bölmelerinde hudutları gününün talepli davetiye günde dinlenerek bursa dahilinde sözlü

Anahtar kelimeler: Bölmelerinde Hudutları Gününün Talepli Davetiye Günde Dinlenerek Bursa Dahilinde Sözlü

3. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesi

SAYISI : █████████ E., █████████ K.

İLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 7. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : ████████ E., ████████ K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı birleşen davada davalılardan ... vekili tarafından duruşma talepli ve davacı vekili tarafından duruşmasız temyiz edilmekle; 29.04.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen günde gelen davacı vekili Avukat ... ile birleşen davada davalılar ... ve ... vekili Avukat ... 'ın sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saat 14.00'te Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1. Davacı vekili asıl davada; davalının ... Orman İşletme Müdürlüğü hudutları dahilinde 419 ve 424 nolu orman bölmelerinde maden ruhsatına istinaden açık işletme alanı ve alt yapı tesis alanı izninin olduğunu, 29.11.2018 tarihli suç zaptı ile izin verilen alanların dışına çıkıldığının tespiti ile suç duyurusunda bulunulduğunu, rödovans sözleşmesi olması halinde de izin devri yapılmadığından davalının sorumluluktan kurtulmasının mümkün olmadığını, meydana gelen faaliyetler sonucu orman sayılan alanın tahrip olduğunu ve zarar gördüğünü ileri sürerek; 85.792,44 TL ağaçlandırma giderinin suç tarihinden, sahanın aşım yapılan alanlarının izinsiz kullanıldığı 2012-2018 yılları arasında geçen süre için 1.293.679,31 TL arazi haksız kullanım bedelinin zararın doğduğu tarihten itibaren ayrı ayrı hesaplanacak yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

2. Davacı vekili birleşen davada; asıl davada davalı ... ile davalı ... ... arasında rödovans sözleşmesi bulunduğunu ve yürütülen soruşturma sonucu izinsiz faaliyetin bu firma tarafından gerçekleştirildiğinin tespit edildiğini, davacının davalıların haksız eylemi neticesinde zarara uğradığını ileri sürerek; şimdilik 1.379,471,75 TL idare zararının suç tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Asıl davada davalı ... vekili; 29.11.2018 tarihli suç zaptında gösterilen alanlarda izinsiz faaliyetleri müvekkili davalının gerçekleştirmediğini, davalı şirketin ... Orman Bölge Müdürlüğüne 21.11.2018 tarihli dilekçe ile ihbarda bulunduğunu, izin dışı alanlarda faaliyet gösteren ... ruhsat numaralı sahanın rödovansçısının ...olduğunu, davacının ...nin 2009 yılından itibaren izinsiz olarak kullandığı alanları görmezlikten geldiğini, ihbar dilekçesinden sonra harekete geçildiğini, olayda davacı idarenin ağır ihmalinin söz konusu olduğunu savunarak, davanın reddini istemiştir.

2. Birleşen davada davalılar ... ve ...vekili; davanın ... ve ...ile hiçbir ilgisinin bulunmadığını, davacının asıl dava dilekçesinde sorumlunun maden ruhsatı ve izin sahibi asıl dava davalısı olduğunu ikrar ettiğini, orman izinlerinin rödovansçı davalı firmaya devredilmediğini, açılan kamu davasının da bekletici mesele yapılması gerektiğini, suç tutanağına konu yerlerin davalıların madencilik faaliyetine konu yerler olmayıp, bu yerlerin kullanımının da davalı şirkete tahsisinin maden mevzuatına göre mümkün olmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

3. Birleşen davada davalı ...; davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü

tarafından sunulan resmi belgelerdeki yazışmalar, imalat haritaları, faaliyet bilgi formları, rödovans sözleşmeleri, Google Earth’ten incelenen hava fotoğrafları, keşif

sırasındaki yerinde tespitler kapsamında mevcut taşma alanlarındaki mermer cinsinin rödovansçı ...tarafından üretilen emperador olması, pasada yapılan incelemede emperador cinsi kayaç varlığı, ruhsat sahibi... üretim yaptığı mermer cinsinin dark bej olması, ruhsat sahibinin pasasının ruhsat sahasında olması, teknik evraklardaki veri incelemelerinde de oluşan pasanın rödovansçı

...tarafından yapılan üretim

neticesinde oluştuğu, taşma alanlarındaki blokların üzerinde rödovansçı ...ye ait barkodların olduğu, yetkisiz ve izinsiz ormanlık alanda çalışma

gerçekleştirerek davacı idareye karşı rödovansçı ...nin sorumlu olduğu konusunda detaylı tespitlere yer veren ikinci keşif sonrası hazırlanan kök ve ek raporlar denetime elverişli kabul edilerek diğer davalı şirketin ve davalı kişilerin sorumluluklarının bulunmadığı gerekçesiyle; asıl davanın reddine, birleşen davanın davalı ... bakımından kabulü ile

1.379.471,75 TL'nin (izinsiz çalışma nedeni ile ağaçlandırma gideri olan 85.792,44 TL ve haksız kullanım bedeli olan 1.293.679,31 TL toplamı olmak üzere) 29.11.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte bu davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davalılar ... ve ... bakımından davanın ayrı ayrı pasif husumet yokluğundan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ile birleşen davada davalı şirket vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; somut olayda ceza yargılaması derdest olmakla birlikte dava konusu alanla ilgili bilirkişi raporları, Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü kayıtları, 2009 yılından itibaren 23422 nolu ruhsat sahasının davalı ... tarafından kullanılması, davalı ... Mermerin üretiminin bulunmaması, 2011-2017 yılları arası uydu fotoğrafları birlikte değerlendirildiğinde ceza yargılaması sonucunun beklenilmesinin esasa etkili olmayacağı, İlk Derece Mahkemesince yapılan keşif sonucu düzenlenen 11.06.2021 tarihli rapor ve ek raporlardan da izinsiz faaliyet gösterilen toplam 42.939,16 m² alanın 911,89 m²'lik kısmının ... nolu ruhsat alanı içerisinde kaldığı, 35.957,39 m² ve 1416,90 m²'lik kısımlarının ... nolu ruhsat alanı içerisinde kaldığı, 4.652,98 m² alanın ruhsat alanları dışında kaldığının tespit edildiği, aşım yapılan yerlerden 911,89 m² ve 35.957,39 m²'lik bölümlerdeki pasanın rödovansçı ...tarafından üretilen emperador malzemesinin pasası olduğu, davalı ... Mermerin üretim yaptığı ... nolu ruhsat alanı ocaktaki dark bej malzemesine ait olmadığının tespit edildiği, ruhsat alanları dışında kalan 4.652,98 m² taşma bölgesindeki blokların emperador cinsi olduğu, blokların üzerinde ...etiketinin olduğu, rödovansçı ...tarafından yapılan üretimdeki beyan edilen stoğun keşifte izinsiz

alanda olduğunun tespit edildiğinin belirtildiği, uydu görüntülerine göre... üretim faaliyetini yaptığı dönemlerde izinsiz taşma görüntüsünün olmadığı, uydu görüntülerine göre taşma görüntülerinin rödovansçı ...'nin üretim faaliyetini sürdürdüğü yakın zamandaki yıllara ait olduğu, dava konusu alana rödovansçı firma tarafından pasa olarak döküldüğü, blok stok olarak kullanıldığı, yol malzemesi için kazıldığı ve şantiye olarak kullanıldığının tespit edildiğinin belirtildiği, izinsiz çalışma nedeniyle, ağaçlandırma gideri ve haksız kullanım bedelinin hesaplandığı, Orman Kanunu'nun 16. maddesinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 9. maddesinin ruhsat verilen alanlarla ilgili olduğu, dava konusu alanların ise ruhsat verilen alanların dışında olduğu, davalı ... rödovansçısına ruhsat devrinin söz konusu olmadığı gerekçesiyle; istinaf başvurularının ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiş; karara karşı, süresi içinde davacı vekili ile birleşen davada davalı şirket vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili; davalı ... rödevans sözleşmesini usule uygun olarak davacı İdareye sunmadığı için sorumluluğunun devam ettiğini, Orman Kanunu'nun 16. maddesinin Uygulanmasına İlişkin Yönetmeliğin 9. maddesindeki düzenlemeler ile taahhüt senedinin izin alanın vekil eden Kurumun izni olmadan devredilemeyeceğine ilişkin 11. ve maden ruhsatının devredilmesi halinde bunun İdareye bildirileceğine ilişkin 18. maddelerine aykırı olduğundan İlk Derece Mahkemesinin asıl davanın ve birleşen davada davalılar ... ve ... bakımından davanın reddine ilişkin kararının hatalı olduğunu ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

2. Birleşen davada davalı ... vekili; İstinaf Mahkemesinin ceza mahkemesinden verilecek kararın beklenmesinin esasa etkili olmayacağı kabulünün hatalı olduğunu, davacının dava dilekçesinde izin devri yapılmadığı için rödovansçının sorumluluğunun bulunmadığını kabul ve ikrar etmesine rağmen müvekkili şirket yönünden kabul kararı verilmesinin hatalı olduğunu, müvekkili davalı ile ... arasında 2009 yılından beri peş peşe yenilenen kira sözleşmeleri kapsamında ruhsat sahibi ... uhdesinde bulunan dava konusu ruhsat alanı için sözleşme ilişkisi kurulmuş olsa da, suç zaptına konu pasa atımı ve haksız işgalin davalının rödovansçısı olduğu 2011-2018 yılları arasında olmadığını, tüm pasa atımı ve işgalin 2009 yılı ve öncesine ait olduğunu, bu sebeple davanın müvekkillerine yöneltilemeyeceğini, husumet yokluğu nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, uyuşmazlığa konu yerlerin müvekkilinin madencilik faaliyetine konu yerler olmadığını, blok mermerlerin kodlarına göre pasa tahsisi yapılarak hukuka aykırı karar verildiğini, bilirkişi raporlarının çelişkili olduğunu, 2009 yılından suç tarihine kadar müvekkilinin rödovansçı olduğu ... sayılı ruhsata konu pasa alanının 8 kat genişlediğini, bu hususun dikkate alınmadığını, hatalı incelemelere dayalı itiraz edilen rapora dayalı olarak istinaf taleplerinin reddedildiğini, ceza yargılamasının sonucunun beklenilmesi gerektiğini ileri sürerek; kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, haksız işgalden kaynaklı ağaçlandırma gideri ve arazi kullanım bedeli talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararda belirtilen gerekçeye, ruhsat devrinin söz konusu olmadığının ve izinsiz çalışma ve pasa dökümünün birleşen davada davalı rödovansçı şirket tarafından yapıldığının tespit edilmiş olmasına göre; taraf vekillerinin temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun bulunan kararın onanmasına karar verilmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1 maddesi uyarınca ONANMASINA,

28.000,00 TL Yargıtay duruşma vekalet ücretinin davalı ...'den alınarak davacıya verilmesine,

Aşağıda yazılı bakiye temyiz harcının temyiz eden davalı şirkete yükletilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

29.04.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.