bursa entegre sağlık kampüsü projesi eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında haksız teminat, maliyet artışı ve ödenmeyen hakediş taleplerine dair ankara bölge adliye mahkemesi istinaf kararı.

Bursa Entegre Sağlık Kampüsü projesi eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasında haksız teminat, maliyet artışı ve ödenmeyen hakediş taleplerine dair Ankara Bölge Adliye Mahkemesi istinaf kararı.

Özet: Bu hukuki evrak, bir eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak davasının istinaf incelemesini sunmakta olup, davacı yüklenici tarafından Bursa Entegre Sağlık Kampüsü projesi ve ek işlerinde tamamlanan işler karşılığında kalan hakediş alacakları, iade edilmeyen nakit teminatlar, haksız paraya çevrilen teminat mektubu bedeli, davalıdan kaynaklı iş uzaması nedeniyle oluşan maliyet ve işçilik artışları ile haksız personel teşvik kesintileri gibi çeşitli kalemlerden oluşan yaklaşık 3,5 milyon TLlik alacağın, temerrüt faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilmesi talebini ve önceki mahkeme kararının bu yöndeki itirazlarını kapsamaktadır.

T.C.ANKARA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ 31.HUKUK DAİRESİ

Esas-Karar No: ████████-████████

T.C.

ANKARA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

31.HUKUK DAİRESİ

(İnceleme Aşamasında / Duruşmasız)

(Başvuru Kabul/Gönderme/HMK m. 353/1-a.6)

DOSYA NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F K A R A R I

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : █████/2024

NUMARASI : ████████ Esas-████████ Karar (Birleşen Ankara 7. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas Sayılı Dosyası)

DAVANIN KONUSU : Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : █████/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2026

Taraflar arasında yapılan yargılama neticesinde, Alacak (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasında mahkemece asıl davanın davalı ... HOLDİNG A.Ş yönünden husumetten reddine, ... ... MEDİKAL TAAHHÜT İNŞAAT ANONİM ŞİRKETİ yönünden esastan reddine; birleşen davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde asıl ve birleşen dosya davacısı ve davalı ... ... MEDİKAL TAAHHÜT İNŞAAT ANONİM ŞİRKETİ vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan incelemede;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ:

Davacı vekili; Davacı ile davalılar arasında 10.03.2016 tarihli 9.444.800,00 TL bedelli “Bursa Entegre Sağlık Kampüsü Projesi Kaba Yapım İşleri” sözleşmesi imzalandığını, sözleşme konusu işin davacı tarafından süresinde bitirildiğini ve teslim edildiğini, kampüsün davalılar tarafından kullanılmaya ve hizmet vermeye başladığını, sözleşme konusu işin tamamlanma aşamasında asıl sözleşmeye ek olarak ilave ve ek işler eklendiğini, buna ilişkin olarak taraflarca Zeyilnmame (10 ek sözleşme) imzalandığını, zeyilnameye konu ek işlerinde davacı tarafından tamamlanarak teslim edildiğini, taraflar arasında uyuşmazlığın zeyilnameye konu ek işlerle bağlantılı olarak ortaya çıktığını, dava konusu işin geçici kabulünün yapıldığını, ancak davalı taraf sebebiyle kesin hesabın yapılamadığını, davacının bakiye alacak tutarını 992.735,65 TL olarak tespit ettiğini, bu bedelin davalılar tarafından ödenmesi gerektiğini, dava konusu işin yapılması esnasında her hakediş bedeli üzerinden kesilen teminat bedellerinin işin sonunda davacıya iade edilmesi gerektiğini, davalının toplamda 527.043,88 TL nakit teminat bedelini iade etmediğini, davalıların hiçbir gerekçe olmamasına rağmen 532.340,00 TL'lik teminat mektubunu nakde çevirdiğini, nakde çevrilen teminat mektubu bedelinin davacıya iade edilmesi gerektiğini, davacı tarafından zeyilnameye istinaden yapılan ilave işlerin yapımı esnasında davalıdan kaynaklı bir takım ihmaller neticesinde işin yapım süresinin yaklaşık 5,5 ay uzamış olduğunu, bunun maliyet artışına sebebiyet verdiğini, bu maliyet artışı sebebiyle davacı şirketin zararının 1.180.537,98 TL olduğunu, maliyet artışının davalıların kabulünde olduğunu 500.000,00 TL/'lik kısmi bir ödeme dahi yapıldığını, davalıların kabul ettikleri maliyet artış bedelini kasıtlı olarak ödemediklerini, işin uzaması sebebiyle yevmiyeli emanet işçilik birim fiyat farkından kaynaklanan ve ödenmesi gereken bedelin hesaplamalarına göre 180.960,00 TL olduğunu, bu bedelin de bilirkişilerce hesaplanarak davalılardan tahsili ile taraflarına ödenmesi gerektiğini, davalıların davacıya ait personelden kaynaklı ve davacıya ait olan teşvik bedeline(İEP) davacının rızası dışında ortak olduklarını, ödenen hakediş bedellerinden bu teşvik bedellerini keserek ödediklerini, haksız yere yaklaşık olarak 136.879,27 TL İEP kesintisi yapıldığını, bu bedelinin de iadesinin gerektiğini, davacı şirketin zararının iadesi için 15.05.2019 tarihinde noter kanalı ile ihtarname gönderildiğini ve davalıların bu tarih itibariyle temerrüde düştüğünü, yapılan işin davalıların müşterek işi olduğunu, müşterek ve müteselsil sorumlulukları bulunduğunu beyanla, dava konusu “Bursa Entegre Sağlık Kampüsü Projesi Kaba Yapım İşleri ve İlave İşler” e ait kesin hesabın mahkemece yapılmasını, kesin hesap yapılmadan haksız yere nakde çevrilen teminat mektubu bedelinden şimdilik 10.000,00 TL'nin 14.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesini, son hakediş ve kesin hesabın tespitinin yapılarak şimdilik 10.000,00 TL alacağın temerrüt tarihi olan 15.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesini, nakit teminat kesintilerinin tespitinin yapılarak şimdilik 10.000,00 TL'nin 15.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesini, işin uzamasından, ek iş artışı, işçilik ve maliyet artışı ile İEP kesintilerinden kaynaklı zararların tespitinin yapılarak şimdilik 10.000,00 TL'nin 15.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya verilmesini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Bilirkişi raporu ile tespit edilen 127.460,00-TL'nin 15.05.2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, hakediş ve kesin hesap sonucu tespit edilen alacaklar, nakit teminat kesintileri, ek iş artışı ile işin uzamasından kaynaklı maliyet artışından kaynaklı alacakları için tespit edilen toplamda 1.237.402,84 TL'nin 15.05.2019 Tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tahsiline, Birleşen davanın reddine karar verilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Holding A.Ş vekili; davacı şirket ile müvekkili şirket arasında her hangi bir ticari veya hukuki ilişkinin bulunmadığını, müvekkili şirketin sözleşmenin tarafı olmadığını bu nedenle davanın öncelikle müvekkili şirket yönünden husumet yokluğundan reddi gerektiğini ayrıca davacı ile müvekkili şirket arasında ticari ilişki bulunmadığından davanın esastan reddine karar verilmesini vekalet üçreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

Davalı ... ... Medikal Taahhüt İnş. A.Ş vekili; davacı ile müvekkili şirket arasında 10.03.2016 tarihinde “Bursa Entegre Sağlık Kampüsü Projesi Kaba Yapım İşleri” sözleşmesi imzalandığını, davacının sözleşme kapsamındaki taahhütlerini yerine getirirken tarafların ortak mutabakatı ile 01.02.2018 tarihli zeyilnamenin imzalandığını, bu zeyilname ile davacının sözleşmeye ek olarak halihazırda yapmakta olduğu ve davalı şirketçe yapılması talep edilen işler ve bu işlere ilişkin birim fiyatların belirlendiğini, Zeyilname-10 kapsamındaki işlerin zaten halihazırda tarafların sözlü anlaşmalarına istinaden davacı tarafça yapımına başlanmış olan işler olduğunu, bu anlamda davacıya yer tesliminin geç yapılması gibi bir durumdan bahsetmenin mümkün olmadığını, Zeyilname-10'a konu olan işlerden bir kısmının 01.12.2017 tarihinde imzalanmış olan 21 numaralı hakkedişte dahi yer aldığını, projelerdeki revizyondan kaynaklı bir gecikme yaşanmasının da mümkün olmadığını, projenin teslim edilmesi gereken tarihten 6 ay daha kısa bir sürede tamamlandığını ve teslim edildiğini, davacının belirttiği gibi bir gecikme yaşanması olmadığını, iddia edilen ilave maliyetlerin davalının sorumluluğunda olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere gerçekten bir maliyet artışı var ise dahi davacının Sözleşme'nin eki olan EK-A Sözleşme Genel Şartnamesi'nin “Sabit Fiyat” başlıklı 2.maddesi gereğince ilave bir bedel talep hakkı bulunmadığını, davalı şirket tarafından davacıya ödenen 500.000,00-TL'nin işlerin uzamış olması ile veya davacı şirketin maliyet talebi ile hiçbir ilgisi bulunmadığını 15 Ağustos 2018 tarihi itibari ile döviz kurundaki artışın, sarf malzeme fiyatına etkisi sebebiyle kaba yapı birim fiyatının revize edilmesi hususunda taraflarca mutabık kalınması sebebiyle bu ödemenin yapıldığını, davacının 32 numaralı hakediş bedelinin ödenmediğine ilişkin iddialarının gerçeği yansıtmadığını, hatta fazla ödeme yapıldığını, davacının davalının iyiniyetini suistimal ederek 35 adet hakediş yapacağını belirttiğini ve hiç düzenlemediği 35 numaralı hakedişe istinaden dahi ön ödeme talep ettiğini ve şirketten ödeme aldığını, HK31,HK32,HK33 ve HK34(Kesin Hesap) numaralı hakkedişlere istinaden davacı tarafa ödenmesi gereken tutar toplamı 3.503.225,51-TL iken, ödenen tutarın 4.791.038,00-TL olduğunu, davalının halihazırda sözleşme kapsamında davacıdan 1.287.744,30-TL tutarında alacaklı bulunduğunu, bu hususa ilişkin olarak davacıya 09.05.2019 tarihli bir ihtarname keşide edildiğini, Sözleşmeye göre kesin teminat mektuplarının nakde çevrilmesi hususunun kesin hesabın yapılmış olup olmadığına göre değil, sözleşmenin herhangi bir hükmünün ihlal edilip edilmediğine göre değerlendirilmesi gerektiğini, davacı Şirketin davalıya olan borçlarını ödemediği gibi taahhüdü altında olan işler ile ilgili de temerrüde düştüğünü, davalının devam etmekte olan projenin aksamasının önüne geçmek ve şirket çalışanlarının mağduriyetine engel olmak adına davacı şirket adına işçilik ödemesi yaptığını, idari para cezası ve SGK borcu ödediğini, Sözleşmeye göre bu bedellerin davacının sorumluluğunda olduğunu, Sözleşmenin 20.1.6 maddesine göre davacı tarafından yapılmayan ve /veya eksik yapılan işçilik ödemeleri ile SGK prim ödemelerinin davalı tarafça yapılması durumunda davalının söz konusu bedelleri hakedişe yansıtarak ve/veya davacının teminatlarından mahsup ederek tahsil etme hakkı bulunduğunu, sözleşme kapsamında hakedişlerden yapılan nakit teminat kesintisinin iadesinin kabulünün mümkün olmadığını, Sözleşme'nin eki olan EK-A Genel Şartnamesi'nin 27.2.maddesine göre davalının kesin teminata ek olarak hakediş tutarı üzerinden ve %5 oranında nakit teminat kesintisi yapma hakkı bulunduğunu, 32 numaralı hakkedişle birlikte davacıya 113.915,12-TL tutarında bir bedel iadesi yapılmasının nedeninin Zeyilname-9 kapsamında nakit teminat kesintisi oranının %5'ten %2'ye düşürülmesi olduğunu, söz konusu iadenin 21 numaralı hakediş kapsamında yapıldığını, Sözleşmeye göre nakit teminat iadesinin geçici kabul işlemlerinin tamamlanmasının ardından SGK işçilik borcunun olmadığına ilişkin belgenin davalıya teslim edilmesiyle mümkün olduğunu, davacının temerrüde düştüğünü ve sözleşme taahhütlerini yerine getirmediğini, davacıya bu konuda defalarca uyarı yazısı yazıldığını, fakat bir sonuca ulaşılamadığını bu sebeple davalının eksik işleri üçüncü kişilere yaptırmak zorunda kaldığını, üçüncü kişilere ödenen tutarın davacıdan tahsil edilememesi sebebiyle nakit teminatlardan mahsup edildiğini, teşviklerle ilgili olarak davalı tarafından kesintilerin yapıldığını ancak bu hususta davacının muvafakatı bulunduğunu, davalı şirket bünyesinde çalışan personel sayısının davacı şirkette kullandırılmaması halinde davacının söz konusu teşvikten yararlanmasının mümkün olmadığını beyanla davanın reddi ile yargılama giderleri ile ücreti vekaletin davacı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

Birleşen dosyada;

Davacı vekili; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında █████/2016 tarihli Kaba Yapı İşleri Sözleşmesi imzalandığını, davalı tarafın sözleşme ile ... nolu parsel üzerinde bulunan Bursa Entegre Sağlık Kampüsü Projesinin kaba yapım işlerini tarafların ortak mutabakatı ile belirlenen birim fiyatlar üzerinden ve sözleşme ile eklerinde yer alan hükümlere uygun, zamanında ve eksiksiz olarak tamamlamayı kabul ve taahhüt edildiğini, taraflar arasında imzalanmış olan sözleşme kapsamında, davalı şirketin sözleşme ile üstlendiği taahhütlerini yerine getirmekte olduğu sırada tarafların ortak mutabakatı ile 01.02.2018 tarihinde zeyilname imzalandığını, tarafların ortak mutabakatı ile zeyilname-10 kapsamında dahil edilerek davalı şirketin taahhüdü altında tamamlanacağı belirlenen işlerin bir kısımı tarafların sözlü aşamasına istinaden davalı tarafından yapımına başlanmış olan işler olduğunu, müvekkili şirketçe davalı şirkete yapılması gereken tüm hakediş ödemelerinin eksiksiz ve vadesinde yapıldığını, müvekkili şirket tarafından davalı şirket nam ve hesabına yapılan ödemeler sonucu, davalı şirketin sözleşme kapsamında yapımını tamamlamış olduğu işlere nazaran ödemesi gereken tutarların oldukça üzerinde ödemeler yapmış olduğunu, bu ödemeler nedeniyle müvekkilinin davalı şirketten alacaklı olduğunu, davalı şirketten ödenmesi gereken bakiye tutarın ödenmesinin istendiğini ancak davayı tarafça ödeme yapılmadığını, davalı şirketin haksız ve hukuki dayanaktan yoksun söz konusu tutumları devam etmiş ve müvekkili şirketten alacaklı olduğunu iddia ederek müvekkili şirket aleyhine Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası ile dava açıldığını, davanın taraflarının ve uyuşmazlık konusu sözleşmesel ilişkinin aynı olduğunu belirterek Ankara 11. Asliye Ticaret Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine ayrıca fazlaya ilişin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik müvekkili şirket nezdinde doğmuş olan alacağından şimdilik 50.000 TL'sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini , yargılama giderleri ve vekalet ücretin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili; Davalı karşı davacı şirketlerin İşin kendi eylemlerinden kaynaklı gecikmesi sonucu oluşan DÖVİZ KUR FARKI sebebiyle müvekkil şirkete tam olarak 500.000,00-TL ödeme yaptığını, bu hususun davalıların cevap ve bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi ile de sabit olduğunu, döviz Kur farkı sebebiyle açıktan ödenen 500.000,00-TL bedel, müvekkil şirketin davasında haklı olduğunun ispatladığını, karşı davacıların 5 yöneticisi tarafından 590.392,11-TL'nin ödeneceği ifade edilen tutanağa bakıldığında müvekkil ... Firmasının ne kadar talepte bulunduğu da görüldüğünü ve müvekkili firmasının taleplerine bakıldığında zarar miktarının 1.558.597,64-TL olduğu ifade edildiğini, yalnızca Döviz kur artışından kaynaklı 500 Bin TL ödeyen davalı şirketlerin gecikme konusunda haklı olduğunu iddia etmesinin ticari hayatın olağan akışına aykırı olup abesle iştigal olduğunu, Iş'in gecikmesinde hangi tarafın kusurlu olduğunu tespit etmeye lüzum olmadığını zira itirazlarının davalıların kabul edipte ödemediği bedelin tahsili ile, talepte bulunmasına rağmen kabul edilmeyen alacak kalemlerinin hesaplanmasına ilişkin olduğu , dolayısıyla zaten her iki tarafça kabul edilen bir husus için gecikmenin kim tarafından meydana geldiğinin tartışılmasında hukuki yararın bulunmadığı bildirilerek davanın reddine ve yargılama giderleri ve vekalet ücretin karşı taraf üzerinde bırakılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ :

Mahkemece; Mahkemece alınan 5 adet rapor ve ek raporda davacının son olarak düzenlenen 32 nolu hak edişten sonra yapılan işlerle ilgili olarak davalı ... ... Med. Taah. İnş. A.Ş.' den olan alacağının 1.008.388,99 TL olarak hesaplandığı , ayni şekilde davacının davalıdan kabul sonrası çalışılan yevmiye ve yapılan imalatlardan hesaplanan toplam bedelin 33 ve Kesin nolu hesapta 854,566,94 TL olduğu ve %18 KDV ilave edilmesiyle, dava tarihi olan 21 /███████ tarihi itibariyle asıl davada davacı ... Proje İnşaat Taahhüt San, ve Tic. Ltd. Sti.'nin davalıdan ... ... Med. Taah. İnş. A.Ş.' den 1.008.388,99 TL ve İEP kesintisinden kaynaklı 127,460,00 TL ve nakit teminat kesintisi nedeni ile 5I0.765.62 TL tutarındaki Nakit Teminat Kesintisi alacağının bulunduğu ve nakit teminat kesintisi alacağı düşüldükten sonra davacının davalıya dava tarihi itibarıyla 1.247.564,64 TL borcu olduğunun belirlendiği, raporlar arasındaki farkın davacının davalıdan ... ... Med. Taah. İıış. A.Ş.'den fiyat farkı alacağı talep edip edemeyeceği ve davalı tarafından yapılan 500.000,00 TL ödemenin davacının fiyat farkı talebi dikkate alınarak fiyat farkı alacağına mahsuben yapılıp yapılmadığına dair kabulden kaynaklandığı anlaşılmış olup davalı ... ... Med. Taah. İnş. A.Ş. bu ödemenin davacı şirketin maliyet talebi ile hiçbir ilgisi bulunmadığını,”15 Ağustos 2018 tarihi itibari ile döviz kurundaki artışın, sarf malzeme fiyatına etkisi sebebiyle kaba yapı birim fiyatının revize edilmesi” hususunda taraflarca mutabık kalınması sebebiyle yapıldığını bildirmiş olup davacı vekili birleşen dosyada verdiği 23.06.2021 tarihli cevap dilekçesinde davalının döviz kur farkı sebebiyle müvekkil şirkete tam olarak 500.000,00-TL ödeme yaptığını, bu hususun davalıların cevap ve bilirkişi raporuna karşı beyan dilekçesi ile de sabit olduğunu, döviz Kur farkı sebebiyle açıktan ödenen 500.000,00 TL bedel, müvekkil şirketin davasında haklı olduğunun ispatladığını bildirdiği gibi taraflar arasında imzalanan 10.03.2016 tarihinde “Bursa Entegre Sağlık Kampüsü Projesi Kaba Yapım İşleri” sözleşmesinde ve sözleşmenin eki olan EK-A Sözleşme Genel Şartnamesinin “Sabit Fiyat" başlıklı 2. maddesinde "Yüklenici, Sözleşmeye ekli birim fiyatlarının sabit ve kesin olduğunu kabul ve beyan eder. Yüklenici İs 'in süresi boyunca yürürlükteki mevzuat, kanun, tüzük vb.ndeki değişikliklerden dolayı yahut işçilik, malzeme, vergi ve sigorta oranlarında, resmi fiyatlarda meydana gelebilecek artışlar sebebiyle veya herhangi bir diğer sebeple birim fiyatları arttıramaz, İş 'in kapsamında bu nedenle bir ek ödeme talep edemez " , "Yüklenici, F.K-05 Keşif Özetinde belirtilen tüm imalatları ve keşif özetinde görülmeyen ancak, sözleşme eki projelerde belirtilen veya İşveren "in talebi doğrultusunda ortaca çıkan diğer ilave işlerin tümünü bu sözleşme hükümleri çerçevesinde eksiksiz yapacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı bu nedenle davacının fiyat farkı talep edemeyeceği , yapılan iş ile avans ödemeleri dikkate alındığında davacının davalıdan alacağının olmadığı, dava tarihi itibarıyla davalı ... ... A.Ş 'ye 111.715,65-TL borcu olduğu belirtilerek ana dosyada davalı ... .......A.Ş aleyhine acılan davanın reddine, birleşen dosyada taleple bağlı kalınarak davacı ... ....... A.Ş. Tarafından açılan davanın kabulüne, sözleşmede davalı ... Holding A.Ş taraf olmadığından bu davalı aleyhine açılan davanın husumet yokluğundan ( pasif dava ehliyeti yokluğundan ) reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ :

Davacı/birleşen dosya davalısı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; davalının irade ve eylemlerinden dolayı fiyat farkı talep edilemeyeceği hükmünün ortadan kalktığını, döviz kuru artışı nedeniyle davalının 500.000,00 TL ödediğini, maliyet artışı taleplerinin kısmen kabul edildiğini, davalının 5 yöneticisinin kabul ettiğini ve imzaladığını, █████/2022 tarihli ek rapora göre 1.364.862,84 TL alacaklı olduklarını, İEP alacağının bağımsız bir borç olduğunu, mahsup edilemeyeceğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, ıslah dilekçelerine göre davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı/birleşen dosya davacısı ... Stratejik Ve Özellikli Yapılar İnşaat Ve Taahhüt Anonim Şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesi tarafından hükme esas alınan bilirkişi raporunun denetime elverişli olmadığını, itirazlarının değerlendirilmediğini, ibraname ile ilgili değerlendirme yapılmadığını, mahsup işlemi yapılmadan birleşen davalarının kabullerine karar verilmesi gerektiğini, gerekçeli kararın kendi içinde çelişkili olduğunu, davacının, müvekkilinden talep edebileceği hakediş veya teminat alacağı bulunmadığını, müvekkilinin, davacı adına SGK prim ve ceza ödemeleri yaptığını, davacı işi geciktirdiği için onun nam ve hesabına üçüncü kişilere iş yaptırdıklarını, davacının edimini ifa etmediğini, nakit teminatların alacaklarına mahsup edildiğini belirterek davacının istinaf başvurusunun reddine ve yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE :

Dava, eser sözleşmesinden kaynaklanan alacağın tahsili istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK)'nun 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

1- Hüküm, tarafların iddia ve savunmalarının özetini, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususları, çekişmeli vakıalar hakkında toplanan delilleri, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesini, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebepleri kapsar (HMK m. 297/1-c).

Somut olayda mahkeme gerekçesinde birbirleriyle kısmen çelişkili olan tüm bilirkişi raporlarına atıf yapmış ise de, hangi rapora neden üstünlük tanındığı ve hükme esas alındığının açıklanmaması, buna göre gerekçede de herhangi bir gerekçede hesap yöntemi gösterilmemesi Dairemizin kararı denetleme kabiliyetinin ortadan kaldırmış olup doğru görülmemiştir.

2- Ticari defterlerin delil olmasına ilişkin düzenleme HMK'nın 222. maddesinde yer almaktadır. Mahkeme, ticari davalarda tarafların ticari defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebilir (HMK 222/1). Ticari defterlerin, ticari davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması şarttır (HMK 222/2). Bu şartlara uygun olarak tutulan ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya ilgili hususta hiç bir kayıt içermemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerektiği ise üçüncü fıkrada düzenlenmiştir. Açılış veya kapanış onayları bulunmayan ve içerdiği kayıtlar birbirini doğrulamayan ticari defter kayıtları, sahibi aleyhine delil olur (HMK 222/4).

Ticari defterler uyumlu değil ise muntazam tutulmuş olsun veya olmasın sahibi aleyhine delil olacaktır. Ancak defterlerden biri muntazam olsa da her iki defter de sahibi aleyhine kayıt içeriyor ise aleyhe delil sayılma yönünden öncelikle iddiasını ispat yükü altında olan taraf defterleri aleyhine delil sayılmalıdır. Yani ispat yükü altında olan taraf kendi defterindeki aleyhe kayıtları bertaraf edecek şekilde karşı tarafın aleyhine olan ticari defterler kayıtlarından yararlanmamalıdır. Bunun sonucu ise aleyhe kayıtların uyuşmayan kısmından ispat yükü altında olan tarafın yararlanamayacağı kabul edilmelidir. Çünkü ispat yükü, uyuşmazlık konusu hususlar için olup, karşı tarafın ileri sürmediği bir husus için ispat yükü de söz konusu olamayacağından bu sonuca varılması usul kurallarının da temel bir sonucudur (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, █████████ Esas, █████████ Karar).

3- 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 6. ve 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 190. maddeleri uyarınca taraflardan her biri, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlüdür. Yine, gerek doktrinde gerekse Yargıtay içtihatlarında kabul edildiği üzere; ispat yükü, hayatın olağan akışına aykırı durumu iddia eden ya da savunmada bulunan kişiye düşer. Bu kabul, adi karine niteliğindedir. Nitekim; Yargıtay 6. Hukuk Dairesi'nin istikrar bulmuş içtihatlarında kabul edildiği üzere, bir sözleşme fesih ya da başka bir nedenle ortadan kaldırılmadıkça, o sözleşme kapsamında kalan işlerin, o sözleşmenin yüklenicisi tarafından yapıldığı kabul edilir. Ancak, sözleşme feshedilmiş ve işin üçüncü kişiye yaptırıldığı ileri sürülmüşse, bu kez karine, üçüncü kişi yararına oluşmaktadır. Elbette, her iki durumda da, bu karinelerin aksini ileri süren tarafın, bu savunmasını kanıtlanması mümkündür (Yargıtay 6. Hukuk Dairesi, ████████ Esas, █████████ Karar).

4- O halde Mahkemece yapılacak işlem; bilirkişi raporları arasındaki çelişkiyi giderecek tasfiye kesin hesabı konusunda uzman HMK'nın 266 ve devamı maddelerine göre yeni bir bilirkişi heyeti oluşturulması; tarafların ticari kayıtlarının birbirleriyle uyumlu olup olmadıklarının tartışılması, her bir kalem alacak ve borcun açıkça gösterilerek tasfiye kesin hesabının çıkartılması, tarafların iddia ve itirazlarını karşılar denetime elverişli rapor alınması, davalı tarafça yapılan tek seferlik ödemenin teamül oluşturmadığı da dikkate alınarak taşerona fiyat farkı ödenmeyeceğine dair sözleşme hükümlerinin uyuşmazlığın çözümünde esas alınması, davalı tarafın davacının SGK prim ve cezalarını ödediği iddiasına ilişkin varsa eksik delillerin toplanarak tartışılması, yine davalı tarafın davacı namıma işi tamamlattığı iddiasının yukarıdaki karine açıklaması kapsamında tartışılması; bu şekilde ulaşılacak sonuca göre karar verilmesinden ibaret olacaktır.

Açıklanan nedenlerle; sair hususlar incelenmeksizin taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, mahkeme kararının HMK'nın 353/1-a.6 maddesi gereğince kaldırılmasına, dosyanın Dairemiz kararına uygun şekilde sonuçlandırılması için kararı veren mahkemeye gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;

1- Taraf vekillerinin istinaf başvurularının KABULÜNE,

2-ANKARA 11. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ'nin █████/2024 tarih ve ████████ Esas-████████ Karar sayılı kararının HMK’nun 353/1-a.6 maddesi gereğince KALDIRILMASINA,

3-Davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren ilk derece mahkemesine GÖNDERİLMESİNE,

4-Taraflarca yatırılan istinaf karar harçlarının talep halinde kendilerine iadesine,

5-Taraflarca ödenen istinaf kanun yoluna başvurma harcı ve yapılan istinaf yargılama giderlerinin ilk derece mahkemesince verilecek kararda dikkate alınmasına,

6-İnceleme konusu kararın icrasının geri bırakılması için İİK'nın 36/1 maddesi gereğince varsa taraflarca yatırılan nakit teminatların veya sunulan banka teminat mektuplarının dosya kapsamı ve kararın niteliğine göre aynı maddenin 5. Fıkrası gereğince yatıran/sunan tarafa İADESİNE,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda HMK'nın 353/1.a maddesi gereğince KESİN olmak üzere █████/2026 tarihinde oybirliği ile karar verildi.

Başkan

✍e-imzalıdır

Üye

✍e-imzalıdır

Üye

✍e-imzalıdır

Katip

✍e-imzalıdır