istanbul bölge adliye mahkemesi, faktoring sözleşmesine dayalı karşılıksız çek alacağı için verilen ihtiyati haczin yetkisizlik nedeniyle kaldırılması istinaf başvurusunu değerlendiriyor.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, faktoring sözleşmesine dayalı karşılıksız çek alacağı için verilen ihtiyati haczin yetkisizlik nedeniyle kaldırılması istinaf başvurusunu değerlendiriyor.

Özet: Bir faktoring sözleşmesi kapsamında ödenmeyen çek bedelinin tahsili amacıyla ihtiyati haciz talep eden alacaklı, ilk derece mahkemesinin borçluların yetki itirazını kabul ederek ihtiyati haczi kaldırması üzerine istinaf başvurusu yapmıştır; alacaklı, faktoring sözleşmesindeki yetki şartı, birden fazla borçlu olması hali ve çekin karşılıksız çıkmasıyla borcun alacaklının merkezinde ödenmesi gereken nitelik kazanması gibi gerekçelerle İstanbul mahkemelerinin yetkili olduğunu ileri sürerek ihtiyati haczin devamına karar verilmesini talep ederken, borçlular çekteki imzanın sahte olduğunu ve Kayseri mahkemelerinin yetkili olduğunu savunmuştur.

T.C.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO: ████████ Esas

KARAR NO: ████████

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2026 ek karar

NUMARASI: █████████ E. - █████████ K.

DAVANIN KONUSU: İhtiyati Haciz (Finans)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

G E R E Ğ İ D Ü Ş Ü N Ü L D Ü :

DAVA DİLEKÇESİ:

İhtiyati haciz isteyen vekili █████/2025 tarihli dilekçesinde özetle; Müvekkili ile şirket tarafından faktoring sözleşmesi kapsamında kullandırılan finansmana istinaden 30.09.2025 keşide tarihli ve 1.050.000,00 TL tutarlı ... Seri Nolu çekin müvekkile verildiğini, çeklerin bankaya başvurulduğunda karşılığının bulunmadığını, çeklerin tahsili amacıyla .... İcra Müdürlüğü ... E. sayılı dosyası ile icra takibine geçilmiş ancak takip henüz kesinleşmediğini, ödenmeyen ve rehinle teminat altına alınmamış alacağın alınmasının sağlanması için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmiştir.

Mahkemenin █████/2025 tarih, █████████ D.İş esas ve █████████ D. İş Karar sayılı kararıyla; ihtiyati haciz koşulları oluştuğu kabul edilerek, talebin %15 teminat karşılığında kabulüne karar verilmiş, ihtiyati haciz kararına karşı aleyhine ihtiyati haciz kararı verilen taraflardan ...Limited Şirketi ve ... Limited Şirketi vekilleri tarafından itiraz edilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden ...Limited Şirketi vekili █████/2026 tarihli itiraz dilekçesinde özetle; mahkeme tarafından verilen ihtiyati haciz kararına dayanak teşkil eden çekin keşide yerinin ve borçlu gözüken tüm şirketlerin merkezinin Kayseri olduğunu, çekin keşide yerinin Kayseri olduğu ve davaya yetkili yerin Kayseri Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, ihtiyati haciz karının yetkisiz mahkeme tarafından verildiğini, takibe konu çekteki imzanın müvekkili şirket yetkilisine ait olmadığını suç duyurusunda bulunulacağını, imzaya itiraza ilişkin olarak .... İcra Hukuk Mahkemesi ███████ esas sayılı dosyası açıldığını, ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İhtiyati Hacze İtiraz Eden ... Limited Şirketi Vekili █████/2026 Tarihli İtiraz Dilekçesinde özetle; müvekkili şirket hakkında tarafça yapılan başvuru üzerine ihtiyati haciz kararı verildiğini, takibe konu çekin keşide yerinin ve muhatap bankasının bulunduğu yerin Kayseri olduğu ve yetkili mahkemenin Kayseri Asliye Ticaret Mahkemeleri olduğunu, yetki itirazı doğrultusunda ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI:

İlk derece mahkemesinin █████/2026 tarihli ek kararıyla; Somut Olayda ise, ihtiyati hacze konu çekin keşide yerinin Kayseri olduğu, ödeme yerinin Kayseri olduğu, itiraz eden keşideci şirketin yerleşim yerinin Kocasinan/Kayseri olduğu, diğer borçlunun ikametgahının da Kocasinan/Kayseri olduğu anlaşılmakla Mahkememizin yetkisiz olduğu anlaşıldığından,

Mahkemenin █████/2025 tarih ve █████████ D. İş E., █████████ D. İş K. Sayılı kararına karşı, ...Limited Şirketi, ... Limited Şirketi tarafından yapılan yetki itirazının KABULÜ ile, Mahkememizce verilen ihtiyati haciz kararının itiraz edenler yönünden yetkisizlik nedeni ile KALDIRILMASINA karar verilmiştir.

İSTİNAF:

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; Konaklar İnşaat ile aralarındaki faktoring sözleşmesine dayanarak devraldıkları 1.050.000,00 TL’lik çekin ödenmemesi üzerine borçlular .... ....aleyhine aldıkları ihtiyati haciz kararının yerel mahkemece yetki gerekçesiyle kaldırılmasının tamamen hukuka aykırı olduğunu, çünkü hem faktoring sözleşmesinin 21. maddesinde açıkça İstanbul mahkemelerinin yetkili kılındığını ve HMK’nın 17. maddesine göre tacirler arasındaki bu yetki şartının geçerli olduğunu, hem de borçlu sayısı birden fazla olduğunda içlerinden biri için bile yetkili olan mahkemede tüm borçlulara karşı işlem yapılabileceğini, çekin bankaya ibraz edilip karşılıksız çıkmasıyla birlikte borcun artık aranacak borç olmaktan çıkıp TBK’nın 89. maddesi uyarınca alacaklının ayağına götürülmesi gereken bir "götürülecek borç" niteliği kazandığını, bu sebeple alacaklı şirketin merkezi olan İstanbul mahkemelerinin her halükarda yetkili sayılması gerektiğini, yetki itirazının kabulü ile ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek yerel mahkemesince verilen ek kararın kaldırılarak haczin devamına karar verilmesini talep etmiştir.

İSTİNAFA CEVAP DİLEKÇESİ

İhtiyati hacze itiraz eden.... Şti. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; İcra takibine ve ihtiyati hacze konu edilen çek üzerindeki imzanın şirket yetkilisi Rıfat Has’a ait olmadığını, bu sahtecilik iddiasıyla ilgili Kayseri Cumhuriyet Başsavcılığına suç duyurusunda bulunduklarını, imza itirazı üzerine .... İcra Hukuk Mahkemesinde açtıkları davanın kabul edildiğini ve haklılıklarının ortaya çıktığını, davacı tarafın birden fazla borçlu olmasını bahane ederek yetkisiz mahkemede işlem yapmaya çalışmasının hukuka aykırı olduğunu, diğer borçlular üzerinden suni bir yetki yaratılamayacağını, ayrıca çekten doğan alacakların kambiyo hukukuna tabi olması nedeniyle davacının "götürülecek borç" iddiasının ve para borçlarına ilişkin genel yetki kurallarının bu özel durumda uygulanamayacağını belirterek yerel mahkemenin verdiği yetkisizlik kararının yerinde olduğunu ve karşı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden .... Şti. vekili istinafa cevap dilekçesinde özetle; Yerel mahkemenin verdiği kararla birlikte ileri sürdükleri tüm iddiaların ispatlanarak kesin bir şekilde doğrulandığını, yerel mahkemenin bu kararının yürürlükteki mevzuat hükümlerine tamamen uygun olduğunu, karşı tarafın ihtiyati haciz talebiyle ilgili sunduğu istinaf gerekçelerinin hiçbirinin yerinde olmadığını belirterek talep edenin istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE: İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Mahkemece ihtiyati hacze itiraz üzerine ihtiyati hacze itirazı edenler yönünden ihtiyati haczin kaldırıldığı ve karara karşı ihtiyati haciz talep eden tarafından istinaf kanun yoluna başvurulduğu anlaşılmıştır.

Dairemizin önceki kararlarında, kambiyo senetlerinden doğan alacakların aranacak alacak niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.madde hükmünün uygulanamayacağı ve alacaklı tarafın yerleşim yeri mahkemesinin, ihtiyati haciz talebi yönünden yetkili olmadığı gerekçesine yer verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemeleri kararları arasında uyuşmazlık bulunması nedeniyle, uyuşmazlığın giderilmesi talebi üzerine, Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████████ E. ve █████████ K. Sayılı, 24.11.2025 tarihli ilamı ile; muhatap bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliği kazanacağı ve HMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak TBK'nın 89. madde hükmü nedeniyle, alacaklının yerleşim yeri mahkemesinin de ihtiyati haciz talebinde yetkili mahkeme hâline geleceği ve bu şekilde Bölge Adliye Mahkemeleri Kararları Arasındaki Uyuşmazlığın Giderildiği açıklanmakla, Dairemizce görüş değişikliğine gidilmiş, bu doğrultuda yapılan incelemede; mahkemece ihtiyati hacze itiraz edenler vekilin yetki itirazlarının kabulüne dair verilen kararın yerinde olmadığı kanaatine varılmakla, ihtiyati haciz talep eden vekilinin istinafının kabulüne, HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına ve yetki itirazlarının reddine karar verilmesi gerektiği kanaat ve sonucuna varılarak aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1- İhtiyati haciz talep eden vekilinin istinaf isteminin KABULÜ ile,

2- İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ../███████ tarih, 2025/.... E., 2025/..... K. Sayılı ek kararının 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-2. maddesi gereğince KALDIRILMASINA, ancak belirtilen hususlar yeniden yargılamayı gerektirmediğinden düzeltilmiş gerekçe ile yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına,

3- İstanbul ..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ./███████ tarih, 2025/..... E., 2025/.. K. sayılı ihtiyati haciz kararına İTİRAZIN REDDİNE,

4-İstinaf talebi kabul edildiğinden talep eden tarafça yatırılan istinaf harcının karar kesinleştiğinde ve talep halinde iadesine,

5-İstinaf yargılaması için yapılan yargılama giderlerinin ileride haksız çıkan taraftan tahsiline,

6- İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından taraflar lehine vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

7- 6100 Sayılı HMK'nın 302/5. maddesi uyarınca kararın tebliği işlemleri ile infazının yerel mahkeme tarafından yaptırılmasına,

6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/2. maddesi hükmü gereğince dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda 6100 Sayılı HMK'nın 362/1-f. ve 2004 Sayılı İİK'nın 258/(3). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi. █████/2026