Bursa Bölge Adliye Mahkemesinde, motosiklet kazası sonucu ölüme bağlı destekten yoksun kalma ve manevi tazminat davasının istinaf incelemesi.
Özet: Bir trafik kazası sonucu yakınlarını kaybeden davacıların, destekten yoksun kalma ve manevi tazminat talepleriyle açtıkları davanın kısmen kabulüne ilişkin ilk derece mahkemesi kararının, hem davacılar hem de davalı sigorta şirketleri ile ölen sürücünün mirasçıları tarafından istinaf edilmesi üzerine, davalıların daha önceki tazminat ödemeleri, dava şartı eksiklikleri ve kazaya karışan bir aracın gerçek sürücüsü hakkındaki temel ihtilaf iddialarının değerlendirildiği bir temyiz yargılamasını konu almaktadır.
T.C. BURSA BAM .... HUKUK DAİRESİ Esas-Karar No:...
T.C. BURSA BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ T Ü R K M İ L L E T İ A D I N A ... HUKUK DAİRESİ K A R A R DOSYA NO :...KARAR NO : ...BAŞKAN :...ÜYE :...ÜYE : ...KÂTİP :...İNCELENEN KARARINMAHKEMESİ : ... 2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : ...KARAR NO :...KARAR TARİHİ : █████/2022İSTİNAF BAŞVURU TARİHİ : █████/2022 (Davalı HDI), █████/2022 (Davacılar), █████/2022 (Davalı Axa), █████/2022 (Dahili Davalılar ...)DAVACILAR : 1-M... VEKİLİ : Av. ...DAVALI : 1 -...DAVALI : 3 ...VEKİLİ : Av. ...DAVALI (MÜTEVEFFA) : 4 -...MİRASÇILARIDAHİLİ DAVALILAR : 1 -N...VEKİLİ : Av. ...DAVANIN KONUSU : Tazminat (Ölüm Ve Cismani Zarar Sebebiyle Açılan)B.A.M. KARAR TARİHİ : █████/2024KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2024Davacılar tarafından, davalılar aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahal mahkemesince davanın kısmen kabulüne dair verilen karara süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, incelemenin duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: Davacılar vekili dilekçesinde, müteveffanın üzerinde yolcu olarak bulunduğu, dava dışı ... ... sevk ve idaresindeki, davalı ... Sigortaya sigortalı ... plakalı motosikletin, merhum ... ... sevk ve idaresindeki ... Sigorta şirketine sigortalı ...plakalı araç ile 20.03.2016 tarihinde çarpışması sonucu motosiklet üzerinde yolcu olarak bulunan davacılar Memduh ve Zeliha'nın oğlu, Kevser'in kardeşi ... ... ... kaldırıldığı hastanede 23.09.2016 tarihinde vefat ettiği, davalı Hasan'ın ceza yargılaması sırasında kaza harici sebeplerden vefat etmesi nedeniyle davanın mirasçılarına açıldığı, bu nedenle destekten yoksun kalan davacılar baba Memduh için 100.000,00 TL manevi, 100,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatı, anne Zeliha için 100.000,00 TL manevi, 100,00 TL bakiye destekten yoksun kalma tazminatı, kardeş Kevser için 50.000,00 TL manevi, 10,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı olmak üzere toplam 250.210,00 TL'nin fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile kaza tarihi olan 20.03.2016'dan itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara ödenmesine, davalı sigorta şirketlerinin maddi tazminatlara ilişkin taleplerden poliçe limitleriyle sınırlı tutulması) karar verilmesini talep etmiştir.Davacılar vekili █████/2021 tarihli ıslah dilekçesiyle, davacı Memduh için maddi tazminat talebini 100.777,29 TL'ye, davacı Zeliha için maddi tazminat talibini 166.972,83 TL'ye çıkartmıştır.Davalı ... (eski adı ...) sigorta vekili cevap dilekçesinde, davacı ... ... yönünden müvekkili sigorta şirketine herhangi bir başvuru yapmaksızın doğrudan dava yoluna başvurduğundan, huzurdaki davanın davacı ... ... yönünden dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddinin gerektiğini, davacı yanca huzurdaki dava açılmadan önce uğradığı iddia olunan maddi zararın tazmini amacıyla müvekkili ... (...) sigorta A.Ş.'ye mezkur kazaya karışan aracın trafik sigortacısı sıfatıyla sadece ... ... ve ... ... yönünden yapmış olduğu başvuru neticesinde davacı yana 23.08.2017 tarihinde 15.443,30 TL ödeme yapıldığını, yapılan işbu ödeme ile davacı yanın mezkur kaza neticesi uğradığı iddia olunan maddi zararları karşılanmış olduğundan huzurdaki davanın reddinin gerektiğini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Sigorta vekili cevap dilekçesinde; davacı yanın, işbu davadan önce müvekkili şirkete dava konusu talep nedeniyle başvuruda bulunması sonucu davacı yana 24.07.2017 tarihinde toplam 53.510,00 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatı ödemesi yapıldığını, davacı yanın tüm zararının karşılandığını, müvekkili şirket aleyhine karşılanmamış zarar olduğu iddiası ile açılan haksız ve mesnetsiz işbu davanın reddinin gerektiğini, müvekkili şirketin davacı yana ödeme yaparak kanundan ve genel şartlardan doğan sorumluluğunu yerine getirmiş olup, temerrüde düşmediğini, ancak mahkeme tarafından faize hükmedilmesine karar verilmesi halinde faizin başlangıç tarihinin tazminatın davacıya ödenme tarihi olan █████/2017 tarihi olarak kabul edilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı Naciye Arslan vekili cevap dilekçesinde; ...'ın kazayla ilgili vermiş olduğu ifadelerde aracı kullandığını ikrar etmişse de; aslında ileri derecede karaciğer yetmezliği hastası olduğu için kısa sürede öleceğini öngördüğünden kaza esnasında sürücü mahallinde bulunan ... ... suçunu üstlendiğini, ceza dosyasında bulunan ve kaza anını gösteren Cd'nin ayrıntılı çözümlenmesi ve tanıkların dinlenmesi halinde sürücünün ... ... olmadığını, ... ... olduğunun ortaya çıkacağını, ... 6. Ağır Ceza Mahkemesinin v K. Sayılı dosyasında bulunan kaza anını gösteren Cd'nin son teknolojik imkanlarla çözümlenerek v plakalı aracın sürücü mahallinde gerçekte kimin olduğunun tespiti için uzman bilirkişi kurulundan rapor alınmasını müteakip davanın husumet yokluğundan reddine, davacıların tüm delillerini sunmalarına ve taraflarına tebliğ ettirmelerine ve buna göre ek savunma haklarının saklı tutulmasına, görev itirazlarının kabulüyle mahkemenin görevsizliğine karar verilmesine, delillerinin toplanarak davanın reddine, mahkeme aksi kanaatte ise fahiş manevi tazminat isteklerinin ve haksız reeskont avans faizi talebinin reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ... Mirasçıları- dahili davalılar ... vekili cevap dilekçesinde, davacının tazminat talebinin tespiti mümkün olduğu halde davayı belirsiz alacak davası olarak açmasında hukuki menfaati bulunmadığını, bu nedenle davanın hukuki yarar yokluğundan reddedilmesinin gerektiğini, destekten yoksun kalma tazminatı talep edilebilmesi için merhum ... ... ... talep bulunanlara yönelik destek olduğunun ispat edilmesinin gerektiğini, davacı tarafından istenen manevi tazminat tutarlarının son derece fahiş olduğunu, müteveffa ... ... kaza sırasında alkollü olduğu iddiasının kabul edilemez olduğunu, karaciğer yetmezliğinin son aşamasında olup organ nakli için sıra beklediği sırada alkol almasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ayrıca ...san ... kaza sonrası alkollü olduğunu gösterir bir raporun olmadığını, haksız ve yasal dayanağı olmayan işbu davanın öncelikle usul yönünden reddine, mahkeme aksi kanaatte olup esas yönünden incelemeye geçildiği takdirde esas yönünden reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı yana tahmiline karar verilmesini talep etmiştir.Mahkemece, davacılardan Kevser Arslan'ın destekten yoksun kalma tazminat talebinin reddine, davacılar Memduh ve Zeliha'nın ıslah talepli destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin kabulü ile; davacı Memduh için 100.777,29 TL, davacı Zeliha için 166.972,83 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı Axa sigorta şirketi için █████/2017, davalı Ergo sigorta şirketi için █████/2017 tarihinden itibaren ve poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla, diğer davalılardan ise ölüm tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile; davacı Memduh için 32.000,00 TL, davacı Zeliha için 32.000,00 TL, davacı Kevser için 19.000,00 TL manevi tazminatın ölüm tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, karar verilmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, müvekkili şirket tarafından dava öncesi davacı anne ... ... ve davacı baba ... ... için 23.08.2017 tarihinde 15.433,30-TL olarak yapılan ödemenin yeterli olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda müvekkili şirket tarafından yapılan ödeme tarihi itibariyle denetim hesabı yapılmış olup işbu denetim hesabında müteveffanın muhtemel evlenme yaşının hatalı tespit edilmesi sebebiyle davacıların zararının müvekkili şirket tarafından dava öncesi yapılan ödemeden fazla hesaplanmış olduğu, hükme esas bilirkişi raporunda tazminatın saptanması için Yargıtayca öngörülen kurallara riayet edilmediği, Mahkemece gerek denetim raporunda gerekse de güncel hesap raporunda hatır taşıması indirimi ile müteveffanın, sürücünün ehliyetsiz olduğunu bildiği araca binme sebebiyle müterafik kusur hususunun incelenmediği, dava konusu kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusursuz olduğu, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının müvekkili davalı şirket lehine kaldırılmasını, davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir. Davalı ... Sigorta A.Ş. vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, destekten yoksun kalma tazminatı talebinin reddine karar verilmesinin hukuka uygun olduğu, fakat hüküm tesis edilirken davacı...)'in soyadı yönünden maddi hata yapılarak "Arslan" yazılmış olduğu, hükme esas alınan 25.01.2022 tarihli hesap bilirkişi raporunda davalıların kusur oranları ve "tenzilde sıra" hususunun göz ardı edildiği, desteğin evlilik yaşının 27 olarak kabul edilmesinin Yargıtay yerleşik içtihatlarına aykırı olduğu, evlilik yaşının 25 olarak kabulüyle bekar olduğu döneme ilişkin destek paylarının bu süre için belirlenmesi, muhtemel evlilik tarihinden sonraki dönem için de davacıların alacağı destek paylarının kademeli olarak azaltılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiği, somut olayda TRH 2010 yaşam tablosu ile birlikte %1,8 teknik faiz yönteminin tazminat hesaplamasında esas alınması gerektiği, müvekkili şirket yönünden poliçedeki bakiye teminat limiti ile sınırlı olmak üzere hüküm kurulmuşsa da, dava kapsamında hükmedilen fer'ilerin de (faiz, vekalet ücreti, harç, karar ve ilam harcı ile yargılama gideri) işbu teminata göre oranlanması gerektiği, hükmedilen toplam maddi tazminata göre hükmedilen vekalet ücreti ve yargılama giderinden müvekkili şirketin sorumlu tutulmaması gerektiği, müteveffanın kaza sırasında koruyucu ekipman takmadığından en az %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini, talep etmiştir. Davacılar vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, bilirkişi raporuna itirazlarının değerlendirilmediği, davacılardan ... ... pay hesaplanmamasının hatalı olduğu, davalı sigorta şirketleri açısından faiz başlangıç tarihlerinin tüm davalılar için vefat tarihi olması gerektiği, hükmedilen manevi tazminat miktarının düşük olduğu, dosya kapsamındaki diğer itirazlarını da yineleyerek, yerel mahkeme kararının kaldırılmasını, talep etmiştir. Davalılar N... vekili istinaf kanun yolu başvuru dilekçesinde, davanın belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını, dosyada alınan tüm raporlarda eksikliklerin olduğu, müteveffanın kaza esnasında koruyucu ekipman giymediği, raporlarda kusur oranları belirlenirken bu husus göz ardı edilerek söz konusu kazada müteveffanın mütefarik kusurlu olduğu kabul edilerek tazminatın %20 sinden aşağı olmayacak şekilde müterafik kusur indirimi yapılması gerektiği, manevi tazminat için hükmedilen miktarın fahiş olduğu, hakkaniyete aykırı takdir edilen manevi tazminatın neredeyse sebepsiz zenginleşme aracı olarak felaketi özendirir bir vasfa sürüklemekte olduğu, müvekkilleri aleyhine hüküm kurulması halinde başvuran vekili lehine avukatlık asgari ücret tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin 1/5’ine hükmedilmesini talep ettiklerini, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesini, talep etmiştir. DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE:Dava trafik kazasından ötürü meydana gelen ölümden ötürü maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Davacıların oğlu ve kardeşi olan ... ... ...’in 20.03.2016 tarihinde trafik kazası geçirdiğini, tedavi gördüğü hastanede 23.09.2016 tarihinde vefat ettiği, kazaya sebep veren v ...’ın alkollü olduğunu ve kaza mahallini terk ettiğini, B...ursa 6.Ağır Ceza Mahkemesinde yapılan yargılama neticesi ... ... hakkında kamu davası açıldığı, vefat sebebiyle düşme kararı verildiğini, müteveffanın anne ve babasının vefat sebebiyle destekten yoksun kaldıklarını, kaza sebebiyle davacı anne ve baba için 100.TL maddi ve 100.000 TL manevi ile kardeş için ise 10 TL maddi ve 50.000 TL manevi tazminat talebinde bulunmuştur. İlk derece mahkemesi kararına yönelik tarafların tamamı istinaf isteminde bulunmuş olup, davalı naciye Aslan vekiline istinaf harç tamamlama muhtırası tebliğine rağmen harcın ikmal edilmemesi üzerine, HMK 344. Madde gereğince, ek karar ile istinaf başvurusunun reddine karar verilmiş, ek karara yönelik istinaf başvurusu yapılmamıştır.Davacı Kevser'in maddi tazminat isteminin reddine dair davacılar vekilinin istinaf istemi bakımından, destek tazminatı isteyebilmek için; ölenin kanuni ve akdi bakım yükümlülüğünün bulunması ya da fiilen yahut düzenli olarak bakması veyahut ileride bakması kuvvetle muhtemel olması yeterlidir. Davacı Kevser ölenin kardeşi olup, belirtilen şekilde destek alacaklısı olduğuna ilişkin ispat yükünü yerine getirmediği, dosya kapsamı itibari ile bu davacının maddi tazminata ilişkin talebinin reddi yerinde olup, davacılar vekilinin bu husustaki istinaf isteminin reddi gerekmiştir.Tarafların kusur tespitine yönelik istinaf başvurusu bakımından, ilk derece yargılaması ile ceza mahkemesnce yapılan yargılama sürecinde alınan kusur raporları ve özellikle kazaya ilişkin CD kayıtlarına göre; bir kısım davalıların murisi ... ... yönetimindeki 16 JH 328 plakalı otomobil yolun orta ayırıcı kesiminden karşı istikamet giden yola U dönüşü yapmak için yavaş bir şekilde yolun sağ şeridi üzerinden sol şeride geçmesi esnasında, arkasından sol şeritten gelen sürücü ... ... ile arkasında yolcu olarak bulunan ... ... ...tik'in bulunduğu ... plakalı motosikletin şeridine girip, motosikletin gidiş istikametini kapatmasıyla meydana gelen dava konusu kazada, 16 NUH 80 plakalı motosikletin fren izi, savrulma mesafesi ve kazadan sonra ortaya çıkan hasarlanmalar ve yaralanmalar 16 NUH 80 plaka sayılı motosiklet sürücüsü Mümin Meral'in hızının mahal ve trafik şartlarına göre yüksek olduğunu, ön ilerisinde seyir eden ... plaka sayılı otomobilin yavaş yavaş sol şeride geçtiğini zamanında fark etmediğini ve motosikletin hızını azaltmayıp, zamanında etkin fren tedbirine veya sağa manevra tedbirine uymadığını ve dolayısıyla olası kazaları önleme bakımından trafikte dikkatli ve özenli olma yükümlüğüne aykırı davrandığına işaret etmektedir. ... plakalı motosiklet sürücüsü Mümin Meral ile arkasında yolcu olarak bulunan Alparslan Kerim Atik'in koruyucu ekipmanları mevcut olduğu anlaşılmaktadır. Davalı sigorta şirketlerinin her ikisinin poliçe limiti de 310.000,00.-TL olup, hesaplanan destek tazminatlarının poliçe limitinin altında olması nedeni ile kusur oranları ve tenzilde sıranın göz ardı edildiğine ilişkin istinaf istemleri yerinde bulunmamıştır.2918 sayılı KTK 88 maddesinde, bir motorlu aracın katıldığı bir kazada, üçüncü kişinin uğradığı zarardan dolayı, birden fazla kişi tazminatla yükümlü bulunuyorsa, bunlar müteselsil olarak sorumlu tutulup, birden fazla kişinin sorumlu olduğu durumlarda, bunlar arasındaki ilişki bakımından zarar, olayın bütün şartları değerlendirilerek paylaştırılacağı, özel durumlar ve özellikle araçların işletme tehlikeleri, zararın iç ilişkide başka türlü paylaştırılmasını haklı göstermedikçe, işletenler ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahipleri kusurları oranında zarara katlanacağı düzenlenmiş olup, davalı sürücü ile dava dışı arasında müteselsil borç ilişkisi olduğu, buna bağlı olarak davalı sigorta şirketleri (poliçe limiti ile sınırlı olarak) davacıların maddi zararından müşterek ve müteselsil borçu olarak sorumlu olduklarından kusur oranlarına göre sigorta şirketlerinin sorumlu tutulmaması hatalı değildir. Diğer yandan, davalı HDİ Sigorta Şirketi vekilince, sigortalı araç üsürcüsü Mümin Meral’in kusurunun olmadığı ileri sürülmüşse de, olaya ilişkin ceza dava dosyasından alınan raporda kusurlu bulunmuş, hakkında HAGB kararı verildiği, eldeki dava dosyasında da alınan iki kusur raporunda da kusurlu bulunduğu, kusur oranlarının farklı olmasının yukarıda izah edilen müteselsil borçluların sorumluluk esaslarına göre davacının kendilerinden talep edeceği tazminat miktarını etkileyemeyeceği, ileride kusur oranlarının müşterek müteselsil sorumluluların birbirlerine karşı açacakları rücu davasında tartışılabileceği anlaşılmakla bu husustaki istinaf isteminin de reddi gerekmiştir.Tazminat hesaplamasının, TRH 2010 yaşam tablosu, Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak, bilinmeyen devirdeki gelirlerin her yıl için %10 artırılıp, %10 iskonto edilmesi suretiyle, teknik faiz dikkate alınmaksızın tazminatın hesaplanması gerekmektedir.Ayrıca, tazminat hesabına esas olmak üzere, desteğin çocuksuz olması durumunda desteğin gelirini eşi ile ortak paylaşacağı varsayımına dayalı olarak, gelirden desteğin %50 ve eşin %50 pay alacağı kabul edilmektedir. Çocukların, eş ile birlikte destek payı alacağı durumda ise destek gelirden eşi ile birlikte 2’şer pay alırken çocuklara birer pay verileceği, yine eş, çocuklar ile ana babanın pay alacağı durumlarda desteğe 2 pay, eşe 2 pay, çocukların her birine 1’er pay, ana ve babaya 1’er pay ayrılarak böylece gelirin tamamının dağıtılacağı esasına dayalıdır. Çocukların sayısı arttıkça hem desteğe ayrılan pay, hem de eş ve çocuklar ile ana ve babaya ayrılacak paylar düşecektir. Çocukların destekten çıkması ile birlikte destekten çıkan çocuğun payları destek, eş ve diğer çocuklara dağıtılacak, anne ve babaya verilmeyecektir. Böylece geriye kalan eş ve çocukların payları ile desteğin payı artacaktır. Ana ve babadan birinin destekten çıkması ile payı diğerine aktarılacak, ana ve baba ile çocukların tamamının destekten çıkması durumunda ise yine çocuksuz eş gibi desteğe 2 pay, eşe 2 pay esasına göre %50 pay desteğe, %50 pay eşe verilerek varsayımsal olarak gelir paylaştırılarak tazminat bu ilkelere göre hesaplanmalıdır. (Yargıtay 17 HD █████████ E- █████████ K Sayılı ilam). Ayrıca, Yargıtay'ın yerleşik uygulaması gereği olup evlenme yaşı ile ilgili TUİK verilerine göre ortalamaların dikkate alınması gereklidir.Hükme esas aktüerya bilirkişisi tarafından yapılan hesaplamanın da bu yönde olduğu, gerek teknik faizin uygulanmaması, gerekse de desteğin yaşasa idi muhtemel evlenme yaşının TÜİK verileri esas alınarak belirlenmesinde , bir isabetsizlik bulunmadığı anlaşılmakla, bu hususlarda mahkeme kararında isabetsizlik bulunmamakta olup, buna yönelik istinaf istemlerinin reddi gerekmiştir. (Yargıtay 17 HD. █████████ E. - █████████ K. sayılı ilam). Davalı sigorta şirketlerinin maddi tazminattan poliçe limiti ile sorumlu olması ve manevi tazminatla ilgili sorumluluğu bulunmaması nedeniyle sadece maddi tazminatla ilgili poliçe miktarı ile sınırlı olmak üzere ferisi olan harç, yargılama gideri ve vekalet ücretinden sorumlu tutulması gerekmektedir. İlk Derece Mahkemesi tarafından hükümde davalı sigorta şirketlerinin harç, yargılama gideri ve maddi tazminat için vekalet ücreti yönünden sigorta poliçesi ile sınırlı olmak üzere sorumlu tutulmasına karar verilmiş, buna ilişkin istinaf isteminin reddi gerekmiştir. Müterafık kusura ilişkin istinaf istemine gelince ; Müterafik kusur indiriminde her somut olayın özelliğine göre olayın meydana geliş tarzı ve zararın artmasında zarar görenin kusurlu davranışının sonuca etkisi değerlendirilerek uygun oranda bir indirim yapılmasını gerektirir ve zarar görenin müterafik kusurunun tespiti halinde TBK'nun 52 nci maddesi uyarınca tazminattan uygun bir indirim yapılması, gerek öğretide gerekse Yargıtay İçtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiş bulunmaktadır.Kaza tespit tutanağına göre, 16 NUH 80 plakalı motosiklet sürücüsü Mümin Meral ile arkasında yolcu olarak bulunan ... ... ... koruyucu ekipmanları mevcut olduğunun anlaşılmakta ise de, dava dışı motosiklet sürücüsü ... ... ehliyetsiz olduğu, ölen ile ehliyetsiz sürücünün arkadaş oldukları, dolayısıyla ehliyetsiz olduğunu bilebilecek durumda olduğu göz önüne alındığında, hükmedilen tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılması gerekir. İstinaf eden davalıların vekilinin bu yoldaki istinaf sebebi yerinde olup, istinaf talebi ek kararla yerel mahkemece reddedilen ... bakımından yerel mahkeme hükmü aynen korunmuş diğer davalılar bakımından davacılar lehine hesaplanan maddi miktarından %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılmak sureti ile düzelterek aşağıdaki gibi hüküm kurmak gerekmiştir.Bununla birlikte, 6098 sayılı TBK 51 ve 52 maddelerinden kaynaklanan hakkaniyet ve takdiri indirimler nedeniyle, davanın kısmen reddedilmesi halinde, indirimden dolayı reddedilen kısım için diğer taraf yararına vekalet ücreti takdiri cihetine gidilmemiştir (Yargıtay 4 HD █████████ E-██████████ K sayılı ilam).7- Manevi tazminata ilişkin istinaf istemlerine değerlendirildiğinde; 6098 sayılı TBK 56/1 maddesi gereği, haksız fiil sebebiyle bedensel zarar halinde zarar gören manevi tazminat olarak uygun bir miktar paranın ödenmesini isteyebilir. Manevi tazminat, kişilik hakları saldırıya uğrayan tarafın manevi dengesindeki bozulmanın giderilmesi için yasanın ön gördüğü telafi şeklidir. Bir ceza niteliğinde olmadığı gibi mal varlığına ilişkin zararın giderilmesini de amaç edinmez (Yargıtay İBK 1966/7 E- 1966/7 K sayılı ilam).Ancak, öğretide manevi tazminatın bir telafi görüşü olduğu da ileri sürülmüştür. Buna manevi tazminatın, maddi tazminatı tamamlayıcı denkleştirme işlevi de denilmektedir. Maddi zararın giderimindeki somutluk ve açıklık, manevi zararın gideriminde soyut ve belirsiz kalmıştır. Bu belirsizlik, manevi tazminata, maddi tazminatı tamamlayıp düzeltici veya maddi tazminatın eksikliğini giderici sosyal yardım benzeri bir denkleştirme işlevi yüklenmesiyle belirgin hale gelecektir. Manevi tazminatın, gelişmiş ülkelerde eski kalıplarından çıkarılarak caydırıcılık unsuruna da ağırlık verildiğini, bu yaklaşımın, kişilerin bedenine ve ruhuna karşı yöneltilen haksız eylemlerde veya taksirli davranışlarda tatmin duygusu yanında caydırıcılık uyandıran oranlarda manevi tazminat takdir edilmesi, zarar vereni de dikkat ve özen göstermek konusunda etkileyecek bir yaptırımla caydırıcı olabileceğine işaret etmiştir. Cezaların temel işlevi suç işleyenleri tutsak almak değil, onları uslandırmak, caydırmak, yeniden topluma kazandırmaktır. Nasıl ki, trafik kurallarını çiğnediği için yüksek bir para cezası ödeyen sürücü, yeniden ceza vermemek ya da ehliyetini yitirmemek için daha dikkatli ve özenli davranmak gereğini duyacaksa, yüksek bir miktar üzerinden manevi tazminat ödeyen kişi de aynı sakınganlığı göstermeye çalışacaktır (... Manevi Tazminatın Ölçüsü).Somut olayda, davacıların ölene yakınlığı, manevi tazminat miktarı tayin edilirken, özel hukuk ilişkileri bakımından çatı maddesi niteliğindeki 4721 sayılı MK 1 maddesinden hareketle, davalının eyleminin niteliği, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, 4721 sayılı MK 4 maddesindeki hakkaniyet ölçüleri gözetildiğinde; her ne kadar ölenin ehliyetsiz kişinin aracına bindiğinden ötürü müterafık kusur mevcut ise de ; davacılar lehine hükmedilen manevi tazminat az olup, davacı dilekçesinde talep edilen bedel, eylemin niteliği ve meydana gelen zarar bakımından makul görülmekle davacı vekilinin istinaf talebi yerinde olup, manevi tazminata ilişkin davanın tam kabulüne dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.HMK'nun 355.maddesi gereğince istinafa başvuranın sıfatı, istinaf konusu yapılan nedenler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, dahili davalılar vekilinin manevi tazminata ilişkin istinaf taleplerinin reddine, mahkemece müterafik kusur ile manevi tazminat miktarı yönünden verilen karar usul ve yasaya aykırı olup davacılar vekili ile istinafa gelen davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun, esas bakımından kabulü ile bu durum yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden HMK’nun 353/1-b-2 maddesi gereğince mahkeme kararının düzeltilerek ve kazanılmış haklar da gözetilerek yeniden hüküm kurulmasına dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir. HÜKÜM:Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1- ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin █████/2022 tarih ve ... sayılı kararı hakkındaki; a) HMK 353/1-b-1 hükmü gereğince dahili davalılar vekilinin manevi tazminata ilişkin istinaf kanun yolu başvurularının ESASTAN REDDİNE, b) Davacılar vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. Vekili ve davalı ... Sigorta A.Ş. vekilinin istinaf talebinin KABULÜNE, 2-HMK'nun 353/1-b-2 maddesi gereğince KARARIN DÜZELTİLEREK ESAS HAKKINDA YENİDEN HÜKÜM KURULMASINA, Davacının davasının KISMEN KABULÜ ile, a) Davacılardan ... ... destekten yoksun kalma tazminat talebinin reddine, b) Davacılar ... ve v destekten yoksun kalma tazminatı taleplerinin KISMEN KABULÜ ile; Davalı ... ... yönünden istinaf başvurusu bulunmadığından davacı Memduh için 100.777,29-TL, davacı Zeliha için 166.972,80-TL maddi tazminatın, diğer davalılar bakımından ise müterafık kusur indirimi (%20 oranında) yapılarak, davacı Memduh için 80.621,83-TL, davacı Zeliha için 133.978,26-TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... Sigorta A.Ş. için █████/2017, davalı ... Sigorta A.Ş. için █████/2017 tarihinden başlayacak yasal faiz ve poliçe limitiyle sınırlı olmak kaydıyla, diğer davalılardan ise ölüm tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, c) Davacıların manevi tazminat taleplerinin kabulü ile; davacı Memduh için 100.000,00 TL, davacı Zeliha için 100.000,00 TL, davacı Kevser için 50.000,00 TL manevi tazminatın ölüm tarihi olan █████/2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketleri haricindeki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacılara verilmesine, d) Karar tarihi itibariyle alınması gerekli 35.637,00-TL karar ve ilam harcından peşin alınan 854,60 TL + 913,82 TL ıslah harcının mahsubu ile 33.869.-TL'nin (davalı ... ... dışındaki gerçek kişi davalıların 29.967,58.-TL miktarından, davalı sigorta şirketlerinin ise 12.890,91-TL miktarından poliçe limitleri ile sorumlu olmak kaydıyla) davalılar - dahili davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, e) Davacılar tarafından sarf edilen 3.342,60 TL yargılama gideri ile 35,90-TL başvurma harcı, 854,60 TL peşin harcın, 913,82 TL ıslah harcının, 384,90 TL keşif harcı olmak üzere toplam 5.531,82-TL'nin (4.786,32-TL'sinden davalı ... ... dışındaki gerçek kişi davalıların, 3.668,07-TL'sinden davalı şirketlerin sorumluluğu olmak kaydıyla) davalılar-dahili davalılardan alınarak davacılara verilmesine, ı) Davacı ... ... reddedilen maddi tazminat talebine ilişkin olarak 10,00 TL vekalet ücretinin işbu davacıdan alınarak, davalılar- dahili davalılara verilmesine, i) Davacı Zeliha kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 26.715,65-TL (davalı ... ... dışındaki davalılar yönünden 21.436,52-TL sorumlu tutularak) vekalet ücretinin davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine, j) Davacı Memduh kendisini vekille temsil ettirdiğinden kabul edilen maddi tazminat miktarı üzerinden hesaplanan 16.124,37-TL(davalı ... ... dışındaki davalılar yönünden 12.899,49-TL sorumlu tutularak) vekalet ücretinin davalılardan alınarak bu davacıya verilmesine, k) Davacı ... ... davada kendisini vekille temsil ettirdiği anlaşıldığından kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden belirlenen 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davalı Naciye Arslan, dahili davalılar Mehmet Fatih Arslan, Mehmet Yılmaz Arslan, Naci Arslan ve Zülkar Arslan'dan müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, l) Davacı Memduh Atik davada kendisini vekille temsil ettirdiği anlaşıldığından kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden belirlenen 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davalı ... ..., dahili davalılar ... müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, m) Davacı Zeliha davada kendisini vekille temsil ettirdiği anlaşıldığından kabul edilen manevi tazminat miktarı üzerinden belirlenen 17.900,00.-TL vekalet ücretinin davalı ..., dahili davalılar ... müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacıya verilmesine, n) Artan gider avanslarının karar kesinleştiğinde ilgilisine iadesine, 3- İstinaf kanun yoluna başvuran taraflar tarafından istinaf başvurusu nedeniyle yatırdıkları karar ve ilam harcının istem halinde kendilerine iadesine,4- İstinaf başvuru aşamasında taraflarca yapılan yargılama giderlerinin gideri yapan taraf üzerinde bırakılmasına,5-Karar tebliğ işlemlerinin Dairemizce yapılmasına,6-Harç iade ve gider avansı iade işlemlerinin ilk derece mahkemesince yapılmasına,7- İstinaf yargılaması sırasında duruşma açılmadığından istinaf kanun yoluna başvuran taraf yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda, davacı ... ... yönünden maddi tazminata ilişkin olarak 6100 sayılı HMK 361/1 maddesi gereğince kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde Yargıtay nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere, diğer taleplere ilişkin olarak 6100 sayılı HMK'nun 362/1-a maddesi gereğince kesin olmak üzere oy birliği ile █████/2024 tarihinde karar verildi. ...Başkan... ...Üye... ...Üye... ...Katip...