Anahtar kelimeler: Mallar Sit Tabiat Karşıyaka Yasağı Varlıklarının Kültür Alanlarındaki Malların İhtiyacının
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI : █████████ E., █████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Karşıyaka 1. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ███████ E., ████████ K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı dava dilekçesinde; konut ihtiyacının karşılanması için davacı kooperatif adına taşınmazlar satın alındığını, bu taşınmazların sit alan ilan edilmesi neticesinde .... İnşaat Yasağı Getirilen Korunması Gerekli Taşınmaz Kültür ve Tabiat Varlıklarının Bulunduğu Sit Alanlarındaki Taşınmaz Malların Hazineye Ait Taşınmaz Mallar İle Değiştirilmesi Hakkında Yönetmelik hükümleri gereğince taşınmazların karşılığında Hazine adına kayıtlı bulunan İzmir ili .... ilçesi.... parsel sayılı taşınmazın takas yolu ile devralındığını, taşınmazda yapılan ifraz işlemi sonucunda İzmir ili .... ilçesi .... parsel ve .... parsel sayılı taşınmazların oluştuğunu, bahse konu ... parsel sayılı taşınmaza her biri 100 m2'den az olmamak üzere 1000 adet konut yapılması için davalı yükleniciler ile İzmir.... Noterliği'nin 01.11.1996 tarih ve .... yevmiye numaralı düzenleme şeklindeki gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, taşınmazın bedelsiz olarak yüklenici davalılar....'a ve ....'na devredildiğini, ....'un ise kendi hissesini 13.11.1997 tarih ve.... yevmiye ile ...'ya devrettiğini, bu sırada İzmir Büyükşehir Belediyesi tarafından takas işleminin iptali talebi ile açılan İzmir 2. İdare Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyasında yapılan yargılama neticesinde takas işleminin iptaline karar verildiğini, bunun sonucunda Maliye Hazinesi tarafından kooperatif uhdesinde bulunan .... parsel ile kooperatif tarafından kat karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında bedelsiz olarak davalılara devredilen .... parsel yönünden tapu iptal tescil talebi ile Karşıyaka 2. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı davası açıldığını, yargılama sonucunda.... parsel yönünden tapunun iptali ile Hazine adına tesciline kararı verildiğini, .... parsel yönünden ise iyiniyet karinesi gereği davanın reddedildiğini, bu süreçten sonra....parsel yönünden davalıların gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesi gereğince edimlerini yerine getirmemeleri sebebiyle davacı tarafından davalılara karşı Karşıyaka 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası tapu iptal ve tescil davası açıldığını, yargılama sonucunda davanın kooperatif lehine sonuçlandığını, ancak davalılarla sulh olunarak, taşınmaz davalılar üzerine kayıtlı iken iş bu davaya konu İzmir .... Noterliğinin 13.06.2001 tarihli ve .... yevmiye sayılı yeni bir kat karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, iş bu sözleşme gereği davalıların.... parsel üzerinde her biri brüt 120 m² olmak üzere 1000 adet konut yapmayı ve davacıya teslim etmeyi taahhüt ettiğini, geçen süre içinde davalıların edimlerini yerine getirmediklerini, 2002 yılında...parselin de 1. derece doğal sit alanı ilan edildiğini, bu tarihten sonra taraflar arasında 2003 yılında adi yazılı şekilde protokol imzalandığını, protokol uyarınca davacının sit alan karşılığında ödenecek olan tazminatın davalı yüklenicilere verilmesi karşılığında yüklenicinin vaad ettiği 1000 konut için konut başına 40.000 TL üzerinden 40.000.000 TL ödemesi yapacağının, ... parselin ise davalılara bırakılmasının kararlaştırıldığını ancak bu protokolün resmi şekil şartını taşımadığı gerekçesiyle geçersiz olduğunu, tazminata ilişkin alacak haklarının da dava yoluyla sona erdiğini, davalı yüklenicilerin İzmir .... Noterliği'nin 13.06.2001 tarihli ve .... yevmiye sayılı sözleşme gereği edimlerini yerine getirmedikleri için sözleşmenin feshi koşullarının oluştuğunu, sözleşmenin 9. maddesi uyarınca davalılarca sözleşme şartlarından birine uyulmaması halinde.... parsel sayılı taşınmazın kayıtsız, şartsız ve derhal tapuda davacıya devredilmesi gerektiğini ancak davacının bu zamana kadar alacağına kavuşamadığını belirterek, İzmir.... Noterliği'nin 13.06.2001 tarihli ve .... yevmiye sayılı gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin tapuya şerh edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.II. CEVAPDavalı ... vekili cevap dilekçesinde; davacı tarafça tapu siciline şerh edilmesi talep edilen sözleşmeye konu taşınmazın idare tarafından sit alanı ilan edilip, taşınmaza inşaat yasağı konulması sonucunda sözleşmenin fiili imkansızlık sebebiyle geçersiz hale geldiğini, bunun üzerine taraflarca yeni bir sözleşme akdedildiğini, uyuşmazlığın bu sözleşme hükümleri esas alınarak çözülmesi gerektiğini, aynı uyuşmazlıkla ilgili davacının müvekkili aleyhine açtığı Karşıyaka 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası ile yapılan yargılamada da bu hususların tespit edildiğini belirterek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı ..., ... ve ... vekili cevap dilekçesinde; dava konusu sözleşmenin üzerinden 10 yıldan fazla süre geçtiğini, zamanaşımının ve hak düşürücü sürenin geçmiş olduğunu, davacının Karşıyaka 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ████████ Esas sayılı dosyası ile yargılama konusu sözleşmenin geçersiz olduğu gerekçesi ile tapu iptal ve tescil talebinde bulunduğunu, davacının geçersiz olduğunu ileri sürdüğü sözleşmenin tapuya şerh edilmesinde hukuki yararı olmadığı gibi talebinin hukuki dayanaktan da yoksun olduğunu, davaya konu kat karşılığı inşaat sözleşmesinin ifa imkansızlığı sebebiyle geçersiz hale geldiğini, daha sonra tarafların kendi aralarında yeni bir anlaşma yaptığını, bu anlaşmanın yürürlükte olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasında düzenlenen 13.06.2001 tarihli kat karşılığı inşaat sözleşmesinin kurulmasından sonra 2002 yılında taşınmazın 1. derece sit alanı ilan edilmesi nedeniyle ifa imkansızlığının doğduğu, bunun yanı sıra, taraflar arasında 2003 yılında yeni bir protokol imzalandığı, her ne kadar davacı tarafça protokolün şekil şartlarını taşımadığından geçersizliği ileri sürülmüş ise de, davacının protokolün ve sözleşmenin yerine getirilmesi için aktif olarak idari ve yargısal süreçlere giriştiği, protokolün geçersizliğini ileri sürmenin davacı yönünden iyiniyet kurallarına aykırı olduğu gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı, davalılar ..., ..., ..., ..., ... vekili ile ... Mirasçıları vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; davalıların 13.06.2001 tarihli gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesindeki edimlerini yerine getirmediğinin sabit olduğunu, buna karşılık .... parselin bedelsiz olarak avans niteliğinde davalılara devredildiğini, haksız bir şekilde davacı kooperatife ait olan taşınmaz üzerinde malik gözüktüklerini, davacının avans niteliğinde verdiği ... parselin sözleşmedeki edimlerini yerine getirmeyen ve aslen malik sıfatına haiz olmayan davalılarca herhangi bir bedel ödenmediğini, 25 yıldır parselin maliki olarak sözleşmeyi ifa etmediklerini, taşınmazın sit alan ilan edilmesi sebebiyle edimini yerine de getiremeyeceğini, halbuki davalıların 27.12.2002 tarihinde sit alan ilan edilen taşınmaz için 13.04.2002 tarihine kadar 2600 konut için imar izni çıkartması gerektiğini, ancak geç kalındığını, bu sebeple TBK'nın 117. maddesi gereği sözleşmenin feshedilmesi gerektiğini, taraflarınca 2003 tarihli protokol yönünden herhangi bir idari ve yargısal sürece girişilmediğini, buna ilişkin bir belgenin de bulunmadığını, bu protokolün önsözleşme ya da ek sözleşme olduğunun kabulü halinde dahi şekil şartlarını taşımadığından geçersiz olduğunu, ayrıca protokolün dengeli oransal edimleri sağlamadığından TMK'nın 2. maddesi uyarınca dürüstlük kuralı gereği geçersiz kabul edilmesinin gerektiğini, kaldı ki protokolün davacı kooperatifin defter kayıtlarında da yer almadığını, davacının protokolü akdetmekte iradesinin olmadığını, kooperatif genel kurulunda görüşülmediğinden protokolün yok hükmünde olduğunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 1009. maddesinde arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinden doğan hakların tapu kütüğüne şerhedilebileceğinin de kabul edildiğini, mahkeme kararlarında gerekçelerin hatalı olduğunu, hukuki yarar yokluğu nedeni ile davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatinde olunması halinde hükmedilecek vekalet ücretinin de maktu vekalet ücreti olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, İzmir .... Noterliği'nin 13.06.2001 tarih ve 16741 sayılı Gayrimenkul Satış Vaadi ve Kat Karşılığı İnşaat Sözleşmesinin tapuya şerh edilmesi istemine ilişkindir.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, taraflar arasında akdedilen 2003 tarihli protokolün yargılama konusu olmadığı, davacının tapuya şerh edilmesi istenilen İzmir .... Noterliğinin 13.06.2001 tarih ve 16741 sayılı gayrimenkul satış vaadi ve kat karşılığı inşaat sözleşmesinin feshi istemi ile Karşıyaka 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ████████ Esas sayılı dosyası ile dava açtığı, yargılama devam ederken harcın tamamlanması için davacıya süre verildiği ve süresinde harcın tamamlanmaması nedeniyle davanın açılmamış sayılmasına karar verildiği de nazara alınarak, bizzat davacı tarafça feshi talep edilen sözleşmenin doğurduğu hakkın tapuya şerhi talebi bakımından davacının hukuki bir dayanağı ve yararı bulunmadığı, özellikle istinaf aşamasında ileri sürülmeyen vekalet ücretine ilişkin temyiz sebeplerinin temyiz incelemesinde değerlendirilemeyeceğinin tabii bulunmasına göre karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden davacıya yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.03.2025 tarihinde oy birliği ile karar verildi