İstanbul Bölge Adliye Mahkemesinin, faktoring sözleşmesi temelli çek alacağına dair ihtiyati haciz kararının yetki itirazı üzerine kaldırılmasına ilişkin istinaf incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, 500.000 TL tutarındaki ödenmemiş bir çek alacağı nedeniyle başlangıçta kabul edilen ihtiyati haciz kararının, borçlunun yetki itirazı üzerine ilk derece mahkemesi tarafından kaldırılmasına ilişkin ek karara karşı yapılan istinaf başvurusunu incelemektedir; başvurucu, ilgili faktoring sözleşmesindeki yetki hükmü, alacağın "götürülecek borç" niteliği ve icra takibinin başlatıldığı yer göz önüne alındığında İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu ve bu sebeple ihtiyati haczin kaldırılması kararının hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek, kararın iptalini talep etmektedir.
T.C.
İSTANBULBÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ44. HUKUK DAİRESİT Ü R K M İ L L E T İ A D I N Aİ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R IDOSYA NO: ████████ EsasKARAR NO: ████████İNCELENEN EK KARARINMAHKEMESİ : İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİTARİHİ: █████/2025 (Ek Karar)NUMARASI: ████████ E. - ████████ K.DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :İhtiyati Haciz Talep Eden Vekili Dilekçesinde Özetle; 20.03.2025 keşide tarihli ve 500.000,00 TL tutarlı ... Seri Nolu Çek borçlu tarafından müvekkili vadesinde ödenmemiş olup Çek bütün talep ve ihtarlarına rağmen halen ödenmediği, mahkememizin belirleyeceği teminatı yatıracak olup alacağın tahsili için .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile borçlu aleyhine icra takibi başlatılmış ancak borçlu kaçma teşebbüsü içerisinde bulunduğundan borca yeter tutarda, taşınır ve taşınmaz malları ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyati haciz konulmasını mahkememize başvurma zorunluluğu doğduğu, bu sebeplerden dolayı borca yetecek tutarda borçlunun taşınır ve taşınmaz mallarına ve üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarına ihtiyaten haciz konulmasını talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin █████/2025 Tarihli ████████ D.iş ████████ K. Sayılı Kararı İle; "...1-İhtiyati haciz isteminin KABULÜ ile 500.000,00-TL alacağın temini bakımından İİK 257 vd.maddeleri uyarınca borçluların menkul ve gayrimenkul malları ile 3.şahıslardaki hak ve alacaklarının , İcra İflas Kanununda muayyen tahditler dairesinde İhtiyaten Haczine, 2-%15 teminat (75.000,00-TL) alınmasına" karar verilmiştir. İhtiyati Haciz Kararına İtiraz Eden Vekili Dilekçesinde Özetle; Yetki itirazında bulunmuştur, akabinde diğer itirazlarını sunmuştur.İlk Derece Mahkemesinin █████/2025 Tarihli ████████ D.iş ████████ K. Sayılı Ek Kararı İle; "...... vekilinin yetki itirazının kabulü ile mahkemece █████/2025 tarihli ████████ d.iş ████████ karar sayılı ihtiyati haciz kararını bu borçlu yönünden kaldırılmasına" karar verilmiştir.İhtiyati Haciz İsteyen Vekili İstinaf Dilekçesinde Özetle;-dava dışı müşteri .... ŞTİ ile Müvekkili Şirket ... A.Ş. arasında 21.12.2023 tarihli ... sözleşme numaralı Faktoring Sözleşmesi akdedildiğini, İhtiyati hacze itiraz eden borçlu .... ŞTİ.'nin keşidecisi olduğu ...'na ait ... seri numaralı 20.03.2025 tarihli 500.000,00 TL bedelli çekin, davacı keşideci .... ŞTİ tarafından dava dışı müşteri .... ŞTİ'ne ciro yolu ile devredildiğini, bankaya ibraz edildiğini karşılıksız kaldığını, icra takibinin faktoring sözleşmesi gereği yetkili icra dairesinde başlatıldığını, Dava konusu takibe konu çekin müvekkili Şirket'e Faktoring Sözleşmesi uyarınca teslim edilmiş olduğunu, dava dışı müşteri .... ŞTİ arasında imzalanan Faktoring Sözleşmesi'nin "ÇEŞİTLİ HÜKÜMLER" başlığı altında düzenlenen 21. Maddesinde yer almakta olup, "İşbu sözleşmeden doğacak ihtilaflarda İstanbul (Çağlayan) Ticaret Mahkemeleri ve İstanbul (Çağlayan) İcra Müdürlükleri yetkilidir." denmekle taraflar arasında yetki şartı kararlaştırıldığını, Dava dışı Müşteri .... ŞTİ arasında akdedilen yetki sözleşmesinden ötürü İstanbul Ticaret Mahkemeleri yetkili olduğunu, -İİK m.50 yollamasıyla HMK m.7 gereği; davalıların (borçluların) birden fazla olması halinde, dava (veya takip) bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabileceğini, emsal kararlar dikkate alındığında davacının yetki itirazının reddi gerektiğini, -bir an için sözleşmedeki yetki şartı göz ardı edilse dahi, takibe konu alacak bir para borcu olup, karşılıksız şerhi düşülmesiyle birlikte, alacak aranacak borç olmaktan çıkıp "götürülecek borç" niteliği kazandığını, alacaklı Müvekkili Şirket'in yerleşim yerinin ... Mah. ... Sk. No:.. ....../İSTANBUL olması ve ifa yerinin burası sayılması sebebiyle, İstanbul İcra Daireleri kanunen de yetkili olduğunu, İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Değişik İş. ████████ K. Sayılı İhtiyati Haciz kararının kaldırılmasına ilişkin 29.07.2025 tarihli Ek Kararının istinaf incelemesi yapılmak suretiyle kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.Uyuşmazlık, verilen ihtiyati haciz kararının yetkisizlik nedeniyle kaldırılmasının iptali istemine ilişkindir.2004 sayılı İİK.'nun ihtiyati haciz şartlarını düzenleyen 257'nci maddesinde vadesi gelmiş ve rehinle temin edilmemiş bir para borcunun alacaklısının borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını, alacakları ile diğer haklarını ihtiyaten haczettirebileceği belirtilmiştir.İhtiyati haczin bir para alacağının ödenmesini güvence altına alan tedbir niteliğinde bir kurum olması nedeniyle mahkemece bu yöndeki istem değerlendirilirken yaklaşık ispat kurulanına göre hareket edilmelidir. 2004 sayılı İİK'nın 258/1. maddesi hükmüne göre ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için mahkemenin ''alacağın varlığı hakkında kanaat edinmiş olması'' yeterlidir. Mahkemenin ''alacağın varlığına kanaat edinmiş olmasından'' anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin veya tam olarak ispat edilmesi değildir. Diğer hukuki himaye tedbirlerinde olduğu gibi ihtiyati hacizde de amaç davaya ilişkin yargılamadan farklı olarak, maddi hukuka dayanan hak bakımından nihai bir karar verip, uyuşmazlığı esastan sona erdirmek değildir. Yani ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ispat gerekmez, yaklaşık ispat için delil sunulması yeterli olup, alacaklının ilişkisinin varlığını ve muaccel olduğunu tam ve kesin olarak ispat etmesi aranmamaktadır.İhtiyati haciz talep eden tarafından uyuşmazlık konusu çekin bankaya ibraz edildiği, ... A.Ş tarafından karşılıksızdır kaşesi vurulduğu, bunun üzerine Mahkemece ihtiyati haciz kararı verildiği, itiraz eden .... ŞTİ vekilince yetki itirazında bulunulduğu ve Mahkemece yetkisizlik nedeniyle kaldırma kararı verildiği anlaşılmıştır.Dairemizin değişen görüşü ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 24.11.2025 tarihli, █████████ E. ve █████████ K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararı ve Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin; █████/2016 tarihli, █████████ E.-█████████ K. sayılı, █████/2016 tarihli, ██████████ E.-█████████ K. sayılı, █████/2016 tarihli, ██████████ E.-█████████ K. sayılı, █████/2017 tarihli, █████████ E.-█████████ K. sayılı ilamlarında ve İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi’nin █████/2019 tarih, █████████ E. ve ████████ K. sayılı kaldırma kararında vurgulandığı üzere; muhatap bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kalan çeke dayalı borç, bu şekilde aranması tüketildikten sonra götürülecek borç niteliği kazanacağından ve HMK’nun 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nın 89. maddesinde belirtilen alacaklının yerleşim yeri mahkemesi de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme haline gelecektir. İhtiyati hacze konu ...'na ait ... seri numaralı 20.03.2025 tarihli 500.000,00 TL miktarlı çekin bankaya ibraz edildiği, ... A.Ş tarafından iptal edilmiştir kaşesi vurulduğu anlaşıldığından, atıf yapılan Yüksek Mahkeme kararlarında da açıklandığı üzere muhatap bankaya ibraz edilerek karşılıksız kalan talep konusu çek, artık aranacak borç olmaktan çıkarak götürülecek borç niteliği kazanmıştır. 6100 Sayılı HMK.’nun 10. maddesi gereğince ifa yeri olarak 6098 sayılı TBK’nun 89. maddesinde belirtildiği gibi ihtiyati haciz talep eden alacaklı şirketin yerleşim yerinin (İstanbul) bulunduğu yer mahkemesi olan İstanbul Merkez (Çağlayan) Mahkemeleri de yetkili hale gelmiştir. Alacaklı, borçlunun yerleşim yerinde, birden fazla borçlu bulunması halinde borçlulardan birinin yerleşim yerinde, çekin keşide yeri veya ödeme yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunabileceğinden, davacı taraf, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi’nin 24.11.2025 tarihli, █████████ E. ve █████████ K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararı sayılı ilamları uyarınca TBK 89. maddesi uyarınca yetkili hale gelen İstanbul Mahkemesi'nden talepte bulunduğundan, mahkemece yetkili olduğu halde, ihtiyati hacze yetki yönünden yapılan itirazın kabulüne karar verilmesi usule aykırı olduğundan istinaf sebebinin kabulü ile kararın 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi gereğince kaldırılmasına, yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden yeniden hüküm kurulmasına karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm verilmiştir.HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile,2-İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../███████ Tarihli 2025/... D.iş 2025/... K Sayılı ek kararının HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,3-İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..../███████ Tarihli 2025/... D.iş 2025/... K. sayılı ihtiyati haciz kararına İTİRAZIN REDDİNE, 4-İstinaf talebi kabul edildiğinden hacze itiraz eden tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,5-İstinaf yargılaması için yapılan yargılama giderlerinin ileride haksız çıkan taraftan tahsiline, 6-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına, 7-Kararın tebliği işlemleri ile infazının yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. ve 2004 Sayılı İİK'nın 258/(3). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026