uytacirlere kkartlarından promosyon kurumsal başı şartıyla boyunca maaş hariç protokol

Anahtar kelimeler: Uytacirlere Kkartlarından Promosyon Kurumsal Başı Şartıyla Boyunca Maaş Hariç Protokol

T.C. İstanbul Anadolu 7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : ████████ Esas

KARAR NO : ████████

DAVA: 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak)

DAVA TARİHİ: █████/2023

KARAR TARİHİ: █████/2025

Mahkememizde görülen 5464 S.K. Uy.Tacirlere Verilen Kurumsal Banka Ve K.Kartlarından Kaynaklanan (5411 S.K. 142/1 Hariç) (Alacak) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

DAVA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, Müvekkili Banka ------- tarihinde 36 ay süreli -------imzalandığını, işbu protokol gereği müvekkil Banka, protokol içeriğinin gerçekleşmesi ve 15.05.2021 tarihinden itibaren ilk maaş ödemesinin yapılması şartıyla ve ilgili personelin maaş ödemelerinin 36 ay boyunca Banka aracılığıyla gerçekleştirilmesi karşılığında kişi (personel) başı aylık 63,05-TL üzerinden yapılacak hesaplama ile mevcut olduğu bildirilen 156 personele peşin olarak toplam 354.120,00-TL promosyon ödemesi yapıldığını, ancak işbu protokol davalı firma tarafından Bankamıza hitaben yazılan ------ sayılı yazı ile haksız ve hiçbir gerekçe gösterilmeksizin belirlenen süreden önce 24.08.2022 tarihi itibariyle feshedildiğini, davalı şirketin sözleşmeyi haksız feshi üzerine ilgili personeller almış oldukları promosyon bedellerinin kalan süreye karşılık gelen kısımlarını davalı şirketin Bankamız nezdindeki vadesiz hesabına iade ettiklerini, bankalarının --- nezdindeki ---nolu vadesiz hesabında biriken bu tutarlar ise ---- olarak tahsil edildiğini, ------yevmiye numaralı ihtarnamesi davalı şirkete ----- tarihinde tebliğ edilmiş olmasına rağmen davalı şirket tarafından yapmış oldukları haksız fesih nedeniyle protokol gereği müvekkili Banka'ya ödemeleri gereken cezai şart ve damga vergisi bedelleri ödenmediğini beyan ederek; davalı tarafından haksız olarak feshedilen ---- gereği fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı tarafından Bankamıza ödenmesi gereken 354.120,00-TL cezai şart tutarı ile 3.357,00-TL damga vergisinin toplamı olan 357.477,00-TL alacaklarının temerrüt tarihinden itibaren müvekkili Banka'nın ticari krediler için belirleyip ---- bildirdiği en yüksek faizin %50 fazlası oranında temerrüt faizi ile birlikte davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle Davacı Banka ile Müvekkili şirket arasında kurulan sözleşme hükümlerine müvekkilinin tam ve eksiksiz şekilde uyduğunu, davacı taraf olan ----- gönderilmek üzere ------ günün ekonomik koşullarındaki değişmeler neticesinde █████/2022 tarihinde revizyon amaçlı yenileme dilekçesi elden teslim edildiğini, Bahse konu talepte ''ihale öncesi 635.000,00 TL kurum personelinin aylık nakit akışı, bugün itibari ile olağan dışı ekonomik sebeplerle verilen yüksek zam oranları neticesinde 2.600.000,00 Tl'nin üzerine çıkmış olup bu olağan dışı artışların devam edeceği ön görülmektedir'' demekte ve yenileme amaçlı günün değişen ve öngörülemeyen koşullarına göre talep gönderildiğini, davacı bankanın bu Promosyon Güncellenmesi olarak gönderilen yazıya karşı '' bunun mümkün olmayacağına'' cevap gönderdiğini, müvekkilinin iyi niyet çerçevesi içinde tüm edim ve sorumluluklarını yerine getirdiğini, davacı bankanın aylık nakit akışının 5 kat daha fazla artılılırmasına rağmen zarar ettiğini söylemekle, davacı tarafın bu tutumu MK 2-3 kurularına aykırılık teşkil etmekte olduğunu, yine müvekkili şirket yaptığı yazıda ''ek protokol ile kişi başı 154 kişi 7.500 Tl ilave ödeme yapılması ''' şeklinde bankaya gönderildiğini, Fakat davacı Banka öngörülemeyen bu nakit artışından kaynaklı karı ile paranın banka yedinde kullanılmasına rağmen, banka sözleşmeye teklifine kabul anlamında bir beyan bulunmadığını, taraflar arasında öngörülemez bir durum yaşandığını, temerrüte düşme tarihine itiraz ettiklerini, Bahse konu sözleşme 156 kişi adına imzalanmış olup, fesih tarihinde 154 kaldığını, müvekkili aleyhinde açılmış bulunan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE :Dava, haksız olarak fesih edilen sözleşmeye dayalı cezai şart bedeli ve damga vergisi bedelinin tahsili talebine ilişkindir. Tarafların iddia ve savunmalarının değerlendirilmesi sonucunda uyuşmazlığın; davanın akdi ilişkiden kaynaklanan akdi ilişkinin haksız yere fesih edilmesi sebebine dayandırılan cezai şart ve damga vergisi alacağına ilişkin olduğu, taraflar arasında akdi ilişki ihtilafsız olup; ihtilafın fesihte kimin haksız olduğu ve davalı haksız ise o taktirde sözleşme gereğince davacının isteyebileceği miktar üzerinde toplandığı tespit edilmiştir. Dosyanın-------- sayılı gönderme kararı geldiği anlaşılmıştır.

Dosyanın bilirkişilere verilerek rapor aldırılmasına karar verilmiştir. Bilirkişiler █████/2024 Tarihli raporunda; davacının cezai şart talep hakkı doğduğu sonucunun nihai takdirin Mahkemeye ait olduğu, davalı tacir olmakla, kural olarak TTK.m.22/3 hüküm uyarınca tenkisi isteyemez ise de, ekonomik varlığının büyük bir tehlike altına sokulmasına veya yıkılmasınas sebep olduğu durumlarda, indirim yapılacağı yüksek yargı uygulamasıyla benimsenmekle davalı Şirketin en son yıl (2023 yılı) kurumlar vergisi beyannamesinin tam set olarak ibrazı halinde bu yönün denetlenebileceği; damga vergisinin, istirdadı talebine iştirak edilmediği; Mahkeme’nin bilirkişi görüşüne uygun görmemesi halinde, kalan 21 aylık devre bakımından sorumluluğa isabet eden tutar olan 1.958,25 TL’yi rucu edilebileceği; 6102 sayılı Kanun’un 8 inci maddesine göre ticari işlerde temerrüt faiz oranı serbestçe belirlenebileceğinden, kural olarak taraflar bakımından bağlayıcı olduğu; ------ davacı Bankanın, 10.06.2023 tarihi temerrüt itibarıyla ticari kredilere uyguladığı bildirdiği en yüksek faiz oranın ne olduğunun sorulmasından sonra, davacı Banka’nın 10.06.2023 tarihindeki fiili uygulamasının bunun altına olup-olmadığının irdelenebileceği; rapor edilmiştir. Dosyanın önceki bilirkişilere tevdii ile ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiler █████/2024 tarihli ek raporunda; Vergi Dairesi’nin gönderdiği davalı şirketin kurumlar vergisi beyannamesi ve eklerinin yukarıda (3) sayılı bentte yapılan incelemesinde açıklanan nedenlerle, 354.120,00 TL tutarlı cezai şartın davalı şirketin ekonomik varlığının büyük bir tehlike altına sokulmasına veya yıkılmasına sebebiyet verecek nitelikte olmadığı; hal böyle olunca, TTK.m.22/3 hükmü uyarınca tacir olan davalının ceza-i şartın fahiş olduğunu ileri süremeyeceği; Talebe konu sözleşme damga vergisi yönünden kök rapordaki açıklamaların cari olduğu; ----- yazı cevabında bildirilen ----- yapılan protokol kapsamında girişine izin verilen portala tarafımızın erişim yetkisi bulunmadığı; ----- internet sitesinde yapılan incelemede; Bankaların bildirdiği ticari kredilere uygulanan ağırlıklı ortalama faiz oranın temerrüt tarihi itibariyle %15 olduğu; bu oranın benimsenmesi halinde taraflar arasındaki sözleşmenin 11. maddesi uyarınca %50 fazlası olan %22,50 oranının davacı alacağına 10.06.2023 temerrüt tarihinden itibaren yürütülebileceği; rapor edilmiştir. Dosyanın önceki bilirkişilere verilerek tarafların itirazları doğrultusunda ve dosyaya sunulan evraklarda incelenerek ek rapor aldırılmasına karar verilmiştir.

Bilirkişiler █████/2025 tarihli 2. Ek raporunda; Kök ve ek raporda açıklanan nedenlerle, 354.120,00 TL tutarlı cezai şartın davalı şirketin ekonomik varlığının büyük bir tehlike altına sokulmasına veya yıkılmasına sebebiyet verecek nitelikte olmadığı; hal böyle olunca, TTK.m.22/3 hükmü uyarınca tacir olan davalının ceza-i şartın fahiş olduğunu ileri süremeyeceği; Talebe konu sözleşme damga vergisi yönünden kök rapordaki açıklamaların cari olduğu; davacının ek rapora vaki itirazı yazısı ekinde sunulu belgenin delil olma özelliğinin takdiri Mahkemeye ait olmak üzere, anılan belgenin esas alınması halinde, sözleşmenin 11. maddesi uyarınca %50 fazlası olan %42 temerrüt faiz oranının davacı alacağına 10.06.2023 temerrüt tarihinden itibaren yürütülebileceği rapor edilmiştir. Tüm dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde; davacı banka ile davalı şirket arasında 03.05.2021 tarihinde Özel Kurumlar Kurum Maaş Ödemesi Protololü imzalandığı, bu sözleşmenin 4.3 Maddesine göre Banka, protokol içeriğinin gerçekleşmesi ve 15.05.2021 tarihinden itibaren ilk maaş ödemesinin yapılması şartıyla ve ilgili personelin maaş ödemelerinin 36 ay boyunca Banka aracılığı ile gerçekleştirilmesi karşılığında kişi başı personel başı aylık 63,05 TL üzerinden yapılacak hesaplama ile mevcut olduğu bildirilen 156 personele peşin olarak toplam 384.120,00 TL peşin promosyon ödemesi yapacağını; sözleşmenin 10.2 Maddesine göre Kurum, Banka ile protokolü devam ettiği sürece başka bir kurum veya kuruluşla maaş ödemesi anlaşması veya benzer bir anlaşma yapmayacağını; sözleşmenin 11. Maddesine göre İşbu protokol taraflarca imzalanmasına müteakiben 4.3. Maddesi gereğince ilk maaş ödemesinin yapıldığı tarihten itibaren 36 ay süreyle maaş ödemelerinin işbu protokol kapsamında yapılması koşulu ile en geç 14.05.2024 tarihine kadar geçerli ve yürürlükte olup, bu sürenin sonunda Banka'nın işbu protokolden kaynaklanan herhangi bir alacağının bulunmaması koşulu ile kendiliğinden sona erer. Yeni bir protokol imzalanana kadar Kurum tarafından yazılı olarak talep edilmesi ve bu talebin Banka tarafından da uygun bulunması halinde personel maaş, ücret ve diğer ödemeleri banka aracılığıyla promosyonsuz olarak gerçekleştirilebilecek, bu döneme ilişkin olarak kurum personeline herhangi bir promosyon ödemesi yapılmayacaktır. Kurum, işbu protokolde yazılı taahhütlerinden herhangi birini gününde ve tam olarak yerine getirmediği veya protokol süresi içinde protokol uygulamasını fiilen durdurduğu, vazgeçtiği ya da protokolü süresinden önce feshettiği takdirde ya da 156 kişi olan mevcut personel sayısının %10 veya daha fazla oranda azalması durumunda, Bankanın fazlaya dair zararlarını talep hakkı saklı kalmak kaydıyla, madde 4.3'de belirtilen toplam promosyon tutarı kadar cezai şart ödemeyi kabul ve taahhüt eder. Kurum bu durumda Banka'ya karşı hiçbir itiraz ve talep hakkı bulunmadığını kabul, beyan ve taahhüt edeceği; şeklinde kararlaştırmışlardır. Mahkememizce celp edilen kayıtlar, delillerde incelenerek alınan bilirkişi raporlarında Sözleşmede davalıya yüklenen tek mali yükümlülüğü ödenecek maaşların 2 gün öncesinde Davacı banka hesabına yatırılmasından ibaret olduğu; buna karşılık Davacı bankanın 156 personel için 3 yıllık dönem kapsamında toplam 354.124,00 TL ödemeyi üstlendiği; dolayısıyla davalıya ait yükümlülüklerde bir değişme olmadığı; zira davalının her halükarda maaşları 2 gün öncesinden ödemeye devam edeceği; promosyonda yararlananın davalı şirket değil, çalışanları olduğu; buna karşılık maaşlardan meydana gelen artış sebebiyle bankalar arasında gelişen rekabet sebebiyle promosyon ödemelerindeki artıştan yararlananın davalı değil, davalı şirketin çalışanlara olacağı; davalı yine iki gün öncesinde ödeyeceğinden, O'nun çekilmez ve beklenemez bir yük olarak değerlendirilemeyeceği; Sözleşmenin 36 ay süreli olduğu, davalının yaklaşık 15 ay sonra sözleşmeyi feshettiği, personelin ücretinde artış meydana gelmesini gerekçe gösterdiği; sözleşmenin imzalanmasından sonra personel ücretlerinde geçmiş yıllara farklı olarak özellikle 2022 Yılı Ocak ve Temmuz aylarında asgari ücrette meydana gelen yüksek artışlar sebebiyle Muhtemelen personelinde maaşlarını buna paralel artışları yaşandığı; davalı kurum personelinin aldığı promosyon ödemelerini iade ettiğinde uyuşmazlık bulunmadığı; buna karşılık seçtiği; fesih hakkı sebebiyle yeni ihalede muhtemelen çok daha yüksek bir bedelle başka Bankayla anlaştığı tespit ve rapor edilmiştir. Bu durumda davacının ceza-i şart talep etme hakkının doğduğu kanaatine varılmıştır. Davacı taraf cezai şart dışında damga vergisinin iadesini talep etmiştir.Sözleşmenin feshinin geçmişe yönelik olmamasına nazaran, kuruluşta ödenen ve sözleşmenin 12. maddesi uyarınca davacı banka tarafından karşılanacağı kararlaştırılan damga vergisinin, istirdadı sonucunu doğurmayacağı tespit edilmiştir. Davalı şirketin kurumlar vergisi beyannamesi ve eklerinin incelemesinde 354.120,00 TL tutarlı cezai şartın davalı şirketin ekonomik varlığının büyük bir tehlike altına sokulmasına veya yıkılmasına sebebiyet verecek nitelikte olmadığı;, TTK.m.22/3 hükmü uyarınca tacir olan davalının ceza-i şartın fahiş olduğunu İleri süremeyeceği kanaatine varılmış ve sözleşmenin 11. Maddesi uyarınca %50 fazlası olan %42 oranının davacı alacağına 10.06.2023 temerrüt tarihinden itibaren yürütülebileceği nazara alınarak; davanın kısmen kabulüne karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere:

DAVANIN KISMEN KABULÜ ile;

1-354.120,00 TL cezai şartın davalıdan 10.06.2023 tarihinden itibaren %42 temerrüt faiz uygulanmak sureti ile davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine,

2-Harçlar kanunu uyarınca alınması gerekli 24.189,94 TL harçtan, dava açılırken peşin olarak yatırılan 6.104,82 TL harcın mahsubu ile bakiye 18.085,12 TL harcın davalıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı taraf kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 56.659,20 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davalı kendisini vekille temsil ettirdiğinden AAÜT uyarınca 3.357,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

5-Davacı tarafça yatırılmış 6.104,82 TL peşin harcın ve 269,85 TL başvurma harcının yargılama giderine katılmaksızın davalıdan alınarak davacıya ödenmesine,

6-Davacı tarafça yapılmış tebligat, müzekkere ve bilirkişi ücreti olarak toplam 22.295,75 TL yargılama giderinden kabul edilen kısma isabet eden 22.086,37 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

7-Davalı tarafça yapılan yargılama gideri bulunmadığından bu konuda karar verilmesine yer olmadığına,

8-Davadan önce gidilen ara buluculukta devletçe karşılanan 3.120,00 TL ara buluculuk ücretinin davalıdan tahsili ile hazineye irat kaydına, bu nedenle bu miktar yönünden de harç gibi tahsil müzekkeresi hazırlanmasına,

9-Taraflarca yatırılmış gider avansından kullanılmayan kısmının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatırana iadesine,

Dair, kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde------------- Adliye Mahkemesi' ne istinaf yolu açık olmak üzere huzurda bulunan davacı vekilinin ve davalı vekilinin yüzüne karşı, verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. █████/2025