Anahtar kelimeler: Dokümanı Nakliyat İhalesi Onüçüncü Taahhüdün Servis Tarafı Kiralama Temizlik Hisselerine
T.C.
D A N I Ş T A YONÜÇÜNCÜ DAİREEsas No:█████████Karar No:█████████TEMYİZ EDEN (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ...KARŞI TARAF (DAVACILAR) : 1- ...2- ... Temizlik Nakliyat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.VEKİLİ : Av. ...İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir.YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce ... tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Personel Servis Aracı Kiralama" ihalesi kapsamındaki taahhüdün 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirilmediğinden bahisle sözleşmenin tarafı olan davacı şirketin ve bu şirketin tüm hisselerine sahip tek ortağı diğer davacının aynı Kanun'un 26. maddesine dayalı olarak bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan 1 (bir) yıl süreyle yasaklanmasına ilişkin █████/2022 tarih ve 31856 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; yasaklama kararlarının 4735 sayılı Kanun kapsamında bulunan yasak fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen kırk beş gün içinde verilmesi gerektiği, yargısal içtihatlarla bu sürenin ihaleyi gerçekleştiren idarece ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirimin yapıldığı tarihten itibaren başlayacağının kabul edildiği, Mahkemelerinin █████/2022 tarihli ara kararı ile davalı idareden, yasaklama işlemi yapılması talebini içeren ... tarih ve ... Muh. sayılı yazısı ve eki 1 adet dosyanın Adalet Bakanlığına (Bakanlık) gönderilmesine ilişkin ... Cumhuriyet Başsavcılığının ... tarih ve ... sayılı yazısının hangi tarihte Bakanlık kayıtlarına alındığı hususunun dayanağı belgelerle birlikte açıklanmasının istenildiği, ara kararına cevaben davalı idarece dosyaya sunulan █████/2022 tarihli dilekçe ve eklerinde bu hususla ilgili bir açıklama yapılmadığı, davacı şirketin sözleşmenin feshine ilişkin işleminin kaldırılması talepli █████/2022 tarihli dilekçesi üzerine idarenin fesih kararının kaldırılıp kaldırılmayacağı hakkında görüş talebini içeren yazının Bakanlığına gönderildiği, bu yazıya istinaden Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün (CTE) yüklenici kusurlu olsa da kamu yararı gözetilerek fesih işleminin iptal edilmesi yönündeki ... tarih ve ... sayılı görüş yazısının ve bu yazıya karşılık idarenin kuruma ait minibüsle servis hizmetinin sağlanacağı yönündeki █████/2022 tarihli yazısının dava dosyasına sunulduğu, bu durumda, ihaleden yasaklama bildiriminin hangi tarihte idare kayıtlarına alındığına ilişkin dosyada bilgi veya belge bulunmamakla birlikte, en geç yüklenicinin kusurlu olduğu yönündeki tespiti de içeren ... tarih ve ... sayılı yazının yazıldığı █████/2022 tarihinde Bakanlık kayıtlarına alındığının kabulü gerektiği, buna göre yasak fiil ve davranışın tespit edildiği tarihten itibaren kırk beş gün içinde ve en son █████/2025 tarihine kadar yasaklama kararı verilmesi gerekirken bu süre geçirildikten sonra tesis edilen dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdarî Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının usul ve hukuka uygun olduğu ve davalı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davalı idare tarafından, yasaklamayı gerektiren fiilin, Bakanlıkça ilgili kurumların bildirim yazılarıyla öğrenildiği, bu bildirimler üzerine Bakanlık tarafından 45 günlük süre içerisinde işlem tesis edildiği, farklı tarihlerde verilmişse de şirket ve davacı hakkında verilen yasaklama kararında hukuka aykırılık bulunmadığı ileri sürülmektedir.KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NUN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir.TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü:İNCELEME VE GEREKÇE: ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY: ... Tipi Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce (idare) ... tarihinde gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Personel Servis Aracı Kiralama" ihalesi davacı şirketin uhdesinde kalmış, 12 (oniki) ay boyunca uygulanmak üzere █████/2021 tarihinde davacı şirketle idare arasında hizmet alımına ait sözleşme imzalanmıştır. Sözleşmenin uygulanması aşamasında, davacı şirketin servis araçlarının ihale dokümanında belirtildiği şekilde 2013 model yılı ve üstü ile en az 27 kişi kapasiteye sahip olmadığı, personel taşıma işinin sözleşmede ve ihale dokümanında öngörülen niteliği haiz araçlarla yerine getirilmesi gerektiği █████/2021 tarihinde davacı şirkete ihtar edilmiş, ihtarın gereğinin yerine getirilmediği gerekçesiyle Sözleşmenin 26.1. maddesi ile 4735 sayılı Kanun'un 20. ve 26. maddeleri uyarınca davacı şirketle idare arasındaki sözleşmenin feshine █████/2022 tarihinde idarece karar verilmiş, anılan karar █████/2022 tarihinde Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden davacı şirkete bildirilmiştir. Sözleşmenin feshedildiği ve davacıların kamu ihalelerinden yasaklanması gerektiği █████/2022 tarihinde Bakanlığa bildirilmiştir. Davacı şirket tarafından model yılı 2013'ün üzerinde ve taşıma kapasitesi en az 27 olan araçla hizmeti ifaya hazır olunduğu belirtilerek sözleşmenin feshi kararının kaldırılması ve taşıma işine yeniden başlanılmasına izin verilmesi istemiyle █████/2022 tarihinde idareye başvuruda bulunulmuş, taşıma işine yeniden başlanılmasına ilişkin talep hakkında nasıl bir tutum benimsenmesi gerektiği konusundaki görüşün bildirilmesi için ... tarih ve ... sayılı yazıyla davacı şirketin başvurusu Bakanlığa iletilmiştir. ... tarih ve ... sayılı CTE işlemiyle, yüklenici firma kusurlu olsa da kamu yararı gözetilerek fesih işleminin iptal edilmesi ve hizmet alımına devam edilmesinin uygun olacağı görüşü verilmiştir. Bakanlık (CTE) tarafından davacı şirketten hizmet alımına devam edilmesi yönünde görüş verilmiş ise de, ... tarih ve ... sayılı ... Cumhuriyet Başsavcılığı yazısı ekinde yer verilen ... tarih ve ... Muh işlemle servis hizmetine 2023 mali yılına kadar idareye ait 2013 model ... minibüsle mesai günleri sabah iki akşam iki; hafta sonları ise sabah bir akşam bir sefer olmak üzere kurum personelinin mesaiye götürülmeye devam edilmesinin planlandığı belirtilerek, davacı şirket ve ortağı hakkında yasaklama hükümlerinin uygulanması talep edilmiştir. Ekinde yasaklama hükümlerinin uygulanması talebini içeren yazının yer aldığı ... tarih ve ... sayılı ... Cumhuriyet Başsavcılığı yazısı ... tarihinde saat 17.48'de elektronik olarak imzalanmış; söz konusu yazı █████/2022 tarihinde saat 09.03'te Bakanlığın (CTE) gelen evrak kayıt kullanıcısı tarafından Bakanlığın evrak akışına dahil edilmiş ve işleme alınmıştır. ... tarih ve ... sayılı Bakan Olur'u ile 4735 sayılı Kanun'un 25. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi kapsamındaki fiil ve davranıştan kaynaklanan aykırılık nedeniyle aynı Kanun'un 26. maddesi uyarınca davacıların 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verilmiştir. Anılan kararın █████/2022 tarih ve 31856 sayılı sayılı Resmi Gazete'de yayımlanması üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4735 sayılı Kanun'un "Yasak fiil ve davranışlar" başlıklı 25. maddesinde "Sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır: ... (f) Mücbir sebepler dışında, ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek..."; "İhalelere katılmaktan yasaklama" başlıklı 26. maddesinde, "25. maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, 4734 sayılı Kanun'un 2. ve 3. maddeleri ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, sözleşmeyi uygulayan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir. Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir. Yasaklama kararları, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen en geç kırkbeş gün içinde verilir. Verilen bu karar Resmi Gazete'de yayımlanmak üzere en geç onbeş gün içinde gönderilir ve yayımı tarihinde yürürlüğe girer. Bu kararlar Kamu İhale Kurumu'nca izlenerek, kamu ihalelerine katılmaktan yasaklı olanlara ilişkin siciller tutulur. İdareler, 25. maddede belirtilen yasaklamayı gerektirir bir durumla karşılaştıkları takdirde, gereğinin yapılması için bu durumu ilgili veya bağlı bulunulan bakanlığa bildirmekle yükümlüdür." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME:Aktarılan düzenlemeler uyarınca, yasaklama kararının verilmesinde idareye tanınan kırk beş günlük sürenin hangi tarihten itibaren başlatılacağının tespit edilmesi için Kanun'da belirtilen "yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarih"in anlam ve kapsamının ortaya koyulması gerekir.İhaleyi gerçekleştiren idareler tarafından doğrudan yasaklama kararının verilemediği, bu nedenle yasaklama kararının bu idarelerin ilgili veya bağlı oldukları bakanlıklar tarafından verilmesi gereken durumlarda, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihin belirlenebilmesi için ihaleyi gerçekleştiren idarelerce ilgili veya bağlı oldukları bakanlığa gerekli bildirimlerin yapılması gerekir.Yasaklama işlemi konusunda gereğinin yapılmasının bildirildiği tarih, kural olarak, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarih olarak kabul edilip, kanunda öngörülen kırk beş günlük sürenin bu tarihten itibaren işletilmesi gerekir. İhaleyi gerçekleştiren idare ile yasaklama kararını verecek bakanlığın teşkilatlanma farklılıkları, yazışma ve karar alma süreçlerindeki gecikmeler kanunda öngörülen sürenin aşılması sonucunu doğursa bile, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihi izleyen kırkbeş günden sonraki bir tarihte yasaklama kararı verilemeyeceği açıktır (Bkz. Dairemizin █████/2024 tarih ve E:█████████, K:█████████ sayılı kararı).Bununla birlikte, bağlı veya ilgili bakanlık tarafından yeniden değerlendirme yapılmasını gerektiren durumlarda, idarenin yasaklama işlemini tesis etmeye yetkili makama bildirim tarihi, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarih olarak esas alınamaz. Bu tür durumlarda, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranış ancak yasaklama işlemini tesis etmeye yetkili makamın gerekli inceleme ve değerlendirmeyi tamamlaması üzerine tespit edilebilir (Bkz. Dairemizin █████/2022 tarih ve E:████████, K:█████████ sayılı kararı).Yasaklama işlemine konu ihale, ... Kapalı Ceza İnfaz Kurumu Müdürlüğünce gerçekleştirilmiş, ihaleye konu işi en az 2013 model ve üzeri 27 kişi kapasiteli araçla yerine getirmediğine dair tespite dayalı olarak üstlendiği işi ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmediğinden bahisle idare ile davacı şirket arasında imzalanan sözleşme feshedilmiş, 4735 sayılı Kanun'un 25. ve 26. maddeleri uyarınca yasaklılık hükümlerinin uygulanması için █████/2022 tarihinde Bakanlığa bildirimde bulunulmuş, istenilen nitelikte araçla yerine getirmeye hazır olunduğu belirtilerek sözleşmenin feshi kararının kaldırılması ve taşıma işine yeniden başlanılmasına izin verilmesi istemiyle idareye başvuru yapılması üzerine davacı şirketin taşıma işine yeniden başlama talebi hakkında nasıl bir tutum benimsenmesi gerektiği konusunda █████/2022 tarihinde Bakanlığın görüşüne başvurulmuştur.Bakanlık tarafından davacı şirketten hizmet alımına devam edilmesi yönünde görüş verilmiş ise de, personel servis hizmetinin 2023 mali yılına kadar idareye ait araçla sağlanmasının planlanması nedeniyle sözleşmenin feshi ve yasaklanma koşulları geçerli olan davacılar hakkında yasaklama hükümlerinin uygulanması talebini içeren yazı █████/2022 tarihinde elektronik olarak imzalanmış, söz konusu yazının █████/2022 tarihinde gelen evrak kayıt kullanıcısı tarafından Bakanlığın evrak akışına dahil edilip işleme alınmasıyla idarenin █████/2022 tarihli yazısı █████/2022 tarihinde Bakanlığın bilgisine sunulmuş, böylece davacı şirketin idarenin istediği koşullara uygun olarak işe devam etme isteğini bildirmesi ve bu istem hakkında idarece Bakanlığın görüşüne başvurulması nedeniyle belirsiz hale gelen yasaklama süreci, idarenin personel taşıma hizmetini gelecek bütçe yılına kadar kendi imkanlarıyla yerine getireceği, dolayısıyla davacı şirket ve ortağı hakkında yasaklama hükümlerinin uygulanması hususunun █████/2022 tarihinde Bakanlığın bilgisine sunulmasıyla yeniden açıklığa kavuşmuştur.Bu durumda, yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışın tespit edildiği tarihin Bakanlığın gerekli inceleme ve değerlendirmeyi tamamlayıp idarenin yasaklama konusundaki iradesini öğrendiği █████/2022 tarihi olduğu sonucuna varılmıştır.Bu itibarla, davacı şirketin yasaklamayı gerektiren fiil veya davranışının █████/2022 tarihinde Bakanlığın bilgisine girmiş olduğu, ... tarih ve ... sayılı Bakan Olur'u ile davacı şirketin ve şirket ortağı davacı gerçek kişinin 1 (bir) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına karar verildiği ve anılan kararın █████/2022 tarih ve 31856 sayılı sayılı Resmi Gazete'de yayımlandığı göz önünde bulundurulduğunda, idarenin █████/2022 tarihinde Bakanlığın bilgisine giren başvurusu üzerine süresi içerisinde işlem tesis edildiği anlaşıldığından, davacılar hakkındaki yasaklama kararının işlemin diğer unsurları değerlendirilmeksizin salt kırk beş günlük süre içerisinde tesis edilmediği gerekçesiyle iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu Bölge İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davalının temyiz isteminin kabulüne; 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, █████/2025 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.