Anahtar kelimeler: İhk Malul Tahkim Çarpması Motosikletin Yolcu Araca Heyeti Taraflı Usûl
MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi
SAYISI : ███████ D.İş - ███████ K.SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU İTİRAZ HAKEM HEYETİ SAYISI : 2023/İHK-2910SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİSAYISI : K-███████████İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu motosikletin, diğer bir araca 14.03.2021 tarihinde çarpması sonucunda yaralamalı iki taraflı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının malul kaldığını, davalı tarafa başvuru yapıldığını, ödemenin davacının zararını karşılamadığını beyanla belirsiz alacak davası olarak fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 13.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.000,00 TL geçici iş görmezlik tazminatı ve 1.000,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 15.000,00 TL tazminatın başvuru tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; bedel artırım dilekçesiyle talebini 24.303,60 TL'ye yükseltmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davacının ........ Cumhuriyeti vatandaşı olması nedeniyle teminat alınması gerektiğini teminatın dava şartı olduğunu, davacıya yapmış olduğu başvuruya istinaden 25.03.2021 tarihinde 76.556,80 TL ödeme yapıldığını ve davacının bakiye zararının kalmadığını, aksi kanaat halinde yapılan ödeme ile davacının talep edebileceği tazminat arasında fahiş fark bulunup bulunmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacı tarafça dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını, davacının sunmuş olduğu maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, sunulan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre alınmadığını, müvekkilinin geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri tazminatı ve rapor ücretinden sorumlu olmadığını, davacıya dava konusu kaza nedeniyle SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacı tarafından fiilen bakıcı tutulduğu ispatlanamadığından bakıcı gideri talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin sorumluluğunun ZMMS poliçesi bulunmayan araç sürücüsünün kusuru oranında olduğunu ve kusur durumunun tespiti için bilirkişi raporu alınması gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, müvekkilince ödeme yapıldığı ve dava öncesinde davacı tarafça müvekkili temerrüte düşürülmediğinden müvekkilinin faizden sorumlu olmadığını, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i olması gerektiğini belirterek başvurunun reddini istemiştir.III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARIUyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; taleple bağlı kalınarak davanın kabulü ile 13.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 8.477,70 TL geçici iş göremezlik tazminatı ve 2.825,90 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 24.303,60 TL tazminatın 13.04.2024 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve davacı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.IV. İTİRAZUyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; tazminat hesabının Yargıtay içtihatlarına uygun olarak TRH 2010 Yaşam Tablosu ve prograsif rant hesap yönteminin kullanılması suretiyle yapılmasına, maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygun olmasına, davalı tarafından ödemenin yapıldığı tarihteki verilere göre ödeme ile talep edilebilecek tazminat miktarı arasında fahiş fark bulunmasına, kazaya karışan motosikletin markası ve davalı tarafça ödeme yapıldığı dikkate alındığında davalının sorumlu bulunmasına, davalının geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden sorumlu olmasına, kaza tespit tutanağı ile belirlenen kusur durumlarının oluşa uygun olmasına, davalıya yapılan başvuru tarihinden 8 iş günü sonrası olan 13.04.2022 tarihinin temerrüt tarihi olmasına göre bunlara yönelik itirazların reddine karar verilmiştirV. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde; davacının .........Cumhuriyeti vatandaşı olması nedeniyle teminat alınması gerektiğini teminatın dava şartı olduğunu, kazaya konu aracın tescili olmadığından Güvence Hesabının da sorumluluğunun bulunmadığını, davacıya yapmış olduğu başvuruya istinaden 25.03.2021 tarihinde 76.556,80 TL ödeme yapıldığını ve davacının bakiye zararının kalmadığını, davacının sunmuş olduğu maluliyet raporunun hükme esas alınamayacağını, sunulan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine göre alınmadığını bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ile %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkilinin geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri tazminatı ve rapor ücretinden sorumlu olmadığını, davacıya dava konusu kaza nedeniyle SGK tarafından ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacı tarafından fiilen bakıcı tutulduğu ispatlanamadığından bakıcı gideri talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, kusur raporu alınmadan karar verilmesinin hatalı olduğunu, başvuru şartı yerine getirilmemiş olduğundan 13.04.2022 tarihinden itibaren faize hükmolunmasının hatalı olduğunu, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i olması gerektiğini belirtmiştir.B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık; zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi bulunmayan ve davacının yolcu olduğu motosikletin, diğer bir araca çarpması sonucunda davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri tazminatı istemine ilişkindir. 1-Türk Hukukunda kişilerin hak arama özgürlüklerini kullanmaları herhangi bir sınırlandırmaya tabi tutulmamıştır. Ancak bazı istisnai durumlarda dava açan veya takip hakkını kullananın önceden belirlenen bazı özel yükümlülükleri yerine getirmesi şart koşulabilir. Bu istisnai şartlardan biri de teminat gösterme yükümlülüğüdür.5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkında Kanun'un (MÖHUK) 48. maddesinin birinci fıkrası uyarınca; Türk mahkemesinde dava açan, davaya katılan veya icra takibinde bulunan yabancı gerçek ve tüzel kişiler, yargılama ve takip giderleriyle karşı tarafın zarar ve ziyanını karşılamak üzere mahkemenin belirleyeceği teminatı göstermek zorundadır.Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 114. maddesinin birinci fıkrasının (ğ) bendi uyarınca teminat gösterilmesine ilişkin kararın gereğinin yerine getirilmesi dava şartlarındandır. Bu itibarla İtiraz Hakem Heyetince verilen kesin süre içinde teminat yatırılmaz ise anılan hüküm uyarınca dava şartı eksikliğinden dava reddedilir.MÖHUK’un 48. maddesinin ikinci fıkrasında ise “Mahkeme, dava açanı, davaya katılanı veya icra takibi yapanı karşılıklılık esasına göre teminattan muaf tutar.” hükmü yer almaktadır.Buna göre hâkim, yabancı davacının vatandaşı olduğu ülke ile Türkiye arasında karşılıklılık (mütekabiliyet) var ise bu kişiyi teminattan muaf tutacaktır. Karşılıklılık, iki devlet arasında imzalanan (iki taraflı) anlaşma veya iki devletin de taraf olduğu uluslararası (çok taraflı) anlaşma ile sağlanabileceği gibi, kanuni veya fiili karşılıklılık şeklinde de sağlanabilir.Söz konusu anlaşmalardan biri de 1954 tarihli Hukuk Usulüne Dair Lahey Sözleşmesi olup anılan Sözleşme’nin 17. maddesinde âkit devletlerden birinde ikamet eden ve diğer bir devletin mahkemeleri huzurunda davacı veya müdahil olarak bulunan âkit bir devletin vatandaşlarından yabancı olmaları sebebi ile herhangi bir teminat istenemeyeceği düzenlenmiştir.Somut olayda, davacı ........uyruklu olup dosya kapsamından İtiraz Hakem Heyetince başvurucunun teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.5718 sayılı Kanun’un 48. maddesinin ikinci fıkrasında, dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu resen gözetilmelidir. Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacının statüsü belirlenerek teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğünden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa teminatın yatırılması için kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması hâlinde istemin usulden reddine, yatırılması hâlinde ise dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.2-Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine gerek görülmemiştir. VI. KARAR 1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına,Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,27.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.