Anahtar kelimeler: Makbuzda Lehtar Vadesi Makbuz Tahsilat İmzası Makbuzunun Makbuzunda Ödemeye Başlattığını
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2018KARAR TARİHİ : █████/2020Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davalı bankanın, davacı aleyhine Antalya ... İcra müdürlüğü .../... Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, ancak davacının takipten ... tarihinde haberdar olduğunu, davacının senet bedelini, lehtar ....'ne ödediğini, ödemeye ilişkin tahsilat makbuzunun alındığını, tahsilat makbuzunda senedin vadesi, senedin bedeli ve senedi düzenleyen sıfatıyla ödeme yaptığının makbuz içeriğinden açıkça anlaşıldığını, senedi tahsil eden ve makbuzda imzası bulunan ...'un, o tarihlerde lehtar ...'nin sigortalı çalışanı olduğunu, takip konusu ... vade tarihli ... TL bedelli senedin hükümsüz kaldığını, davacının senedi iade alacağı konusunda oyalanırken, lehtar şirketin ekonomik sıkıntılar nedeniyle battığını öğrendiğini ve şirket ile bir daha iletişime geçemediğini, davacı senedin banka tarafından takibe konulduğunu, davacının bağlı olduğu kuruma maaş haciz müzekkeresi gönderilmesi sonucunda maruz kaldığı icra baskısı altından, sırf maaş haczinin kaldırılması amacıyla borcu kabul etmemekle birlikte, icra dosyasına ... TL asıl alacak ve ...-TL tahsil harcı yatırıldığını ileri sürerek, davaya konu ödemeler nedeniyle her türlü tazminat ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla menfi tespit davasının kabulü ile dava konusu senedin iptaline, davacı tarafından yapılan ... TL asıl alacak ve ...-TL tahsil harcına ilişkin ödemenin davalılardan istirdadına, icra takibinin tedbiren harçsız ve teminatsız durdurulmasına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı ... vekili ... tarihli cevap dilekçesinde özetle; davalı banka aleyhine açılan işbu davanın öncelikle husumet yönünden reddi gerektiğini, davacı keşideci ile lehdar arasındaki hukuki ihtilaf nedeniyle davanın açıldığını, davanın ... ile ... arasında görülmesi gerektiğini, davalı bankaya senedi temlik cirosu ile aldığından husumet yöneltilemeyeceğini, esasa ilişkin ise senedin, davalı bankaya kredi borçlusu ... tarafından temlik cirosu ile temlik edildiğini, dolayısıyla davalı bankanın TTK 687. madde uyarınca iyiniyetli yetkili hamil konumunda olduğunu, bu sebeple senetten doğan haklarını kullanmak suretiyle takip yapmasında hukuka aykırılık bulunmadığını, TTK 686.maddesi düzenlemesi gereğince bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde, yetkili hamil sayılır. Somut olayda, dava konusu çek, temlik cirosu ile davalı bankaya devredilmiş olduğundan bankanın senedin yetkili hamili olduğunu, haksız açılan davanın reddine, davacı taraf aleyhine %20 kötü niyet tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı taraftan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.DEĞERLENDİRME ve GEREKÇE: Dava, İİK. 72/3.maddesi gereği icra takibinden sonra açılan takibe dayanak bono bedelinin lehtar cirantaya ödendiği ve karşılığında tahsilat makbuzu alındığı gerekçesiyle borçlu olunmadığı, takip alacaklısı bankanın da senedi takibe koymakta kötü niyetli olduğu iddiasına dayalı menfi tespit istemine ilişkindir.Mahkememizce TTK. 687 maddesi gereği açılan davada öncelikle davacının lehtara karşı borçlu olmadığının ispat yükü ile mükellef olduğu, sonrasında da davalı bankanın bile bile borçlunun zararına hareket ettiğini ispatlaması gerektiği anlaşılmakla mahkememizce davacı tarafa bu hususta ve özellikle dava konusu senet bedelini ödediğine ilişkin delilini ibraz etmek üzere süre verilmiştir.Davacı vekili tarafından ibraz edilen tahsilat makbuzunun incelenmesinde: Tahsilat makbuzunun verildiği tarihin dava konusu bonodaki vade tarihlerinden önce olduğu, tahsilat makbuzunun tarihinin ..., senedin vade tarihinin ise ... olduğu görülmüştür.Davacı vekili ... tarihli duruşmada imzalı beyanında: davalı ... yönünden taleplerinin Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasında takibe dayanak ... TL bedelli bono yönünden borçlu olunmadığının tespitine ilişkindir. Davalı ... yönünden ise talebin yapılan ... TL'lik ödemenin istirdadına ilişkindir şeklinde açıklayıcı beyanda bulunmuştur.Davacı tarafça dava konusu bono bedelinin ödendiğine ilişkin olarak davalı ... ve yetkilisine yemin teklifinde bulunmuş olmakla; davalı ... ve yetkilisine usulüne uygun meşruhatlı yemin davetiyesi çıkarılmış, ... tarihli celsede davalı şirket temsilcisinin yemini ifa etmek üzere hazır olmadığı anlaşılmıştır.TTK. 686. Maddesinde: " Bir poliçeyi elinde bulunduran kişi, son ciro beyaz ciro olsa da kendi hakkı müteselsil ve birbirine bağlı cirolardan anlaşıldığı takdirde yetkili hamil sayılır..." Aynı Kanun 687. Maddesinde de : "Poliçeden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biri ile kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def'ilerin başvuran hamile karşı ileri süremez, meğer ki; hamil poliçeyi iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun..." düzenlemeleri mevcuttur.Yukarıda belirtilen kanun maddesi ve tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; Antalya ...İcra müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasında borçlu davacının takibe dayanak ... tanzim, ... vade tarihli, ... TL bedelli bono yönünden yapılan yemin ihtaratına rağmen hazır olmayan davalı ... yönünden borçlu olmadığının tespitine karar vermek gerekmiştir.Davalı banka yönünden ise bankanın bile bile borçlunun zararına hareket ettiği hususunun ispatlanamadığı, bononun TTK 686. Maddesi gereği yetkili hamil olan banka tarafından takibe konulmasında usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmadığı görülmekle davacının takip dosyasına ödediği ... TL yönünden istirdat isteminin reddine karar vermek gerekmiş, açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL; KISMEN REDDİNE, Buna göre; Antalya ...İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı takip dosyasında borçlu davacının takibe dayanak ... tanzim, ... vade tarihli, ... TL bedelli bono yönünden davalı ...'ne BORÇLU OLMADIĞININ TESPİTİNE,2-Davalı ... Yönünden davanın REDDİNE,3-Alınması gerekli ... TL harçtan peşin alınan ... TL harç ile tamamlanarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalı ....'den alınarak HAZİNEYE İRAD KAYDINA, 4-Davacı tarafından davalı ... için yapılan; ... TL davetiye, ... TL posta gideri ile ... TL ilk dava masrafı ve tamamlanarak alınan ... TL harç toplamı ... TL giderin davalı ...'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Davacı tarafından, davalı ... için yapılan giderlerin kendi üzerinde BIRAKILMASINA,6-Taraflarca dosyaya yatırılan gider avansından dosyada kalan kısmın karar kesinleştiğinde yatıran taraflara İADESİNE,7-Davacı kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca kabul oranınca hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davalı ...'nden alınarak davacıya VERİLMESİNE,8-Davalı ... kendisini bir vekille temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca red oranınca hesaplanan ... TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı ...'ya VERİLMESİNE,Dair; davacı vekili ve davalı vekilinin yüzlerine karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2020 Katip ...¸e-imzalıdır Hakim ...¸e-imzalıdır