Anahtar kelimeler: Msinin Yıkıldığını Ardından Binanın İnşaatın Gayrimenkulün Kahramanmaraş Gaziantep Sahipleri Arsa
6. Hukuk Dairesi █████████ E. , █████████ K.
"İçtihat Metni"MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 17. Hukuk DairesiSAYISI : █████████ E., ████████ K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Kahramanmaraş 5. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : ███████ E., ███████ K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı asıl davada davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA 1. Davacı arsa sahipleri .......... asıl dava dilekçesinde; davalı yüklenici şirket ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşme kapsamında yükleniciye 343,21 m² gayrimenkulün 131,14 m²'sinin devredildiğini, davacılara ait 3 adet binanın yıkıldığını, inşaatın sözleşmenin imzalanmasının ardından 24 ay içerisinde bitirileceğini, ancak tamamlanmadığını, inşaata hiç başlanmadığını, yüklenicinin temerrüde düştüğünü, aynen ifadan vazgeçip sözleşmeden döndüklerini, yıkımdan itibaren ilk 18 ay için Hazine tarafından kira yardımı yapılacağını, devamında bunun yüklenici tarafından karşılanması gerekirken karşılanmadığını, kendileri ödemek zorunda kaldığını, diğer taraftan yeni bir sözleşme yapılıp inşaat tamamlanana kadar da kira ödemek zorunda kalacaklarını, ayrıca yıkılan binalarının da bedelini talep ettiklerini belirterek yüklenici adına olan tapu kaydının iptali ile eski hale getirilmesini ve adlarına tescilini, müspet zarar kapsamında şimdilik 60.000,00 TL’nin ödenmesini talep etmişlerdir.2. Davacı arsa sahibi . birleşen ███████ Esas sayılı dava dilekçesinde; davalı yüklenici şirket ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşme kapsamında yükleniciye 212,59 m² gayrimenkulün tamamının devredildiğini, davacıya ait binanın yıkıldığını, inşaatın sözleşmenin imzalanmasının ardından 24 ay içerisinde bitirileceğini, ancak tamamlanmadığını, inşaata hiç başlanmadığını, yüklenicinin temerrüde düştüğünü, aynen ifadan vazgeçip sözleşmeden döndüğünü, yıkımdan itibaren ilk 18 ay için Hazine tarafından kira yardımı yapılacağını, devamında bunun yüklenici tarafından karşılanması gerekirken karşılanmadığını, kendisinin ödemek zorunda kaldığını, diğer taraftan yeni bir sözleşme yapılıp inşaat tamamlanana kadar da kira ödemek zorunda kalacağını, ayrıca yıkılan binanın da bedelini talep ettiğini belirterek yüklenici adına olan tapu kaydının iptali ile eski hale getirilmesini ve adına tescilini, müspet zarar kapsamında şimdilik 20.000,00 TL’nin ödenmesini talep etmiştir.3. Davacı arsa sahibi ............ birleşen ███████ Esas sayılı dava dilekçesinde; davalı yüklenici şirket ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşme kapsamında yükleniciye 320,81 m² gayrimenkulün 179,43 m²'sinin devredildiğini, davacıya ait binanın yıkıldığını, inşaatın sözleşmenin imzalanmasının ardından 24 ay içerisinde bitirileceğini, ancak tamamlanmadığını, inşaata hiç başlanmadığını, yüklenicinin temerrüde düştüğünü, aynen ifadan vazgeçip sözleşmeden döndüğünü, yıkımdan itibaren ilk 18 ay için Hazine tarafından kira yardımı yapılacağını, devamında bunun yüklenici tarafından karşılanması gerekirken karşılanmadığını, kendisinin ödemek zorunda kaldığını, diğer taraftan yeni bir sözleşme yapılıp inşaat tamamlanana kadar da kira ödemek zorunda kalacağını, ayrıca yıkılan binanın da bedelini talep ettiğini belirterek yüklenici adına olan tapu kaydının iptali ile eski hale getirilmesini ve adına tescilini, müspet zarar kapsamında şimdilik 20.000,00 TL’nin ödenmesini talep etmiştir.4. Davacı arsa sahibi ....... birleşen ███████ Esas sayılı dava dilekçesinde; davalı yüklenici şirket ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşme kapsamında yükleniciye 351,38 m² gayrimenkulün 210 m²'sinin devredildiğini, davacıya ait binanın yıkıldığını, inşaatın sözleşmenin imzalanmasının ardından 24 ay içerisinde bitirileceğini, ancak tamamlanmadığını, inşaata hiç başlanmadığını, yüklenicinin temerrüde düştüğünü, aynen ifadan vazgeçip sözleşmeden döndüğünü, yıkımdan itibaren ilk 18 ay için Hazine tarafından kira yardımı yapılacağını, devamında bunun yüklenici tarafından karşılanması gerekirken karşılanmadığını, kendisinin ödemek zorunda kaldığını, diğer taraftan yeni bir sözleşme yapılıp inşaat tamamlanana kadar da kira ödemek zorunda kalacağını, ayrıca yıkılan binanın da bedelini talep ettiğini belirterek yüklenici adına olan tapu kaydının iptali ile eski hale getirilmesini ve adına tescilini, müspet zarar kapsamında şimdilik 20.000,00 TL’nin ödenmesini talep etmiştir.5. Davacı arsa sahibi ........... birleşen ███████ Esas sayılı dava dilekçesinde; davalı yüklenici şirket ile aralarında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi yapıldığını, sözleşme kapsamında yükleniciye 188,20 m² gayrimenkulün 117,51 m²'sinin devredildiğini, davacıya ait binanın yıkıldığını, inşaatın sözleşmenin imzalanmasının ardından 24 ay içerisinde bitirileceğini, ancak tamamlanmadığını, inşaata hiç başlanmadığını, yüklenicinin temerrüde düştüğünü, aynen ifadan vazgeçip sözleşmeden döndüğünü, yıkımdan itibaren ilk 18 ay için Hazine tarafından kira yardımı yapılacağını, devamında bunun yüklenici tarafından karşılanması gerekirken karşılanmadığını, kendisinin ödemek zorunda kaldığını, diğer taraftan yeni bir sözleşme yapılıp inşaat tamamlanana kadar da kira ödemek zorunda kalacağını, ayrıca yıkılan binanın da bedelini talep ettiğini belirterek yüklenici adına olan tapu kaydının iptali ile eski hale getirilmesini ve adına tescilini, müspet zarar kapsamında şimdilik 20.000,00 TL’nin ödenmesini talep etmiştir.II. CEVAP Davalı yüklenici şirket vekili asıl ve birleşen davalara cevap dilekçesinde; Afet Riski Taşıyan Alanların Dönüştürülmesine ilişkin kanun kapsamında ................... ili,........................., 796 ada, 19-21-23-24-25 parsel sayılı taşınmazlardaki binaların müvekkili şirket tarafından taşınmaz sahipleriyle yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi neticesinde yıkıldığını, sözleşmeye göre parsel sahiplerine ait ayrı parseller üzerindeki taşınmazların yıkılarak yerine tek bir blok yapılacağını ancak ilgili parsellerin tamamının müvekkili şirkete devredilmeyip sadece bir kısım hisselerin devredildiğini, davacı ve arkadaşlarına ait parseller ile Maliye Hazinesine ait parsel birleştirilemediği için tüm taraflarla imzalanan sözleşme ekindeki projeye uygun bir inşaat yapılmasının mümkün olmadığını, tevhit işleminin yapılamamasının sorumlusunun kendileri olmadığını, bu nedenle kira parası istenmesinin yasal dayanağı olmadığı gibi hakkaniyete de uygun olmadığını, sebep oldukları müspet bir zarar olmadığını, davacı tarafa ödeyecekleri bir zarar da olmadığını, ortada bir zarar varsa bu zararın davacıların kendi inisiyatifi ve imzalamış olduğu sözleşmeden kaynaklandığını, müvekkili şirketin söz konusu inşaatı yapabilmek ve akabinde kat irtifakı ve ferdileşme yapabilmek için sözleşme gereği davacılara ait arsaların bir kısım hisselerini bedelsiz devraldığını ancak tevhit işlemi yapılmadığı için bu aşamaya bir türlü gelmediğini, tüm bunlar dikkate alındığında sözleşmeye ekli bulunan projeye uygun bir inşaat yapılması ihtimalinin bulunmadığını bu nedenle davacılara ait hisseleri tekrar davacılara iade etmek istediklerini, ancak tazminat talep edilemeyeceğini, taşınmazların kayden eski haline dönüştürülmesini istediklerini belirterek davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yüklenicinin inşaata başlamadığı, inşaatın yapılamamasında kusurlu olmadığını ispatlayamadığı, sözleşmenin geriye etkili feshinin ve sözleşme nedeniyle yükleniciye devredilen taşınmazların arsa sahiplerine iadesi gerektiği, feshedilen sözleşme nedeniyle müspet zarar istenemeyeceği, ancak menfi zarar kapsamındaki yıkılan bina bedeli ve ödenmek zorunda kalınan kira bedeli talebinin kabulü gerektiği belirtilerek sözleşmenin geriye etkili feshine, tapu iptal ve tescil isteminin kabulüne, kira alacağı ve yapı bedeline ilişkin talebin kabulüne, müspet zarar isteminin reddine her bir davacı yönünden ayrı ayrı karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde asıl ve birleşen davada davacı arsa sahipleri vekili ve davalı yüklenici vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı yüklenicinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, yeniden hüküm kurulmasına, sözleşmenin geriye etkili feshine, tapu kaydının iptali ile arsa sahipleri adına tesciline, alacak talebi yönünden; müspet zarar taleplerinin reddine, menfi zarar talepleri hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Sebepler1. Asıl davada davacı arsa sahipleri .............................vekili temyiz dilekçesinde:a. HMK'nın m.141 uyarınca, dilekçeler teatisi aşaması tamamlandıktan sonra tahkikat sona erinceye kadar davacının talep sonucunu ancak ıslah veya karşı tarafın açık muvafakati ile genişletebileceğini veya değiştirebileceğini, davacının, ıslahla mevcut talep sonucuna yeni talep ekleyebileceği gibi talep sonucunu tamamen de değiştirebileceğini, bu kapsamda işbu davada bilirkişi raporu geldikten sonra ıslah ile müvekkillerinin yüklenici müteahhit tarafından yıktırılan evlerinin değerinin de menfi zarar olarak talep edildiğini, bu talebin hukuka uygun olduğunu,b. 6100 sayılı HMK`nın 353/1-b-2 no'lu bendinde “Yargılamada eksiklik bulunmamakla beraber, kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı takdirde veya kararın gerekçesinde hata edilmiş ise düzelterek yeniden esas hakkında duruşma yapılmadan karar verileceğinin düzenlendiği, Bölge Adliye Mahkemesinin HMK`nın 353/1-b-2 no'lu bendini de yanlış uyguladığını ve yerel mahkeme yerine geçerek karar verdiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesinin geriye etkili feshi, tapu kaydının iptali ile arsa sahipleri adına tescili, menfi ve müspet zarar istemlerine ilişkindir. Taraflar arasında yapılan arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi nedeniyle yüklenicinin, asıl ve birleşen davalarda davacılara ait parsellerle tevhid edilecek belediyeye ait 2 parseli satın alamadığı için inşaata başlayamadığı, bu arada davacılara ait taşınmaz üzerindeki binaları yıktığı, binaların yıkılması nedeniyle davacıların geçici olarak başka dairelere yerleşmek ve kira ödemek zorunda kaldıkları dosya içeriği ile sabittir. Bölge Adliye Mahkemesi sözleşmenin ifa edilmemesi nedeniyle geriye etkili feshine, tapu iptal ve tescil talebinin kabulü ile tapu kaydının iptali ve davacılar adına tesciline, dava dilekçesinin sonuç kısmında müspet zarar talep edildiği, istenen kira bedeli ve yıkım nedeniyle yapım bedelinin müspet zarar kapsamında bulunmadığı, ıslah dilekçesinde ise bu bedellerin ayrıca istendiği ancak dava dilekçesinin sonuç kısmında menfi zarar istenmediğinden ıslahla bu kalemlerin talep edilemeyeceği belirtilerek kira ve yapı bedeli istemlerinin reddine karar verilmiş ise de dava dilekçesinin açıklamalar kısmında Hazine tarafından ödenen ilk 18 aylık kira bedelinden sonraki kira bedelinin davalı şirket tarafından ödeneceğinin kararlaştırıldığını, yüklenicinin kira taahhüdünü yerine getirmemesi sebebiyle o tarihten bu ana kadarki kiraların kendileri tarafından ödenmek zorunda kalındığını, yine sözleşmeden dönülüp, yeni bir sözleşme yapılıp tamamlanmasına kadar da davacıların kira ödemeye devam etmek zorunda olduklarını, bunun yanında yıkılan evlerinin bedellerinin de tazminat olarak ödenmesi gerektiğini, bu zararların da giderilmesini talep ettikleri görülmüştür. Bu taleplerin özü itibariyle menfi zarar istemine ilişkin olduğu anlaşılmaktadır. 6100 sayılı Kanun'un (HMK) 33. maddesine göre; Hakim, Türk hukukunu re'sen uygulamak zorundadır. Bir davada olayları belirtmek ve açıklamak taraflara, hukuki nitelendirme Hakime aittir. Hakim, bildirilen hukuki sebeplerle bağlı olmayıp, hukuki sebebi kendiliğinden bulup uygulamakla sorumludur. Bu nedenle dava dilekçesinin sonuç kısmında kullanılan “müspet zarar” kavramı nedeniyle davacıların menfi zarar istemedikleri gerekçe gösterilerek bu talepleri ile ilgili karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru olmamıştır. Bu durumda Mahkemece yapılacak iş; sözleşmenin geriye etkili feshine karar verildiğine göre; davacı tarafın dilekçesinin bir bütün olarak değerlendirilmesi suretiyle, dava dilekçesinde geriye etkili fesih nedeniyle menfi zarar istenildiği kabul edilerek, esasen müspet zarar hesaplanırken menfi zararların da yapılacak hesap içerisinde dikkate alınacağı göz ardı edilmeyerek, davacıların menfi zarar kapsamında, evlerinin yıkılması nedeniyle ödedikleri kira bedelleri ile söz konusu binaların riskli yapı olması nedeniyle haklarında yıkım kararı olup olmadığı da incelenip göz önünde bulundurularak, yıkım nedeniyle yapım bedelleri de hesaplanması ve sonucuna uygun bir karar verilmesi iken yanlış değerlendirme ve eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamış kararın bozulması gerekmiştir.VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde asıl davada davacılara iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 26.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.
Tamamını görebilmek için üye olmanız gerekli :/ Tamamını görebilmek için üye ol!
