Sigorta şirketinin, ehliyetsiz ve ağır kusurlu sürücü nedeniyle oluşan trafik kazası sonrası ödediği tazminatın rücuen tahsili talepli itirazın iptali davası.
Özet: Bir sigorta şirketi, sigortaladığı aracın yetersiz ehliyetle (B sınıfı yerine D1) ağır kusurlu sürücü tarafından kullanılması sonucu meydana gelen trafik kazası nedeniyle üçüncü şahıslara ödediği maddi hasar ve değer kaybı tazminatlarını araç sahibinden rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali için dava açmıştır; davalı, davanın yetkisiz ve zamanaşımına uğradığını, rücu hakkının bulunmadığını savunmuş, mahkemece yapılan incelemede sürücünün yetersiz ehliyetle araç kullandığı bilirkişi raporuyla tespit edilmiştir.
T.C. İstanbul Anadolu 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2026Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkil şirketin ---- sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortaladığı davalının maliki olduğu--- plakalı araç ile dava dışı --- ait----- plakalı aracın 30.12.2021 tarihinde maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını, kaza tespit tutanağına göre davalının %100 kusurlu ve ehliyetsiz olduğunun belirlendiğini, sigortalı aracın ticari minibüs olmasına rağmen sürücünün D sınıfı yerine B sınıfı ehliyete sahip bulunduğunu, ---- sayılı Sigorta Tahkim Komisyonu dosyasındaki bilirkişi raporunda da sürücünün tam kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza sebebiyle oluşan hasar ve değer kaybı bedellerinin müvekkil sigorta şirketi tarafından karşılandığını, 22.01.2022 tarihli ekspertiz raporu ve 26.01.2022 tarihli fatura uyarınca 2.478 TL hasar tazminatının 02.02.2023 tarihinde, 6.000 TL değer kaybının 06.03.2023 tarihinde ödendiğini, ----- bakiye değer kaybı talebi üzerine Sigorta Tahkim Komisyonu kararıyla 3.618,75 TL değer kaybı ile yargılama gideri ve vekalet ücreti toplamı olan 9.521,61 TL tutarının 20.12.2023 tarihinde ödendiğini, ayrıca --- İcra Dairesi ----. sayılı dosyasına 536 TL tutarının 05.04.2024 tarihinde yatırıldığını, müvekkil tarafından davalı adına toplam 18.535,61 TL ödeme yapıldığını, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B. 4. maddesi uyarınca sigortalının ağır kusuru ve ehliyetsiz araç kullanımı nedeniyle rücu hakkının doğduğunu, bu kapsamda ---. İcra Müdürlüğü'nün ---- Esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine davalının haksız şekilde itiraz ettiğini, arabuluculuk sürecinde anlaşma sağlanamadığını belirterek, davalının icra takibine yönelik haksız itirazının iptali ile takibin devamına, alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalıya yükletilmesini talep ve dava etmiştir.SAVUNMA: Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle; davacı taraf --- İcra Müdürlüğü'nün ----. sayılı icra takip dosyasında müvekkil aleyhine başlatılan takibe karşı yapılan itiraz neticesinde takibin durdurulduğunu, müvekkilin yerleşim yeri adresinin ---- ili --- ilçesinde bulunması sebebiyle davanın yetkisiz mahkemede açıldığını ve mahkemenin yetkisizlik kararı vermesi gerektiğini, 30.12.2021 tarihli trafik kazasından kaynaklanan rücu davasının yasal iki yıllık zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, uyuşmazlığın ticari dava niteliğinde olmayıp haksız fiilden kaynaklanan genel yetkili Asliye Hukuk Mahkemelerinin görev alanına girdiğini, davacı tarafın müvekkile rücu etme hakkının bulunmadığını, ---- plakalı araç ile kaza yapan kişinin müvekkil kurum olmadığını ve kaza ile müvekkilin herhangi bir ilgisinin bulunmadığını, davacı tarafın araç sürücüsünün ehliyetsiz olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, kaza tespit tutanağındaki kusur dağılımının hatalı olduğunu, sigorta şirketinin kendi kusuruyla ödeme yaptığını, kaza tarihinde -- plakalı aracın ----. nezdinde kasko poliçesi bulunduğunu, rücu talebinin sigortalıya değil kasko şirketine yöneltilmesi gerektiğini, kazaya sebebiyet veren sürücü ----- davaya dahil edilmesi gerektiğini, husumet itirazlarının bulunduğunu, davanın dava şartı yokluğu, görev ve yetki yönünden reddini, aksi halde esastan reddine karar verilmesini ve yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesini talep ve dava etmiştir.İNCELEME ve GEREKÇE: Dava, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B. 4. maddesi uyarınca sigortalının ağır kusuru ve ehliyetsiz araç kullanımı nedenine dayalı rücuen alacağın tahsiline yönelik itirazın iptali davasıdır.Davaya konu trafik kazası 30.12.2021 tarihinde ----- sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortaladığı davalının maliki olduğu --- plakalı araç ile dava dışı ---- ait ----- plakalı araçlar arasında meydana gelmiştir.-----İcra Müdürlüğünün ---- esas sayılı dosyası celp edilerek incelenmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sırasında taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesi uzmanlık gerektiren yönleri bulunduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmıştır. Bilirkişi heyet rapor içeriğine göre; dosya kapsamındaki tüm delillerin incelendiği, davalı ----- Şirketi'nin maliki olduğu---- plakalı okul minibüsünü 30.12.2021 tarihinde kullanan sürücü ----- 08.03.2022 tarihli B sınıfı sürücü belgesi ile D1 sınıfı gerektiren aracı kullandığı, sürücünün yetersiz ehliyetle araç kullanması sebebiyle 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95/2. maddesi ve Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları uyarınca davacı ---- Şirketi'nin ödediği tazminatı sigortalıdan rücuen talep etme hakkının bulunduğu, dava dışı ---- firması adına kayıtlı --- plakalı otomobil sürücüsü ----- kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığı, servis minibüsü sürücüsü ----kazada % 100 oranında asli kusurlu olduğu,--- plakalı ----- marka aracın sağ ön çamurluk ve ön tamponunda meydana gelen hasarın onarım tutarının KDV dahil 2.478 TL olarak belirlendiği, araçta kaza kaynaklı 9.618,75 TL değer kaybı oluştuğu kanaatine varıldığı tespit etmişlerdir.Bilirkişi ek raporunda özetle; dava konusu somut olayda; davalı ----- maliki olduğu ---- plakalı sürücü dahil 17 koltuklu Okul Minibüsünü, 30.12.2021 tarihli kaza sırasında kullanan sürücü ----, sahip olduğu 08.03.2022 tarihli ---- ilçesinden verilen ----- no.lu B sınıfı sürücü belgesi ile D1 sınıfı sürücü belgesine sahip sürücünün kullanabileceği okul minibüsünü kullanmış olduğu, davalı şirket adına kayıtlı --- plakalı araç, ---- Sürücü dahil 16 kişilik bir araçtır. Bu aracın sürücüsü --- B sınıfı ehliyeti olduğu, bu ehliyet sahiplerinin 18.07.1997 tarihli ve ---- mükerrer sayılı - Gazete'de yayımlanan Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin Geçici 10. maddesinin (c) bendi gereğince; B sınıfı sürücü belgelerinin M, B1, B, D1 ve F sınıfı sürücü belgesi olarak değiştirilebildiği belirtilmiş ve D1 ehliyet sahipleri de sürücü dahil en fazla 17 koltuk kapasitesine sahip minibüsleri ve bu kapsama giren okul taşıtlarını kullanabildiği, ancak bu minibüsle okul taşıtı kullanmak için D1 ehliyetinin yanı sıra, ticari araç kullanma yetkisi veren SRC belgesi (genellikle SRC 2 veya SRC 1) ve Psikoteknik raporu gerekli olduğu, dava konusu minibüs arkasında OKUL yazısı ile okul taşıtı olarak kullanıldığı değerlendirilerek, sürücünün SCR belgesi ve Psikoteknik raporu dosya kapsamında görülmediği için heyet kök raporda sürücünün belgesinin dava konusu taşıtı kullanmak için yetersiz olduğunun belirtildiği, bu konuda nihai takdir Sayın Mahkemenin olduğu, ---plaka sayılı ve dava dışı ---- firması adına kayıtlı otomobil sürücüsü ----- dava konusu kazanın meydana gelmesinde atfı kabil kusuru olmadığı; davalı ---- adına kayıtlı ---- plaka sayılı servis minibüsünün sürücüsü ----- kazanın meydana gelmesinde asli ve %100 oranında kusurlu olduğu,-- plaka sayılı ------ model otomobilin kaza kaynaklı sağ ön çamurluk ve ön tamponunda hasar meydana geldiği, bu hasarın onarım tutarının KDV dahil 2.478 TL olduğu, araçta kaza kaynaklı 9.618,75 TL değer kaybı meydana geldiği bildirilmiştir. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları B. 4. Maddesi "...Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise, b)(Değişik:----(1) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ağır kusur ile ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,..." hükmüne amirdir. Taraflar arasındaki uyuşmazlığın çözümü amacıyla yapılan yargılama ve yargılama sırasında bilirkişilerden alınan denetime elverişli rapor içeriklerine göre; 30.12.2021 tarihinde ----- sayılı Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta Poliçesi ile sigortaladığı davalının maliki olduğu ---- plakalı araç ile dava dışı ----- plakalı araçlar arasında gerçekleşen kazada bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, davalı sigortalı ---- plakalı araç sürücüsü ----- kazada % 100 kusurlu olduğu, davacı ZMMS sigortacı olarak davalı sigortalı araç sürücüsünün gerekli ehliyetnameye sahip olmadığından zarar gören hak sahibine yapılan ödemelerin rücu edilmesi için takip başlattığı, dosyada davalının malik olduğu ----- plakalı araç sürücüsünün ehliyetinin bulunduğu, ehliyete göre sürücünün B, B1, D1, F,M sınıfı araçları kullanma yetkisinin bulunduğu, bu sınıfların karşısında veriliş tarihi ile geçerlilik tarihinin yazılı olduğu, bilirkişi raporunda belirtilen SRC belgesi ve Psikoteknik raporunun rücu şartlarında aranan ehliyet vasfının bulunmadığı, bu belgelerin yapılan işin niteliği gereği aranan özel belgeler olabileceği, davalı sigortalı araç sürücüsünün gerekli ehliyetnamesi bulunduğu kanaatiyle davanın reddine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın esastan reddine,2-Alınması gerekli karar harcı 732,00 TL’den peşin olarak yatırılan 427,60 TL'nin mahsubu ile 304,40 TL bakiye harcın davacıdan tahsili ile hazineye irad kaydına, 3-Davacının yaptığı yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,4-Davalı kendisini vekille temsil ettirmiş olduğundan karar tarihinde yürürlükte olan AAÜT uyarınca hesaplanan 18.535,61 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,5-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın HMK. 333.maddesi gereğince karar kesinleştikten sonra iadesine,6-Arabuluculuk aşamasında yapılan ve Hazine tarafından karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin davacıdan tahsili hazineye gelir kaydına, buna ilişkin harç tahsil müzekkeresi yazılmasına, Dair miktar itibari ile kesin olmak üzere taraf vekillerinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.