Anahtar kelimeler: Kağıt Eline Piyasaya Kaybolduğunu Hasımsız Bank Uhdesinde Pazarlama Kıymetli Yasağı
T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████ KararDAVA : Kıymetli Evrak İptali DAVA TARİHİ : █████/2025KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZILMA TARİHİ: █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali (Çek İptali (Hasımsız)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,TALEP:İlgili taraf sunduğu dava dilekçesinde özetle; ..... bank ..... Şubesine ait, keşidecisi ...... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan, 28.1.2025 keşide tarihli 13.500,00 TL bedelli ...... çek numaralı ve ..... bank ...... Şubesine ait, keşidecisi ...... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan 25.02.2025 keşide tarihli 14.059,70 TL bedelli ...... numaralı çeklerin uhdesinde iken kaybolduğunu, çekin kötüniyetli üçüncü kişilerin eline geçmesi ve haksız olarak piyasaya sunulması ihtimalinin bulunduğunu, açıklanan nedenlerle, çek ile ilgili olarak ödeme yasağı konulmasını, yargılama sonucunda da çeklerin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757/1. maddesine göre;"İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." şeklindedir. Söz konusu maddede düzenlenen yetki kuralı kesin yetki kuralı olup mahkemece resen dikkate alınması gerekir. İlgili talep eden hamilin güncel adresinin Sefaköy/Küçükçekmece /İstanbul adresinde bulunduğu anlaşılmakla davanın yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır. İptal davasında mahkeme, dilekçe sahibinin senet elinde iken zayi olduğuna ilişkin iddialarını, yaptığı araştırmalar neticesinde inandırıcı bulursa, senedi eline geçireni muayyen bir süre içerisinde mahkemeye getirmeye davet ve aksi takdirde senedin iptaline karar verileceğini ihtar eder. Bu ilânda senede ilişkin bilgilere de yer verilir. İlân, emre yazılı senetler bakımından TTK m. 760 vd.; hamile yazılı senetler bakımından ise TTK m. 663 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Hamile yazılı senetler yönünden senedi getirme süresinin en az 6 ay olarak belirlenmesi gerekir; bu süre ilk ilân gününden itibaren işlemeye başlar (TTK m. 663). Emre yazılı senetler yönünden ise senedi getirme süresi en az 3 ay, en çok bir yıldır (TTK m. 761/1). İlân, TTK'nun 818/1-son maddesi yollaması ile TTK’nın 762/1. maddesi hükmü uyarınca, TTK’nın 35. maddesinde bahsi geçen Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde üç kere yapılması gerekmekte olup Ticaret Sicil Gazetesinde üç kez ilan yapılmış olup, ilk ilanın █████/2025 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.Davaya konu çeklerin ibraz edilip edilmediği, ibraz edildi ise kim tarafından ibraz edildiği her bir çek bakımından ayrı ayrı sorulmuş olup müzekkere cevapları dosyamız içerisine alınmıştır.Poliçenin iptalinin TTK’nın 757- 765 maddeleri arasında özel olarak düzenlenmiş olması ve bu hükümlerde poliçenin emre veya nama yazılı olmasına göre bir ayrım yapılmamış olması ile TTK’nın 778/1-(ı) ve 818/1-(s) maddelerinde bono ve çekin iptallerinin poliçe hükümlerine tâbi kılınmış olması sebebiyle, nama yazılı poliçe, bono ve çekin iptalinde hamile yazılı senetlerin iptaline ilişkin TTK’nın 661 vd. hükümleri değil, poliçenin iptalini düzenleyen TTK’nın 757 vd. hükümleri uygulama alanı bulacaktır Poliçeye ilişkin düzenlemeye göre poliçenin kimin elinde olduğu biliniyorsa istirdat davası, poliçenin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa iptal davası açılır (TTK m. 758 – 759). İptal davası sırasında poliçenin kimin elinde olduğu tespit edilir veya poliçe elinde bulunduran kişi, mahkemeye sunarsa bu durumda iptal davasına bakan mahkeme davaya bakmaya devam edemez. Mahkemenin davacıya poliçeyi elinde bulunduran kişiye karşı iade davası açmak için süre vermesi gerekir (TTK m. 758). Poliçeyi eline geçiren kişinin bilinmesi madde 758 de düzenlenmiş olup madde hükmü; "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır. " şeklindedir."...TTK 764/1 maddesi ''Elden çıkan poliçe, verilen süre içinde mahkemeye sunulmazsa, iptaline karar verilir'' hükmü düzenlenmiştir. Çek iptali davaları, özelliği itibari ile hasımsız açılan davalardan olup, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, çek iptali davasını açan davacıya, mevcut çek hamiline karşı çek istirdadı davası açması konusunda süre verilmeli, istirdat davasının açılması halinde, davanın konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, açılmaması halinde ise çek iptali davasının reddi yönünde hüküm verilmelidir..." Yargıtay 11.H.D nin █████/2019 Tarih ve █████████ Esas, █████████ Karar.Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; mahkememizce TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yaptırılmış olup, ...... bank ...... Şubesine ait, keşidecisi ..... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan, 28.1.2025 keşide tarihli 13.500,00 TL bedelli ...... çek numaralı ve ..... bank .....şubesine ait, keşidecisi ..... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan 25.02.2025 keşide tarihli 14.059,70 TL bedelli ...... numaralı çeklerin bankaya ibraz edilip edilmediği sorulmuş, ..... bank T.A.Ş. Genel Müdürlüğünün █████/2025 tarihinde gelen cevabi yazısında, ..... bank ...... Şubesine ait, keşidecisi ..... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan, 28.1.2025 keşide tarihli 13.500,00 TL bedelli ...... numaralı çekin █████/2025 tarihinde .....Yatırım Bankası A.Ş. tarafından takastan sorulduğu, ...... Yatırım Bankası A.Ş.'nin cevabı yazısında █████/2024 tarihinde takasa verildiği, █████/2025 tarihinde ..... Anonim Şirketi tarafından ibraz edildiği, ..... bank T.A.Ş. Genel Müdürlüğünün █████/2025 tarihinde gelen cevabi yazısında, ...... bank ...... Şubesine ait, keşidecisi ...... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan 25.02.2025 keşide tarihli 14.059,70 TL bedelli ...... numaralı çekin █████/2025 tarihinde ...... Bankası A.Ş. tarafından takastan sorulduğu, ..... Yatırım Bankası A.Ş.'nin cevabı yazısında █████/2024 tarihinde takasa verildiği, █████/2025 tarihinde ...... Faktoring Anonim Şirketi tarafından ibraz edildiği, talep eden vekiline çeklerin bankaya ibraz edenler hakkında istirdat davası açmak üzere TTK 764/1 maddesi uyarınca ayrı ayrı 7 günlük kesin süre verilmiş olup, verilen kesin süreye ilişkin meşruhatlı davetiyelerin talep eden vekiline usulüne uygun tebliğ edildiği, ...... bank ...... Şubesine ait, keşidecisi ..... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan 25.02.2025 keşide tarihli 14.059,70 TL bedelli ...... numaralı iş bu çek yönünden talep eden vekili tarafından verilen süre içerisinde İstanbul..... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyası ile █████/2025 tarihinde davanın açıldığı, ..... bank ...... Şubesine ait, keşidecisi ...... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan, 28.1.2025 keşide tarihli 13.500,00 TL bedelli ...... numaralı çek yönünden talep eden vekiline bankaya ibraz edenler hakkında istirdat davası açmak üzere TTK 764/1 maddesi uyarınca 7 günlük kesin süre verilmiş olup, verilen kesin süreye ilişkin meşruhatlı davetiyelerin talep eden vekiline usulüne uygun tebliğ edilmiş olmasına rağmen talep eden vekili tarafından verilen kesin sürede istirdat davası açılmamıştır.Neticeten, 6102 sayılı TTK’nın 818/1. maddesi yollamasıyla uyuşmazlığa uygulanması gereken aynı Kanun’un 758. maddesi ile Yargıtay ......H.D nin █████/2019 Tarih ve ..... Esas, ...... Karar Sayılı ilamı da dikkate alınarak yargılama sırasında davaya konu ..... bank ..... Şubesine ait, keşidecisi ..... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan 25.02.2025 keşide tarihli 14.059,70 TL bedelli .... numaralı iş bu çek yönünden talep eden vekili tarafından verilen süre içerisinde İstanbul ...... Asliye Ticaret Mahkemesinin ..... esas sayılı dosyası ile █████/2025 tarihinde davanın açıldığı nazara alınarak iş bu çek yönünden davanın konusuz kalması nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına, ..... bank ..... Şubesine ait, keşidecisi ..... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan, 28.1.2025 keşide tarihli 13.500,00 TL bedelli ...... numaralı çek yönünden hamile karşı çek istirdadı davası açması konusunda ilgili talep edene süre verilmesine rağmen süresinde istirdat davası açılmaması nedeniyle iş bu yönünden çek iptali davasının reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurmak gerekmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklanan nedenlerle;..... bank ..... Şubesine ait, keşidecisi ...... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan 25.02.2025 keşide tarihli 14.059,70 TL bedelli ...... numaralı iş bu ÇEK bakımından açılan davanın KONUSUZ KALMASI NEDENİYLE KARAR VERİLMESİNE YER OLMADIĞINA,..... bank ..... Şubesine ait, keşidecisi ...... Kağıt Pazarlama Tic. Ve San. Anonim Şti olan, 28.1.2025 keşide tarihli 13.500,00 TL bedelli ..... numaralı çek yönünden AÇILAN DAVANIN REDDİNE,1-Ödeme yasağı kararının ilgili çekler yönünden kaldırılmasına, uygulanmış olması halinde bu konuda ilgili banka müdürlüğüne müzekkere yazılmasına,2-İlgili tarafından yatırılan teminatın 6100 sayılı HMK'nın 392/2'nci maddesi uyarınca asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması hâlinde yatırana iadesine,3-Harç peşin alındığından başkaca harç alınmasına yer olmadığına,4-İlgili tarafça yatırılan harç ve yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 5-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin ilgili tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333.maddesi gereğince iadesine,6-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince ilgilinin talebi halinde gerekçeli kararın tebliğine, Dair, 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere tarafın yokluğunda karar verildi. █████/2025Katip ..... ¸e-imzalıdır Hakim ..... ¸e-imzalıdır