Anahtar kelimeler: Çekten Ticltdşti Çeke Kambiyo Yazildiği Davetiyesi Keşide Şubesinden Haberdar Senetlerinden
T.C. BAKIRKÖY 4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2022KARAR TARİHİ : █████/2025GEREKÇELİ KARARINYAZILDIĞI TARİH : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin .... Bankası ... Şubesinden verilme İstanbul,26.01.2022 keşide tarihli,1.500.000,00-TL bedelli ve ... nolu çeke" dayalı olarak davalılardan ... TİC.LTD.ŞTİ. nin şikayeti üzerine müvekkili şirket ve müvekkil şirket yetkilisi ... hakkında Ankara ... İcra Ceza Mahkemesinin ... Esas sayılı dosyası ile "Karşılıksız Çek Keşide Etmek" suçundan ceza davası açılmış olduğunu ve anılan mahkemeden müvekkillerine şikayet dilekçesi ile duruşma davetiyesi tebliğ edilmesi üzerine müvekkillerinin dava konusu çekten haberdar olduğunu, ancak müvekkillerinin davalılar ile herhangi bir ticari ilişkisinin söz konusu olmadığını, böyle bir çek tanzim etmediklerini, çekte bulunan imzanın müvekkillerine ait olmadığını beyan ederek davanın kabulü ile "... Bankası ... Şubesinden verilme İstanbul, 26.01.2022 keşide tarihli,1.500.000,00-TL bedelli ve ... nolu çek" nedeniyle müvekkillerinin davalılara borçlu olmadığının tespitine, Davaya konu çekin müvekkili şirkete iadesine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalı yanlar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; Davacı ... dava dilekçesinde taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki olmadığı iddiası ile menfi tespit talebinde bulunduğunu, Borçlunun senedinin bedelsizliğine ilişkin olarak; önce borcun sebebini, daha sonra da bu sebebin gerçekleşmediğini yahut geçersizliğini veya sebebe bağlı olarak ödeme gibi borcu sona erdiren bir olguyu ispat ile yükümlü olduğunu Eğer bu ispat gerçekleşmemiş ise borçluya alacaklıya yemin teklif edebileceği hatırlatılarak buna göre karar verilmesi gerektiği Yargıtay kararlarında sıklıkla ifade olunmakta olduğunu, ek kanuni unsurlara haiz olduğunu ve geçerli olduğunu Kambiyo vasfına haiz olup bu anlamda da geçerli olduğunu, Davacı taraf irade fesadı hali iddiasına da dayanmamış olduğunu ispat yükünün müvekkilinde bulunduğunu ifade ettiğini. Bu durumun hukuka aykırı olduğunu, davacıların amacı borçtan kurtulmak olduğunu beyan ederek, davanın reddine, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davacı yanlar üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE:Dava, menfi tespit ve çekin istirdadı istemine ilişkindir. Davacılar, davaya konu 26.01.2022 keşide tarihli 1.500.000,00-TL bedelli, .... seri nolu çekin sahte olarak düzenlenmiş olması nedeniyle davalılara borçlu olmadığını beyanla menfi tespit ve çekin kendilerine iadesini istemiştir. Davalılar, öncelikle yetki itirazında bulunarak, çekin kanuni unsurlara ve kambiyo vasfına haiz olduğunu, davacı tarafın borçtan kurtulmak amacıyla hareket ettiğini beyanla davanın reddini istemiştir. Davaya konu çekteki keşide tarihinin ve üzerindeki parafın sahteliği ileri sürüldüğünden mahkememizce grafoloji uzmanı bilirkişiden rapor aldırılmıştır. Dosyaya sunulan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davacının referans imzaları ile çekteki imzanın genel biçimlendirme bakımından ilk bakışta benzerlik bulunduğu, bu benzerliklerin karşılaştırmalı analizlerde esas alınan diğer kriterler itibariyle desteklenmediği, aralarında ileri düzeyde farklılıkların da saptandığı, keşide tarihindeki rakamların davacının referans rakamları arasında fark tespit edildiği, bu sebeplerle davaya konu çek aslındaki keşide tarihi ve altında bulunan paraf imzanın davacı .... nin el ürünü olmadığı, paraf imzasının davacının hakiki imzalarına benzetilerek yapılandırılmış olduğu görüş ve kanaatini bildirmiştir.Mahkememizce tarafların defter ve kayıtları üzerinde mali müşavir bilirkişi aracılığıyla incelemesi yaptırılmıştır. Davalıların kayıtları üzerinde inceleme yapılması amacıyla talimat aracılığıyla aldırılan █████/2024 tarihli bilirkişi raporunda özetle; davalı şirketlerin 2021 ve 2022 yılları yasal defterlerinin mevcut haliyle sahibi lehine delil vasfı taşıdığı, davacı taraf ile davalı şirketler arasında herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığı, uyuşmazlığa konu edilen çekin her iki davalı şirketin de yasal defter kayıtlarında yer almadığı görüş ve kanaatini bildirmiştir. Mahkememizce davacı şirketin defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemesi sonucunda dosyaya sunulan █████/2024 tarihli raporda özetle; davacı şirketin █████/2018 tarihi itibariyle faaliyette olmadığı ve resen terkin edildiği vergi dairesinin yazı cevabı ile anlaşıldığı, talep edilen belgelerin ibrazının mümkün olmadığı, bu sebeple mukayese ve inceleme ile bir tespit yapılamadığı, çekin keşide tarihinin █████/2022 tarihi olması sebebiyle de şirketin terkin tarihinden sonraki yıla ait olduğu, imza incelemesinin mahkeme takdirinde olduğu, kayıt düzeni yönünden incelenme imkanı olmadığından bu yönüyle konusuz kaldığı görüş ve kanaatini bildirmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama ve toplanan tüm deliler uyarınca; davaya konu ... Bankası ... Şubesi'ne ait, █████/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 1.500.000,00-TL bedelli çekin keşidecisinin davacı ... Sanayi Ticaret Limited Şirketi olduğu, diğer davacı ...'nin ise çekte avalist olarak imzasının bulunduğu, davacıların "Çekin keşide tarihi boş olarak projenin teminatı amacıyla davalı ... firmasına verdiklerini, daha sonra sözleşmenin yapılamadığını ve projenin gerçekleşmemesi nedeniyle çekin teminat vasfının ortadan kalktığını, davalıların çeki iade etmeleri gerekirken boş olan keşide tarihini kendileri doldurarak altına sahte paraf attıklarını" iddia ettikleri, mahkememizce aldırılan █████/2024 tarihli grafoloji raporu ile davaya konu çekteki keşide tarihinin ve altında bulunan paraf imzasının davacı ...'nin eli ürünü olmadığının tespit edildiği, tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yaptırılan bilirkişi incelemeleri sonucunda da davaya konu çekin davalıların ticari kayıtlarında yer almadığının ve davalılar ile davacılar arasında ticari ilişkinin bulunmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.Tüm bu açıklamalar ışığında; davaya konu ... Bankası ... Şubesi'ne ait, █████/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 1.500.000,00-TL bedelli çek üzerindeki keşide tarihinin ve hemen altındaki paraf imzasının davacıya ait olmadığı, buna göre çekin keşide tarihi boş olarak davalı tarafa verilmiş olduğu, keşide tarihinin çekteki zorunlu unsurlardan olması nedeniyle çekin ancak keşidecinin bilgisi ve rızası dahilinde doldurulması halinde geçerli olabileceği, somut olayda parafın sahte olarak atılmış olması dikkate alındığında çekteki keşide tarihinin davacının bilgisi ve rızası dahilinde tamamlandığından bahsedilemeyeceği, ayrıca incelenen davalı defterlerinde de davaya konu çek ile ilgili bir kayda ve davacı ile aralarında bir ticari ilişkinin varlığına rastlanmadığı hususu da gözetildiğinde davaya konu çek kapsamında davacıların davalılara borçlu olmadığının tespiti ile çekin sahte paraf ile işleme sokulmuş olması karşısında durumu araştırması gereken çek hamili davalı ... Ticaret Limited Şirketi'nin en azından çekin iktisabında ağır kusurlu olduğu kabul edilerek davacıların çekin istirdadı isteminin de kabulüne karar verilmiştir.HÜKÜM: Yukarıda açıklandığı üzere; 1- Davanın KABULÜ İLE; - Davaya konu ... Bankası ... Şubesine ait, █████/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 1.500.000,00-TL bedelli çek nedeniyle davacıların davalılara borçlu olmadıklarının TESPİTİNE, 2- Halen mahkeme kasasında bulunan ... Bankası ... Şubesine ait, █████/2022 keşide tarihli, ... seri numaralı ve 1.500.000,00-TL bedelli davaya konu çekin davalı taraftan istirdadı ile davacılara verilmesine, 3-Harçlar kanunu gereğince dava değeri üzerinden alınması gereken 102.465,00-TL harçtan daha önceden ödenen 25.616,25-TL harç düşüldükten sonra eksik kalan 76.848,75-TL harcın davalılardan alınarak hazineye irad kaydına,4-Davacılar davada kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT uyarınca kabul edilen miktar üzerinden hesaplanan 222.000,00-TL nisbi vekalet ücretinin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,5-Davacılar tarafından yapılan; 80,70-TL Başvuru Harcı, 25.616,25-TL Peşin/nisbi Harcı, olmak üzere toplam 25.696,95-TL'nin davalılardan alınarak davacılara verilmesine,6-Davacılar tarafından yapılan 15.779,00-TL yargılama giderinin (tebligat, müzekkere, bilirkişi) davalılardan alınması ile davacıya verilmesine,7-Kullanılmayan gider avansının 6100 Sayılı HMK 333. maddesi uyarınca kararın kesinleşmesinden sonra yatırana iadesine, Dair davacılar vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafların yokluklarında kararın tebliğ tarihinden itibaren 2 haftalık süre içerisinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemelerinde İstinaf yolu açık olmak üzere oy birliği ile verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025Başkan ... e-imzalıdırÜye ... e-imzalıdırÜye ... e-imzalıdırKatip ... e-imzalıdır