Anahtar kelimeler: İkame Esnada Akdedildiğini Bünyesinde Ödemesine İşçilik Etmiş Müteselsilsen Müştereken Doğan
T.C.
İSTANBUL4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili 20.12.2024 tarihli dava dilekçesinde özetle; taraflar arasında ... akdedildiğini, işbu sözleşmenin devam ettiği esnada davalı şirketin bünyesinde çalışan işçilerden olan ..ve... davalı aleyhine işçilik haklarından doğan alacakları kapsamında dava ikame ettiğini, ...'ün davacı aleyhine ... 35. İş Mahkemesi'nin... E. Sayılı dosyası kapsamında ikame etmiş olduğu davada yapılan yargılama neticesinde Mahkeme... E. ... K. Sayılı ilamı ile "müvekkil şirket ve davalının davacıya müştereken ve müteselsilsen tazminat ödemesine" karar verdiğini, kararın davacı şirket tarafından istinaf edilmiş olup İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 27. Hukuk Dairesi'nin ... E. ... K. Sayılı ilamı ile davanın kısmen kabulüne kesin olarak karar verildiğini, karar gereği davacı taraf, davacı şirket ve davalı aleyhine ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davacı şirketin haciz tehdidi ile karşılaşmamak adına 14.07.2023 tarihinde 91.940,00 TL 02.08.2023 tarihinde tarihinde ise 36.500,00 TL olmak üzere toplamda 128.440,00 TL ödeme yaparak tüm icra dosyası borcunu ödediğini, Erkan Duman'ın davacı aleyhine ... 35. İş Mahkemesi'nin ... E. Sayılı dosyası kapsamında ikame etmiş olduğu davada ise yapılan yargılama neticesinde Mahkeme...E. ... K. Sayılı ilamı ile "müvekkil şirket ve davalının davacıya müştereken ve müteselsilsen tazminat ödemesine" karar verdiğini, kararın davacı şirket tarafından istinaf edildiğini, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 47. Hukuk Dairesi'nin ...E....K. Sayılı ilamı ile "davanın kısmen kabulüne kesin olarak" karar verildiğini, karar gereği davacı tarafın davalı aleyhine ... 32. İcra Müdürlüğü'nün ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını, davacı şirket haciz tehdidi ile karşılaşmamak adına 26.04.2024 tarihinde tüm tüm icra dosyası borcu olan 140.000,00 TL tutarında ödeme yaptığını, davacı şirket tarafından davalı şirkete ... 28. Noterliği'nin ... tarihli ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi ile "Müvekkil şirket tarafından ödenen toplam 268.440,00 TL'nin fazlaya ilişkin haklarımız saklı tutularak rücu edildiği" hususu ihtar edildiğini, ihtara rağmen davalı tarafça herhangi bir ödeme yapılmadığını, davacı şirket alacağın tahsili amacıyla ... 9. İcra Dairesi ... E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattığını ve davalı tarafından haksız bir şekilde, alacaklıyı alacağına kavuşturmayı engellemek gayesiyle icra takibine itiraz edildiğini, açıklanan bu nedenlerle; ... 9. İcra Dairesi ... E. sayılı dosyasına yapılan haksız itirazın iptaline ve takibin devamına, davalı hakkında alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmil edilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı tarafa dava dilekçesi ve duruşmaya davet tutanağının usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı yanca cevap dilekçesi sunulmadığı görüldü. DELİLER: Bilirkişi Raporu, ... 32. İcra Dairesi'nin .. Esas sayılı dosyası, ... 32. İcra Dairesi'nin ... Esas sayılı dosyası, ... 9. İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası, ... 35. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, ... 35. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası, Arabuluculuk Anlaşamama Tutanağı, taraf beyanları ve tüm dosya kapsamı. DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ: 23.05.2025 Tarihli Bilirkişi Raporunda Özetle; "İddia, savunma, toplanan deliller ve tüm dosya kapsamı üzerinde yapmış olduğum inceleme sonucunda, yukarıda arz ve izah edilen hususlar doğrultusunda, dava konusu somut olayda tarafımca; Alt işveren bünyesinde çalışan dava dışı işçinin işçilik alacakları ödemelerine dair dosyada hizmet alım sözleşmesi incelendiğinde davalı tarafın sorumluluğa dair açık hüküm bulunmadığından; her ne kadar Yargıtay’ın alt işverenlerin %100 sorumluluğu olduğu yerleşik olsa da; davacı ve diğer davalılar ile birlikte %50 ( yarı yarıya ) sorumlu olduklarına dair hesap dosyaya sunulmuştur. ...bakımından 128.440 TL lik toplam ödemenin 91.940,00 TL kısmına 14.07.2023 tarihinde itibaren kalan 36.500,00 TL ise ödeme tarihi olan 02.08.2023 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği; ...bakımından ödenen 140.000 TL lik toplam ödemeye ödeme tarihi olan 26.04.2024 tarihinden itibaren faiz işletilmesi gerektiği; ... 28. Noterliği'nin... tarihli ... Yevmiye Numaralı ihtarnamesi (Ek) ile "DAVACI şirket tarafından ödenen toplam 268.440,00 TL'nin fazlaya ilişkin haklarımız saklı tutularak rücu edildiği" hususu ihtar edildiği; Davacı şirket 268.440,00 TL alacağın tahsili amacıyla ... 9. İcra Dairesi ...E. Sayılı dosyası ile icra takibi başlattığı; DAVALI şirket tarafından yapılan bir ödemenin tespit edilmediği; Davacı tarafından talep edilen alacağın %20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına dair takdirin sayın mahkemede olduğu; Rücu davalarında ve müteselsil sorumluluk davalarında rücu hakkının doğduğu an olan ödeme yapıldığı tarihten itibaren faiz işletilebileceği, işletilecek faizin avans faizi olduğu;" sonuç ve kanaatine varıldığı bildirilmiştir. GEREKÇE: Dava, dava dışı işçiye ödenen tazminatın rücuen razmini amacı ile başlatılan icra takibine yapılan itirazın iptali davasıdır. 4857 sayılı İş Kanunu’nun 2/6. maddesinde, "Bir işverenden, işyerinde yürüttüğü mal veya hizmet üretimine ilişkin yardımcı işlerinde veya asıl işin bir bölümünde işletmenin ve işin gereği ile teknolojik nedenlerle uzmanlık gerektiren işlerde iş alan ve bu iş için görevlendirdiği işçilerini sadece bu işyerinde aldığı işte çalıştıran diğer işveren ile iş aldığı işveren arasında kurulan ilişkiye asıl işveren-alt işveren ilişkisi denir. Bu ilişkide asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak bu Kanundan, iş sözleşmesinden veya alt işverenin taraf olduğu toplu iş sözleşmesinden doğan yükümlülüklerinden alt işveren ile birlikte sorumludur." hükmü bulunmaktadır. Dava konusu olayda da taraflar arasında asıl işveren - alt işveren ilişkisinin mevcut olup olmadığı tartışılacaktır.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun 167. maddesinde, müteselsil sorumlu olan borçlular arasındaki iç ilişki düzenlenmiş olup; "Aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça, borçlulardan her biri, alacaklıya yapılan ifadan, birbirlerine karşı eşit paylarla sorumludurlar. Kendisine düşen paydan fazla ifada bulunan borçlunun, ödediği fazla miktarı diğer borçlulardan isteme hakkı vardır." şeklindeki bu hükümde, müteselsil borçlulardan her birinin alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu oldukları, ancak bunun aksinin kararlaştırılabileceği belirtilmiştir. Taraflar arasındaki davaya konu alacak, dava dışı işçi tarafından ... 35. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı ve ... 35. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyası ile yargılamaya konu edilmiştir. Mahkemece yargılama sonunda tarafların müşterek ve müteselsil sorumlu olduğu yönünde vermiş olduğu kararların kesinleşmiş olması nedeniyle, Mahkememizce ... 35. İş Mahkemesi'nin ... Esas sayılı ve ... 35. İş Mahkemesi'nin...Esas sayılı yargılamaları ile belirtilen sorumluluk üzerinden ele alınması germiştir.Taraflar arasındaki davaya konu alacak, dava dışı işçi tarafından herhangi bir şekilde yargı yoluna götürülmediğinden taraflar arasında akdedilen sözleşme ve teknik şartnamelerdeki düzenlemeler kapsamında ele alınması gerekecektir.Asıl işverenle alt işverenler arasında yapılan hizmet akitlerine göre yapılan iş kapsamında ve değişen alt işverenlere ait işyerinde ara vermeden çalışan işçilerin işçilik alacakları için açtıkları davalar sonunda ödenmesine karar verilen miktarlardan alacaklı işçiye karşı her biri müteselsilen sorumludurlar. Burada kanundan kaynaklanan bir teselsül hali söz konusu olup, asıl ve alt işverenler, dış ilişki itibariyle (işçiye karşı) müteselsilen sorumludurlar. İç ilişkide (alacaklıya karşı müteselsilen sorumlu olan borçlular arasındaki ilişkide) ise bu husustaki nihai sorumluluğun hangi tarafa ait olduğu konusunda taraflar kendi aralarında sözleşme yapabilirler. 6098 sayılı Borçlar Kanunu'nun 167. maddesindeki düzenleme uyarınca, aksi kararlaştırılmadıkça veya borçlular arasındaki hukuki ilişkinin niteliğinden anlaşılmadıkça müteselsil sorumlulardan her biri alacaklıya yapılan ifadan birbirlerine karşı genel olarak eşit paylarla sorumlu olacaklardır. Yasa hükmünde eşit sorumluluğun müteselsil borçlularda aksinin kararlaştırılmaması halinde uygulanacağı belirtilmiştir.O halde, uyuşmazlığın çözümü için taraflar arasında imzalanan hizmet alım sözleşmesi, hizmet alım tip sözleşmesi, teknik şartname ve hizmet işleri genel şartnamelerinin sorumluluğa yönelik hükümlerinin tatbiki gerekir. Bu nedenle tarafların serbest iradeleri ile düzenlemiş oldukları sözleşme ve şartname hükümlerinde işçi alacaklarından kimin ne kadar sorumlu olduğuna ilişkin hüküm varsa bu hükümler tarafları bağlar. Hizmet sözleşmelerinde, ihale evraklarında teknik ve idari şartnamelerde ve diğer taraflar arasında karşılıklı düzenlenen belgelerde yüklenici şirketin sorumluluğuna ilişkin açık hüküm olan hallerde, asıl işveren ödemiş olduğu miktarın tamamını, ilgili alt işverenden rücuen tahsilini talep edebilirken alt işverenin, asıl işverenden rücu imkanı yoktur. Sözleşme değerlendirilirken işçinin çalıştığı dönemlere ilişkin sözleşme hükümleri dikkate alınmalıdır. Buna göre, son alt işverenin alacağın tamamından sorumlu tutulamayacağı, tamamından sorumlu olmasının İş Kanunu gereği yalnız işçiye karşı olduğu, işçiyi çalıştırmış olan alt işverenlerin her birinin dava dışı işçiyi çalıştırdığı dönemi kapsayan kısmından sınırlı sorumlu olacağı, ayrıca işçilik alacakları davası neticesinde davacının ödediği yargılama giderleri, faiz ve vekalet ücreti yönünden de alt işverenlere rücu edilecek işçilik alacağı miktarına göre bir oranlama yapılarak davacının alt işverenlerden bu alacak kalemi ile ilgili talep edebileceği miktar da açıkça belirlenmelidir. (Y.13. HD. █████/2018 T, ...E.-...K. ve yine aynı Dairenin 31.5.2018 T, ...E.- ... K. ve █████/2017 tarih, ...E.... K. sayılı ilamları) Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. SGK kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanununa göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir. İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir. Hizmet alım ihaleleri aynı yüklenici tarafından alındığı gibi, değişik yükleniciler tarafından da alınabilmektedir. Bu halde işyeri devri suretiyle işçiler yeni yükleniciye devredildiği için hizmet akitleri kesintiye uğramadan devam etmekte ve işçilik alacakları da bu doğrultuda hesaplanmaktadır. İşçiye ödenen kıdem tazminatı iş sözleşmesinin feshedildiği tarihteki giydirilmiş ücret üzerinden hesaplanmakta olup bu kıdem tazminatının tamamından işçiyi çalıştırdıkları dönemle orantılı olarak yükleniciler işverene karşı sorumludurlar (Yargıtay 6. Hukuk Dairesinin ... Esas ... Karar sayılı ilamı).Dosya kapsamında yer alan, davacı ile davalılar arasında imzalanan Koruma ve Güvenlik Hizmeti Alımına ait sözleşmelerin 9. maddesinde sözleşme ekleri başlığı altında 8.1. bentte, ihale dökümanının bu sözleşmenin eki ve ayrılmaz parçası olduğu, idareyi ve yükleniciyi bağlayacağı, sözleşme hükümleri ile ihale dökümanını oluşturan belgelerdeki hükümler arasında çelişki veya farklılık olması halinde ihale dökümanlarında yer alan hükümlerin esas alınacağı, 8.2. bentte ise ihale dökümanını oluşturan belgelerin sayıldığı, bu belgelerden biri olan teknik şartnamede, işveren sıfatıyla doğabilecek tüm hukuki sorumlulukların yükleniciye ait olacağına yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı görülmektedir. Bu nedenle teklif fiyatının içeresinde işçilere ödenecek kıdem tazminatının bulunmadığı anlaşılmaktadır. (İstanbul BAM 17. Hukuk Dairesinin █████/2022 Tarih, ... Esas ve... Karar ve İstanbul BAM 17. Hukuk Dairesinin █████/2024 Tarih, ... Esas ve ... Karar sayılı kararları).Dosya kapsamına göre; dava dışı işçinin işçi alacaklarına ilişkin borç miktarının tarafların çalıştırdığı süre ile sorumlu olmak üzere yarı oranında sorumlu olduğu anlaşılmakla davanın kısmen kabulü yönünde aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Açıklanan yasal gerektirici nedenlere göre; 1-Davanın tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla KISMEN KABULÜNE,Davalının ... 9.İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasında yapmış olduğu itirazın kısmen iptali ile takibin 45.970,00 TL asıl alacak ile bu alacağa 14.07.2023 tarihinden itibaren, 18.250,00 TL asıl alacak ile bu alacağa 02.08.2023 tarihinden itibaren, 70.000,00 TL asıl alacak ile bu alacağa 26.04.2024 tarihinden itibaren değişen oranlarda işleyecek ticari avans faizi üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin REDDİNE,2-Dava konusu alacağın varlığı ve miktarı yargılamayı gerektirdiğinden ve alacak likit olmadığından icra inkar tazminat talebinin REDDİNE,3-Alınması gereken 9.168,56 TL nispi karar harcından peşin yatırılan 3.564,04 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 5.604,52 TL harcın davalıdan alınarak Hazineye İrad Kaydına, 4-Davacı tarafından yatırılan 3.564,04 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,5-Davacı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine,6-Davalı vekili lehine karar tarihinde yürürlükte bulunan avukatlık asgari ücret tarifesi gereğince hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 30.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalı tarafa verilmesine,7-Taraflar arabuluculuk görüşmesine katılmış olmakla Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanan 3.600,00 TL arabuluculuk ücretinin kabul/red oranlarına göre hükmolunan kısım üzerinden hesaplanan 1.620,00 TL'sinin davalıdan, 1.980,00 TL'sinin davacıdan alınarak Hazineye Gelir Kaydına,8-Davacı tarafından yapılan 427,60 TL başvuru harcı, 60,80 TL vekalet harcı, 7.000,00 TL bilirkişi ücreti ve 300,00 TL posta gideri olmak üzere toplam 7.788,40 TL yargılama giderinin kabul/red oranlarına göre hükmolan kısım üzerinden hesaplanan 3.542,42 TL'sinin davalıdan alınarak davacı tarafa verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına, 9-Taraflarca yatırılan, kullanılmayarak artan gider avansının kararın kesinleşmesi halinde yatıran tarafa iadesine, Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı yanın yokluğunda verilen karara karşı, gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 haftalık yasal süre içerisinde mahkememize veya başka bir yer Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2025Katip ¸e-imzalıdır Hakim ¸e-imzalıdır