Bursa Bölge Adliye Mahkemesinin, zorunlu arabuluculuk eksikliği nedeniyle usulden reddedilen trafik kazası tazminat davasındaki vekalet ücreti istinafının incelenmesi.
Özet: Bir trafik kazası sonucu davacının uğradığı araç mahrumiyet bedeli zararlarının tazmini istemiyle açılan davada, yerel mahkeme, zorunlu arabuluculuk dava şartının yerine getirilmemesi nedeniyle davayı usulden reddetmiş; davalılar ise bu kararı, davanın esastan incelenmesine gerek kalmadan usulden reddedilmiş olmasına rağmen yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, önceki görevsizlik kararından kaynaklı maktu vekalet ücretinin de hesaplanmadığı gerekçesiyle yalnızca vekalet ücreti yönünden istinaf yoluna taşımıştır.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:...
T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A ...HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO : ...KARAR NO : ...BAŞKAN : ...ÜYE : ...ÜYE : ...KÂTİP : ...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ...KARAR NO :...KARAR TARİHİ : █████/2023İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : █████/2023 (Davalılar)DAVACI : ...VEKİLİ : Av. ...DAVALILAR : 1 -T...VEKİLLERİ : Av....DAVANIN KONUSU : Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)B.A.M. KARAR TARİHİ : █████/2024KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2024Davacı tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın usulden reddine dair verilen karara süresi içinde davalılar vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacı vekili dilekçesinde, davalı sürücü ... ... sevk ve idaresindeki... plakalı araç ile müvekkile ait ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın gerçekleşmesinde taraflarca imza altına alınan kaza tespit tutanağı, kaza anı fotoğrafları ve diğer belgeler doğrultusunda ... Plakalı araç sürücüsünün asli ve tam (%100) kusurlu olduğunun tespit edildiğini, kaza sonucu aracın ağır hasar aldığını, açıklanan nedenlerle 14.09.2022 tarihinde gerçekleşen maddi hasarlı trafik kazası sonucu ... plakalı araçta oluşan hasar sebebiyle davacının uğramış olduğu araç mahrumiyet bedelinin fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 100,00 TL belirsiz alacak bedelinin kaza tarihinden itibaren işleyecek olan yasal faizi ile birlikte davalılardan müşterek ve müteselsilen tazminine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Müh. ... A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, davanın zamanaşımına uğradığını, kaza tespit tutanağının taraflar arasında düzenlendiğini ve kusur durumu bildiren bir tutanak olmadığını, müvekkiline ait araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, kazada davacının da müterafik kusuru bulunduğunu, davacının mahrumiyet bedeline ilişkin delil niteliğinde bir belge ibraz etmediğini, müvekkili şirkete ait aracın sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye davanın ihbarı gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir.Davalı ... ... vekili cevap dilekçesinde, davanın zamanaşımına uğradığını, kaza tespit tutanağının taraflar arasında düzenlendiğini ve kusur durumu bildiren bir tutanak olmadığını, müvekkilinin %100 kusurlu olduğu iddiasının gerçeği yansıtmadığını, kazada davacının da müterafik kusuru bulunduğunu, davacının mahrumiyet bedeline ilişkin delil niteliğinde bir belge ibraz etmediğini, müvekkilinin sürücüsü olduğu aracın sigortacısı ... Sigorta A.Ş.'ye davanın ihbarı gerektiğini, bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir.Mahkemece, davanın 6102 Sayılı TTK'nun 5/A maddesi, 6325 Sayılı Kanunun 18 (A) 1-2 maddesi gereği davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, karar verilmiştir.Davalılar vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, dosyanın ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi tarafından verilen görevsizlik kararı sonrasında yukarıda bilgileri yazılı Yerel Mahkeme'ye gönderildiğini, 6100 sayılı HMK m. 331/2 göre görevsizlik kararı ile yargılamaya devam edilen görevli mahkemede yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği, fakat Yerel Mahkeme'nin █████/2023 tarihli kararında bu hususun dikkate alınmadığı, emsal Yargıtay kararlarına göre 100 TL vekalet ücretinin yanında ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (...█████/2023 T.) tarafından verilen görevsizlik kararı gereği maktu vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğinden, yerel mahkeme kararına ilişkin istinaf başvurusunun kabulü ile vekalet ücretinin yeniden belirlenmesine karar verilmesini, talep etmiştir. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:Dava, haksız fiil nedeni ile maddi tazminat istemine ilişkindir.Yerel mahkemece, zorunlu arabuluculuk dava şartı yerine getirilmeden dava açıldığı gerekçesi ile davanın 6102 Sayılı TTK'nun 5/A maddesi, 6325 Sayılı Kanunun 18 (A) 1-2 maddesi gereği davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine, karar verilmiştir.Davalılar vekilince karar, vekalet ücreti bakımından istinaf edilmiştir.6100 sayılı HMK’nın 326. maddesinde, kanunda yazılı haller dışında, yargılama giderlerinin, aleyhine hüküm verilen taraftan alınmasına karar verileceği belirtilmiştir. Bu yargılama giderleri, hem davayı kazanan tarafça daha önce peşin olarak ödenen hem de dava sonunda ödenmesi gereken harç ve masraflar ile yargılama gideri olan vekalet ücretidir.6100 sayılı HMK'nın 323/ğ maddesi uyarınca, vekalet ücreti de yargılama giderleri arasında yer alır. Yargılama harç ve giderlerinden sorumluluk, ancak davanın bitiminde söz konusu olur. Dolayısıyla, kural olarak ancak esasa ilişkin nihai kararla birlikte yargılama harç ve giderlerine hükmolunur. Ancak istisnai olarak usule ilişkin nihai kararlarda da dava sona eriyorsa, dosya başka bir mahkemeye gönderilmiyorsa, derdestlik nedeniyle davanın usulden reddi durumunda olduğu gibi, yargılama giderlerine hükmedilmelidir. 6100 sayılı HMK'nın 331/2. maddesine göre de "Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararlarından sonra davaya başka bir mahkemede devam edilmesi halinde, yargılama giderlerine o mahkeme hükmeder. Görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararından sonra davaya bir başka mahkemede devam edilmemiş ise talep üzerine davanın açıldığı mahkeme, dosya üzerinden bu durumu tespit ile davacıyı yargılama giderlerini ödemeye mahkum eder." Söz konusu hüküm, mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununda yer almayan, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun getirdiği bir yenilik olarak karşımıza çıkmaktadır. Anılan yasa hükmü ile yargılamanın tekliği esası benimsenmiş ve görevsiz ya da yetkisiz mahkemece yargılama giderlerine hükmedilmeyeceği kabul edilmiştir. Görevsizlik ya da yetkisizlik halinde verilecek karar "usulden ret" kararıdır (HMK md. 115/2). Diğer bir anlatımla, görevsizlik ve yetkisizlik kararları ile mahkeme davadan elini çekmiş olsa da söz konusu kararlar, davanın esasını çözmeyip, davacı bu kararların kesinleşmesinden itibaren iki hafta içinde görevli veya yetkili mahkemeye başvurarak davaya kaldığı yerden devam olunmasını sağlayabilmektedir (HMK m. 20).Ne var ki, HMK'nın 331/2. maddesi ile görevli ve yetkili mahkemede yargılamaya devam edilmesi halinde, ilk kararı veren mahkemedeki yargılama için ayrıca bir yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmolunması gerektiği sonucu çıkarılmamalıdır. Çünkü usule ilişkin nihai kararla, davanın esası hakkında herhangi bir karar verilmediğinden, davanın sonunda hangi tarafın haklı, hangi tarafın haksız olduğu tespit edilemez. Henüz yargılamayı sona erdirmeyen görevsizlik, yetkisizlik veya gönderme kararları üzerine görevli ve yetkili mahkemede davaya devam edildiği hallerde, uyuşmazlığın esası hakkında verilecek nihai kararda, haklılık durumuna göre yargılama giderlerinin hüküm altına alınması gerekir. Somut olayda, yargılama giderine yönelik açıklanan yasal düzenleme gereğince davalı vekilinin istinaf başvurusunun reddi gerekmiştirDavalı sürücü tacir olmadığından, kendisi hakkındaki davanın zorunlu arabuluculağa tabii olmadığı halde, yargılamaya bu davalı bakımından devam edilmesi gerekirken bu davalı bakımından da davanın usulden reddi doğru değilse de, davacı vekilince istinafa gelinmediğinden kaldırma nedeni yapılmamış, eleştirilmekle yetinilmiştir. HMK'nın 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına ve istinaf konusu yapılan nedenlere ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, ilk derece mahkemesin kararı usul ve yasaya uygun olması nedeniyle davalılar vekilinin istinaf taleplerinin reddine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- ... 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2023 tarih ve ... sayılı kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından HMK 353/1-b-1 hükmü gereğince davalılar vekilinin istinaf kanun yolu başvurusunun ESASTAN REDDİNE,2-İstinaf kanun yoluna başvuran davalılar tarafından yatırılması gereken 427,60.-TL istinaf karar harcından peşin alınan 539,70.-TL harcın mahsubu ile fazla yatırılan 112,10.-TL istinaf karar harcının talep halinde davalılara iadesine,3-Karar tebliğ işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,4-İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,5-İstinaf yargılama giderinin istinafa başvuran taraflar üzerinde bırakılmasına, Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a. hükmü uyarınca kesin olmak üzere █████/2024 tarihinde oy birliği ile karar verildi....Başkan... ...Üye... ...Üye... ...Katip...