmadığının belirtildiği tespitinde bulunulduğu, bu tespit ile ortaya konan çelişkinin giderilebilmesi için dosyanın Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesine gönderilmesi taleplerinin de gerekçesiz biçimde yerel mahkemece reddedildiğini, dosyada maluliyete ilişkin usul ve yasaya uygun bir rapor temin edilmeksizin hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, davacıya yapılan rücuya tabi SGK ödemelerinin tespiti ile poliçe teminat limitinin belirlenmesinde hataya düşüldüğünü, hükme esas alınan █████/2025 tarihli aktüer hesap bilirkişi raporu usul ve yasaya aykırı olduğunu, müvekkil şirket aleyhine █████/2021 tarihinden itibaren faiz işletilmesinin hukuki dayanağı bulunmadığını, müvekkil sigorta şirketine usule uygun başvuru yapılmadığını, müvekkil şirket aleyhine hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama gideri hatalı olduğunu, müterafik kusur indirimi doğrultusunda lehimize vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesi hatalı olduğunu, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulüne, ....Asliye Ticaret Mahkemesi ...Esas - ...Karar sayılı ilamının ortadan kaldırılmasına, devamında hukuki dayanaktan yoksun davanın reddi ile her türlü yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı yan üzerine bırakılmasına karar verilmesini istemiştir. Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Dosya kapsamında yapılan incelemelerde meydana gelen olayın, müvekkilin ışık donanımları tam ve çalışır vaziyette olmadan seyir halinde olduğu esnada gerçekleştiği ve bu nedenle kusurlu olduğu kanaatine varılarak hazırlanan bilirkişi raporuna riayet edilmesi hatalı olduğunu, dosya kapsamında yapılan hesaplamalarda müvekkilin kask takmadığı gerekçesiyle tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması hatalı ve hakkaniyete aykırı olduğunu, hükmedilen manevi tazminatın müvekkilin içinde bulunduğu acı ve kederli durumu kapsamadığını ve son derece yetersiz olduğunu, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile ... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ... Esas ... Karar sayılı kararının müvekkil lehine kaldırılmasına, davanın esasına girilecek olması halinde müvekkilimizin kaza sebebiyle kusuru bulunmadığı ve hakkaniyet indirimi yapılmaksızın müvekkilin maddi zararı tespit edilerek maddi ve manevi tazminat taleplerimizin tümden kabulüne, tüm yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara tahmiline karar verilmesini istemiştir. Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Davaya konu kazada müvekkilin kusur durumunu kabul etmediklerini, davacının kazanın oluşumuna tek taraflı asli kusurlu eylemleri neticesinde sebebiyet verdiğini, yerel mahkemece ayrıca bir kusur raporu alınmadığını, kusur durumunu belirtir rapor alınamadan karar verilmesinin açıkça hukuka ve yasaya aykırı olduğunu, yine yerel mahkemece tanıkları dinlenmeden karar verilmesinin de hukuka aykırı olup mezkur kararın kaldırılması gerektiğini, kabul anlamına gelmemek kaydıyla varsa davacı yanın naluliyeti hususunda Adli Tıp Kurumu 3. İhtisas Dairesi'nden rapor aldırılması ve davanın reddine karar verilmesi gerekirken kabul kararı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, müterafik kusur indirimi doğrultusunda müvekkil lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmemesinin de hatalı olduğunu, davacı yan lehine takdir edilen manevi tazminatın fahiş olduğunu, davacı yanın manevi tazminat talebinin kısmen reddine karar verilmesine karşın müvekkil lehine vekalet ücretine hükmedilmemesi de hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle davanın kabulüne yönelik tesis edilen yerel mahkeme kararının istinaf incelemesi sonucu kaldırılarak iyiniyet ve dürüstlük kuralına aykırı şekilde ikame edilen davanın reddine, yargılama gideri ve ücret-i vekâletin davacı yana tahmiline karar verilmesini istemiştir. DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE :Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;Dava; trafik kazasından kaynaklanan cismani zarar nedeni ile geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri ve manevi tazminat talebine ilişkin olup; Mahkemece yapılan yargılama sonucunda davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiş; karara karşı davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı sigorta şirketi vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.Mahkemece oluşturulan hüküm fıkrası ile gerekçe arasında çelişki bulunmaktadır.Anayasanın 141. maddesi uyarınca, yargı kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerekir. Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesinde de belirtilmiştir. Maddeye göre, hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, isteklerin her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların sıra numarası altında açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir.Öte yandan, kanunun aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararın hüküm fıkralarının, açık, anlaşılır, çelişkisiz ve uygulanabilir olması gerekmekle birlikte, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, o davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini, kurulan hükmün hangi sebeplere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığını ortaya koyacak, kısaca maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantıyı gösterecek nitelikte olması gerekir.Zira tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi sebeple haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri ve istinaf denetimini yapabilmesi için, ortada, usulüne uygun şekilde oluşturulmuş, hükmün hangi nedenle o içerik ve kapsamda verildiğini ayrıntılarıyla gösteren, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıktaki bir gerekçe bölümünün ve buna uyumlu hüküm fıkralarının bulunması zorunludur.Bu husus 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 298/2. maddesinde de “Gerekçeli karar, tefhim edilen hüküm sonucuna aykırı olamaz.” şeklinde özellikle düzenlenmiştir.Gerekçe - hüküm çelişkisi, █████/1992 gün ve 1991/7 esas, 1992/4 karar sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararına aykırıdır.Tavzih 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 305. maddesinde düzenlenmektedir.Maddeye göre "Hüküm yeterince açık değilse veya icrasında tereddüt uyandırıyor yahut birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa, icrası tamamlanıncaya kadar taraflardan her biri hükmün açıklanmasını veya tereddüt ya da aykırılığın giderilmesini isteyebilir" aynı maddenin ikinci fıkrasında ise "Hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçlar, tavzih yolu ile sınırlandırılamaz, genişletilemez ve değiştirilemez." düzenlemesi yer almaktadır. Hukuk Genel Kurulu'nun 02.12.2021 tarih, 2018/(19)11-437 E., █████████ K. sayılı kararında da belirtildiği gibi Hâkim karar verdikten sonra kanun yollarına başvurulup bozulmadığı sürece kendiliğinden kararını değiştiremez. Bu kural, ilk derece mahkemeleri kadar üst derece mahkemeleri için de geçerlidir. Ancak bazı hâllerde hüküm açık olmayabilir, hükmün uygulanması aşamasında tereddütler ortaya çıkabilir ya da birbirine aykırı fıkralar içerebilir. İşte Kanun, açık olmayan, uygulama aşamasında tereddüt yaratan ya da çelişkili olan hükmün açıklanması, tereddüt ve çelişkilerin giderilmesi için "hükümlerin tavzihi" müessesini düzenlemiştir. Tavzihin amacı; hükmü açıklamak, icrasındaki tereddütü gidermek yada birbirine aykırı fıkralar içeriyorsa bu aykırılığı gidermektir. Tavzih talebi haklı ise, mahkeme hükmündeki bu kapalılık, açık olmayan hâl, tereddüt ya da çelişkiyi ortadan kaldırır. Ancak, tavzihle hükümde belirtilen haklar ve borçlar sınırlandırılamayacağı gibi genişletilemez ve değiştirilemez (m. 305/2). (Pekcanıtez Usûl, Medeni Usûl Hukuku, Cilt III, İstanbul 2017, s. 2005).(Yargıtay 1.H.D.nin █████████ E. █████████ K.) Yine bu maddeler kamu düzeni amacıyla konulmuş, emredici hükümlerdendir. Somut uyuşmazlıkta, ilk derece mahkemesince gerekçeli karar içeriğinde müterafik kusur nedeni ile kısmen reddedilen tazminatlara yönelik davalılar lehine vekalet ücretine hükmedilmediği belirtilmiş ise de; hüküm fıkrasının 10 numaralı bendinde reddedilen maddi tazminat miktarı yönünden davalı... ve davalı sigorta şirketi lehine 30.000,00TL vekalet ücretine hükmedildiğinin yazılı olduğu; yine gerekçeli karar içeriğinde Anayasa Mahkemesinin █████/2025 tarihinde yürürlüğe giren ███████ Esas ████████ Karar sayılı ilamı nedeni ile, reddedilen manevi tazminat miktarı yönünden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmediği belirtilmiş ise de; hüküm fıkrasının 11 numaralı bendinde reddedilen manevi tazminat miktarı yönünden davalı... lehine 30.000,00 TL vekalet ücretine hükmedildiğinin yazılı olduğu; davacı vekilinin █████/2025 tarihli tavzih talepli dilekçesi üzerine Mahkemece █████/2025 tarihli tavzih kararı ile hüküm fıkrasının 10 ve 11 nolu bentlerinin hükmün gerekçesi ile çelişki oluşturacağı ve icrasında tereddüt oluşturacağından bahisle hükümden çıkarılarak tavzihine karar verildiği anlaşılmakla tavzihe konu hususun HMK 305. maddesindeki hususlardan olmadığı, gerekçeli kararı yazarak davadan elini çekmiş olan hakimin artık bu kararını değiştirmesine yasal olanak olmamasına rağmen gerekçeli karar ile yeniden çelişki oluşturacak şekilde tavzih yoluyla hükmü değiştirmesi, yapılan bir hata var ise ancak istinaf ve temyiz yoluna başvurularak kararın düzeltilebilecek olmasına rağmen mahkemece gerekçeli karar yazıldıktan sonra kamu düzenine aykırılık olacak şekilde tavzih kararı ile gerekçeli karar hüküm fıkrasından, taraflara hak ve borç yükleyecek şekilde bazı bentlerin çıkarılmasına karar verilmesinin isabetsiz olduğu, tavzihle hükmün değiştirilemeyeceği ve genişletilemeyeceği ve hüküm fıkrasında taraflara tanınan haklar ve yüklenen borçların, tavzih yolu ile sınırlandırılamayacağı anlaşılmakla, mahkemece hüküm ile gerekçe arasında çelişki oluşturulduğundan kararın 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297. maddesi kapsamında usul ve yasaya aykırı olduğu, yine mahkemece tanzim olunan tavzihin yasada belirtilen şartları taşımaması sebebiyle aynı yasanın 305. Maddesine de aykırı olduğu anlaşılmıştır.Mahkemece yapılacak iş; gerekçe ile hüküm çelişkisi yaratılmadan, taleplerin tamamı hakkında kanun yolu denetimine elverişli hüküm kurmaktan ibarettir.Hüküm ile gerekçe arasında çelişki bulunması halinde istinaf incelemesi yapılabilecek usulüne uygun bir karar bulunmadığı için delillerin hiç değerlendirilmemiş olduğunun kabulü gerekir. Bu durumda HMK 353/1-a-6 maddesi uyarınca "hüküm ile gerekçe çelişkisi" nedeniyle davacı vekili, davalı ...vekili ve davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurularının kabulüyle, ilk derece mahkemesi kararının esası incelenmeksizin kaldırılarak 10.04.1992 tarihli 7/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı gözetilerek yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı sigorta şirketi vekilinin istinaf başvurularının KABULÜ İLE; .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2025 tarih, ... Esas ...Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, 2-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE, 3-Davacı tarafından yatırılan 615,40 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,4-Davalı ... tarafından yatırılan 12.192,84 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,5-Davalı sigorta şirketi tarafından yatırılan 7.344,00 TL istinaf karar harcının talebi halinde kendisine iadesine,6-Davacı ..., davalı ... ve davalı ... şirketi tarafından yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince yeniden verilecek kararda dikkate alınmasına,7-İstinaf karar tebliği, harç ve avans iadesi işlemlerinin ilk derece mahkemesince yerine getirilmesine,8-İstinaf başvurusu kabul edildiğinden İİK'nın 36/5. maddesi uyarınca icranın geri bırakılması için yatırılan teminat varsa, talep halinde yatırana iadesine,Dair, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda oy birliği ile KESİN olarak karar verildi.█████/2026 ...Başkan...Üye...Üye...Katip... Bu belge güvenli elektronik imza ile imzalanmıştır.