istanbul bölge adliye mahkemesi, çalınan ve sahte ciro edilmiş çek kaynaklı menfi tespit davasında, faktoring şirketinin ağır kusuruna dayalı iik 72/2 ihtiyati tedbir talebi reddine yönelik istinafı inceliyor.

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi, çalınan ve sahte ciro edilmiş çek kaynaklı menfi tespit davasında, faktoring şirketinin ağır kusuruna dayalı İİK 72/2 ihtiyati tedbir talebi reddine yönelik istinafı inceliyor.

Özet: Menfi tespit davasında, çalınan ve lehtarın sahte kaşe/imzasıyla ciro edilerek tedavüle sokulan bir çek nedeniyle icra takibinin durdurulması talebini reddeden ilk derece mahkemesi kararının istinaf incelemesinde, davacı vekili, müvekkili şirket tarafından keşide edilen çekin hırsızlık ve sahtecilik yoluyla kötü niyetli kişilerce davalı faktoring şirketine aktarılması üzerine, icra takibi başlatılmadan önce açılan davada İİK m. 72/2 gereği teminat karşılığı takibin tamamen durdurulması gerekirken, mahkemenin yaklaşık ispat koşulunun oluşmadığı gerekçesiyle bu talebi reddedip sadece icra veznesindeki paranın ödenmemesine karar vermesinin hatalı olduğunu ve davalı faktoring şirketinin ağır kusurlu davrandığını iddia etmektedir.

İSTANBUL

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

44. HUKUK DAİRESİ

T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A

İ S T İ N A F M A H K E M E S İ K A R A R I

DOSYA NO : ████████

KARAR NO : ████████

İNCELENEN ARA KARARIN

MAHKEMESİ : İSTANBUL 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ: █████/2026 (Ara Karar)

NUMARASI: ████████ E.

DAVANIN KONUSU: 6361 Sayılı Finansal Kiralama, Faktöring Ve Finansman Şirketleri Kanunundan Kaynaklanan (Menfi Tespit)

İSTİNAF KARAR TARİHİ: █████/2026

Yukarıda yazılı ilk derece mahkemesi kararına karşı, istinaf yasa yoluna başvurulması üzerine yapılan inceleme sonucunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket tarafından keşide edilen, █████/2025 keşide tarihli ve 240.000,00 TL bedelli dava konusu çekin, lehtar ... Limited Şirketi'ne teslim edildikten sonra, lehtar şirket çalışanı tarafından kargoya verildiğini ancak taşıma esnasında ...aracından kötü niyetli kişilerce çalındığını, çalınan çek, lehtar şirketin sahte kaşe ve imzası kullanılmak suretiyle tedavüle sokulduğunu ve davalı faktoring şirketi tarafından ağır kusurlu olarak iktisap edildiğini, icra veznesine yatan paranın alacaklıya ödenmemesini ve icra takibinin durdurulmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince █████/2026 tarihli yapılan yargılama sonunda; "İhtiyati tedbir talebine ilişkin mahkememizce mevcut delil durumu itibariyle davacının haklılığının yaklaşık olarak ispat edilemediği, davacının ileri sürdüğü iddia ve defilerin 6361 sayılı Kanunun m.9/3 hükmü uyarınca davalı açısından sonuç doğurup doğurmayacağının ancak yapılacak yargılama sonucunda belirleneceğinden, yaklaşık ispat koşulunun oluşmaması nedeniyle ihtiyati tedbir kararı verilmesi taleplerinin reddine, diğer tedbir talebi yönünden ise çoğun içinde azın da olduğu kuralı gereğince İİK Mad. 72/3 gereğince icra veznesine yatırılan paranın alacaklıya ödenmemesine" karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

-haklı ve yasal şartları oluşmuş ihtiyati tedbir taleplerinin 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72/2. maddesi uyarınca KABULÜ ile icra takibi başlatılmasının önlenmesine/ muhtemel icra takibinin tamamen durdurulmasına karar verilmesi gerektiğini,

-Müvekkili şirket tarafından keşide edilen, █████/2025 keşide tarihli ve 240.000,00 TL bedelli dava konusu çekin, lehtar ... Limited Şirketi'ne teslim edildikten sonra, lehtar şirket çalışanı tarafından kargoya verildiğini ancak taşıma esnasında ...aracından kötü niyetli kişilerce çalındığını, çalınan çek, lehtar şirketin sahte kaşe ve imzası kullanılmak suretiyle tedavüle sokulduğunu ve davalı faktoring şirketi tarafından ağır kusurlu olarak iktisap edildiğini, hırsızlık ve sahtecilik vakıasına dayalı olarak, herhangi bir icra takibi başlatılmadan önce █████/2026 tarihinde huzurdaki menfi tespit davası açıldığını ve İİK m. 72/2 uyarınca icra takibinin durdurulması yönünde ihtiyati tedbir talep edildiğini, menfi tespit davası, davalı tarafça müvekkili aleyhine herhangi bir icra takibi başlatılmadan önce (█████/2026 tarihinde) açıldığını, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 72/2. Maddesine göre icra takibinden önce açılan menfi tespit davalarında, teminat mukabilinde icra takibinin durdurulmasına karar verilebileceğini, Yerel Mahkemenin, icra takibinden önce açılan bir davada İİK m. 72/2'yi uygulamaktan imtina edip, yalnızca takipten sonra açılan davalarda uygulanan İİK m. 72/3 uyarınca veznedeki paranın ödenmemesine karar vermesinin usule aykırı olduğunu,

-Yerel Mahkeme, davacının haklılığının yaklaşık olarak ispat edilemediği gerekçesiyle İİK m. 72/2 taleplerini reddettiğini, ...gönderi evrakları, Büyükçekmece Cumhuriyet Başsavcılığı'nın ██████████ numaralı soruşturma dosyası, Bakırköy 8. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı çek iptali davası ve bu dosyadan verilen ödeme yasağı kararı, lehtar şirketin imza sirküleri ve sahte kaşe örnekleri birlikte değerlendirildiğinde yaklaşık ispat kuralının kesin bir biçimde gerçekleştiğini,

-davaya konu çekteki lehtar cirosunun sahte olduğunu, sahtecilik iddiası, ciro zincirini koparan ve senedin kambiyo vasfını etkileyen mutlak bir def'i olduğunu, sahte imzanın faktoring şirketine karşı da ileri sürülebileceğini, Davalı faktoring şirketinin, 29257 sayılı Yönetmeliğin 5. maddesinde emredilen istihbarat yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ne keşideci olan müvekkili şirketi ne de lehtarı arayarak temel ilişkiyi sorgulamadığını, Davalı ... A.Ş. de eldeki dosyada hiçbir araştırma yapmaksızın çalıntı ve sahte cirolu çeki devralarak ağır kusurlu hareket ettiğini, telafisi imkânsız zararların ve haksız haciz baskısının önüne geçilebilmesi adına, yerel mahkemenin hatalı ara kararının kaldırılarak İİK 72/2 uyarınca karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(HMK) 355. maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçelerinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Talep; taraflar arasında görülen menfi tespit davasında, İlk Derece Mahkemesince, █████/2026 tarihli ara karar ile İİK'nun 72/3.maddesi uyarınca verilen ''icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmemesi'' şeklindeki ihtiyati tedbir kararının istinaf incelemesi sonucunda kaldırılarak, talep gibi kabul kararı verilmesinden ibarettir.

Somut olayda, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası söz konusu olmadığı, İİK 72/2 maddesi kapsamında, İhtiyati tedbir yoluyla icra takibinin durdurulmasının istenebileceği ancak davacının, kendi imzasının sahteliğine değil, lehtarın imzasının sahteliğine dayanarak dava açtığı, takip konusu çekin davacı keşidecinin düzenleyip dava dışı lehtara kargoyla gönderimi esnasında çalındığı, lehtar yerine sahte ciro ve imzayla tedavüle sokulduğu, çekin kargo sürecinde çalınması neticesinde kötüniyetli kişilerce iktisap edilerek sahte imza ve kaşe ile ciro edildiği, ciro zincirinde yer alan şirketle ticari ilişkisinin bulunmadığını, çek lehtarı tarafından açılan çek iptali davasında ödemeden men yasağı kararı alındığı ileri sürülmekte olup, bunlar sonucunda çek hamilinin bu çeki elde etmesinde ağır kusuru olabileceği yönünde tedbir kararı verilmesini haklı kılacak yaklaşık ispat koşulunu oluşturmaya yeterli delil bulunmadığı, her ne kadar hırsızlık olayı ile ilgili soruşturma açılmış ve davacının ileri sürdüğü iddia ve defilerin 6361 sayılı Kanunun m.9/3 hükmü uyarınca davalı açısından sonuç doğurup doğurmayacağının ancak yapılacak yargılama sonucunda belirleneceği, yaklaşık ispat oluşmadığı bununla birlikte istinaf edenin sıfatına göre davacının istinaf talebinini esastan reddine karar verilmesi gerekmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Usûl ve yasaya uygun İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesi'nin .../███████ tarih ve 2026/... E. sayılı ara kararına karşı davacı vekili tarafından yapılan istinaf talebinin 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE,

2-492 Sayılı Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 732,00-TL istinaf karar harcı davacı tarafından peşin yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,

3-Davacı tarafça istinaf aşamasında yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,

4-İncelemenin duruşmasız olarak yapılması sebebiyle taraflar yararına vekalet ücreti tayinine yer olmadığına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştiğinde iadesine,

6-Karar tebliği, harç tahsil müzekkeresi düzenlenmesi, harç ve avans iadesi işlemlerinin İlk derece Mahkemesince yerine getirilmesine,

6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b/1. maddesi gereğince, dosya üzerinde yapılan inceleme sonucunda ve 6100 Sayılı HMK'nın 362/(1)-f. ve 394/(5). maddeleri gereğince, kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.