Anahtar kelimeler: Talepdavacı Arkadan Zmms Hasarlı Çarpması Rücuen Araca Yazildiği Kazasının Emniyet
T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen)DAVA TARİHİ : █████/2018KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Sigorta Ödemesine Dayanan Rücuen) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP;Davacı vekili dava dilekçesinde; Davalı tarafın maliki olduğu ... plakalı aracın müvekkili şirketin nezdinde ZMMS ile sigortalı olduğunu, davaya konu trafik kazasının █████/2016 tarihinde meydana geldiğini, söz konusu yaralanmalı ve maddi hasarlı trafik kazasının davalı tarafın işleteni olduğu ... plakalı aracın sürücüsü ...'nun sevk ve idaresinde iken, .... plakalı araca arkadan çarpması sonucu gerçekleştiğini, olay sonrasında kolluk görevlileri tarafından yapılan kontrollerde ...'nun kaza tarihi itibariyle geçerli bir ehliyetinin bulunmadığı, ehliyete kaza tarihinden önce Emniyet tarafından el konulduğunun tespit edildiğini, dava konusu trafik kazasında davalı tarafın işleteni olduğu aracın sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle hak sahibi 3. Kişiye ödenmiş olan tazminat bakımından, poliçe tarafı davalı sigortalıya karşı rücu hakkı doğduğunu, bu nedenlerle şimdilik 30.647,15 TL hasar tazminatının davalı sigortalıdan ZMMS poliçe genel şartları uyarınca ödemenin yapıldığı tarih olan █████/2017 tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte rücuen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP;Davalı vekili cevap dilekçesinde; İşbu davanın zamanaşımına uğradığını, işbu sebeple davanın usulden reddi gerektiği, ... plakalı aracın kaza tarihinde müvekkiline ait olduğunu, işbu aracın uzun süreli araç kiralama sözleşmesi ile dava dışı sürücü ...'na yıllık olarak kiralandığını, KTK'da belirtildiği gibi karşı tarafta meydana gelen zararlardan işletenin sorumlu olduğunu, böylelikle aracın uzun süreli olarak kiralandığından araç sahibi olan müvekkilinin işleten vasfında olmayıp meydana gelen zararlardan da sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, nitekim kaza anında aracın sevk ve idaresinin aracın uzun süreli olarak kiralayan kişi ya da kişilerde olduğunu, davanın husumet yönünden reddi gerektiği, kaza tespit tutanaklarının tek başına delil niteliğinde olmadığını, ölüm olayının oluş biçimine göre, ölüme sebebiyet veren kişinin kusuru ile olayda varsa ölenin müterafik kusurunun soruşturulması gerektiğini, bu sebeplerle açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.█████/2022 tarihli bilirkişi heyet raporunda: 3.1-) dosyada yer alan evraklardan ... plakalı araca ait ZMMS poliçesinin sigorta şirketinin davacı ... Sigorta A.Ş. olduğu, tanzim edilen ... nolu poliçenin █████/█████████ tarihleri arasında geçerli olduğu, bu halde davacı ....' nin tanzim ettiği ... nolu ZMMS poliçesinin, kaza tarihi olan █████/2016 günü itibarı ile ... plakalı araç için ZMM sigorta örtüsü sağladığı,3.2-) Dosyaya █████/2016 kaza tarihi itibarı ile ... plakalı aracın tescil kayıtlarının celp edilmediği, dosyada yer alan ... plakalı araca ait kasko eksper raporundan < ... Tekstil San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti> 'nin ... plakalı aracın maliki olduğunun belirlendiği, taraflar arasında ... plakalı aracın maliki konusunda uyuşmazlık bulunmaması nedeniyle araç malikinin < ... Tekstil San. Ve Dış. Tic. Ltd. Şti> olduğu kanaatine varıldığı,3.3-) Davalı .... Tekstil tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesinde; ... plakalı aracın Uzun Süreli Kiralama Sözleşmesi ile dava dışı sürücü ...’ na yıllık olarak kiralandığını belirttiği, ancak dosya münderecatında yapılan incelemede Uzun Süreli Kiralama Sözleşmesi ve sözleşmenin uygulandığına / yürürlüğe girdiğine dair faturanın dosyaya celp edilmediğinin görüldüğü, denetime elverişli bir değerlendirmenin yapılabilmesi için öncelikle kiralama sözleşmesi ve sözleşmenin uygulandığına / yürürlüğe girdiğine dair faturanın dosyaya celp edilmesi gerektiği, nihai takdirin Sayın Mahkemede olduğu,3.4-) ZMMS Genel Şartları B.4. - ve maddelerinin sigorta şirketine rücu imkânı verdiği, Sayın Mahkeme’ nin dava konusu olayda ZMMS Genel Şartlar B.4. maddesinde sayılan ve sigorta şirketine rücu imkânı veren ve maddelerinin gerçekleştiğine karar vermesi sonucunda sigorta şirketinin rücu imkanının söz konusu olabileceği, Ancak bu rücu imkanının sigortalının kusuru oranında söz konusu olabileceği, Sigortalının kusurunun ispatının ise TTK 1409 – ( 2) hükmü tarafından ispat yükü üzerinde olan sigortacı tarafından sağlanması gerekeceği,3.5-) 10.01.2016 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu vefat eden ...’ ın hak sahibi annesine yapılan ödeme sebebiyle, davacı ... Sigorta A.Ş.’nin talep edebileceği rücuen asıl alacağının 30.647,15 TL olduğu, Kanaati bildirilmiştir.█████/2023 tarihli bilirkişi raporunda:1-) Davalı ... tarafından ticari defterleri bulunamadığı beyanıyla inceleme için sunulmamış olduğu, sadece davacı ve dava dışı ... Petrol cari hesap ekstreleri, faturalar vs belgelerin incelemeye sunulmuş olduğu,2-) Dava Dışı ... Petrol’e ait ticari defterlerin inceleme için sunulmamış olduğu,3-) Davalı ... tarafından sunulu, davacı ... ait cari hesap ekstrelerinde ... Plakalı araç için yaptırılmış 906,78 TL’lik ... no.lu Zorunlu Trafik Sigortasına ilişkin cari hesap hareketi görülmemiş olduğu,4-) Davalı tarafından sunulmuş cari hesap ekstresine göre, davalı tarafından dava dışı ... Petrol’e 28.05.2016 tarihinde .... numaralı toplam tutarı 5.600,-TL ve açıklaması “OCAK,MART,NİSAN,MAYIS ... ARAÇ KİRA BEDELİ” olan 4 Aylık E-Arşiv Faturası düzenlenmiş olduğu, dava dışı firma tarafından bu bedelin 31.05.2016 tarihinde 108 Diğer Hazır Değerler hesabına virman yapılarak cari hesap bakiyesinin sıfırlanmış olduğu görülmekte olduğu,5-) Davalı ... tarafından sunulmuş, davalı tarafından dava dışı ... Petrol’e düzenlenmiş 27.02.2016 tarihli ... PLAKALI ARAÇ KİRA BEDELİ açıklamalı A-... NUMARALI 1.400,-TL’lik Fatura sunulu cari hesap ekstresinde görülmemiş olduğu,6-) Davalı ile dava dışı ... Petrol arasında 27.11.2015 tarihinde Araç Kira Sözleşmesi imzalanmış olduğu, sözleşmenin 4.maddesine göre, Kiranın başlangıç tarihinin 27.11.2015 olduğu, kira müddeti her bir otomobil açısından araçların teslim edildiği tarihten itibaren üç yıl olduğunu, fakat kiranın bitiş tarihi 27.11.2016 olarak belirtilmiş olduğu, aylık kira bedelinin KDV Dahil 1.180,-TL olduğu görülmekte olduğu,7-) Davalı ...’ın bağlı olduğu Güneşli Vergi Dairesi Müdürlüğü tarafından Sayın Mahkemeye █████/2022 tarihinde gönderilmiş cevap yazısı ekleri olan BA BS Bildirimlerine göre, dava dışı ... Petrol ile ilgili BA BS Bildirimine rastlanmamış olduğu, davalı tarafından dava dışı ... Petrol’e düzenlenmiş faturanın KDV Hariç bedeli BA BS Bildirim limiti olan 5.000,-TL altında olduğu için tarafların BA BS Bildirim yükümlülüğü bulunmamakta olduğu, Kanaati bildirilmiştir.Mahkememizin ... Esas ...Karar sayılı kararının, davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine , İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi .... Hukuk Dairesi █████/2025 tarih, ... Esas- ... Karar sayılı ilamı ile; " Somut uyuşmazlıkta kaza tarihini kapsayan geçerli bir sigorta poliçesi mevcut olup işletenin işletenlik sıfatının kalkması sigorta poliçesinin geçerliliğini ortadan kaldırmaz, sigorta poliçesi ve poliçe nedeni ile davalının sorumluluğu (KTK'nın 20/d-94. md.-107. ve vs. md. açıklanan bazı durumlar ayrık olmak üzere) devam eder. Şu halde, davacı söz konusu davayı ancak kendisiyle sözleşme yapan akidine karşı açabilecektir. Rıza hilafına bir durum olmadığından illiyet bağının kesilmesi söz konusu olmayıp aracı uzun süre kiralayan davalı şirketin işletenlik sıfatı devam ettiği, KTK'nın 95/2 maddesine göre davacı sigorta şirketinin zarar gören 3. kişiye ödediği bedeli akidine rücu edebileceği gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur. (Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin ██████████ E. - ██████████ K. sayılı kararı). Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK'nın 353/1-a/4. maddesi uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın yukarıda belirtilen şekilde işlem yapılmak üzere mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir." şeklinde karar verilmesi üzerine , istinaf incelemesi sonrası mahkememize gönderilen dosya eldeki esasını almıştır.DELİLLERİN DEĞERLENDİRMESİ VE GEREKÇE:Dava, davacı sigorta şirketinin kendi sigortalısına karşı açtığı rücuen tazminat istemine ilişkinir.Davacı tarafça, davalının maliki olduğu ... plakalı aracın dava dışı ... yönetiminde iken 10.01.2016 tarihinde ... plakalı araç ile çarpışması neticesinde maktül ... 'ın mirasçılarına ödenen destekten yoksun kalma tazminatının dava dışı sürücünün ehliyeti olmaksızın araç kullanması sebebiyle ödenen söz konusu bedelin davalı sigortalıdan rücuen tahsili talep edilmiş, davalı tarafça, davanın zaman aşımına uğradığı, aracın dava dışı ...'na uzun süreli kiraya verilmesi sebebiyle işleten sıfatı ile dava dışı sürücünün sorumluluğunun bulunduğu, davalı malikin işleten sıfatının bulunmadığı belirtilerek davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.Mahkememizin ... esas ...karar sayılı kararının istinaf denetiminden önce aldırılan █████/2022 tarihli bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişle ve denetime açık olması nedeniyle istinaf incelemesi sonrası devam eden yargılamada yeniden bilirkişi incelemesi yapılmamış olup, bu kapsamda, davacı sigorta şirketinin ... plakalı araca ilişkin düzenlendiği ZMMS poliçesinin dava konusu kaza tarihini kapsadığı, dava dışı sürücü ...'nun ... sayılı B-A2 sınıfı sürücü belgesine █████/2014-█████/2016 tarihleri arasında geçerli olacak şekilde Bursa Trafik Denetleme Şubesince el konulduğu, dava konusu kazanın da bu el koyma tarihleri arasında gerçekleştiğinin anlaşıldığı dolayısıyla davacı sigorta şirketinin ZMMSS genel şartlar B.4. Maddesi kapsamında davalı sigortalısına rücu imkanını bulunduğu, davacı sigorta şirketinin sigortaladığı ... plakalı aracın karıştığı trafik kazası sebebiyle dava dışı tazminat hak sahibine yaptığı ödemenin █████/2017 tarihinde yapıldığı ve bu tarih itibariyle hak sahiplerinin destekten yoksun kalma tazminatlarının belirlenmesinde bilirkişice yapılan hesaplamaya göre belirlenen talep edilebilecek maddi tazminatın davacı sigorta şirketi tarafından ödenen 30.647,15 TL'den fazla olduğu anlaşıldığından davacı sigorta şirketinin ödediği tüm bedeli rücu edebileceği anlaşılmıştır. Davalı aracı uzun süreli kiraladığı iddiasıyla işleten sıfatının bulunmadığı savunulmuşsa da, dava dışı ... Petrol’e ait ticari defterlerin inceleme için sunulmamış olduğu, salt kira sözleşmesi ve kendi defterine işlediği faturaların işleten sıfatını ortadan kaldıracak nitelikte bulunmadığı, davacının uzun süreli kiraladığına ilişkin iddiasını usulüne uygun yazılı delillerle ispatlamayamadığı aracın maliki olarak ve poliçenin adına düzenlendiği malik olarak sorumluluğunun bulunduğu anlaşıldığından davacının talep edebileceği anlaşılan 30.647,15 TL'nin ödeme makbuzunda yazan ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM;Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1-Davanın KISMEN KABULÜ ile; 30.647,15-TL'nin █████/2017 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine, faiz başlangıç tarihine ilişkin istemin reddine,2-Alınması gereken 2.093,50-TL karar harcından daha önce Mahkememiz dosyasına yatırılan 366,34-TL peşin harcın indirilmesi ile geriye kalan 1.727,16-TL eksik harcın davalıdan alınarak Hazine'ye gelir kaydına, 3-Davacı tarafından yapılan 35,90-TL başvurma harcı ve 366,34-TL peşin harç olmak üzere 380,24-TL toplam harç nedeniyle yargılama giderinin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından sarf edilen 2.832,00-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davalı tarafça sarf edilen yargılama giderlerinin kendisi üzerinde bırakılmasına, 6-Davacı davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınması ile davacıya verilmesine,7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan bakiye gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanununun 341 vd. maddeleri gereğince (5235 sayılı Kanunun 2. maddesi de dikkate alınarak) davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde mahkememize verilecek veya başka bir mahkeme aracılığıyla gönderilecek dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi ilgili Hukuk Dairesi nezdinde istinaf kanun yolu açık olmak üzere açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025 Katip ...e-imzalıdır Hakim ... e-imzalıdır