Anahtar kelimeler: İhracına Üyelikten Aidatlarının Yüklediği İhraç Düzenli Aidat Üyelik Üyeliğinden Üyeliğinin
T.C.
ANTALYA4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ KARAR NO : ████████DAVA : Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptaliDAVA TARİHİ : █████/2018KARAR TARİHİ : █████/2020Mahkememizde görülmekte olan Kooperatif Üyeliğinden İhraç Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili ... tarihli dava dilekçesinde özetle; davacının ... üyesi iken ... tarih ve .../... nolu kararı ile haksız ve usulsüz olarak üyelikten ihracına karar verildiğini, davalı kooperatif tarafından gönderilen Antalya ...Noterliği'nin ... tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile aidat dahil hiçbir yükümlülüğü yerine getirmediği gerekçesiyle üyelikten ihraç edildiğinin bildirildiğini, davacı tarafından kooperatif üyelik aidatlarının düzenli olarak ödendiğini, kooperatif üyeliğinin kendisine yüklediği bütün yükümlülüklerin yerine getirildiğini, 1163 sayılı Kooperatifler Kanununun 16/3 maddesindeki"Ortaklıktan çıkarılmaya yönetim kurulunun teklifi ile genel kurulca karar verilir. Ana sözleşmede, çıkarılanın genel kurula başvurma hakkı saklı kalmak üzere bu hususta yönetim kurulunu da yetkili kılabilir" düzenlemesi gereği ortaklıktan çıkarılma yetkisi, genel kural olarak kooperatif genel kuruluna aittir. Kooperatif genel kurulu, bu yetkisini,yönetim kuruluna ana sözleşme ile devredebilir. Bu halde ortaklıktan çıkarılan ortak, yönetim kurulunun çıkarma kararı aleyhine olmak üzere kooperatif genel kuruluna itiraz edebilir. Davalı kooperatif Genel Kurulunca ortakların üyelikten çıkarılmasına dair Yönetim Kuruluna usulüne uygun şekilde ana sözleşme ile yetki verilmediğini, bu nedenlerle davalı tarafça, Antalya ...Noterliği'nin ... tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesinde belirtilen ... tarih ve .../... sayılı davacının üyelikten çıkarılmasına ilişkin işleminin iptaline, yargılama masrafları ile vekalet ücretinin davalı kooperatif üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir. Taraflara duruşma gün ve saatini bildirir usulüne uygun davetiye tebliğ edilmiş, usulüne uygun taraf teşkili sağlanmıştır.Kooperatife ait bilgi ve belgeler dosyamız arasına celp edilmiştir.Mahkememizce yapılan yargılama sırasında dava dosyası tarafların iddia ve savunmaları, Kooperatifler Kanunu ve kooperatif ana sözleşmesi gereği davacı ...'ın davalı kooperatif üyesi olup olmadığı, üyelik yükümlülüklerini yerine getirip getirmediği, kooperatif tarafından verilen ihraç kararının usulüne uygun olup olmadığı, ihraç kararında belirtilen mali yükümlülüklerin yerine getirip getirmediği hususunda rapor alınmak üzere kooperatifler konusunda uzman mali müşavir bilirkişiye tevdii edilmiştir. Bilirkişi tarafından mahkememize sunulan ... havale tarihli raporda özetle ; "...Davacı ...'ın davalı kooperatif üyesi iken ... tarihli genel kurul toplantısı ve sonrasında davalı kooperatif tarafından üye olarak kabul edilmediği, davacı vekili, davalı kooperatif ... tarihli .../... nolu karar ile müvekkilinin üyelikten ihraç edildiğini iddia ettiği, dava konusu ihraç kararına dayanak olan ihtarnameler dava dosyasına ibraz edilmediği için ihraç kararına dayanak olan ihtarnameler ve içeriği ile ilgili bir değerlendirme yapılamadığı, yine davalı kooperatifin defter ve belgeleri ibraz edilmediği için davacının iddia edildiği gibi davalı kooperatife aidat yükümlülüklerini ödeyip ödemediğinin tespiti yapılamadığı" kanaat ve sonucuna varıldığı belirtilmiştir.Mahkememizce kooperatife ait ticari defter ve belgelerin bulunduğu adresteki mali müşavir bilirkişiye ticari defter ve belgelerin bilirkişi incelemesine hazır edilmesi hususunda müzekkere yazılmıştır.Mali müşavir bilirkişi tarafından mahkememize sunulan ... tarihli ek raporda özetle; "...Mahkemenin ... tarihli ara kararında belirtilen Antalya ... Asliye Ticaret Mahkemesinin .../... Esas sayılı dava dosyası ekindeki belgeler kök rapor düzenlenmesi sırasında incelenmiş ve bu belgeler içinde davalı kooperatife ait ticari defterler olmadığı görülmüştür. Dava dosyasına sunulan Antalya ... Noterliğinin ... tarihli ... tarihli ihtarnamesi üzerinde yapılan incelemelerde, bu ihtarnamenin davalı kooperatif tarafından davacı ... ile birlikte 14 kişiye gönderilen ihtarname olduğu ve ihtarnamede aidat dahil hiç bir yükümlülüğün yerine getirilmediği ve gönderilen 2 ihtarnameye rağmen yükümlülükler yerine getirilmediği gerekçesi ... tarihli .../... sayılı kararı ile üyelikten çıkarılmasına karar verildiğinin belirtildiği görülmüştür.Davalı kooperatifin davacı tarafa gönderilen ihtarname daha önce gönderildiği belirtilen 2 adet ihtarname yükümlülükleri yerine getirilmemesi nedeniyle yönetim kurulu kararı ile ... tarihinde üyelikten ihraç edildiğini belirten bir ihtarname olduğu anlaşılmıştır. Davacının ihraç edildiği belirtilen bu ihtarnamede belirtilen ihraç kararına dayanak olan 2 adet ihtarname, ihraç edildiğini gösteren yönetim kurulu kararı ve davalı kooperatifin ticari defterleri ibraz edilmediği için ihraç işlemlerinin usulüne uygun olup olmadığının tespiti ve değerlendirilmesi yapılamamıştır." kanaat ve sonucuna varıldığı belirtilmiştir.Mali müşavir bilirkişi tarafından mahkememize sunulan ... havale tarihli 2. ek raporda özetle ; "...Davacı ...'ın davalı kooperatif üyesi iken davalı kooperatif ... tarihli .../... nolu yönetim kurulu kararı ile davalı kooperatif üyeliğinden ihraç edildiği, davalı kooperatif ticari defterlerine göre, ihraç kararı itibariyle davacının ... TL tutarında davalı kooperatif e ait aidat borcunun olduğu, ihraç kararına dayanak olacak olan 2 defa ihtarname gönderme şartının davalı kooperatif tarafından yerine getirilmediği, davacının üyelik borcunun ödenmesi için uyarıda bulunulmadığı, bu nedenle de davacının ihraç kararının yerinde olmadığı" kanaat ve sonucuna varıldığı belirtilmiştir.DEĞERLENDİRME VE GEREKÇE ; Dava, Kooperatif üyeliğinden yönetim kurulu kararıyla ihraç kararının iptali istemine ilişkindir.Davanın süresinde açılıp açılmadığına ilişkin yapılan değerlendirmede; 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 16. maddesi ortaklıktan çıkarılma esaslarını düzenlemiştir. Bu maddeye göre ortaklıktan çıkarılmayı gerektiren bir sebep olması halinde yönetim kurulunun teklifiyle genel kurulca çıkarılma kararı verilir. Ancak bu yetki ana sözleşme ile yönetim kuruluna devredilebilir.Ortaklıktan çıkarmaya yönetim kurulu kararı vermiş ise de ortak bu karara karşı ya yönetim kurulunun çıkarma kararının kaldırılması için genel kurula başvurabilir ya da doğrudan mahkemeye itiraz davası açabilir. Ancak yönetim kurulunca verilen çıkarma kararına karşı hem genel kurula itiraz hakkı ve hem de mahkemeye itiraz davası açma hakkı birlikte kullanılamaz. Çıkarılma kararının tebellüğ tarihinden itibaren ortağın üç ay içinde genel kurula itiraz etmesi ya da dava açması gerekir. Davacı davalı kooperatif yönetim kurulu kararı ile üyelikten ihraç edilmiş olduğundan ihraç kararının tebliği tarihinden itibaren üç aylık süre içerisinde ihraç kararının iptali için dava açma ve genel kurula itiraz hakkı bulunmaktadır. Davacı taraf ihraç kararının tebliğ tarihi olan ... tarihinden sonra üç ay içinde dava açmıştığı görülmekle, açılan davanın süresinde olduğunun kabulü gerekmiştir. Davanın esasına ilişkin olarak yapılan değerlendirmede; 1163 Sayılı Kooperatifler Kanunu 27. maddesinde: "Ortakların yüklendikleri paylar için ödeyebilecekleri para tutarını anasözleşme belirtir. Kooperatif, sermaye yüklemlerinde borçlu veya sair ödemelerle yükümlü bulunan ortaklarından elden yazılı olarak veya taahhütlü mektupla, bu husus mümkün olmazsa ilanla ve münasip bir süre belirterek yükümlerini yerine getirmelerini ister. İlk isteğe uymıyan ve ikinci istemeden sonra da bir ay içinde yükümlerini yerine getirmiyenlerin ortaklığı kendiliğinden düşer. Ortaklığın düşmesi alakalının, anasözleşme veya diğer suretlerle doğmuş borçlarının yok olmasını gerektirmez." düzenlemesi mevcuttur.Yargıtay 23. Hukuk Dairesinin 12.12.2011 tarih █████████ Esas █████████ Karar sayılı emsal içtihadında " Dava, kooperatif üyeliğinden ihraç kararının iptali istemine ilişkindir. Dosyada, kooperatif anasözleşmesi, genel kurul tutanakları, ihraca dayanak alınan ihtarnameler ve tebliğine ilişkin belgeler bulunmamaktadır1163 sayılı Kooperatifler Kanunu'nun 27. ve Yapı Kooperatifleri Tip Ana Sözleşmesinin 14. maddelerinde parasal yükümlülüklerini yerine getirmeyen kooperatif üyelerinin ihracı prosedürü düzenlenmiş olup, bu tür davalarda, mahkemece öncelikle, aidat borcunun ödenmesi için üyeye iki ihtarın gönderilip gönderilmediği ve bu ihtarların usulüne uygun olarak tebliğ edilip edilmediği, borcun ödenmesi için birinci ihtarda 10 gün, ikinci ihtarda 1 aylık sürenin verilip verilmediği, bu süre içerisinde ödememe halinde müeyyidenin ne olduğunun ve ödenmesi istenen borcun miktarının ve neye ilişkin olduğunun açık ve anlaşılır olarak belirtilip belirtilmediği tespit edilmelidir. Tüm bu aşamalarda bir eksiklik bulunmaması halinde ihtarlarda istenen borcun gerçek borç olup olmadığının belirlenmesi gerekmektedir.Dosyada ihtarnameler ve tebliğ belgeleri bulunmadığından ihtarnamelerin gerekli koşulları taşıyıp taşımadığı anlaşılamamaktadır... ....... Mahkemece ihraca ilişkin tüm belgeler eksiksiz olarak dosyaya celp edilerek, ihtarnamelerin gerçek borç dışında kalan unsurları bakımından yasa ve anasözleşme hükümlerine uygun olup olmadığı öncelikle değerlendirmeli, ihraç prosedürünün bu yönden usulüne uygun olmadığı sonucuna varılır ise davanın kabul yoluna gidilmeli, ihraç prosedürünün bu yönden usulüne uygun olduğu sonucuna varılır ise gerçek borcun ihtar edilip edilmediğinin incelenmesine geçilmesi gerekecektir..." hususlarına yer verilmiştir.Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin █████/2010 tarih, █████████ Esas, █████████ Karar sayılı emsal içtihadı da "... Dava, aidat yükümlülüğünün yerine getirilmediğinden bahisle, davacı hakkında alınan yönetim kurulu ihraç kararının iptaline ilişkindir. Dairemizin yerleşmiş içtihatları uyarınca,ihtar konusu yapılan miktarın gerçek borçla tamamen örtüşmesi zorunlu olmayıp, yazılı borç miktarı bakımından küçük farklılıklar bulunması, ihtarı bu nedenle geçersiz kılmaz. ( Y.11.H.D. 21.02.2005 T, E.█████████,K.█████████ sayılı ilamı)..." şeklindedir.Yukarıda belirtilen kanun maddesi ve emsal içtihatlar doğrultusunda Mahkememizce yapılan değerlendirmede; davacının kooperatife aidat yükümlülüğünü yerine getirmediği gerekçesi ile yönetim kurulu tarafından ihracına karar verilerek kararın tebliğ edildiği ancak kooperatife ait ticari defter ve belgeler üzerinde yapılan incelemede kooperatif tarafından aidat borcunun ödenmesi için ve ödenmemesi halinde üyelikten ihraç edileceği ile ilgili olarak 1163 Sayılı Kanun 27.maddesinde belirtildiği şekilde iki defa ihtarname gönderilmediği, kooperatif tarafından iki defa ihtarname gönderme şartının yerine getirildiğine dair bilgi ve belge ibraz edilmediği, kooperatife ait ticari defter ve belgelerde ihraç kararı itibariyle davacının ... TL. asıl aidat borcunun bulunmuş olduğu anlaşılsa da ihraç kararına dayanak olacak olan iki defa ihtarname gönderme şartının somut olayda davalı kooperatif tarafından yerine getirilmediği, davacı üyenin üyelik borcunun ödemesi için usulüne uygun ihtarda bulunulmadığı, bu nedenle üyelikten ihraç koşullarının bulunmadığı anlaşılmakla davalı ...'nin davacının üyelikten çıkartılmasına ilişkin ... tarih .../... nolu yönetim kurulu kararının iptaline karar vermek gerekmiş ve açıklanan gerekçelerle aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.HÜKÜM:Ayrıntısı gerekçeli kararda anlaşılacağı üzere; Davanın KABULÜNE; 1-Buna göre Davalı ... den davacının üyelikten çıkartılmasına ilişkin ... tarih .../... nolu yönetim kurulu kararının İPTALİNE, 2-Harçlar Kanunu uyarınca alınması gerekli ... TL harçtan peşin olarak alınan ... TL harcın mahsubu ile bakiye ... TL harcın davalıdan alınarak hazineye GELİR KAYDINA, 3-Davacı kendini vekil ile temsil ettirdiğiden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre belirlenen ... TL maktu vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 4-Davacı tarafından yapılan ... TL ilk dava masrafı, ... TL davetiye, ... TL posta, ... TL bilirkişi giderinden ibaret toplam ...-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya VERİLMESİNE, 5-Taraflarca kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde talep aranmaksızın taraflara İADESİNE,Dair; davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 6100 Sayılı Kanunun 345.maddesi gereğince 2 hafta içerisinde ilgili İstinaf Dairesi Başkanlığına sunulmak üzere Mahkememize verilecek dilekçe ile İstinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2020 Başkan ...¸e-imzalıdır Üye ...¸e-imzalıdırÜye ...¸e-imzalıdır Katip ...¸e-imzalıdır