Anahtar kelimeler: Kitapevi Dağ Yayıncılık Paz Yayınevi Kaşe Çekle Zilyedliğinde Çapında Sürdürdüğünü
T.C. BAKIRKÖY 8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ███████ EsasKARAR NO : ████████ KararDAVA : Kıymetli Evrak İptaliDAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZILMA TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Kıymetli Evrak İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,TALEP: Talep eden vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin ... Yayıncılık Dağ. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. yayıncılık sektöründe faaliyet gösterdiğini, Türkiye çapında bu faaliyetini sürdürdüğünü, ticari faaliyetleri çerçevesinde çekle ödemeler yapan ve çek kabul eden ...... Yayıncılık Dağ. Paz. San. Tic. Ltd. Şti'nin emrine yazılan ve teslim edilen "... Bankası ... Şubesi'ne ait, Keşidecisi ... Yayınevi Kitapevi Tic. Ltd. Şti olan, lehine keşide edilen ...... Yayıncılık Dağ. Paz. Ltd.Şti olan, 150.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı çek"in müvekkilinin zilyedliğinde zayi olduğunu, müvekkili emrine yazılan işbu çekin arkasına kaşe ve imza atarak usulüne uygun ciroladığını, zayi olan çekin üçüncü şahısların eline geçmesi halinde müvekkilinin ve müvekkilinin çalıştığı çek sahibi şirketin mağdur olacağını, bu nedenlerle; davanın kabulü ile, öncelikle dava konusu çekin ödenmesini önlemek için ödeme yasağı konulmasına ve dava sonunda söz konusu çekin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE; İstanbul .... Asliye Ticaret Mahkemesinin █████/2024 tarih, ... esas ve .... karar sayılı ilamı görevsizlik verilerek dosyasının mahkememize gönderildiği görüldü. Dava; TTK'nın 818/1-s maddesi atfıyla aynı yasanın 757 ve takip eden maddelerine göre açılan zayi nedeniyle çek iptali istemine ilişkin çekişmesiz yargı işidir. 6100 sayılı HMK'nun 320. maddesinde mahkemenin mümkün olan hallerde tarafları duruşmaya davet etmeden dosya üzerinden karar vereceği düzenlemesi de nazara alındığında, somut olayın belirginliğine bağlı ve çekişmesiz yargı işi de olması sebebiyle duruşma açılmadan, Anayasa'nın 141/4 maddesindeki dava ve usul ekonomisi kurallarına uygun olarak yargılama sonlandırılmıştır.Dava tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 757/1. maddesine göre;"İradesi dışında poliçe elinden çıkan kişi, ödeme veya hamilin yerleşim yerindeki asliye ticaret mahkemesinden, muhatabın poliçeyi ödemekten menedilmesini isteyebilir." şeklindedir. Söz konusu maddede düzenlenen yetki kuralı kesin yetki kuralı olup mahkemece resen dikkate alınması gerekir. İlgili talep eden hamilin güncel Ticaret Sicil Kaydı incelendiğinde dava tarihi itibari ile şirket merkezinin Bahçelievler /İstanbul adresinde bulunduğu anlaşılmakla davanın yetkili ve görevli mahkemede açıldığı anlaşılmıştır. Yargılamaya konu çeklere %15 teminatla ödeme yasağı konulmuştur.İptal davasında mahkeme, dilekçe sahibinin senet elinde iken zayi olduğuna ilişkin iddialarını, yaptığı araştırmalar neticesinde inandırıcı bulursa, senedi eline geçireni muayyen bir süre içerisinde mahkemeye getirmeye davet ve aksi takdirde senedin iptaline karar verileceğini ihtar eder. Bu ilânda senede ilişkin bilgilere de yer verilir. İlân, emre yazılı senetler bakımından TTK m. 760 vd.; hamile yazılı senetler bakımından ise TTK m. 663 vd. maddelerinde düzenlenmiştir. Hamile yazılı senetler yönünden senedi getirme süresinin en az 6 ay olarak belirlenmesi gerekir; bu süre ilk ilân gününden itibaren işlemeye başlar (TTK m. 663). Emre yazılı senetler yönünden ise senedi getirme süresi en az 3 ay, en çok bir yıldır (TTK m. 761/1). İlân, TTK'nun 818/1-son maddesi yollaması ile TTK’nın 762/1. maddesi hükmü uyarınca, TTK’nın 35. maddesinde bahsi geçen Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde üç kere yapılması gerekmekte olup Ticaret Sicil Gazetesinde üç kez ilan yapılmış olup, ilk ilanın █████/2024 tarihinde yapıldığı anlaşılmıştır.Poliçenin iptalinin TTK’nın 757- 765 maddeleri arasında özel olarak düzenlenmiş olması ve bu hükümlerde poliçenin emre veya nama yazılı olmasına göre bir ayrım yapılmamış olması ile TTK’nın 778/1-(ı) ve 818/1-(s) maddelerinde bono ve çekin iptallerinin poliçe hükümlerine tâbi kılınmış olması sebebiyle, nama yazılı poliçe, bono ve çekin iptalinde hamile yazılı senetlerin iptaline ilişkin TTK’nın 661 vd. hükümleri değil, poliçenin iptalini düzenleyen TTK’nın 757 vd. hükümleri uygulama alanı bulacaktır Poliçeye ilişkin düzenlemeye göre poliçenin kimin elinde olduğu biliniyorsa istirdat davası, poliçenin kimin elinde olduğu bilinmiyorsa iptal davası açılır (TTK m. 758 – 759). İptal davası sırasında poliçenin kimin elinde olduğu tespit edilir veya poliçe elinde bulunduran kişi, mahkemeye sunarsa bu durumda iptal davasına bakan mahkeme davaya bakmaya devam edemez. Mahkemenin davacıya poliçeyi elinde bulunduran kişiye karşı iade davası açmak için süre vermesi gerekir (TTK m. 758). Davaya konu çeklerin ibraz edilip edilmediği, ibraz edildi ise kim tarafından ibraz edildiği her bir çek bakımından ayrı ayrı sorulmuş olup .... Bankasının 02.04.2025 tarihli müzekkere cevabında çekin ibraz edilmediği anlaşılmıştır.Dosya tüm deliller ile birlikte somut olay bakımından değerlendirildiğinde; mahkememizce TTK'nın 762. maddesi gereğince Ticaret Sicil Gazetesi'nde ilan yaptırılmış olup 3 aylık yasal süre içerisinde, çek ile ilgili olarak Mahkememiz dosyasına herhangi bir müracaat bulunmadığı, .... Bankasının 02.04.2025 tarihli müzekkere cevabında çekin ibraz edilmediği anlaşılmış olup davaya konu ... Bankası ... Şubesi'ne ait, Keşidecisi ... Yayınevi Kitapevi Tic. Ltd. Şti olan, lehine keşide edilen ...... Yayıncılık Dağ. Paz. Ltd.Şti olan, 150.000,00-TL bedelli, ... seri numaralı çekin T.T.K. md 818, 757 ve 764 hükümleri gereğince zayi nedeniyle iptaline karar vermek gerekmiştir. HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; AÇILAN DAVANIN KABULÜNE1-... Bankası .... Şubesi'ne ait, Keşidecisi ... Yayınevi Kitapevi Tic. Ltd. Şti olan, lehine keşide edilen ...... Yayıncılık Dağ. Paz. Ltd.Şti olan, 150.000,00-TL bedelli, .... seri numaralı çekin T.T.K. md 818, 757 ve 764 hükümleri gereğince zayi nedeniyle İPTALİNE,2-Ödeme yasağının karar kesinleşinceye kadar devamına, 3-İlgili tarafından yatırılan teminatın 6100 sayılı HMK'nın 392/2'nci maddesi uyarınca asıl davaya ilişkin hükmün kesinleşmesinden veya ihtiyati tedbir kararının kalkmasından itibaren bir ay içinde tazminat davasının açılmaması hâlinde yatırana iadesine,4-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince alınması gereken 615,40-TL peşin harcın karar ve ilam harcına mahsubuna, başkaca harç alınmasına yer olmadığına, 5-İlgili tarafça yatırılan harç ve yapılan yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına, 6-Kararın kesinleşmesine kadar yapılan yargılama giderlerinin ilgili tarafça peşin olarak yatırılan yargılama gider avansından mahsubu ile bakiye kısmın karar kesinleştiğinde ve talep halinde HMK 333.maddesi gereğince iadesine,7-HMK'nin uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince tarafın talebi halinde gerekçeli kararın ilgiliye tebliğine,Dair, ilgili talep eden vekilinin yokluğunda 6100 sayılı Hukuk Mahkemeleri Kanunu'nun 341 ila 360. md hükümleri gereğince mahkememize veya aynı sıfatta başka bir mahkemeye verilecek dilekçe ile kararın tebliğinden itibaren iki hafta içerisinde veya istinaf dilekçesi kendisine tebliğ edilen taraf, başvuru hakkı bulunmasa veya başvuru süresini geçirmiş olsa bile, mahkememize veya aynı sıfattaki başka bir mahkemeye vereceği cevap dilekçesi ile iki hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere karar verildi. █████/2025Katip ... ¸e-imzalıdırHakim ... ¸e-imzalıdır