Anahtar kelimeler: Çöp Kamyonunun Otomotiv Model Hasarlı Pazarlama Plaka Çarpması Taşımacılık Servis
T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████ KararDAVA : Tazminat DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARARIN YAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Tazminat davasının yapılan açık yargılaması sonunda,TALEP: Davacı taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; Müvekkiline ait ... plaka numaralı araç ile .... Belediyesine ait ... plaka numaralı araç arasında █████/2024 tarihinde İstanbul ili, ... ilçesi, ... Mahallesinde maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, dava dışı belediyeye ait çöp kamyonunun müvekkiline ait park halindeki araca çarpması suretiyle gerçekleştiğini, kazanın meydana gelmesinde davalı şirket tarafından sigortalanan ... plaka numaralı araç sürücüsünün %100 kusurlu bulunduğunu, kaza sonucunda müvekkiline ait 2019 model ... marka ... model aracın hasar gördüğünü ve bu hasarın yetkili servis olan ... Otomotiv motorlu araçlar pazarlama taşımacılık sanayi ve ticaret limited şirketince onarıldığını, kaza nedeniyle hasar alan parçaların değiştiğini ve diğer işlemlerin yapıldığını, bu iş ve işlemlere ait fatura ve kayıtların dava dışı servisten getirtilmesini talep ettiklerini beyan ederek davalarının kabulü ile, davacının uğramış olduğu değer kaybı tazminatının şimdilik belirlenen 10.000-TL'sinin kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile taraflarına ödenmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.CEVAP:Davalı taraf sunduğu dava cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazında bulunarak, huzurdaki davaya konu kaza sebebi ile başvuru sahibine ait aracın kaza tarihinde kasko sigortacısı olan .... Sigorta Aş.ye █████/2024 tarihinde 57.191,34TL rücuen tazminat ödemesinin yapılmış olduğunu, ilgili ödeme sigorta şirketleri arasında mutabakat kapsamında yapıldığından, ilgili ödemelerin tespiti için .... Sigorta AŞ.den hasar dosyasının celbinin gerektiğini beyan ederek, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti'nin ...... nolu ve ..... karar numaralı █████/2022 tarihli kararında da belirttiği üzere; "Kasko Sigortası Genel Şartlarının 3.3.2.1.maddesinde, hasar tazmininin ne şekilde yapılacağı belirtilmiş olup, bu düzenlemeye göre, onarım yapılacak olması halinde poliçede, onarımın şirketçe belirlenecek servislerde veya sigortalı tarafından belirlenecek servislerden hangisinde yapılacağı hususu açıkça yer alır. Ayrıca hasarın tazmininde orijinal parça veya eşdeğer gibi parça seçeneklerinden hangisinin kullanılacağı belirtilir. Bu yönde bir belirleme olmazsa sigortalının tercih ettiği tazmin yöntemi, servis ve parça esas alınır. Denilmekle, Mal sigortaları türünden olan kasko sigortası poliçesinin teminat kapsamını belirleyen A/1 maddesine göre gerek hareket gerekse durma halinde iken sigortalının veya aracı kullananın iradesi dışında araca ani ve harici etkiler neticesinde sabit veya hareketli bir cismin çarpması veya aracın böyle bir cisme çarpması, müsademesi, devrilmesi, düşmesi, yuvarlanması gibi kazalar ile 3. kişilerin kötüniyet ve muziplikle yaptıkları hareketler, aracın yanması, çalınması veya çalınmaya teşebbüs sonucu oluşan maddi zararlar sigorta teminatı kapsamındadır. Esasen kasko poliçesi, sigorta konusu aracın zararını karşılamak üzere kurulan sözleşmesel ilişkidir. Yasa gereği yapılması zorunlu olmayan, isteğe bağlı bir sigorta türü olup, poliçenin taraflarınca, genel şartlardaki teminat kapsamı ek sözleşme ile daraltılabillir veya genişletilebilir. Kasko sigortacısının sorumluluğu sözleşmesel sorumluluk olup, poliçe kapsamında zararın tazmininden sonra halen tazmin edilmeyen bakiye bir zarar olduğunun kanıtlanması halinde bu kez zarar görenin, dayanağını 6098 sayılı TBK 49 ve devamında düzenlenen haksız fiil sorumluluğu hükümlerinden alan trafik sigortacısına müracaat etmesine yasal bir engel bulunmamaktadır. Zira araç hasarından, kasko sigortacısı sözleşme gereği, trafik sigortacısı ise haksız fiil hükümlerine göre müteselsilen sorumludur. Ne var ki kasko poliçesi kapsamında zararın tazmininden sonra trafik sigortacısından tazmin talebinde bulunabilmesi için tazmin edilmeyen bakiye bir zarar olduğunun HMK 190 ve TMK 6.maddeleri uyarınca başvuru sahibi tarafından somut delillerle kanıtlanması zorunludur. Somut olayda, kasko sigorta poliçesi ibraz edilmediğinden, poliçe özel şartlarında onarım yönünden nasıl bir düzenleme yapıldığı tespit edilememiş olmakla birlikte başvuru sahibinin kazadan sonra kasko şirketine başvurduğu ve eksik ödeme yapılarak zararının tazmin edilmediği yönünde bir ihtirazi kayıt konulmadığı gibi onarımdan hemen sonra kasko sigortacısına gönderilen ihtarının da olmadığı esasen bu yönde bir iddianın da ileri sürülmediği ayrıca ek zarar iddiasını ispata elverişli bir delil sunulamadığı görülmektedir. Başvuru sahibinin trafik sigortasından tazminat isteminde bulunabilmesi için bakiye zararını ispat etmesi gerekmekte olup, başvuru sahibince, bu hususun ispatı noktasında hiçbir somut delil sunulamadığı dosya içeriği ile sabit olduğundan, artık ek zararın ispatlanamadığının kabulü gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu durumda bakiye zarar bulunduğu iddiasının dinlenme olanağı yoktur." Yer verilen emsal karar ışığında işin esasına girilmeksizin davacının hasar bedeline dair taleplerinin reddinin gerektiğini, davacının, müvekkili şirketin kazanın meydana gelip gelmediği, araçta hasar ve değer kaybı oluşup olmadığı ve oluşan maddi hasarın boyutuna dair gerekli inceleme ve değerlendirmeleri yapabilmesi yani ödeme talebinin değerlendirilebilmesi için yeterli ve yeterli evraklı müvekkili şirkete iletmekle yükümlü olmasına rağmen müvekkili şirkete usulüne uygun bir başvuruda bulunmadığını, davacı tarafın, müvekkili şirketin sorumluluğunun söz konusu olabilmesi için kaza tarihinden itibaren 2 yıl içerisinde yasal haklarını kullanmalarının gerektiğini, bu sebeple zaman aşımı bakımından da itiraz ettiklerini bildirerek, öncelikle huzurdaki davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise yine izah olunan nedenlerle davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Silivri .... Asliye Hukuk Mahkemesinin █████/2024 tarihli görevsizlik kararı ile dosya mahkememize gönderilmiştir.Taraflara usulüne uygun tebligat yapılmıştır.Sigorta Bilgi ve Gözetim Merkezine müzekkere yazılarak, dava konusu kazaya karışan araçların tramer kayıtlarının celb edildiği görüldü. Dava, hukuki niteliği itibariyle, davacıya ait araç ile davalı adına kayıtlı araçların karışmış olduğu trafik kazası sebebiyle davacı tarafa ait araçtaki değer kaybına ilişkin zarar nedeniyle tazminat istemine ilişkindirSilivri Arabuluculuk Bürosunun ... Numaralı dosyasında; █████/2024 tarihinde 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu m. 17, m. 18/A ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu m. 5/A uyarınca arabuluculuk son tutanağının düzenlendiği anlaşıldı.Uyuşmazlık, Davanın, █████/2024 tarihinde ... plakalı araç ile ... plakalı araç arasında meydana gelen trafik kazası nedeniyle ... plakalı aracın değer kaybı tazminatının ne kadar olduğu hususlarının tespiti istemine ilişkin olduğu anlaşıldı.Dosyanın bilirkişi heyetine verildiği, bilirkişi heyeti tarafından hazırlanan bilirkişi raporunun sonuç kısmında özetle; meydana gelen kazanın oluşumunda olay tarihinde sürücü .... sevk ve idaresindeki .... Belediyesine ait ... plaka sayılı çöp kamyonu ile meskun mahal dahilinde kamu görevi yaptığı esnada plakasını alamadığı bir araca yol vermek isterken aracı ile ileri geri manevra yaparken aracının sol ön tampon kısımları ile aynı sokak üzerinde ... sitesi önünde park halinde bulunan ... plaka sayılı aracın sağ ön tampon, sağ ön kapısına sağ ön çamurluğuna ve sağ ayna kısımlarına çarpması sonucu, iki araçlı maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, sürücü .. ... İlçesinde mesai saatleri dahilinde Belediyeye ait çöp kamyonu ile aynı ilçenin çeşitli mahallerinde aynı görevi ifa ettiği aşikar olduğunu, bir araca yol verme yardımcı olması gayet normal fakat bu görevini yaparken görev yaptığı bölgedeki sakinleri can ve mal güvenliklerine de dikkat etmesi, zarar vermemesi gerekirken, yanında yardımcı olması gereken görevlilerde olduğu halde onlardan çöp aracının önünde veya arkasında yardım alarak ileri, geri manevralarını gerçeştirebileceği, öngörüsü ile gerekli dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı davranışı sonucunda bu kazanın meydana geldiği, önceden teknik olarak belirlenmiş trafik güvenliğini ve düzenini sağlayan, 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu Araç Manevralarını düzenleyen kurallar madde 67/ 1-A ile aynı kanun Yönetmelik madde 137/bentlerinde belirtilen, Sürücülerin, pak yapmış taşıtlar arasından çıkarken, duraklarken veya park yaparken taşıt yolunun sağına veya soluna yanaşırken, sağa veya sola dönerken, karayolunu kullananlar için tehlike doğurabilecek ve bunların hareketlerini zorlaştıracak şekilde davranmaları yasaktır" kuralını ihlal ettiği, birinci derecede tam kusurlu olduğu görüş ve kanaatini bildirir raporunu ibraz etmiştir.Bilirkişi raporu HMK 280. Maddesi uyarınca taraflara tebliğ edilmiştir. Davacı taraf ıslah dilekçesi sunmuş olup ıslah dilekçesi davalıya usulüne uyun tebliğ edilmiştir.Dava, haksız fiil nedeni ile araçta meydana gelen değer kaybının tazmini istemine ilişkin olup TMK madde 6 ve HMK 191 uyarınca ispat yükü davacı üzeridedir.Karayolu ile motorlu araç işletenin sorumluluğu Karayolları Trafik Kanunu m. 85/f.1 ile şu şekilde düzenlenmektedir; “İşletenin Hukuki Sorumluluğu İşleten ve araç işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibinin hukuki sorumluluğu: Madde 85-Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut birşeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmes ihalinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”Karayolunda motorlu araç işletenlerin üçüncü kişiye verebilecekleri zarardan sorumluluklarını sigorta ettirme zorunluluğu ise Karayolları Trafik Kanunu m. 91 uyarınca öngörülmüştür. “Mali sorumluluk sigortası yaptırma zorunluluğu: Madde 91 - (Değişik: █████/1996 - ███████ md.) İşletenlerin, bu Kanunun85 inci maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur.” Sorumluluk doğrudan başvuru hakkı ise TTK m. 1478 uyarınca şu şekilde düzenlenmiştir: “TTK m. 1478 Zarar gören, uğradığı zararın sigorta bedeline kadar olan kısmının tazminini, sigorta sözleşmesi için geçerli zamanaşımı süresi içinde kalmak şartıyla doğrudan sigortacıdan isteyebilir.”Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları; “A.5. KAPSAMA GİREN TEMİNAT TÜRLERİ; Bu (Değişik ibare:RG-4/███████-31679) Genel Şartlar kapsamındaki teminat türleriaşağıda yer almaktadır. a) (Değişik:RG-20/3/2020-31074)(2) Maddi Zararlar Teminatı: Hak sahibinin bu Genel(Değişik ibare:RG-4/███████-31679) Şartlarda tanımlanan ve zarar gören araçta meydanagelen değer kaybı dahil doğrudan malları üzerindeki azalmadır.”Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; davaya konu kaza da dava dışı sürücü ... sevk ve idaresindeki ... Belediyesne ait ... plaka sayılı Çöpkamyonu aracının %100 kusurlu olduğu Trafik bilirkişisince düzenlenen rapor ile tespit edilmiş olup aracı işleten ve işleticisinin bağlı olduğu teşebbüs sahibi sorumludur. Dolayısıyla işletenler kanundan doğan sorumluluklarını karşılamak üzere sorumluluk sigortası ortası bakımından zarar görenlerin sorumluluk sigortacısına yaptırmak zorundadır. Bu durumda somut uyuşmazlık bakımından davacı motorlu araç İşletilmesi sebebiyle zarar gören konumunda olduğundan davalı sigortacıya doğrudan başvurma hakkını haiz olduğundan tarafların husumet ehliyetleri bulunmaktadır. Davacı, dava dışı sigortalı tarafından kusurlu olarak gerçekleştirilen trafik kazası sonucu aracının değer kaybına ilişkin tazminat talep etmektedir. Karayolları Trafik Kanunu m. 91 uyarınca ve TTK m. 1478 uyarınca talep hakkının olduğuna şüphe bulunmaktadır. Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A5 hükmünden değer kaybının talep edilebileceği açıkça düzenlenmiş olup davacının değer kaybı talebinde bulunabileceğine de şüphe bulunmamaktadır. Yukarıda da bahsedildiği gibi davacının iş bu davada davalının kusurunu ve zararını ispat etmesi gerekmektedir. Alınan bilirkişi raporunda davalının sigortalısının oluşan kazada %100 kusur olduğu ve aracında meydana gelen değer kaybına ilişkin zararını ispat etmiş olup, ıslah dilekçesi de dikkat alınarak açılan davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.HÜKÜM:Yukarıda açıklandığı üzere;AÇILAN DAVANIN KABULÜNE,1-Davacının haksız fiili nedeni ile aracında meydana gelen değer kaybı olarak belirlenen 66.905,00-TL nin haksız fiil tarihi olan █████/2024 tarihinden işleyecek yasal faizi ile davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 4.570,28-TL ilam harcın davacı tarafından yatırılan 427,60-TL peşin harç ve dava devam ederken yatırılan 1.150,00-TL ıslah harcından mahsubu ile bakiye 2.992,68TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, 3-Davacı tarafından yatırılan 427,60-TL başvuru harcı, 427,60-TL peşin harç, 1.150,00-TL ıslah harcı 60,80-TL vekalet harcı, olmak üzere toplam 2.066,00-TL harcın davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,4-Davacı tarafından yapılan 18.593,5-TL toplam yargılama giderlerinin davalıdan tahsili ile davacı tarafa verilmesine,5-Davacı tarafça yatırılan gider avansından arta kalan miktarın karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran davacı tarafa iadesine, (Gerekçeli kararın tebliğe çıkarılma masraflarının kalan gider avansından karşılanmasına)6-6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu 18/A-11-13.maddesi uyarınca ve Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliği Tarife hükümleri uyarınca Bakırköy Arabuluculuk bürosunun arabuluculuk dosyasında Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen 3.600,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan tahsili hazineye irat kaydına,7-Davacının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre kabul edilen miktar üzerinden hesap edilen olunan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,8-Mahkemece verilen kararın niteliği nazara alınarak davalı tarafın yapmış olduğu masrafın yine davalı üzerine bırakılmasına, 9-HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince tarafların talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,Dair; 6100 sayılı HMK.'nun 341. ve devamı maddeleri gereğince gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere davacı vekilinin yüzüne karşı verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025Katip .... ¸e-imzalı Hakim ... ¸e-imzalı