Anahtar kelimeler: Sıf Sivas Saatte Gününün Mah Gelmiş Başlanarak Davetiye Kayseri Olmalarıyla
MAHKEMESİ : Kayseri Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi
SAYISI : ████████ E., ████████ K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Sivas 1. Asliye Hukuk Mahkemesi (Tic. Mah. Sıf.)SAYISI : ████████ E., ████████ K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 11.03.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.Belli edilen günde davacı vekili Avukat ...ile davalı vekili Avukat ...'ın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ile davalı arasında 16.02.2015 tarihli izolasyonlu, ısıtmalı sarnıç vagonu üretimi ve sertifikalandırılması işi konulu sözleşme imzalandığını, işin devamı sırasında davalıdan kaynaklanan gecikmeler nedeniyle 530 gün süre uzatımı verildiğini, sözleşmenin 14. maddesine göre fiyat farkı verilmesi gerektiğini ileri sürerek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 150.000,00 TL’nin süre uzatım başlangıç tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; sözleşme ve 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Kararname'nin 2. maddesi gereği sözleşme konusu işe fiyat farkının uygulanmasının mümkün olmadığını, müvekkili şirketten kaynaklanan tüm gecikmeler için davacı firmaya cezasız ek süre olarak verilmiş olduğunu, davacıdan kaynaklı gecikme nedeniyle sözleşmenin 34. maddesi gereği davacıya gecikme cezası kesildiğini, cezasız süre uzatımlarının ise davacı tarafından herhangi bir ihtirazi kayıt konulmadan kabul edildiğini savunarak davanın reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 2. maddesinde fiyat farkı verilebilecek mal alımları arasında vagon alımının yer almadığı, sözleşme, şartnameler ile yürürlükteki yönetmelikler birlikte değerlendirildiğinde davacının fiyat farkı talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adli Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmenin mal alım sözleşmesi olarak nitelendirilmesi nedeniyle █████████ sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile yürürlüğe giren 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Karar hükümlerinin uygulanamayacağı, davacının kendisine yapılan ödemelere bir itirazının olmadığı, buna ilişkin bir ihtirazi kaydının bulunmadığı, bu suretle fiyat farkının hesaplanamayacağı, davaya konu vagon alımının kararnameye göre kapsam dışı olduğu gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; sözleşme konusu işin belirli aşamalardan oluştuğu, her bir aşamanın zamanında gerçekleşmesi gerektiği, 414 gün sürede bitmesi gereken işin davalının kusuru ile 697 gün uzadığını, mahkeme kararının gerekçe içermediğini, kamu ihale mevzuatı ve sözleşme gereğince fiyat farkı talep edilebileceğini, aksinin kabulü halinde ise Borçlar Kanunu gereği yine fiyat farkı istenebileceğini, bilirkişi raporlarında hukuki nitelendirme yapılamayacağını beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık eser sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir. Taraflar arasında düzenlenen 16.02.2015 tarihli sözleşme ile izolasyonlu ve ısıtmalı sarnıç vagonu üretimi ve sertifikalandırılması işi kararlaştırılmıştır. Davacı yüklenici, davalı iş sahibidir.Taraflar arasında düzenlenen sözleşmenin 5.1. maddesinde işin tanımı “Sözleşmenin konusu;İdarenin ihtiyacı olan ve aşağıda miktarı belirtilen ve teknik özellikleri teknik şartnamede düzenlenen 1914-A no'lu Teknik Şartname ve Satın Alma Şartnamesine göre, 200 adet TSI şartlarına uygun ZACENS TİPİ VAGON GÖVDESİ, ihale dokümanı ile bu sözleşmede belirlenen şartlar dahilinde yüklenici tarafından temini ve İdareye teslimi işidir” olarak yapılmış olup, sözleşmenin 14. maddesinde “"Fiyat farkı hesaplanmayacaktır. Ancak, mücbir sebepler veya idareden kaynaklanan nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde, yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.” düzenlemesiyle fiyat farkının verilme koşulları belirlenmiş, yine sözleşmenin 25.2.1 maddesinde "İdarenin sözleşmenin ifasına ilişkin yükümlülüklerini yüklenicinin kusuru olmaksızın, öngörülen süreler içinde yerine getirmemesi ve bu sebeple sorumluluğu yükleniciye ait olmayan gecikmelerin meydana gelmesi, bu durumun taahhüdün yerine getirilmesine engel nitelikte olması ve yüklenicinin bu engeli ortadan kaldırmaya gücünün yetmemiş olması halinde işi engelleyici sebeplere ve yapılacak işin niteliğine göre, işin bir kısmına veya tamamına ait süre en az gecikilen süre kadar uzatılır.”düzenlemesi ile süre uzatımı verilmesi ile ilgili hükümler konulmuştur. Sözleşme eki olan İdari şartnamenin 45.1. maddesinde “Ancak mücbir sebepler ile idareden kaynaklı sebepler ile işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esaslar dikkate alınarak fiyat farkı hesaplanacaktır.” denilerek fiyat farkının verileceği kabul edilmiştir.Kamu İhale Sözleşmelere Kanunu’nun “fiyat farkı verilebilmesi”başlıklı 8/1 maddesinde Sözleşme türlerine göre fiyat farkı verilebilmesine ilişkin esas ve usulleri tespite Kamu İhale Kurumunun teklifi üzerine Cumhurbaşkanı yetkilidir.”hükmü bulunmakta olup bu madde hükmüne göre yapım işleri,hizmet alım ve mal alım sözleşmeleri ile ilgili ayrı ayrı olmak üzere ilk kez 24.12.2002 tarihli █████████, █████████, █████████ sayılı “4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen (yapım,mal alım,hizmet alım) Alımlarda Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” çıkarılmıştır. Bu esaslar 31.08.2013 tarihinde çıkarılan █████████, █████████, █████████ sayılı “4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen (Mal,yapım,hizmet) Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar” Hakkında Kararın 11. maddesine göre yürürlükten kaldırılmış,bu kararlar ile belirlenen yeni esaslar son olarak 24.02.2022 tarihli Resmi Gazete’de yayınlanan “24.02.2022 tarihli 5202 sayılı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar" ve "4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esaslar" ile "4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Yapım İşlerinde Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslarda Değişiklik Yapılmasına Dair Esasların yürürlüğe konulmasına” ilişkin Cumhurbaşkanı Kararı ile son şeklini alarak uygulanmaya devam edilmektedir.İhtilafa konu olan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre ihale edilen Mal Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar'ın 2. maddesinde; “MADDE 2- (1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'na göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan elektrik, doğal gaz, ilaç, petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış petrol gazı ürünleri alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu esaslara göre hesaplanır.(2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanundan istisna olan ve birinci fıkrada sayılan mal alımlarının ihale dokümanlarında bu esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu esaslar uygulanabilir. (3) 4734 sayılı Kanun'un 22 nci maddesi çerçevesinde doğrudan temin usulüyle yapılan birinci fıkra kapsamındaki mal alım sözleşmelerinde bu esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.”şeklinde iken 23.2.2022 tarihli 5202 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi ile değiştirilmiş olup, son hali “4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan;a) Elektrik, doğal gaz, ilaç, petrol ürünleri ve sıvılaştırılmış petrol gazı ürünleri alımlarında,b) (a) bendi dışında kalan ve sözleşme süresi 180 takvim gününden fazla olan mal alımlarında teslimi 180 takvim gününden sonra yapılan kısım için,uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır.” şeklindedir. Değişiklik ile birlikte bu maddenin (b) bendi ile “(a) bendi dışında kalan ve sözleşme süresi 180 takvim gününden fazla olan mal alımlarında teslimi 180 takvim gününden sonra yapılan kısım için” de bu esasların uygulanacağı kabul edilmiştir.Taraflar arasında düzenlenen sözleşme hükümleri ve ekleri ile şartnamede kural olarak belirlenen şartların gerçekleşmesi halinde fiyat farkı verilebileceği kabul edildiğine göre, her ne kadar KİSK’nun 8. maddesine göre çıkarılan mal alımına ilişkin esasların 2022 yılında yapılan değişiklik öncesinde vagon alımı sayılmamış ise de sözleşmedeki hükümlere göre tarafların iradesi, koşulları var ise fiyat farkının verilmesine yönelik olduğundan bu iradeye öncelik tanınarak sözleşme tarihi itibariyle yürürlükte olan mal alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslara göre fiyat farkının hesaplanması gerekir.Mahkemece yapılacak iş, hükme esas alınan bilirkişi raporunu düzenleyen bilirkişi kurulundan alınacak ek rapor ile taraflar arasındaki sözleşme ve eklerine göre fiyat farkının verilmesine ilişkin hükümler dikkate alınarak, davacının istemekte haklı olduğu fiyat farkının mal alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esaslara göre hesaplattırılıp sonucuna göre karar verilmesinden ibarettir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Takdir olunan 28.000,00 TL duruşma vekalet ücretinin davalıdan alınarak Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davacıya verilmesine, Peşin alınan temyiz karar harcının istek halinde ilgiliye iadesine,Dosyayı kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.03.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.