eur ekde montajı şantiyesine şantiyenin taahhüdünde ödemeyi üstlendiğini toplamda haricinde

Anahtar kelimeler: Eur Ekde Montajı Şantiyesine Şantiyenin Taahhüdünde Ödemeyi Üstlendiğini Toplamda Haricinde

T.C.

İSTANBUL

8. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████

KARAR NO : ████████

DAVA : İtirazın İptali

DAVA TARİHİ : █████/2023

KARAR TARİHİ : █████/2025

Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili şirket ile davalı şirket arasında ... tarihli, ... olarak numaralandırılmış eser ve ticari satış sözleşmesi imzalandığını, sözleşme madde 2'ye göre müvekkilinin, sözleşme ek-1'de yer alan teknik şartnamede sayılan malzemelerin temini ve davalının ...'da yer alan şantiyesine montajı işini üstlendiğini, yapılacak iş karşılığında davalının sözleşmenin 5. maddesinde yer alan koşullar ile, toplamda 1.203.600,00-EUR ödeme yapma taahhüdünde bulunduğunu, davalının, sözleşmenin 5. maddesine göre █████/2022 tarihinde yapılması gereken 90.270,00-EUR tutarındaki ödemeyi halen yapmadığını, sözleşme kapsamında yapılması kararlaştırılan işler haricinde, şantiyenin müvekkiline zamanında teslim edilmemesi ve şantiyede davalı tarafından yapılması gereken inşai işlerin hiç yapılmamış olması sebepleriyle müvekkilinin sözleşme dışı ek iş yapmak zorunda kaldığını, sözleşmenin 5. maddesinde avans ödemesinin █████/2022 tarihinde yapılmasının öngörüldüğünü, yani müvekkilinin avans ödemesini tahsil edip işe başlaması gereken tarihin bu tarih olduğunu, ancak montaj sahasının müvekkiline █████/2023 tarihine kadar teslim edilmediğini, ilişikte sunulan yer teslim tutanağı incelendiğinde, uygulama projesinin ve montaj yerinin müvekkiline ancak █████/2023 tarihinde teslim edildiği ve bu sebeple müvekkilinin █████/2022 tarihinde işe başlayabildiğinin görüleceğini, sözleşmenin 11. maddesinde sözleşme konusu malzemelerin montajı için montaj yerinde yapılacak her türlü inşai işin sözleşme kapsamı dışında olduğu ve davalı tarafından yapılacağının belirtildiğini, yani davalının montaj yerini, teknik şartnamede sayılan cihazlarına montajına uygun hale getirmesi gerektiğini, müvekkilinin montaja uygun montaj yerine teknik şartnamede sayılan malzemelerin montajını yapabileceğini, müvekkilinin teknik personeli montaj yerine geldiğinde, evaporatif kondenserlerin monte edileceği makine dairesinin inşa edilmemiş olduğunu fark ettiğini, teknik Şartnamenin 9. sayfasında, ek işler başlıklı bölümde kondenserler için inşa edilecek çelik platformun makine dairesi üzerine konulacağının açıkça düzenlendiğini, makine dairesi inşaatının yapılmamış olmasından kaynaklı kondenserlerin konulacağı çelik platformun zeminden itibaren inşa edilmek durumunda kalındığını ve 18.506,00-EUR ek malzeme maliyeti oluştuğunu, teknik şartnamenin 8. sayfasında, soğuk su serpantinleri ve buzlu su tankları başlıklı bölümde, serpantinin oda içerisinde inşa edilecek betonerme havuz içerisine konacağı ve serpantinin boyutlarının açıkça düzenlendiğini, montaj sahası müvekkiline teslim edildikten sonra, serpantinin montajının yapılacağı esnada, havuzun teknik şartnameye uygun olarak üretilen serpantinin monte edilebileceği büyüklükte olmadığının anlaşıldığını, monte edilecek serpantinin boyutu teknik şartnamede açıkça belirtilmişken, davacı tarafından montaj sahasının bu serpantine uygun olmayacak şekilde hazırlandığını, bu sebeple müvekkilinin, kısıtlı süre içerisinde yeni bir serpantin üretimi gerçekleştiremediğini, sisteme uyacak yeni bir serpantini ithal olarak tedarik etmek durumunda kaldığını, serpantinin tedarikinde serpantinin fiyatı, nakliye, gümrük masrafları olmak üzere harcanan tutar toplamnın 72.472,50-EUR olduğunu, kullanılması planlanan serpantinin maaliyeti 26.000,00-EUR olduğundan, yapılan bu ek iş sebebiyle 46.472,50-EUR fiyat farklı oluştuğunu, makine dairesinin inşaatın zamanında yapılmaması sebebiyle montajın kısıtlı bir süreye sıkıştırılması, fazladan çelik konstrüksüyon inşası ve yeni bir serpantin getirilerek montajının yapılması sebepleriyle müvekkili firma çalışanlarının olağanüstü çaba gösterdiğini ve başlangıçta öngörülenin çok üzerinde işçilik maliyeti oluştuğunu, her ne kadar kayıtlardan yapılan işçiliğin hangi kısmının ek işlere yönelik olduğu, hangi kısmının sözleşme kapsamında kalan işlere ilişkin olduğu ayırt edilemese de, gerçekleşen çalışmanın yoğunluğu ve müvekkilinin işi zamanında yetiştirmek için ne derece gayret gösterdiğinin görülmekte olduğunu, çalışanların aylık 40-50 saat aralığında fazla mesai yaptığının, normalde asgari ücretin biraz üzerinde maaş alan çalışanların aylık ücretinin 30.000,00-TL'ye yaklaştığının anlaşılmakta olduğunu, yapılması gereken ek işler ve montaj sahasındaki problemlerin davalıya da iletilmiş olduğunu, davalının bu iletileri yanıtsız bıraktığını, hem makine dairesinin inşa edilmemiş olduğunun, hem de havuzun uygun büyüklükte olmadığının müvekkili firma çalışanları tarafından defalarca davalı firma yetkilisine iletildiğini, yazışmalarda yapılan ek işlerin ve sorunun mahiyetinin müvekkili firma personeli tarafından teknik bir dil ile açıklanmış olduğunu, müvekkilinin, oldukça fazla miktarda ek iş yapmak durumunda kalmasına karşın montajı Sözleşmede kararlaştırılan iş teslim tarihi olan █████/2022 tarihinden 5 gün sonra, █████/2022 tarihinde teslim ettiğini, yapılan ek işler sebebiyle 1.203.600,00-EUR olarak öngörülen sözleşme bedeli yerine müvekkilinin, vekaletsiz iş görmeye dayalı alacaklarda yüklenicinin bir miktar kâr da talep edebileceği, bedelin piyasa rayiçlerinden hesaplanacağı gözeterek, davalıya 1.286.135,69-EUR üzerinden fatura kestiğini, takip dayanağı belge olarak da sunulan faturanın davalıya █████/2022 tarihinde elektronik ortamda iletilmiş olduğunu, faturaya karşı 8 günlük itiraz süresi içerisinde herhangi bir itirazda bulunulmadığını, yaşanan süreç ardından davalı tarafından müvekkiline hem 90.270,00-EUR sözleşme bedeli ve hem de ek işler bakımından herhangi bir ödeme yapılmadığını, davalı ile gerçekleşen müzakere sürecinin sonuçsuz kaldığını, bu sebeple ... 37. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyası kapsamında davalı aleyhine takibe geçildiğini, ancak takibin itiraz üzerine durduğunu, akabinde gerçekleşen arabuluculuk görüşmesinden de sonuç alınamadığını belirterek, tüm bu nedenlerle davalının ... 37. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve takibin devamına ve ayrıca sözleşme bedeli olan 90.270,00-EUR'nun %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; taraflar arasındaki sözleşme ile işin anahtar teslim olarak yapılmasına karar verildiğini, davacının da kabulünde olduğu üzere, sözleşme kapsamında müvekkili şirket tarafından yapılması gereken, █████/2022 tarihli 90.270,00-EUR bedelli ödeme hariç, tüm ödemelerin davacı şirkete yapıldığını, █████/2022 tarihli ve 90.270,00-EUR bedelli ödemenin, aradan geçen süreye karşın yapılmamış olmasının sebebinin, davacı tarafça tesis edilen soğuk hava deposunda █████/2022 tarihinde gerçekleşen amonyak gazı sızıntısı nedeniyle müvekkili şirkete ait olan ve ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin... değişik iş sayılı dosyasında tespiti yapılan toplamda 49.300 kilogram taze kirazın zayi olması sebebiyle oluşan zarar olduğunu, davacı tarafın, bu oluşan ürün zararını ve mahrum kalınan kâr kaybını karşılamayı taahhüt etmesi ve ancak zararın miktarının yüksekliği nedeniyle bu konuda taraflar arasında mutabık kalınamadığından müvekkili şirketçe davacı tarafa █████/2022 tarihli 90.270,00-EUR bedelli ödemenin yapılamadığını, bu konuyla ilgili taraflar arasındaki görüşmeler devam ederken, yine davacı şirket tarafından müvekkili şirkete ait Mersin'de muz sarartma odası tesisi yapılmış olup ancak yine bu muz sarartma odasının beklenen şekilde çalışmaması neticesinde müvekkiline ait çok fazla miktarda muzun ya pazar değerini kaybettiğini; ya da kalite kaybına uğradığını, bu hususun da ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasında tespit edildiğini, tüm bu hususların, yani müvekkiline ait kirazlarda ve muzlarda meydana gelen zararlar nedeniyle müvekkilinin hak ettiği maddi tazminat miktarının yüksekliğinin, davacı tarafın da bilgisi dahilinde olduğunu, ancak davacı şirketin bu konularda oluşan zararı gidermeye yönelik müvekkiline ödeme yapabilecek durumda bulunmadığı için aslında sözleşme gereğince kendisine ödenmesi gereken █████/2022 tarihli 90.270,00-EUR bedelli ödemeden vazgeçmiş durumda olduğunu, bu alacaktan vazgeçmekte, ancak kendisinden de herhangi bir tazminat talep edilmemesini istemekte olduğunu, bu talebi(kendisinden tazminat talep edilmemesi yönündeki) müvekkili şirket tarafından kabul edilmediğinden, davacı tarafça bu davayı açma yoluna gidildiğini, davacı tarafın, hiçbir hakkı bulunmadığı halde 90.270,00-EUR bedelden ayrı olarak fazlaya ilişkin de talepte bulunmakta olduğunu, bu aşamada takas ve mahsup haklarını kullanabilecekleri hususunu beyan ettiklerini, bahsedilen müvekkili şirket zararları ile ilgili olarak müvekkili şirket tarafından dava açılacak olduğunu, ortada likit bir alacağın söz konusu olmadığını, dolayısıyla bu konuyla ilgili davacı tarafça ileri sürülen icra inkar tazminatına hükmedilmesi talebinin de yerinde olmadığını, taraflar arasında akdedilen sözleşmeye göre götürü bedelin 1.203.600,00-EUR olduğunu, davacı tarafın, müvekkili ile arasında akdedilen sözleşme anahtar teslim olmasına rağmen ek işler yaptığını ileri sürerek bu konuda müvekkilinden 82.535,69-EUR bedel talep etmekte olduğunu, ancak bu talebinin haksız olduğunu, yer tesliminin, yüklenici davacının eseri meydana getirebilmesine tam olarak uygun şekilde █████/2022 tarihinde davacı yükleniciye teslim edildiğini, burada önemli olan hususun ise, yer teslimi sırasında yüklenicinin herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmemiş olması olduğunu, dava dilekçesinde zaten yer tesliminin █████/2022 tarihinde yapıldığının ikrar edilmekte olduğunu, yer teslim tutanağında işe başlama tarihi konusunda mutabık kalındığının da sabit olduğunu, bu tarihin ise █████/2022 tarihi olduğunu, yer tesliminin gecikmesindeki kusurun müvekkiline ait olması durumunda bile, yüklenicinin işi teslim süresinin █████/2022 tarihinden 41 gün sonrasına uzayacağını, ancak zaten yer teslim tutanağı ile işe başlama tarihinin █████/2022 olduğu konusunda mutabık kalındığına göre, artık gecikmedeki kusurun hangi taraftan kaynaklandığı konusunda araştırma yapmaya gerek bulunmamakta olduğunu, davacı yüklenici eğer yerin kendisine geç teslimini sorun ediyorsa, buna karşı iddia edebileceği tek şeyin, eseri teslim süresinin uzamış olduğu olabileceğini, işi yetiştirmek için 82.535,69-EUR tutarında daha masraf yaptığını söyleyerek, bunu iş sahibi müvekkilinden talep edebilmesinin mümkün olmadığını, taraflar arasındaki sözleşmeye göre evaporatif kondenserler için taşıyıcı platformu tesis etme yükümlülüğünün davacıya ait olduğunu, bu platformun makine dairesinin üstünde ya da dışında tesis edileceğinin ilgili sözleşme hükmünde belirtildiğini, müvekkili tarafından yapılan makine dairesinin ayrı bir inşaat olduğunu, kondenserlerin montajının yapılacağı platformun ayrı bir inşaat olduğunu, yani bahse konu platformun makine dairesinin üstüne, makine dairesinin kolonlarına ya da kirişlerine bağlantı yapılarak inşa edilmesi(yani oraya kondurulması)nin mühendislik hesapları(bina statiğine uygunluk) açısından olanaklı olmadığını, müvekkili tarafından yapılan makine dairesinin de temelden inşa edilmek zorunda olduğunu, davacı tarafça yapılması gerekip de yapılan platformun da temelden inşa edilmek zorunda olduğunu, konuyla ilgili önemli olan bir diğer hususun da, platform inşaatının makine dairesi inşaatını beklemek zorunda olmaması olduğunu, bunların birbirlerinden ayrı yapılar olduğunu, taraflar arasında akdedilen sözleşme hükmüne göre(teknik şartnamenin 9. sayfasında bulunan) davacının ekstra olarak yaptığını iddia ettiği işin, zaten davacı tarafça yapılması gereken iş olduğunu, vekaletsiz yapıldığı ileri sürülen diğer işe ilişkin olarak ise, davacı tarafın, serpantinin içine konulacağı havuzun, içerisine serpantin konulmasına uygun ölçülerde olmadığı, bu nedenle kullanılması planlanan 26.000,00-EUR bedelli serpantinin kullanılamadığı, yeni bir serpantin ithal edildiği, ithal serpantin maliyetinin 72.472,50-EUR olduğu, 46.742,50-EUR fiyat farkı oluştuğu ileri sürülerek bu bedelin müvekkilinden talep edilmekte olduğunu, betonarme havuzun zaten yapılmış durumda olduğunu, davacı yüklenicinin sözleşme akdedilirken bu havuzu gördüğünü, bu nedenle sözleşmede de yapılmış durumda olan bu havuzun içine serpantin montajını yapacağını taahhüt ettiğini, devamında yer teslim tutanağı düzenlenirken de serpantinin konulacağı betonarme havuzun uygun olmadığına yönelik bir iddiada bulunmadığını, yeri mevcut haliyle teslim aldığını ve yeri teslim aldıktan iki gün sonra işe başlayacağını taahhüt ettiğini, havuz serpantin montajına uygun değil ise, o zaman davacı yüklenicinin yeri teslim almamasının gerektiğini, müvekkilinin bahse konu havuzun serpantin montajına uygun olup olmadığını bilemeyeceğini, bunu bilecek olanın, bu işin uzmanı olan davacı taraf olduğunu, müvekkilinin bunları biliyor olması durumunda kendisinin yapacağını, sözleşmeyi akdetmeden önce havuzun ölçülerini gören ve sözleşmeyi imzalayan, daha sonra eserin yapılacağı yeri de yer teslim tutanağının düzenlendiği tarihte gören ve yer teslim tutanağını ihtirazı kayıt düşmeden imzalayan davacının, daha sonradan ''yer, eserin yapımına uygun değildi, bu nedenle başka malzeme kullandım ve ek maliyet oluştu'' diyerek buna ilişkin müvekkilinden talepte bulunabilmesinin mümkün olmadığını, ayrıca davacı tarafın, müvekkili şirketin bilgilendirildiğine yönelik iddiasının kabulleri dahilinde olmadığını, söz konusu elektronik iletiden, müvekkilinin bu davanın açılmasıyla haberdar olduğunu, müvekkilinin e-mail adresinin, davacı tarafça beyan edilen e-mail adresi olmadığını, sözleşmede götürü bedel üzerinden anlaşma yapıldığından dolayı, fazla maliyetlerden müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunamamakta olduğunu belirterek, tüm bu nedenlerle davanın reddine ve davacı aleyhine, takip konusu alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, taraflar arasında akdedilen eser ve ticari satış sözleşmesi kapsamında, ödenmeyen sözleşeme bedeli ile sözleşme dışı olarak yapılan ek iş bedellerinin tahsili talebiyle ... 37. İcra Müdürlüğü'nün ... esas sayılı dosyası ile başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkin bulunmaktadır.

Mahkememizce taraflar arasında akdedilen █████/2022 tarihli sözleşme ile ekleri, teknik şartname, yer teslim tutanağı, inşa edilecek çelik konstrüksiyona ilişkin taşeron faturası, serpantin maliyet farkına ilişkin evraklar, artan işçilik maliyetine ilişkin puantaj kayıtları ve bordrolar, faturalar, fatura işlem durumu ekran görüntüleri, dekontlar, gümrük vergi tahsil alındıları, SGK kayıtları, e-mail yazışmaları, mahal görselleri, █████/2022 tarihli teslim tutanağı, çek görselleri, tediye pusulaları, ticaret sicili kayıtları, projeler, arabuluculuk son tutanağı, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosyası, ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosyası, ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... ve ... esas sayılı dosyaları, ... 37. İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı dosyası vs. dosyamız arasına alınmış, tarafların bildirdikleri tanıklar dinlenilmiş, davalı şirket merkezinde yerinde inceleme yapılmak suretiyle muhasebe öğretim üyesi bilirkişiden rapor ve ek rapor, davacı şirketin dava konusu soğuk hava deposunda keşif de yapılmak suretiyle ziraat mühendisi, makine mühendisi ve inşaat mühendisinden oluşan bilirkişi heyetinden rapor ve ek rapor ve mali müşavir bilirkişiden, davacı taraf ticari defter ve kayıtları incelenmek suretiyle rapor temin edilmiştir.

... 37. İcra Müdürlüğünün ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, alacaklı ... tarafından █████/2023 tarihinde borçlu ... aleyhine ... numaralı sözleşmeye dayalı 172.805,69-EUR(3.508.128,31-TL) asıl alacak ve 1.426,88-EUR(28.967,09-TL) faiz olmak üzere toplam 174.232,57-EUR alacağın, tahsili tarihine kadar kamu bankalarınca uygulanan en yüksek mevduat faizi, masraf ve vekalet ücreti ile birlikte, kısmi ödemelerde Borçlar Kanunu'nun 100. maddesi uygulanmak kaydıyla tahsili talebiyle ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin borçluya tebliğ edildiği, borçlu vekili tarafından █████/2023 tarihinde alacaklı tarafa herhangi bir borçları bulunmadığı gerekçesiyle yetkiye, takibe, borca, faize ve borcun tüm ferilerine itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

... 3. Asliye Hukuk Mahkemesinin ... değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinden, ... tarafından, ...ne karşı █████/2023 tarihinde karşı tarafça yapılan muz sarartma/olgunlaştırma odalarının kusurlu imal edilip edilmediğinin tespiti talebinde bulunulduğu, dosya kapsamında ziraat yüksek mühendisi ve makine yüksek mühendisi bilirkişilerden oluşan heyet tarafından düzenlenen █████/2023 tarihli rapor ile odalarda hava sirkülasyonunun homojen olmadığı, odaların merkezine doğru yukarıdan aşağıya doğru hava sirkülasyonunun çok yetersiz olduğu, etilen gazlı soğuk havanın odadaki muzlara homojen olarak tesir etmediği, muzların aynı mahalde olmasın rağmen farklı sıcaklıklarda olduğu, aynı odadaki muzların farklı olgunlaştığı tespit edilmiştir.

... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin...değişik iş sayılı dosyasının incelenmesinden, ... tarafından, ...ne karşı █████/2022 tarihinde karşı tarafça yapılan soğuk hava tesisinde █████/2022 tarihinde sızan amonyak gazı sebebiyle 50 ton kirazın bozulduğundan bahisle, söz konusu vakıanın ve şirketlerinin zararı tespitiyle delil tespiti isteminde bulunulduğu, dosya kapsamında makine mühendisi bilirkişi tarafından düzenlenen █████/2022 tarihli rapor ile, işletmenin 6 numaralı soğuk hava deposunda bulunan 3 adet ve 3 fanlı evaporatrün, ortada bulunan 2 numaralı evaporatörde bulunan 3 adet soğutma fanlarının en başta olan 1 numaralı soğutma fanının motorunun ayaklarının kurulması sonucu, soğutucu fan kanatlarının serpantine çarpmasıyla fan kanatlarının kırıldığı, serpantinin hasarlandığı ve soğutucu sistemin içerisindeki amonyağın dışarıya kaçmasına neden olduğu, amonyağın dışarı kaçmasıyla 6 numaralı soğuk odanın soğutma sistemi görevini yapamaz duruma geldiğinin tespit edildiği, ziraat mühendisi bilirkişilerce kiraz zararının 49.300,00kgx28,00-TL/kg=1.380.400,00-TL ve nakliye giderinin ise 5 kamyonx750,00-TL=3.750,00-TL olmak üzere toplam zararın 1.384.150,00-TL olduğu tespit edilmiştir.

... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasının incelenmesinden, davacı ... tarafından, ... aleyhine █████/2023 tarihinde, karşı tarafça yapılan soğuk hava tesisinde █████/2022 tarihinde sızan amonyak gazı sebebiyle 50 ton kirazın bozulduğu, ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin ...değişik iş sayılı dosyası kapsamında tespit edilen toplam 1.384.150,00-TL maddi zararın ödenmediğinden bahisle, söz konusu alacağın tahsili amacıyla başlatılan ... İcra Müdürlüğünün ...esas sayılı icra takibine vaki itirazın iptali talebiyle dava açıldığı, dosya kapsamında bilirkişi raporları düzenlendiği, dosyanın derdest olduğu anlaşılmıştır.

Ziraat mühendisi ..., makine mühendisi ...ve inşaat mühendisi ...'dan oluşan bilirkişi heyeti tarafından dava konusu soğuk hava deposunda keşif de yapılmak suretiyle düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan █████/2024 havale tarihli rapor ile; taraflar arasında tanzim edilmiş █████/2022 tarihli sözleşme ek-1'de teknik özellikleri belirtilen malzemelerin temini ve montajını anahtar teslim olarak yapılmasını kapsadığı, sözleşme konusunun Manisa'da kurulacak olan tesisin soğutma ekipmanlarının üretimi-temini ile yerinde montajını kapsadığı, sözleşme ekinde yer alan teknik şartnamenin 7. sayfasında ön soğutma odalarında evaporatörler için zemine oturacak taşıyıcı ayak sisteminin satıcı tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı, sözleşme ekinde yer alan teknik şartname 8. sayfasında oda içerisinde yapılan betonarme havuz içerisine montajı yapılıp soğutma sistemine bağlantılarının yapılacağı, teknik şartların taraflar arasında kararlaştırıldığı, yapılan keşifte işletme binası içinde bulunan betonarme serpantin havuzunun, projedeki ölçülere uygun olarak yapıldığı, davacı tarafından iddia edilen 46.472,50-EUR fiyat farkının oluşumunda davalı tarafın etkisinin bulunmadığı, teknik şartnameye göre ön soğutma odalarında evaporatörler için zemine oturacak taşıyıcı ayak sisteminin satıcı tarafından yapılacağı hususu göz önüne alındığında davacı tarafından yapılan taşıyıcı platformun sözleşmeye dahil olacağı tespit edilmiş, █████/2025 havale tarihli ek rapor ile; davacı firma tarafından mahallinde görüp fotoğrafladıkları, dava dosyasına sunulan serpantin ölçülerine göre, soğuk su serpantinleri ve buzlu su tankları serpantinin işletmenin içerisinde inşa edilen betonarme havuza sığmasının, dava dosyası içeriğine sunulan ve keşif esnasında davacı tarafından kurulduğu tespit edilen serpantin ölçüleri ile karşılaştırıldığında mümkün olmadığı, davalı firma tarafından yapılan havuza sığacak bir serpantinin teknik şartnameye uygun soğutma kapasitesini sağlayıp sağlamayacağı hususunda değerlendirme yapılmasının taraflarına yapılan görevlendirme kapsamı dışında olduğu, mevcut prefabrik makine dairesi üzerine kondenserlerin montajının mümkün olup olmadığı hususunun ise, işletmenin ruhsat projesinde kondenserlerin konduğundaki yükleri hesaplanmadığından, prefabrik çatı üzerine konmasının mümkün olmadığı tespit edilmiştir.

Mali hukuk öğretim üyesi bilirkişi ... tarafından davalı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme de yapılarak düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan █████/2024 tarihli rapor ile; davalının, davacıya ait cari hesap incelemeleri sonucunda cari hesap kaynaklı 5.503.703,08-TL borçlu olduğu, hazırlanan tablo cari hesabın tamamını göstermesi ile birlikte davaya konu fatura özelinde yaptığı incelemede ise, davaya konu faturanın davalı şirket kayıtlarında

olduğu, bu faturanın 1.286.135,69-EUR olarak kesildiği, fatura üzerinde yer alan kurun 18,6589-TL olduğu, bu kur ile fatura tutarı çarpıldığında 23.997.877,23-TL'lik fatura kesildiği ve bu faturanın davalının kayıtlarında olduğu, ancak davalı tarafın, davaya konu sözleşmede yer alan sözleşmenin fiyatlandırma kısmındaki sözleşme tutarı olan 1.203.600,00-EUR'luk fatura kesilmesi talebinde bulunduğu ve aradaki fark olan (1.286.135,69-1.203.600,00=82.536,00-EUR) bedeli, yani 1.540.030,97-TL'yi sözleşmede belirtilen tutarın üzerinde bir rakam olduğu için ödemediklerini ifade ettikleri, diğer taraftan, dava konusu sözleşmeye istinaden kesilmesi gereken fatura bedelinin 1.203.600,00-EUR olduğu, sözleşme kaynaklı ödeme planına istinaden davalının 1.113.330,00-EUR’unu ödediği, 90.270,00-EUR’unu ödemediği, sözleşme kapsamında yapılmayan bu ödemenin, davacının davalı tarafa vermiş olduğu zarar nedeni ile(kiraz ve muzların zarar görmesi sebebi ile) yapılmadığı tespit edilmiş; █████/2025 havale tarihli rapor ile; davaya konu faturanın davalı şirket kayıtlarında olduğu, bu faturanın 1.286.135,69-EUR olarak kayıtlara girildiği, fatura üzerinde yer alan kurun 18,6589-TL olduğu, bu kur ile fatura tutarı çarpıldığında 1.286.135,69-EURx18,6589=23.997.877,23-TL'lik fatura kesildiği ve bu faturanın davalının kayıtlarında olduğu, davaya konu sözleşmeden kaynaklanan 1.286.135,69-EUR'luk faturaya istinaden 1.113.330,00-EUR ödemenin yapılmış olduğu, bu ödemelerden sonra ödemesi yapılmayan kısmın 1.286.135,69-1.113.330,00=172.805,69-EUR olduğu tespit edilmiştir.

Mali müşavir Erkan TEMEL tarafından davacı şirket ticari defter ve kayıtları üzerinde yerinde inceleme de yapılmak suretiyle düzenlenerek mahkememiz dosyasına sunulan █████/2025 tarihli rapor ile; davacının 2022-2023 yıllarına ilişkin yevmiye ve kebir defterlerinin e-defter olarak elektronik ortamda tutulduğu, e-defter beratlarının Maliye İdaresine kanuni süresine yüklendiği, envanter defterlerinin açılış tasdikinin kanuni süresinde yaptırıldığı, davacının █████/2023 takip tarihi itibariyle davalıdan 172.805,69-EUR alacaklı olduğu, davacının, davalıyı takip tarihine kadar temerrüde düşürdüğüne dair dava dosyasında herhangi bir bilgi ve belge yer almadığı tespit edilmiştir.

Davalı tarafça her ne kadar icra müdürlüğünün yetkisine karşı itirazda bulunulmuş ise de, taraflar arasındaki sözleşmenin 13. maddesi ile İstanbul mahkemeleri ve icra müdürlüklerinin yetkili olduğu kararlaştırıldığından, davalı tarafın bu yöndeki itirazına itibar edilmemiştir.

Mahkememizce tüm dosya kapsamı hep birlikte değerlendirilmiştir. Buna göre, davacı şirket ile davalı şirket arasında █████/2022 tarihli, ███████-R06/MK.1 olarak numaralandırılmış eser ve ticari satış sözleşmesi imzalandığı, sözleşme madde 2'ye göre davacı şirketin, sözleşme ek-1'de yer alan teknik şartnamede sayılan malzemelerin temini ve davalının Alaşehir/Manisa'da yer alan şantiyesine montajı işini üstlendiği, yapılacak iş karşılığında davalının sözleşmenin 5. maddesinde yer alan koşullar ile, toplamda 1.203.600,00-EUR ödeme yapmayı kabul ettiği anlaşılmaktadır. Davacı tarafça, davalının, sözleşmenin 5. maddesine göre █████/2022 tarihinde yapılması gereken 90.270,00-EUR tutarındaki ödemeyi halen yapmadığı, sözleşme kapsamında yapılması kararlaştırılan işler haricinde, şantiyenin müvekkiline zamanında teslim edilmemesi ve şantiyede davalı tarafından yapılması gereken inşai işlerin hiç yapılmamış olması sebepleriyle müvekkilinin sözleşme dışı ek iş yapmak zorunda kaldığı belirtilerek, sözleşmeden doğan bakiye alacağın tahsili ve yapılan ek işlerin bedelinin tahsili talebiyle icra takibi başlatıldığı, davalı tarafından icra takibine karşı itiraz edilmesi üzerine takibin durduğu ve davacı tarafça eldeki itirazın iptali davasının açıldığı görülmektedir. Davacı tarafın alacak talebine konu ettiği ilk kalem, sözleşmenin 5. maddesine göre █████/2022 tarihinde yapılması gereken 90.270,00-EUR tutarındaki ödemedir. Taraflar arasındaki sözleşmeye göre sözleşme bedeli 1.203.600,00-EUR'dur. Davacı taraf, davalının bu bedelin 90.270,00-EUR tutarındaki kısmını ödemediğini belirtmektedir. Esasen davalı taraf da, bu bedeli davacıya ödemediğini kabul etmektedir. Ancak davalı taraf, bu ödemenin yapılmamasının sebebinin, davacı tarafça tesis edilen soğuk hava deposunda █████/2022 tarihinde gerçekleşen amonyak gazı sızıntısı nedeniyle müvekkili şirkete ait olan ve ... 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin...değişik iş sayılı dosyasında tespiti yapılan toplamda 49.300 kilogram taze kirazın zayi olması sebebiyle oluşan zarar olduğunu, davacı tarafın, bu oluşan ürün zararını ve mahrum kalınan kâr kaybını karşılamayı taahhüt etmesi ve ancak zararın miktarının yüksekliği nedeniyle bu konuda taraflar arasında mutabık kalınamadığından müvekkili şirketçe davacı tarafa █████/2022 tarihli 90.270,00-EUR bedelli ödemenin yapılamadığını, bu konuyla ilgili taraflar arasındaki görüşmeler devam ederken, yine davacı şirket tarafından müvekkili şirkete ait Mersin'de muz sarartma odası tesisi yapılmış olup ancak yine bu muz sarartma odasının beklenen şekilde çalışmaması neticesinde müvekkiline ait çok fazla miktarda muzun ya pazar değerini kaybettiği, ya da kalite kaybına uğradığını, bu hususun da ... 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ... değişik iş sayılı dosyasında tespit edildiğini, tüm bu hususların, yani müvekkiline ait kirazlarda ve muzlarda meydana gelen zararlar nedeniyle müvekkilinin hak ettiği maddi tazminat miktarının yüksekliğinin, davacı tarafın da bilgisi dahilinde olduğunu, ancak davacı şirketin bu konularda oluşan zararı gidermeye yönelik müvekkiline ödeme yapabilecek durumda bulunmadığı için aslında sözleşme gereğince kendisine ödenmesi gereken █████/2022 tarihli 90.270,00-EUR bedelli ödemeden vazgeçmiş olması olduğunu belirtmekte, gerekirse eldeki davada takas-mahsup hakkını kullanacaklarını belirtmektedir. Tarafların beyanları, ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporları dikkate alındığında, davalı tarafın, █████/2022 tarihli 90.270,00-EUR bedelli ödemeyi yapmadığı, davacının, bu miktardaki sözleşme bedeli nedeniyle davalıdan alacaklı olduğu sabittir. Davalı taraf, ...'deki ve ...'deki kiraz ve muz depolarında, davalının ayıplı imalatı nedeniyle meydana gelen zarar nedeniyle bu ödemeyi yapmadığını belirtmekte ise de, eldeki davada takas-mahsup hakkını kullanmamıştır. ..., ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı ve...Esas sayılı dosyaları le açmış olduğu davalar ile, uğradığı zarar ve kâr kaybının tahsilini davalıdan talep etmiş bulunmaktadır. ... Asliye Ticaret Mahkemesinde açılan davalar ve eldeki davada takas-mahsup hakkının kullanılmaması dikkate alınarak, davacının, eldeki davada, █████/2022 tarihli 90.270,00-EUR bedelli sözleşme alacağını talep edebileceği sonucuna varılmış ve davacının bu alacak talebinin kabulüne karar verilmiştir. Davacı tarafça, icra takip tarihiden önce davalının temerrüde düşürüldüğüne ilişkin dosyaya herhangi bir delil sunulmaması nedeniyle davacının faiz alacağı talebinin yerinde olmadığı değerlendirilmiştir. Davacı tarafın diğer alacak kalemleri ise, sözleşme kapsamında yapılması kararlaştırılan işler haricinde, şantiyenin müvekkiline zamanında teslim edilmemesi ve şantiyede davalı tarafından yapılması gereken inşai işlerin hiç yapılmamış olması sebepleriyle, yapılan ek işlerin bedelinin tahsili talebine ilişkin bulunmaktadır. Davacı taraf, davalı tarafça yer tesliminin zamanında yapılmadığını, bu nedenle işe geç başladığını, evaporatif kondenserlerin monte edileceği makine dairesinin inşa edilmemiş olduğunu, teknik Şartnamenin 9. sayfasında, ek işler başlıklı bölümde kondenserler için inşa edilecek çelik platformun makine dairesi üzerine konulacağının açıkça düzenlendiğini, makine dairesi inşaatının yapılmamış olmasından kaynaklı kondenserlerin konulacağı çelik platformun zeminden itibaren inşa edilmek durumunda kalındığını ve 18.506,00-EUR ek malzeme maliyeti oluştuğunu, teknik şartnamenin 8. sayfasında, soğuk su serpantinleri ve buzlu su tankları başlıklı bölümde, serpantinin oda içerisinde inşa edilecek betonerme havuz içerisine konacağı ve serpantinin boyutlarının açıkça düzenlendiğini, montaj sahası müvekkiline teslim edildikten sonra, serpantinin montajının yapılacağı esnada, havuzun teknik şartnameye uygun olarak üretilen serpantinin monte edilebileceği büyüklükte olmadığının anlaşıldığını, monte edilecek serpantinin boyutu teknik şartnamede açıkça belirtilmişken, davacı tarafından montaj sahasının bu serpantine uygun olmayacak şekilde hazırlandığını, bu sebeple müvekkilinin, kısıtlı süre içerisinde yeni bir serpantin üretimi gerçekleştiremediğini, sisteme uyacak yeni bir serpantini ithal olarak tedarik etmek durumunda kaldığını, serpantinin tedarikinde serpantinin fiyatı, nakliye, gümrük masrafları olmak üzere harcanan tutar toplamnın 72.472,50-EUR olduğunu, kullanılması planlanan serpantinin maaliyeti 26.000,00-EUR olduğundan, yapılan bu ek iş sebebiyle 46.472,50-EUR fiyat farklı oluştuğunu, makine dairesinin inşaatın zamanında yapılmaması sebebiyle montajın kısıtlı bir süreye sıkıştırılması, fazladan çelik konstrüksüyon inşası ve yeni bir serpantin getirilerek montajının yapılması sebepleriyle müvekkili firma çalışanlarının olağanüstü çaba gösterdiğini ve başlangıçta öngörülenin çok üzerinde işçilik maliyeti oluştuğunu, bu anlamda yapılan ek işlerin bedelinin de kendilerine ödenmesi gerektiğini ileri sürmektedir. Öncelikle, taraflar arasındaki sözleşme incelendiğinde, taraflar arasındaki sözleşmenin 2. maddesi ile işin anahtar teslim olarak yapılmasına karar verildiği anlaşılmaktadır. Sözleşmenin 1. maddesine göre, davacı satıcı, davalı alıcı olarak belirtilmiş bulunmaktadır. Taraflar arasında düzenlenen █████/2022 tarihli "Yer Teslim Tutanağı" ile, ihale konusu işin yapılacağı yer davacıya teslim edilmiş ve yer teslim tutanağı her iki taraf şirket yetkilisi tarafından imzalanmıştır. Davacı taraf, yer teslim tutanağını imzalarken, işin yapılacağı mahalli gezmiş, yeri teslim alırken herhangi bir ihtirazi kayıt ileri sürmemiştir. Bu anlamda, davacı tarafın, yerin kendisine geç teslim edildiği yönündeki iddiası, Mahkememizce yerinde bulunmamıştır. Taraflar arasındaki sözleşme ekinde teknik şartname de bulunmaktadır. Bu şartnamede, yapılacak işin nelerden ibaret olduğu, kullanılacak makine, tesisat ve malzemelerin, havuzların tüm teknik özellikleri, temini, imalatı ve montajının ne şekilde yapılacağı açıkça belirtilmiş bulunmaktadır. Taraflar arasındaki sözleşme ekinde yer alan teknik şartnamenin 8. ve 9. sayfalarında yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, ön soğutma odalarında evaporatörler için zemine oturacak taşıyıcı ayak sisteminin satıcı tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı, oda içerisinde yapılan betonarme havuz içerisine montajı yapılıp soğutma sistemine bağlantılarının yapılacağı, soğuk su serpantinleri ve buzlu su tankları başlıklı bölümde, serpantinin oda içerisinde inşa edilecek betonerme havuz içerisine konacağı ve serpantinin boyutlarının açıkça düzenlendiği, yapılacak tüm bu işlerin satıcı olan davacı tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Teknik şartname 9. sayfasında, "Muhtelif Ek İşler" başlıklı bir düzenleme bulunduğu, bu madde ile; "-Ön soğutma odalarında evaporatörler için taşıyıcı ayak sistemi, -Evaporatif kondenserler için taşıyıcı platform. (Makine dairesi üstünde ya da dışında), -Makine dairesi boru taşıyıcı sistemi ve konsollamalar, -Odalar boru hatları konsollamalar, -Glikollü soğutucu askı tijleri, sıkma elemanları v.b, -Kiraz hızlı soğutma buzlu su havuzu taşıyıcı kapak, -Kiraz soğutma alanı su fiskiye sistemi (4 sıra), -Drenaj borularının yukarıdan aşağıya kadar indirilmesi" işlerinin (taşıyıcı çelik sistemler) SATICI tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı anlaşılmaktadır. Söz konusu madde hükmü dikkate alındığında, tarafların sözleşme kapsamında ek işlerin neler olduğunu ayrıca kararlaştırdıkları ve bu ek işlerin açıkça satıcı(davacı) tarafından yapılacağının kararlaştırıldığı görülmektedir. Davacı tarafça, sözleşme kapsamı dışında ek işler yaptığı ve bu ek işlerin bedelinin davalı tarafından kendisine ödenmediği belirtilmekte ise de, söz konusu ek iş olarak belirtilen işlerin, teknik şartname 8 ve 9. sayfalarında yer alan düzenlemeler dikkate alındığında, zaten satıcı olan davacı tarafça yapılması gerektiği, bunun davacının sorumluluğunda olduğu, bu anlamda davacının bu alacak kalemleri nedeniyle talebinin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Davacı tarafça, davalıya gönderilen faturaların, davalı tarafça ticari defterlerine kaydedildiği, 8 günlük süre içinde faturalara itiraz edilmediği, bu nedenle faturaların kabul edildiği ve ödenmesi gerektiği belirtilmektedir. Taraf beyanları ve taraf ticari defterleri üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen bilirkişi raporları dikkate alındığında, dava konusu yapılan ek işlere ilişkin faturaların davalı ticari defterlerinde kayıtlı olduğu ve davalı tarafından süresi içinde faturalara itiraz edilmediği sabittir. Ancak, sadece faturanın ticari defterlere kaydedilmiş olması, süresi içinde faturaya itiraz edilmemiş olması tek başına alacak hakkının doğumuna yeterli bulunmamaktadır. Fatura içeriğinin, (varsa) taraflar arasındaki sözlemeye uygun olması, yapılması kararlaştırılan işin veya teslimi kararlaştırılan malın teslim edilmiş olması da gerekmektedir. Taraflar arasındaki sözleşme ve teknik şartname hükümleri dikkate alındığında, davacı tarafça ek iş olarak yapıldığı belirtilen işlerin zaten davacı tarafından yapılması gereken işlerden olduğu, bu işlerin bedelinin sözleşme ile kararlaştırıldığı, bu anlamda düzenlenen faturaların sözleşme içeriği ile uyumlu olmadığı anlaşılmaktadır. Davacı taraf, yapımı ve teslimi kendi sorumluluğunda olan işler için, sözleşme ile kararlaştırılan bedel dışında ayrıca fatura düzenleyip bedelini davalıdan talep etmektedir. Bu anlamda, davacının, ek iş olarak belirttiği işler için düzenlediği faturalar nedeniyle bir alacağının bulunmadığı sonucuna varılmış ve bu alacak kalemlerine yönelik alacak talebinin reddine karar verilmiştir. Taraflar arasındaki ilişkinin eser sözleşmesinden kaynaklanıyor olması, alacağın likit olmaması nedeniyle davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin reddine karar verilmiş, davacı tarafça icra takibinin kötü niyetli olarak başlatıldığına ilişkin dosyada bir delilin bulunmaması dikkate alınarak, davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

Tüm bu nedenlerle aşağıdaki gibi hüküm kurulmuştur.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, davalı borçlunun ... 37. İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın 90.270,00-EURO alacak talebi bakımından İPTALİNE, takibin 90.270,00-EURO asıl alacak bakımından kaldığı yerden DEVAMINA, fazlaya ilişkin alacak talebinin REDDİNE,

2-Davacı tarafın icra inkâr tazminatı talebinin REDDİNE,

3-Davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin REDDİNE,

4-Harçlar Kanunu gereğince alınması gerekli 125.182,94-TL karar ve ilam harcından, davacı tarafça yatırılan 55.800,27-TL peşin harç ve 494,68-TL tamamlama harcı olmak üzere toplam 56.294,95‬-TL'nin mahsubu ile bakiye 68.887,99-TL harcın, davalı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına; davacı tarafından yatırılan toplam 56.294,95‬-TL harcın, davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

5-Arabuluculuk görüşmelerinde arabulucu olarak atanan ...(...)'a 3.120,00-TL ödemenin suçüstü ödeneğinden karşılandığı anlaşıldığından 3.120,00-TL arabuluculuk ücretinin, 6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu madde 18/A-13'e göre davanın kabul oranına göre belirlenen 1.616,47-TL'sinin davalı taraftan; red oranına göre belirlenen 1.503,52-TL'sinin davacı taraftan alınarak Hazineye gelir kaydına,

6-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın kabul edilen kısmı üzerinden belirlenen 261.582,84-TL vekâlet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine,

7-Davalı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden, karar tarihi Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi gereğince davanın reddedilen kısmı üzerinden belirlenen 247.497,65-TL vekâlet ücretinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine,

8-Davacı tarafından yapılan 179,90-TL başvurma harcı, 3.030,30-TL+3.030,30-TL=6.060,6‬0-TL keşif harcı, 9.500,00-TL+9.300,00-TL=18.800,00-TL ATGV araç ücreti, 22.500,00-TL bilirkişi ücreti ve 4.246‬,00-TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 51.786,5‬0-TL yargılama giderinin, davanın kabul-red oranına göre hesap edilen 26.830,61-TL'sinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine; kalan kısmın davacı taraf üzerinde bırakılmasına,

9-Davalı tarafından yapılan 750,00-TL posta ve tebligat giderinden ibaret yargılama giderinin, davanın kabul-ret oranına göre hesap edilen 361,42-TL'sinin davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine; kalan kısmın davalı taraf üzerinde bırakılmasına,

10-6100 sayılı HMK'nun 333. maddesi gereğince davacı tarafından yatırılan ve bakiye kalan gider avansının, kararın kesinleşmesi sonrası yatıran tarafa iadesine,

Dair, davacı vekili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğ tarihinden itibaren iki haftalık yasal süre içerisinde, mahkememize ya da mahkememize gönderilmek üzere her hangi bir Asliye Ticaret Mahkemesine verilecek bir dilekçe ile İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde İSTİNAF kanun yolu açık olmak üzere oy birliğiyle verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025

Başkan ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Üye ...

e-imzalıdır

Katip ...

e-imzalıdır