Anahtar kelimeler: Soğutularak Kyazim Meşrubat Soğutucu Dolabından Mutfak Emaneten Sirayet Restoranın Hasarı
T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025K.YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:TALEP:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkili şirket nezdinde sigortalı bulunan dava dışı sigortalı ...'e ait olan; "...." ünvanlı işyerinde 22.06.2021 tarihinde, saat 05.30 civarında; restoranın mutfak bölümünde, meşrubat firmalarınca ürünlerin soğutularak satılması için emaneten bırakılan soğutucu meşrubat dolabından başlayarak çevresine sirayet eden ve maddi hasara yol açan yangın hasarı oluştuğunu, sigortalı dairede tespit edilmiş olan maddi hasar 16.08.2021 tarihinde 78.066,10 TL olarak müvekkili tarafından ödendiğini, bu nedenle ödenen bedelin davaya konu olayda kusurlu ve sorumlu olan davalı tarafa rücu edilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP:Davalı ... Gıda vekili cevap dilekçesinde özetle; mutfakta kullanılan dolabın, normal soğutucu dolaplar gibi kullanıldığını, kullanıma uygun kullanılmayan içeçek dolabı nedeni ile müvekkiline kusur izafe edilemeyeceğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı .... Su vekili cevap dilekçesinde özetle; Müvekkili Şirket’in davaya konu yangın ile bir ilgisi ve kusuru bulunmadığını, dava dlekçesi ekinde yer alan Ariyet Sözleşmesi'nden de açıkça görüldüğü üzere diğer davalı ve ... arasında akit ilişkisi bulunduğunu, müvekkili şirketin .... ile hiçbir ilgisi ve sorumluluğu bulunmadığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE: Tarafların aktif ve pasif dava ehliyetleri denetlenip uyuşmazlık konuları re'sen belirlenerek taraflarca gösterilen deliller toplanmış ve konunun incelenmesinde uzmanlık gerektiren yönler olduğundan bilirkişi incelemesi yaptırılmak suretiyle dava sonuçlandırılmıştır.Dosyaya █████/2025 tarihinde bilirkişiler ..., ..., ... ve ... tarafın sunulan bilirkişi heyet raporunda; İş yeri sahibinin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve yönetmeliklerine göre risk değerlendirmesi yapmadığı veya yaptırmadığı, dolayısıyla risk analizlerine göre özellikle mutfakta yangına karşı proaktif önlemlerin aldığına dair bilgi ve belgelerin bulunmadığından ariyet alan dava dışı iş yeri işletmecisinin tali kusurlu olduğu (Kusur oranı istenirse; %20), davaya konu yeni olduğu belirtilen buzdolabının dava dışı üreticisinin sorumluluğunun bulunduğu ve asli kusurlu olduğu (Kusur oranı istenirse %80); Gerçekleşen hasar sebebi ile dava dışı .... 'e ait işyerinde meydana gelen 78.066,10-TL tutarındaki maddi zararın piyasa şartlarına göre kadri maruf olduğu; 3. Dava dışı ...'”e ait poliçede belirtilen .... Mahallesi ... Caddesi No:1 1/LA Başakşehir/İSTANBUL riziko adresinde bulunan işyerinde meydana gelebilecek rizikolara karşı davacı .... Sigorta A.Ş.'nin tarafından 15.08.2020 başlangıç 15.08.2021 bitiş tarihlerini kapsayacak şekilde .... numaralı İşyerim Sigorta Poliçesinin tanzim edildiği; Gerçekleşen zararın, davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortacı sıfatı ile dava dışı ....'c ait poliçede belirtilen riziko adresinde bulunan işyerinin yangın muhataralarına karşı Yangın Sigortası Genel Şartları kapsamında tanzim edilen .... numaralı İşyerim Sigorta Poliçesi hükümleri gereğince, poliçe teminat limitleri ile sınırlı olmak kaydıyla teminat kapsamında olduğu; Davacı .... Sigorta A.Ş. tarafından tanzim edilen İşyerim Sigorta Poliçesinin Yangın Teminat limitinin işleyen günlerine enflasyon uygulanması suretiyle ulaşacağı bedelin Demirbaş Teminat Bedeli 351.123,29-TL, Dekorasyon Teminat Bedeli 99.,484,93-TL, Makine Teminat Bedeli 70.224,66-TL tutarlarında olduğu, davacı ... A.Ş.'nin, poliçe teminat limiti tutarına kadar, gerçekleşen toplam tazminat tutarından sorumlu olduğu; artan bakiyenin poliçe teminatı kapsamında değerlendirilemeyeceği; Gerçekleşen hasar neticesinde işyerinde oluşan zararın, Yangın Sigortası Genel Şartları ve davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından sigortacı sıfatı ile düzenlenen .... numaralı İşyerim Sigorta Poliçesi özel şart, kloz ve hükümleri gereği enflasyon ilave edilmiş Demirbaş Teminat Bedeli 351.123,29-TL, Dekorasyon Teminat Bedeli 99.484,93-TL, Makine Teminat Bedeli 70.224,66-TL tutarındaki poliçe limitlerini aşmadığı; 7.22.06.2021 tarihinde meydana gelen yangın sonucunda oluşan Zararın, poliçenin başlangıç ve bitiş tarihleri arasındaki vadesi içerisinde gerçekleşti; Dava dışı ....e ait işyerinde gerçekleşen hasar neticesinde oluşan 78.066,10-TL tutarındaki zararın, Yangın Sigortası Genel Şartları kapsamında davacı .... Sigorta A.Ş. tarafından düzenlenen .... numaralı İşyerim Sigorta Poliçesi özel şart, kloz ve hükümleri gereği, poliçe primlerinin ödenmiş ve poliçenin hasar tarihinden önce herhangi bir sebeple iptal edilmemiş olması kaydıyla ödenmesine engel teşkil edecek bir hususun bulunmadı; Dava dışı ... 'ün işyerinde meydana gelen hasar sebebiyle gerçekleşen zarar kapsamında 16.08.2021 tarihinde davacı ... Sigorta A.Ş. tarafından 78.066,10- TL tutarındaki tazminat ödemesinin gerçekleştirildiği; Davacı ... Sigorta A.Ş.'nin sigortalısı dava dışı ...'e ait iş yerinde meydana gelen hasar sebebiyle ödediği 78.066,10-TL tutarındaki ana para tazminat bedelini, davalı ... San. Tic. A.Ş. ve davalı ... San. Tic. Ltd. Şti'ne karşı zararın meydana gelmesinde kusurlarının bulunmaması sebebi ile rücuen tazminat talep etme şartlarının gerçekleşmeyeceği, hususları tespit edilmiştir. Mahkememizce tarafların itirazlarının değerlendirilmesi için dosya yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilmiş olup bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan ek raporda; kök rapordaki görüşlerinde herhangi bir değişikliğe gidilmediği belirtilmiştir.Dava, TTK.m.1472'ye dayalı rücuen tazminat talebine ilişkindir.TTK.m.1472 hükmü; "(1) Sigortacı, sigorta tazminatını ödediğinde, hukuken sigortalının yerine geçer. Sigortalının, gerçekleşen zarardan dolayı sorumlulara karşı dava hakkı varsa bu hak, tazmin ettiği bedel kadar, sigortacıya intikal eder. Sorumlulara karşı bir dava veya takip başlatılmışsa, sigortacı, mahkemenin veya diğer tarafın onayı gerekmeksizin, halefiyet kuralı uyarınca, sigortalısına yaptığı ödemeyi ispat ederek, dava veya takibi kaldığı yerden devam ettirebilir. (2) Sigortalı, birinci fıkraya göre sigortacıya geçen haklarını ihlal edici şekilde davranırsa, sigortacıya karşı sorumlu olur. Sigortacı zararı kısmen tazmin etmişse, sigortalı kalan kısımdan dolayı sorumlulara karşı sahip olduğu başvurma hakkını korur." şeklindedir.TBK'nın 379. maddesinde; “Ödünç verenin bir şeyin karşılıksız olarak kullanılmasını ödünç alana bırakmayı ve ödünç alanın da o şeyi kullandıktan sonra geri vermeyi üstlendiği sözleşmedir.” şeklinde kullanım ödüncü sözleşmesinin tanımı yapılmaktadır. TBK'nın 380/1. maddesine göre “Ödünç alan, ödünç konusunu ancak sözleşmede kararlaştırılan şekilde, sözleşmede hüküm yoksa niteliğine veya özgülendiği amaca göre kullanabilir.” İlgili kanun maddesinde ifade edildiği gibi, ödünç alan, ödünç aldığı şeyi sözleşmede kararlaştırıldığı şekilde kullanmalıdır. Ödünç alan, kullanım ödüncü konusunu sözleşmede nasıl kullanılacağı açıkça belirtilmediği hallerde örfe uygun olarak, ödünç aldığı şeyi özenle kullanmalıdır. Özenle kullanmanın ölçüsü de kendi malını nasıl kullanıyorsa ve kendi malını nasıl muhafaza ediyorsa ödünç aldığı şeye de aynı özeni göstermesidir. TBK'nın 380/3. maddesi gereğince “Ödünç alan, bu hükümlere aykırı davrandığı durumlarda, beklenmedik hallerden (kazalardan) doğan zararlardan da sorumludur. Ancak, bu hükümlere uymuş olsaydı bile zararın doğacağını ispat ederse sorumluluktan kurtulur.” Ayrıca ödünç alan, şeyi karşılıksız kullanmakta ve ondan faydalanmaktadır. Ödünç verene herhangi bir bedel ödeme borcu yoktur. Ancak TBK'nın 381. maddesine göre ödünç alan, ödünç aldığı şeyin olağan bakım ve koruma masraflarını karşılamak zorundadır. Dosya ve tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davalılardan ...'nın, diğer davalı ... Su'yun bayisi olduğu, ... Su'yun maliki olduğu soğutucu cihazın davalı ... tarafından davacının sigortalısına ariyet olarak bırakıldığı, davacının sigortalısı ile davalılardan ... arasında ariyet sözleşmesi imzalandığı, davacının sigortalısının işyerinde ariyet bırakılan soğutucu nedeniyle yangın çıktığı, yangın sebebiyle sigortalının zarara uğradığı, davacı sigorta şirketi tarafından sigortalısının zararının giderildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır. Taraflar arasında imzalanan ariyet sözleşmesinde ariyete konu soğutucunun bakımından hangi tarafın sorumlu olduğu düzenlenmediğinden sorumluluğun TBK'nın ariyet sözleşmesine ilişkin hükümlerine göre belirlenmesi gerekmektedir. (Aynı yönde karar için bknz; Yargıtay 11. Hukuk Dairesi'nin █████████ E. ██████████ K. Sayılı kararı) TBK'nın 380. maddesinin 1. ve 3. fıkraları ile ve 381. maddesinin 1. fıkrasına göre; ariyet alanın, ödünç aldığı şeyi özenle kullanma borcu olduğu ve ödünç aldığı şeyi bakmak ve korumak, özellikle malın yok olmasını hasara uğramasını engelleyecek her türlü önlemi almak zorunluluğu olduğundan soğutucunun bakım ve muhafazasındaki kusurdan ariyet alan davacının sigortalısı sorumludur. Dosyada mübrez itfaiye raporu ve █████/2021 tarihli tespit raporunda yangının ariyet bırakılan soğutucunun motorunda meydana gelen elektriksel arızadan kaynaklandığı tespit edilmiştir. Mahkememizce yaptırılan bilirkişi incelemesinde de yangına sebebiyet veren elektriksel arızanın hangi parçadan ileri geldiği tespit edilememiştir. "....ariyet sözleşmesini düzenleyen TBK 379 (BK 299) vd. maddelerinde, ariyet veren ariyet sözleşmesi gereğince ariyet sözleşmesinin konusu olan şeyi veya hakkı ariyet alana teslim etmek borcu altındadır. Ariyet veren bu teslim borcunu BK 96 ve müteakip maddeleri gereğince ariyet alanın maksadına uygun şekilde teslim etmek mecburiyetindedir. Ne var ki kiradan farklı olarak ariyet akdinin niteliği itibariyle, diğer deyişle kullanılma herhangi bir karşılık alınmadan devredildiği için, ariyet verenin şeyi veya hakkı akit süresince kullanmaya elverişli halde bulundurma mecburiyeti yoktur (Turgut Uygur, Borçlar Kanunu Şerhi, cilt 6, s:7082) Kanunda bu teslim borcuna bağlı olarak kullanım ödüncü verenin ayıptan ve zapttan sorumluluğu öngörülmüş değildir. O halde ariyet verenin, ayrıca ve açıkça üstlenmedikçe, ariyet konusu malın ayıplı olmasından ya da zapta karşı tekeffül sorumluluğu bulunmamaktadır. Kullanım ödüncü alanın menfaati üzerine kurulu bir sözleşme olmasından dolayı sorumluluğu bağış sözleşmesinin sorumluluğu gibidir. Ancak kullanım ödüncünün konusu olan malda var olan bir ayıp ya da kusuru ödünç veren özellikle saklamış ve ödünç alana belirtmemişse; bu gizlemeden dolayı ödünç alan zarara uğraşmışsa ödünç verenin sorumluluğu söz konusu olacaktır. (Aynı yönde karar için bknz; İstanbul BAM 45. Hukuk Dairesi'nin E. ███████, K. ████████ sayılı kararı) Somut olayda soğutucuda yangının çıkış nedenine ilişkin bir ayıbın, kusurun, üretim hatasının ve benzeri bir sebebin davalılar tarafından gizlendiği davacı tarafından ispat edilememiştir. Açıklanan nedenlerle açılan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-DAVALILAR HAKKINDA AÇILAN DAVANIN REDDİNE,2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken 615,40-TL harcın mahsubu ile fazladan alınan 413,57-TL'nin yatıran tarafa iadesine,3-Davalılar kendisini vekil ile temsil ettirdiginden A.A.Ü.T.'ye göre hesaplanan 30.000,00-TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalılara verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin kendi üzerinde bırakılmasına,5-Davalılar tarafından yapılan herhangi bir yargılama gideri bulunmadığından bu konuda hüküm kurulmasına yer olmadığına,6-Kullanılmayan gider avansının bulunması halinde kararın kesinleşmesinden sonra ve talep halinde HMK’nun 333. maddesi uyarınca yatırana İADESİNE,7-6235 sayılı Hukuki Uyuşmazlıklarda Arabuluculuk Kanununun 18/A maddesinin 13. fıkrası uyarınca Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve yargılama giderinden sayılan Arabuluculuk ücreti olan 3.300,00 TL'nin davacıdan tahsili ile Hazineye İRAT KAYDINA,Dair; 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 341. ile 360. madde hükümleri uyarınca mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde İSTİNAF yolu açık olmak üzere davacı vekili ile davalılar vekilleri ile ihbar olunan vekilinin yüzlerine karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip ...e-imzalı Hakim .... e-imzalı