Anahtar kelimeler: Yazma Poliçeye Birleşik Mutabakatname Kasko Araçla Esaskarar Akdedildiği Genişletilmiş Sunduğu
T.C. ... 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
T.C. ... "TÜRK MİLLETİ ADINA " 14. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ GEREKÇELİ KARAR ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Tazminat ( Kasko Sigortasından Kaynaklı)DAVA TARİHİ : █████/2023KARAR TARİHİ : █████/2024KARAR YAZMA TARİHİ : █████/2023Mahkememize, ... 4. Tüketici Mahkemesinin █████/2023 tarihli ████████ Esas, ████████ Karar sayılı görevsizlik kararı ile gönderilen davanın yapılan açık yargılaması sonucunda, dosya incelendi.GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ ;DAVA DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davacı vekilinin ... 4. Tüketici Mahkemesine sunduğu dava dilekçesinde: Davacı ile davalı arasında █████/2022 tarihinde 1376120321 poliçe numaralı Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi 'Genişletilmiş Kasko'' akdedildiği, müvekkilinin poliçeye konu ... plakalı araçla █████/2022 tarihinde kaza yaptığını, davalı ile mutabakatname imzalandığını, bu imza ile müvekkiline davalı tarafından █████/2023 tarihinde 1.400.000,00 TL ödeme yapıldığını, ancak bu ödemenin emsal bir aracı almaya yetmediğini, müvekkilinin bakiye zararı karşılayarak yeni bir araç satın alabilmek için kredi çekmek ve etrafındaki insanlardan borç istemek zorunda kaldığını, Zararlarının tanzimi için davalı tarafa █████/2023 tarihinde başvurduğunu evraklarının █████/2023 tarihinde teslim edildiğini. Herhangi bir dönüş yapılmadığını. Arabuluculuğa başvurduklarını anlaşma sağlamadığını. Bu nedenlerle davanın kabulünü, mutabakatnamenin iptalini, fazlaya dair hakla ve alacakları saklı kalmak kaydıyla HMK m.107 uyarınca bilirkişi tarafından poliçeye konu aracın gerçek değerinin tespiti ile artırım hakları saklı kalmak kaydıyla; şimdilik 100,00.TL bakiye sigorta tazminatını bedelinin █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline şimdilik 100,00 TL kazanç kaybının █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek reeskont avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, Şimdilik 100,00.TL geç ödemeden kaynaklı faiz alacağının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.CEVAP DİLEKÇESİNDE ÖZETLE; Davalı vekilinin ... 4. Tüketici Mahkemesine sunduğu cevap dilekçesinde: Dava konusu alacağın zaman aşımına uğradığından davanın usulden reddi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmış olduğunu ancak alacak miktarının belirli olduğundan davanın usulden reddi gerektiğini, müvekkili sigorta şirketince, sigortalı aracın rayiç değeri olan 1.400.000,00 TL ödendiğini, davacı taraf ve müvekkil sigorta şirketi, ödenecek tazminat tutarı üzerinde mutabık kaldıklarını, bu nedenle eldeki iş bu davanın gereksiz olduğunu, davacının talep miktarları haksız ve fahiş olduğunu, müvekkili şirketçe dava açılmasına sebebiyet verilmediğini, davacı taraf eldeki davayı kötü niyetli olarak haksız ve hukuka aykırı şekilde açtığını, müvekkili şirketin tüm sorumluluklarını yerine getirdiğini, davacı taraf mutabakatname imzalanırken de ihtirazi kayıt ileri sürmediğini, bu nedenle davacının varlığını iddia ettiği kazanç kaybı kasko poliçesi kapsamında teminat altına alınmadığını, davacı tarafın temerrüde ilişkin iddiaları yerinde olmadığını, müvekkili şirket tazminat ödemesini zamanında yaptığını, davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte; talep edilecek faizin dava tarihinden itibaren yasal faiz olabileceği hususunda itirazlarını sunduklarını ileri sürerek öncelikle dava belirsiz alacak davası olarak ikame edilmiş olmakla alacak miktarı belirli olduğundan, bu yöndeki itirazlarının kabulüne ve davanın usulden reddine karar verilmesini, mahkeme farklı kanaatte ise, davacı tarafından yapılan talebin hukuka aykırı, haksız, iyi niyetten yoksun ve mesnetsiz olduğununu buna göre davanın esastan reddine karar verilmesini savunmuştur.... 4. Tüketici Mahkemesinin 18/4/2023 tarihli ████████ Esas, ████████ Karar sayılı görevsizliğe ilişkin gerekçeli kararında " Somut olayda dava konusu kaza yapan ... plakalı aracın ticari amaçla kullanılan ÇEKİCİ olması nedeni ile davacının somut olayda "Tüketici sıfatına haiz bulunmamasından dolayı " mahkememizin görevsizliğine karar vermek gerekmiştir.Taraflar arasındaki ihtilaf sigorta hukukundan kaynaklandığından Türk Ticaret Kanunun açık hükümleri gereğince,bu tür uyuşmazlıklardan kaynaklanan hukuk davalarında görevli mahkeme , ticaret mahkemesi olup taraflar arasında 6502 sayılı kanun kapsamında bir ilişki bulunmadığından mahkememizin görevsizliğine, dosyanın görevli ve Nöbetçi ... Asliye Ticaret Mahkemesine gönderilmesine, " şeklinde GÖREVSİZLİK kararı verilerek dosyanın mahkememize gönderildiği anlaşılmıştır. Görevsizlikle gelen dosya mahkememizin esas numarasına kaydı yapılmıştır.Mahkememizin ön inceleme duruşmasında; davalı vekili tarafından belirsiz alacak davası açılamayacağına dair itiraz ile zaman aşamı itirazları değerlendirildiğinden dava haksız fiilden kaynaklandığından haksız fiilden doğan zararlarda sigorta tazminat yönünden de belirsiz tazminat davası açılabileceğinden davalı vekilinin hukuki yarar bulunmadığına yönelik itirazının reddine, zaman aşımı yönünden de değerlendirildiğinde ise kaza tarihi █████/2022 tarihi olup TBK 72. KTK 109 maddesine göre 2 - 10 yıllık süreler geçmediğinden zaman aşımı itirazının reddine karar verilmiştir.Mahkememizce tarafların delilleri toplanmış, tüm deliller toplandıktan sonra dosya Sigorta Uzmanı Bilirkişisi .... .... .... ile Makine Yüksek Mühendisi ... .... ... 'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli raporda, tüm dosya içeriğindeki fiziki belgelerin incelenmesinden; Kaza tarihi olan █████/2022 tarihinin poliçe vadesi içinde ve kaza sonucu meydana gelen hasarın kasko sigorta teminatı kapsamında olduğu, aracın uğramış olduğu hasar için pert total işlem uygulanmış olduğu tespit edilmiş olup, bu hususlarda uyuşmazlık olmadığı Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartları kapsamında ödeme yapılmış olduğunu, Dosya kapsamındaki taraflarca imza altına alınan Tam Hasar İşlemleri Mutabakatname ve Taahhütnamesi ile itiraz şerhi eklenmeden 1.400.000,00 TL ile mutabakat yapıldığı ve Eft/Havale Ödeme Talimatı ve ödeme dekontundan █████/2023 tarihinde ödendiğini, Dosya kapsamındaki ilgili tarihler;Poliçe Tarihi : █████/2022Kaza Tarihi : █████/2022İhbar Tarihi : █████/2022 (45 gün sonrası █████/2023)Eksper Raporu Tarihi : █████/2022 (10 işgünü sonrası █████/2022)Mutabakat Gönderim Tarihi : █████/2022Tazminat Ödeme Tarihi : █████/2023 Dava konusu 1376120321 poliçe numaralı Birleşik Kasko Sigorta Poliçesi "Genişletilmiş Kasko" teminat kapsamı ile ilgili yapılan incelemede poliçenin bağlı bulunduğu Kara Araçları Kasko Sigortası Genel Şartlarının A.4. Ek Sözleşme ile Teminat Kapsamına Dahil Edilebilecek Zararlar başlığı altında yer alan 4.8. Maddesi ile "4.8.Aracın sigorta kapsamına giren tam veya kısmi bir zarara uğraması nedeni ile tam hasar halinde tazminatın ödenmesine, kısmi hasar halinde hasarın giderilmesine kadar olan sürede poliçede bu korumaya ilişkin belirtilen limitle sınırlı olmak üzere kullanım ve gelir kaybından doğan zararlar," dava dilekçesinde talep edilen gelir (kazanç) kaybı teminat altına alınabilmekte olup dava konusu poliçede bu zarar türünün ek sözleşme ile teminat kapsamına dahil edilmemiş olduğu, davalı sigorta şirketinin kasko poliçesi kapsamında temerrüt tarihi sonrasında yapmış olduğu tazminat ödemesi ile ilgili gelir (kazanç) kaybının takdirinin Sayın Mahkemeye bırakılmış olduğunu, Dava konusu ... plakalı Man marka TGS 18.400 4x2 BLS E5 LX tipi 2014 model çekici için araç piyasası rayiç koşulları da göz önünde bulundurularak; internet siteleri, markanın ikinci el alın satımı ile ilgilenen galeriler, çekici araç pazarlarından yapılan inceleme ve araştırma sonucunda aynı özelliklerdeki araç için kaza tarihi, ödeme tarihi ve günümüz tarihindeki piyasa rayiç değerlerinin; -... plakalı Man marka TGS 18.400 4x2 BLS E5 LX tipi 2014 model çekicinin kaza tarihi █████/2022 itibariyle piyasa rayiç değerinin 1.450.000,00 TL olacağını, -... plakalı Man marka TGS 18.400 4x2 BLS E5 LX tipi 2014 model çekicinin ödeme tarihi █████/2023 itibariyle piyasa rayiç değerinin 1.600.000,00 TL olacağını, -... plakalı Man marka TGS 18.400 4x2 BLS E5 LX tipi 2014 model çekicinin günümüz tarihi itibariyle piyasa rayiç değerinin 2.000.000,00 TL olacağını, -... plakalı Man marka TGS 18.400 4x2 BLS E5 LX tipi 2014 model çekici ile benzer özelliklerdeki bir çekici aracın, bakım ve yakıt masrafları düştükten sonra günlük gelirinin 4.000,00 TL olacağı sonuç ve kanaatine varılmıştır. BİLİRKİŞİLER TARAFINDAN DÜZENLENEN █████/2024 TARİHLİ EK RAPORDA ÖZETLE; kök raporlarında bir değişiklik olmadığını, Nitelikli Hesap yönünden; a)Davacıya ait yukarıda tip ve modeli belirtilen Çekicinin 12.11.2022 tarihinde trafik olayı sebebiyle pert hale geldiği, aracın pert olduğu tarihteki değerinin 1.450.000 TL olarak teknik bilirkişilerce belirlendiği , davalı sigorta şirketinin davacıya 16.01.2023 tarihinde 1.400.000 TL ödeme yaptığı ödeme tarihi itibariyle saptanın araç değerinin 1.600.000 TL olarak tespit edildiğini, b) Ödeme miktarı ile ödeme tarihi verilerine göre bulanan tutar arasındaki farkın 200.000 TL olduğu, 200.000 TL.nın yapılan ödemeye oranı 200.000/1.400.000 = % 14.285 dur. Ancak davacının ödeme tarihine kadar aynı araç için hesaplanan 136.000 TL gelir kaybı da dikkate alındığı takdirde 336.████████.000 = % 25 nispetinde eksik ödeme yapılmış olacağını, Bu miktar eksik Ödemenin, yetersiz ödeme olup olmadığının takdirinin sayın Mahkemeye ait olduğunu, c) Ödemenin yetersiz olduğu kanaatine varılması halinde; davacıya ödenmesi gereken tutarın 479.250.00.TL olacağı, Davacının ödeme tarihine kadar uğradığı gelir kaybı ise yukarıda hesaplandığı üzere 136.000.TL olduğu sonuç ve kanaatine varılmıştır. İtiraz üzerine bilirkişiler tarafından düzenlenen █████/2024 tarihli ek raporda özetle; daha önce düzenlenen kök ve ek raporlarında bir değişiklik olmadığını bildirmişlerdir. Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun █████/2020 tarihli ███████-24 Esas, ███████ Karar sayılı ilamında : "...15.-2918 sayılı KTK’nın 111. maddesinde de ibra ile ilgili bir düzenlemeye yer verilmiş olup, tazminat miktarlarına ilişkin olup da yetersiz veya fahiş olduğu açıkça belli olan anlaşmaların veya uzlaşmaların yapıldıkları tarihten itibaren iki yıl içinde iptal edilebileceği belirtilmiştir. Kanun’un bu hükmünden yararlanmak için ayrı bir iptal davası açılmasına ya da ibra belgesinin iptalinin açıkça ve ayrıca istenmesine gerek olmayıp, dava sırasında bu husus ileri sürülebileceği gibi, yapıldığı tarihten itibaren iki yıl içinde hükümlerinin kabul edilmediğine ilişkin bir irade açıklamasının bulunması da yeterlidir. Zira anlaşmanın yapıldığı günden başlayarak belirtilen süre içinde bir davanın açılmış olması da, davacının bu anlaşma ile bağlı kalmak istemediğini göstermektedir. Yine; dava sırasında ortaya çıkan aşırı ölçüsüzlük karşısında, davacının yetersiz anlaşmanın iptalini istemesi, iddianın genişletilmesi olarak nitelenemez ve davalının onamına bağlanamaz. Çünkü davacı, yetersiz anlaşmaya karşı (defi yoluyla) geçersizlik savında bulunmaktadır. Davalı yalnızca, anlaşma gününden başlayarak iki yıllık hak düşürücü sürenin geçtiği uyarısında bulunabilir. Yine, 2918 sayılı KTK'nın 111/2. maddesine dayanarak anlaşmanın iptali isteminde bulunan kişinin, bir miktar ödeme karşılığı verdiği belgenin türü önemli değildir. Burada uygulanacak olan özel yasa (KTK. 111/2) hükmüdür. 2918 sayılı KTK’nın 111/2. maddesine dayanılarak anlaşma ve uzlaşmaların (sulhname, ibraname, feragatnamelerin) iptali için, ödenen tazminatın "yetersiz" veya "aşırı" olduğunun "açıkça belli olması" yeterli olup, ayrıca 818 sayılı BK’nın 21. maddesi ile 23, 28, 29 vd. maddelerinde ve 6098 sayılı TBK'nın 28 ile 30, 36, 37. maddelerindeki yanılma, yanıltma, aldatma, korkutma, bilgisizlik, deneyimsizlik, parasal yönden darda ve sıkıntıda olmak gibi iradeyi sakatlayan durumlara sığınılmasına ve bunların kanıtlanmaya çalışılmasına gerek yoktur. Kanun hükmünde, iptal nedeni olarak nesnel (objektif) bir ölçü kabul edilmiş; zarar gören yönünden yetersizliğin (eksik ödemenin) ve zarar sorumlusu yönünden aşırılığın (fazla ödemenin) "açıkça belli olması" yeterli görülmüştür (Çelik, A.Ç.: Ölüm Nedeniyle Destekten Yoksunluk, ..., 2016, s. 345 vd). 16. Gerçek anlamda ibranameden söz edebilmek için tazmin edilecek miktar ile buna karşılık alınan meblağ arasında açık oransızlığın bulunmaması koşuldur. Başka bir anlatımla, açık oransızlığın bulunduğu durumlarda anılan belge ibraname değil, ancak makbuz niteliğindedir. Yeri gelmişken açık oransızlık (açık nispetsizlik - fahiş fark) kavramını da açıklamak gerekmektedir. Açık oransızlık, karşılıklı edimler arasında “göze çarpan aşırı bir fark” anlamına gelir. Normal bir kimsenin hayat, bilgi ve görgüsüne göre, edimler arasında olağanüstü ve aşırı bir farkın bulunması durumunda açık oransızlığın oluştuğu kabul edilir. Bu ilkeler Hukuk Genel Kurulunun 12.02.2019 tarihli ve ███████-1323 E., ████████ K. sayılı kararında da kapsamlı bir şekilde açıklanmıştır.17. Yapılan ödemenin yetersiz olup olmadığının değerlendirilmesi de Özel Daire bozma kararında açıkça belirtildiği gibi, ödeme tarihindeki (ibraname tarihi) veriler nazara alınarak yapılmalıdır. Yukarıdaki açıklamalar da dikkate alınarak yapılacak hesaplama sonucu bulunacak tutar ile ödeme miktarının karşılaştırılması, ödemenin yeterli bulunması durumunda da ibra nedeni ile davanın reddine karar verilmesi, ibranamenin 2918 sayılı KTK’nın 111. maddesi uyarınca yetersiz olduğunun, borcu sona erdirmeyip makbuz hükmünde olduğunun anlaşılması durumunda ise bakiye tazminatın tutarının karar tarihine yakın bir tarihteki verilere göre saptanması, zarar ve yararın denkleştirilmesi ilkesi gereğince davalı tarafından yapılan ödemeye hesaplama yapıldığı tarihe kadar geçen süre için yasal faiz uygulanarak, hesaplanan tutardan mahsup edilmesi gerekmektedir. Yerel mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda davalı sigorta şirketince yapılan ödemenin yetersiz olup olmadığının denetime ve hüküm kurmaya olanak sağlayacak şekilde belirlenmesi amacıyla ilk önce ödeme tarihindeki verilere göre bir hesaplama yapılması gerekirken, bu şekilde bir inceleme yapılmaksızın ödenen tutarın faizi ile mahsubu sonucunda bulunan tazminat miktarına hükmedilmiştir. 18. Hâl böyle olunca; Hukuk Genel Kurulunca da benimsenen Özel Daire bozma kararına uymak gerekirken, önceki kararda direnilmesi usul ve yasaya aykırı olup, bu nedenle direnme kararı bozulmalıdır." şeklinde belirtmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE: Dava, davacı tarafın aracında meydana gelen zarara karşı kasko sigortacısı tarafından yapılan ödemenin yetersiz kaldığı iddiası ile kasko sigortacısına karşı açtığı maddi tazminat davasına ilişkindir. UYUŞMAZLIK: Maddi hasarlı trafik kazından kaynaklı olarak davacının kasko sigortacısının mutabakatnameye göre yaptığı ödemenin bakiye zararı karşılamadığı iddiası ile mutabakatnamenin iptali ile aracın gerçek değerinin tespiti ile bakiye sigorta tazminatı bedeli ile kazanç kaybı ile zararın geç ödemeden kaynaklı faiz alacağına ilişkin maddi tazminat talepli davada öncelikte mutabakatnamenin iptalini gerektiren şartların oluşup oluşmadığı, ödemeye rağmen davacı tarafın fahiş zarar görüp görmediği görmüş ise kasko poliçesi kapsamında talep edebileceği aracın gerçek değerinin tespiti ile bakiye sigorta tazminatı bedeli ile kazanç kaybı ile zararın geç ödemeden kaynaklı faiz alacağının olup olmadığının toplanacak delil ve dosya kapsamına göre bilirkişi vasıtası tespitine ilişkindir. Tüm dosya kapsamı, iddia, savunma ile arabuluculuk son tutanağı ile birlikte hasır dosyası ile kasko poliçesi ile yapılan ödeme ile birlikte taraflarca yapılan mutabakatname ile toplan tüm belge ve deliller ile dosya kapsamında alınan █████/2024 tarihli bilirkişilerin raporu birlikte değerlendirildiğinde, bilirkişiler tarafından dosyaya sunulan rapor denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli görülerek, bilirkişiler raporunda, Dosya kapsamındaki taraflarca imza altına alınan Tam Hasar İşlemleri Mutabakatname ve Taahhütnamesi ile itiraz şerhi eklenmeden 1.400.000,00 TL ile mutabakat yapıldığı ve Eft/Havale Ödeme Talimatı ve ödeme dekontundan █████/2023 tarihinde ödendiğini, -... plakalı Man marka TGS 18.400 4x2 BLS E5 LX tipi 2014 model çekicinin kaza tarihi █████/2022 itibariyle piyasa rayiç değerinin 1.450.000,00 TL olacağını, -... plakalı Man marka TGS 18.400 4x2 BLS E5 LX tipi 2014 model çekicinin ödeme tarihi █████/2023 itibariyle piyasa rayiç değerinin 1.600.000,00 TL olacağı belirtilmiş olup buna göre Mutabakatname ve Taahhütnamesi ile davacı tarafın itiraz şerhi eklenmeden 1.400.000,00 TL ile mutabakat yaptığı, ödeme tarihi olan █████/2023 itibariyle aracın piyasa rayiç değerinin 1.600.000,00.TL olup davacıya da kasko sigortası kapsamında █████/2023 tarihinde 1.400,000,00.TL ödendiği anlaşılmakla, yukarıda belirtilen Yargıtay Hukuk Genel Kurulunun ilamında belirtildiği gibi 2918 sayılı KTK’nın 111/2. maddesine dayanılarak anlaşma ve uzlaşmaların (sulhname, ibraname, feragatnamelerin) iptali için, ödenen tazminatın "yetersiz" veya "aşırı" olduğunun "açıkça belli olması" yeterli olup, ayrıca 818 sayılı BK’nın 21. maddesi ile 23, 28, 29 vd. maddelerinde ve 6098 sayılı TBK'nın 28 ile 30, 36, 37. maddelerindeki yanılma, yanıltma, aldatma, korkutma, bilgisizlik, deneyimsizlik, parasal yönden darda ve sıkıntıda olmak gibi iradeyi sakatlayan durumlara sığınılmasına ve bunların kanıtlanmaya çalışılmasına gerek bulunmadığından ödemede fahiş fark bulunmadığından, belirtilen gerekçeye göre, davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere,1)Davanın REDDİNE, 2) 492 sayılı Harçlar Kanunu uyarınca alınması gereken 427,60.TL red harcının, dava açılışında davacıdan alınan 179,90.TL peşin harcın düşülmesi ile eksik alındığı anlaşılan 247,70.TL harcın davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,3) 6102 sayılı Türk Ticaret Kanununun 5/A ve 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun 18/A-13.maddesi uyarınca alınması gereken 1.600,00.TL arabuluculuk ücretinin davacıdan alınarak hazineye gelir kaydedilmesine,4) Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,5) Davalının yargılamada vekil ile temsil edildiği anlaşıldığından yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 300,00.TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,6) Taraflarca yatırılan ve kullanılmayan gider ve delil avansının HMK'nin 333. maddesi uyarınca karar kesinleştikten sonra Hukuk Muhakemeleri Kanunu Gider Avansı Tarifesinin 5. maddesi dikkate alınarak yatıranlara iadesine,Dair; davacı vekili yüzüne karşı, davalı vekilinin e- duruşmada yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren, HMK.nun 345.maddesine göre 2 (iki) hafta içerisinde ... Bölge Adliye Mahkemesinde istinaf başvuru yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okundu usulen anlatıldı. █████/2024 ¸* Bu karar 5070 sayılı kanun gereğince elektronik imza ile imzalanmıştır*¸