Anahtar kelimeler: Ticariticari İnkarla İbrazla Çekini Lehdarı Kaşesi Çekle Hatır Vurduğunu Evraktan
T.C. BAKIRKÖY 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████DAVA : Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan)DAVA TARİHİ : █████/2021KARAR TARİHİ : █████/2025KARAR YAZIM TARİHİ : █████/2025Mahkememizde görülmekte olan Menfi Tespit (Kıymetli Evraktan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ;TALEP: Davacı vekili dava dilekçesi ile dava dışı .... Elektrik Elektronik Teknoloji Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin keşidecisi olduğu, davacı müvekkil şirketin ise lehdarı olduğu... Bankası ... Şubesine ait 01.07.2021 keşide tarihli 400.000-TL. bedelli çek, davacı müvekkil tarafından hatır çeki olarak davalıya verildiğini, dava konusu hatır çekini davalı, davacı ile olan hatır anlaşmasına aykırı biçimde, çekin hatır çeki olduğunu inkarla süresi içinde ... Bankasına ibrazla karşılıksız kaşesi vurduğunu, oysa davalı ile davacı müvekkil arasında dava konusu çekle ilgili ticari/ticari olmayan hiçbir temel ilişki de bulunmamakta olup davalı, davacı müvekkile benzer nitelikte iki ayrı çeki hatır çeki olduğundan bahisle bedelsiz biçimde iade etmiştir. Davalı tarafından, taraflar arasındaki hatır anlaşmasına aykırı biçimde, bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kaşesi vurdurulan hatır çekinden dolayı davacı müvekkil şirket, telafisi imkansız maddi ve manevi zararlarla karşı karşıya kalmıştır. Davanın kabulü ile Dava dışı ...Otomotiv Elektrik Elektronik Teknoloji Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin keşidecisi, davacı müvekkil şirketin ise lehdarı olduğu, ... Bankası ... Şubesine ait 01.07.2021 keşide tarihli 400.000-TL. bedelli hatır çekinden dolayı davacı müvekkilin davalıya İİK'nın 72 nci maddesi hükmünce borçlu olmadığının tespitine, anılan çekin iptaline ve davacı müvekkile iadesine, Mahkemece, İİK'nın 72 nci maddesi hükmünce, öncelikle ve ivedilikle uygun görülecek teminat mukabilinde anılan çekten dolayı icra takibinin durdurulması yönünde tensiple birlikte ihtiyati tedbir kararı verilmesine, alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine mahkemece kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.CEVAP: Davalı vekili cevap dilekçesi ile müvekkilinin davacıyı tanımamakta olup taraflar arasında herhangi bir ticari ilişki bulunmamaktadır. Müvekkilim dava dışı ....’e elden nakit olarak borç vermiştir. Kendisi bu borcun karşılığında müvekkilime dava konusu çek de dahil olmak üzere çeşitli çekler vermiştir. Diğer çekler ödenmiş olup dava konusu çek ödenmemiştir. Davacı taraf müvekkilimi “ödeyeceğiz” diyerek oyalamış ve huzurdaki işbu davayı açmıştır. Dava konusu çek dava dışı ... Otomotiv Elektronik Teknoloji Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Düzenleyen) tarafından düzenlenerek davacı ....’ye verilmiştir. müvekkilim dava konusu çekin iyi niyetli hamili olup hatır çeki iddiası şahsi bir defi olup iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemez Davacı hatır borçlusu kendisini korumak amacıyla menfi tespit davası açmıştır. Bedelsizlik şahsi bir def’i olup, ciro edilenin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması ya da senedin alacağın temliki yoluyla geçmesi halleri dışında, hamile karşı ileri sürülemez. davacı borçlu, dava konusu çekin hatır çeki olduğunu yazılı delil ile ispat etmekle yükümlüdür Davacı borçlu, müvekkilimin çekin bedelsiz olduğunu ve bile bile davacının zararına hareket ederek çeki iktisap ettiğini kanıtlaması gerekir. Çekin hatır çeki olarak verildiği ifade edilmiş ise de bu definin iyiniyetli müvekkilime karşı ileri sürülmesi mümkün olamaz, zira müvekkilim çekin hatır çeki olduğunu bilmemekte ve davacı borçluyu tanımamakta olup iktisabı sırasında kötüniyetli veya ağır kusurlu bulunmamaktadır. davacının müvekkilime yönelik dava açmada korunması gereken bir hukuki yarar bulunmamaktadır Haksız ve yasal dayanaktan yoksun davanın reddine, icra takibinin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir kararının kaldırılmasına, İşbu davanın açılmasında ve borcun ödenmemesinde tamamen kötüniyetli olan davacının İ.İ.K.m.72/4 uyarınca alacağın %20’sinden az olmamak üzere kötüniyet tazminatına hükmolunmasına karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER VE GEREKÇE:Dava menfi tespit davasıdır. Davacı vekili dava dışı ... Otomotiv Elektrik Elektronik Teknoloji Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti.'nin keşidecisi olduğu, davacı müvekkili şirketin ise lehdarı olduğu ... Bankası ... Şubesine ait 01.07.2021 keşide tarihli 400.000-TL. bedelli çekin, davacı müvekkili tarafından hatır çeki olarak davalıya verildiğini, dava konusu hatır çekini davalı, davacı ile olan hatır anlaşmasına aykırı biçimde, çekin hatır çeki olduğunu inkarla süresi içinde .... Bankasına ibraz ettiğini, oysa davalı ile davacı arasında dava konusu çekle ilgili ticari/ticari olmayan hiçbir temel ilişki de bulunmamakta olup davalı, davacı müvekkile benzer nitelikte iki ayrı çeki hatır çeki olduğundan bahisle bedelsiz biçimde iade ettiğini, davalı tarafından, taraflar arasındaki hatır anlaşmasına aykırı biçimde, bankaya ibraz edilen ve karşılıksız kaşesi vurdurulan hatır çekinden dolayı davacının davalıya İİK'nın 72 nci maddesi hükmünce borçlu olmadığının tespiti ile anılan çekin iptaline ve davacıya iadesini, asıl alacağın yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere, davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiş, davalı vekili ise davalının davacıyı tanımadığını, davalının dava dışı .... ’e elden nakit olarak borç verdiğini, kendisinin bu borcun karşılığında davalıya dava konusu çek de dahil olmak üzere çeşitli çekler verdiğini, diğer çekler ödenmiş olup dava konusu çekin ödenmediğini, davacı tarafın “ödeyeceğiz” diyerek davalıyı oyaladığını ve sonrasında huzurdaki işbu davayı açtığını, dava konusu çekin dava dışı ... Otomotiv Elektronik Teknoloji Ürünleri Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. (Düzenleyen) tarafından düzenlenerek davacı .....’ye verildiğini, davalının dava konusu çekin iyi niyetli hamili olup hatır çeki iddiasının şahsi bir defi olup iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, davacı hatır borçlusunun kendisini korumak amacıyla menfi tespit davası açtığını, bedelsizlik şahsi bir def’i olup, ciro edilenin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması ya da senedin alacağın temliki yoluyla geçmesi halleri dışında, hamile karşı ileri sürülemeyeceğini, davacının dava konusu çekin hatır çeki olduğunu yazılı delil ile ispat etmekle yükümlü olduğunu, davacının davalının çekin bedelsiz olduğunu ve bile bile davacının zararına hareket ederek çeki iktisap ettiğini kanıtlaması gerektiğini, çekin hatır çeki olarak verildiği ifade edilmiş ise de bu definin iyi niyetli davalıya karşı ileri sürülmesinin mümkün olmadığını bu nedenle davanın reddi ile asıl alacağın %20’sinden az olmamak üzere davacı hakkında kötüniyet tazminatına hükmolunması talep etmiştir.Dosyaya sunulan █████/2022 tarihli Adli Tıp Kurumu raporunda inceleme konusu belgede ... adına atılı imza ile ...'ın mukayese imzaları arasında; tersim biçimi, işleklik derecesi, alışkanlıklar, istif, eğim, doğrultu, seyir, hız ve baskı derecesi bakımından farklılıklar saptandığından söz konusu imzanın mevcut mukayese imzalarına kıyasla ...'ın eli ürünü olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır. Dosyaya sunulan █████/2022 tarihli bilirkişi raporunda belgelerin analizi sonucunda elde edilen bulgular ışığında; İnceleme konusu belgedeki imza ile ...’ın karşılaştırma belgelerindeki imzaları arasında grafolojik ve grafometrik tanı unsurları açısından saptanan yüksek derecedeki uyumsuzluk ve benzemezlikler nedeni ile .... seri nolu, 01.07.2021 tarihli, 400.000 TL bedelli; ... seri nolu 31.07.2021 tarihli, 400.000 TL bedelli;... seri nolu, 24.07.2021 tarihli, 400.000 TL bedelli çeklere ilişkin düzenlenmiş “PROTOKOL” başlıklıbelgedeki imzanın, karşılaştırma belgelerindeki imzalarına kıyasla, ...’ın eli ürünü olmadığının tespit edildiği anlaşılmıştır.Hatır senetleri; senette borçlu olarak gözüken kişinin, senette yazılı bedeli bizatihi kendi şahsi malvarlığından ödemesini gerektirecek bir borcu olmamasına rağmen, senet alacaklısının nakdi kredi temin etmesini veya mali durumunu olduğundan daha iyi gösterecek şekilde bu senedi düzenlemeyi, karşı tarafın da bu senede dayalı olarak senet borçlusundan talepte bulunmamayı ve ayrıca senet meblağını ödemesi için senet borçlusuna temin etmeyi veya senedi tedavüle çıkarmamayı üstlendiği senetlerdir. (Nurkut İnan, Türk Hukukunda Hatır Senetleri ve Özellikle Hatır Bonoları, Ankara 1969, s. 64-65) Hatır senedinin yazılı belge ile ispatlanması gerekmektedir.Tüm dosya kapsamı sonucu yapılan incelemede hatır çeki gerçek bir borç ve alacak ilişkisine dayanmadan tanzim edilen çek anlamına gelmekle, davacının menfi tespit davasına konu çekin hatır çeki niteliğinde olduğu iddiası karşısında ispat yükü kendi üzerinde olup bu durumun ancak yazılı delil ile ispatı mümkündür. Davacının sunmuş olduğu Protokol uyarınca yapılan imza incelemesi sonucu protokolde ... adı altında atılı bulunan imzanın davalı ...'ın eli ürünü olmadığı sabit olmuştur. Davalının hatır senedinin tarafı olmadığı, hatır çeki iddiasının şahsi bir defi olup iyiniyetli hamile karşı ileri sürülemeyeceği, bedelsizliğin ciro edilenin bilerek borçlunun zararına hareket etmiş olması ya da senedin alacağın temliki yoluyla geçmesi halleri dışında hamile karşı ileri sürülemeyeceği, hatır çeki nedeniyle açılan menfi tespit davalarında kambiyo senedinin iptaline karar verilemeyeceği, iptal kararının, kambiyo senedinin geçersizliği iddiaları üzerine verilebilecek bir karar olduğu, bedelsizlik iddiasının, senedin geçersizliğine değil, temel borç ilişkisinden doğan temel alacağın artık mevcut olmadığına dayandığı, ayrıca kambiyo senetlerinde geçerli olan mücerretlik ve imzaların bağımsızlığı ilkeleri göz önüne alındığında temel ilişkideki eksiklik ve sakatlıklardan dolayı kambiyo senedine imza atmak suretiyle kambiyo taahhüdünde bulunmuş herkes bakımından senedin hükümsüz kılınamayacağı, temel alacağın alacaklısı senedi usulüne uygun bir şekilde üçüncü şahıslara devretmişse, iyiniyetli hamilden senedin iadesinin istenemeyeceği, hamilin kötü niyetli veya ağır kusurlu olduğunun ispat edilmesi gerektiği dosya kapsamında davalının çekin bedelsiz olduğunu ve ağır kusurlu veya kötü niyetli olarak çeki iktisap ettiğinin ispatlanamadığı, davacı tarafından 2022 yılında suç duyurusunda bulunulduğu, dosya kapsamının incelenmesi için soruşturma dosyasının Uyap sisteminden istenildiği ancak gizlilik kararı verildiği belirtilerek dosyanın gönderilmediği, soruşturma dosyasının içeriğinin incelenemediği, düzenlenen iddianame bulunmadığı anlaşılmakla açıklanan nedenlerle davacının davasını ispatlayamadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verilmiş olmakla yasal koşulları oluşmadığından davacı hakkında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına ilişkin yazılı şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM : Yukarıda açıklanan nedenlerle; 1-Davanın reddine, 2-Davacı hakkında kötü niyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, 3-Harçlar Kanunu gereğince hesaplanan 615,40 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 6.831 TL harçtan mahsubu ile bakiye 6.215,60 TL harcın karar kesinleştiğinde ve istek halinde davacıya iadesine, 4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 5-Davalının kendisini bir vekil ile temsil ettirdiği anlaşıldığından karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ne göre hesap edilen 64.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Kullanılmayan gider avansının HMK 333. maddesi gereğince kararın kesinleşmesinden sonra davacıya iadesine,7- HMK'nın uygulanmasına dair yönetmeliğin 58/1 maddesi gereğince taraflardan birinin talebi halinde gerekçeli kararın taraflara tebliğine,Dair, davacı vekilinin yüzüne karşı HMK 394/5 ve 341/1 maddesi gereğince tebliğden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. █████/2025 Katip ...e-imzalıdır Hakim ...e-imzalıdır"iş Bu Evrak 5070 Sayılı Elektronik İmza Kanununun 5. Madde Uyarınca Güvenli Elektronik İmza İle İmzalanmış Olup, 22. Madde Uyarınca Da Islak İmza İle İmzalanmayacaktır."