sigorta şirketinin trafik kazası sonrası olay yerini terk eden sigortalı sürücü nedeniyle ödediği tazminatın rücuan tahsili için açılan itirazın iptali davası.

Sigorta şirketinin trafik kazası sonrası olay yerini terk eden sigortalı sürücü nedeniyle ödediği tazminatın rücuan tahsili için açılan itirazın iptali davası.

Özet: Bir trafik kazası sonucunda sigortalısına ödenen tazminatı rücuan tahsil etmek amacıyla davalıya karşı başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasında, sigorta şirketi, davalı sorumluluğundaki aracın kusurlu hareketi nedeniyle ödediği tazminatın tahsili için davalının itirazının kaldırılmasını talep etmekte; mahkeme ise kazadaki kusur oranlarını, sigortalı aracın olay yerini terk etmesinin rücu şartlarına etkisini ve tazminat miktarını değerlendirerek karar vermektedir.

T.C. BAKIRKÖY 6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : █████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARARIN YAZILMA TARİHİ : █████/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde ÖZETLE; Müvekillerine sigortalı araca davalı sorumluluğundaki aracın kusurlu hareketi ile çarpması sonucu oluşan trafik kazası nedeni ile sigortalıya ödenen tazminatın davalıdan rücuan tahsili için açılan icra takibine davalının haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiştir.

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde ÖZETLE; Davacı iddialarının asılsız olduğunu belirterek davanın reddini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava konusu uyuşmazlığın,Davalıya ait araç ile dava dışı ...... plakalı araç arasında gerçekleşen █████/2022 tarihli trafik kazası nedeniyle dava dışı ...... plakalı araç sahibine ödenen bedeller doğrultusunda sigortalı ...... plakalı aracın ve diğer ..... plalı numaralı aracın oransal kusur durumlarının tespiti ile sigortalı aracın olay yerini terk etmesinden kaynaklı sigorta şirketinin rücu şartlarının oluşup oluşmadığı, dosyaya sunulan ödeme kayıtları, eksper raporu, sigorta tahkim dosyası uyarınca hasar ve değer kaybının varsa hesaplanması ve bunun icra dosyası kalemleri ile karşılaştırılmasına ilişkin itirazın iptaline ilişkin olduğu tespit edilmiştir.

Ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebileceği,

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilebileceği:

a) Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b) Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c) Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç) Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d) Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e) Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f) Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilecektir

Dosyanın yapılan incelemesinde, davacının dava dilekçesi ile sigortalı ...... plakalı aracın █████/2022 tarihinde gerçekleşen trafik kazasında ...... plakalı araç ile ........ plakalı araç arasında trafik kazasının gerçekleştiği, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, sigorta şirketinin ......... plaklı araç için geçrkeleşen tahkim başvurusu neticesinde

Sigorta Tahkim Komisyonu ....... E ........ K sayılı ilamı ile "Başvurunun Kabulü ile 15.000,00 TL değer kaybı tazminatının █████/2022 tarihinden itibaren, işletyecek avans faizi ile birlikte sigorta kuruluşundan tahsili ile başvurana ödenmesine..."şeklinde karar verildiği, ilamda belirtilen alacaklara ilişkin █████/2023 takip tarihli talep ile İstanbul .... İcra Dairesinin ...... E sayılı dosyasına konu edildiği, █████/2023 tarihinde davacı sigorta şirketi tarafından 28.005,17 TL (KDV ve stopaj değerleri indirildikten sonra kalan bakiye) ödenerek dosyanın infazının sağlandığı akabinde yapılan ödeme nedeniyle davalıya rücu istemli takibin başlatıldığı anlaşılmıştır.

Davalı tarafından sunulan cevap dilekçesinde tahkim dosyasında ihbar edilmemesi nedeniyle davanın reddini savunduğu anlaşılmış ise de ihbarın zorunluluk olmadığı değerlendirilmiş ve incelemeye devam olunmuştur. Dilekçede mevcut diğer iddiaları olan aracın kaza tarihinde mülkiyetinde olmadığı hususun değerlendirilmesinde ise yapılan UYAP entegrasyon sorgulamasında ..... sayılı aracın █████/2021 tarihinden itibaren davacı mülkiyetinde göründüğü ve kusur durumuna ilişkin itirazları yönünden yargılamaya devam olunmuştur.

Arabuluculuk dava şartının sağlandığı, poliçede sigortalının davalı şirket olduğu, kaza tarihlerinde aracın ZMMS poliçesinin olduğu, kaza tespit tutanağının sunulduğu tutanakta ...... plakalı araç için çarpıp kaçtığı kaydı bulunduğu, ekspertiz raporunun sunulduğu, SBGM yazı cevabı alınarak dosyanın bilirkişiye tevdi ediliği görülmüştür.

Dosyada tüm belgelerin celp edilerek bilirkişi tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli bilirkişi raporundaki eksiklikler tamamlanmış ve yeniden bilirkişiye tevdi edilmiştir. Bilirkişi tarafından hazırlanan █████/2025 tarihli bilrikişi ek raporunda "1) ........ plaka no'lu aracın kaza sonrası olay yerinde durmayan sürücüsü(davalının aracının ve davacı sigorta şirketine ZMMS ile sigortalı aracın sürücüsü), kendi yol ve şeridinde seyrederken aracının hızını Karayolları Trafik Kanunu Madde 52 b,c'de belirtildiği üzere; “Sürücüler hızlarını, kullandıkları aracın yük ve teknik özelliğine, görüş, yol, hava ve trafik durumunun gerektirdiği şartlara uydurmak ve yine önündeki bir aracı izlerken de güvenli bir fren mesafesi bırakmak zorundadır” kuralına uyması gerekirken, bu kurala uymayarak, yolda dikkatsiz, tedbirsiz davranarak aracını hızlı sürmesi ve trafik zarureti nedeni ile yavaşlayan araca arkadan çarpması nedeniyle, kazanın meydana gelişinde TAMAMEN KUSURLUDUR.

2) ...... plaka no'lu aracın sürücü ......, kendi yol ve şeridinde seyrederken aracının arka kısmına, yolda dikkatsiz ve tedbirsiz davranarak çarpan aracın sürücüsünün hareketi karşısında, kazayı önleyebilecek alacak ve yapacak herhangi bir tedbiri olmadığı için, kazanın meydana gelişinde KUSURSUZDUR. " şeklinde kusur incelemesinin yapıldığı ve davalı aracın kaza anında tam kusurlu olduğunun tespit edildiği,

2) .... plaka no'lu aracın hasar onarım bedeli 7.356,37 TL. Olarak hesaplanmış olup, davacı şirket ..... plaka no'lu araç sahibine 892,16 TL. ödediği dikkate alındığında bu bedelden davalı tarafın ödemesi gerektiği,

3) ...... plaka no'lu araçta değer kaybı 15.000 TL. (onbeşbin) olarak hesaplanmış olup, davacı taraf bu bedeli ...... plaka no'lu aracın sahibine ödemiş olduğu, bu bedeli davacı şirket ...... plaka no'lu aracın fakat sigortacının (davacının), sigorta sözleşmesinin diğer tarafı olan sigorta ettirene (davalı) Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B. 4. maddesinin (f) bendine dayanarak rücu hakkı mevcut olduğunu, güncel içtihatlar kapsamında olay yerinin terk edilmesi de açıkça rücu sebebi olarak ayrıca kabul edilmekte olduğunu da dikkate alındığında bu bedelden davalının sorumlu olduğu," şeklinde rapor sunularak değer kaybının 15.000,00 TL olduğu ancak yapılan ödemelere ilişkin bilgi sahibi olmadığına yönelik rapor tanzim edilmiştir.

Davacı sigorta şirketi her ne kadar icra takip dosyasına ödemede bulunmuş ise de işbu ödemenin ve asıl alacağa bağlı olan ferilerin ne kadarlık kısmını talep edebileceği hususunda İzmir Bölge Adliye Mahkemesi ...... Hukuk Dairesi de ...... E., ..... K. Sayılı ilamında "Rücunun kapsamı, davacının Sigorta Tahkim Komisyonu kararıyla mahkum olup ödediği para, bu paranın kendisi hakkında verilen tahkim kararının kesinleşmesine kadar işleyecek faizi, hükmedilen avukatlık ücreti ve yargılama giderleri toplamından davalının payına düşen kısmıdır.

Sigorta Tahkim Komisyonu Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin 23.05.2018 tarih ve ...... E. ... K. Sayılı kararı ile 09.07.2009 tarihli trafik kazasında ölen ....'un desteğinden yoksun kalan .....'un hesaplanan destek tazminatı tutarı 79.987,00.-TL'sinin temerrüt tarihi olan 28.06.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacı sigorta şirketinden tahsiline karar verildiği, Sigorta Tahkim Komisyonu kararı ile belirlenen 79, 987,00.-TL destek tazminatı, yargılama gideri 1699,81 TL ve vekalet ücreti 9.148,57 TL olmak üzere toplam 90.835,38 TL'nin başvurucuya ödenmesine karar verildiği, davacı tarafça dava dışı hak sahibine toplam 110.356,39.-TL'nin 19.06.2018 tarihinde ödendiği, davacının tahkim karanının kesinleşmesinden sonra geçen sürede işleyecek faizi isteyemeyeceği, zira sözü edilen giderlerle davalının eylemi arasında uygun sebep sonuç bağı bulunmamaktadır.(Yargıtay 4. HD'nin █████/2015 tarih ve ██████████ E-██████████K)

O halde; eldeki davada rücuya konu alacak, davacı tarafından davalı aleyhine yapılan icra takip talebinde belirtilen, davacının tahkim dosyası neticesinde ödemek zorunda olduğu destekden yoksun kalma tazminatı, bu tazminatın ödeme tarihine kadar işlemiş faizi ile tahkim dosyası kapsamında aleyhine hükmedilen yargılama gideri ile vekalet ücreti olup, zarar görenin gerçek zararı 79.987,00 TL olmakla asıl alacak, yargılama gideri ve vekalet ücreti toplamı olan 90.835,38 TL olup, bu bedele sigorta tahkim komisyonu kararında belirtilen temerrüt tarihi olan 28.06.2017 tarihinden, tahkim karar tarihi olan 23.06.2018 tarihine dek işleyecek 6.488,81 TL yasal faizden davalı sorumlu olacağından, davacının davalıdan talep edebileceği toplam alacak miktarının 97.324,19 TL olduğu, mahkemece hükmedilen miktarın bu bedelin üzerinde olup, davalı tarafın istinaf itirazının bulunmadığı da dikkate alındığında istinaf edenin sıfatına göre kararın davalının lehine olup, istinaf isteminin sonuca bir etkisinin bulunmadığı, diğer taraftan alacak miktarının da yargılama sonucunda ortaya çıktığı dikkate alındığında İİK'nun 67/2 maddesi gereğince davacı yararına icra inkar tazminatı koşullarının gerçekleşmediği yönündeki yerel mahkeme tespitinde isabetsizlik bulunmadığı dikkate alınarak, HMK'nun 353/1-b.1 maddesi gereğince davacı vekilinin istinaf itirazının reddine karar vermek gerekmiştir." bu minvalde zarar görenin gerçek zararının 15.000,00 TL asıl alacak, yargılama gideri ve vekalet ücreti toplamı ve işlemiş faiz bedelinin toplamının 26.333,77 TL olduğu, bu hali ile icra takip dosyasında hesaplanan dosya hesabı doğrultusunda ödenen bedelin davacı sigorta şirketi tarafından davalıya rücusunun mümkün olabileceği, 31.042,81 TL için davacı tarafından dava dışı gerçek kişiye ödeme yapılan █████/2023 tarihinden davalıya karşı takip başlatılan █████/2023 tarihine kadar tarafların tacir olduğu gözetilerek avans faizi talep edebileceğinin anlaşıldığı ancak taleple bağlılık ilkesi gereğince %15,75 oranında avans faizi doğrultusunda yapılan hesaplamada;

31.042,81 TL için █████/2023 tarihinden başlayan %15,75 Faiz Oranı ile Sabit Faizli Hesap Tablosu