Anahtar kelimeler: Şirketkarşı Kryzltarihi Esaskarar Yasadan Rücuen Alımı Katip İşten Hem İşi
T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: ████████ Esas - ████████
TÜRK MİLLETİ ADINA T.C. ANKARA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİGEREKÇELİ KARARESAS NO : ████████ EsasKARAR NO : ████████HAKİM : ......KATİP : ......DAVACI : ......VEKİLİ : Av. ......DAVALI : ......VEKİLİ : Av. ......DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : █████/2024KARAR TARİHİ : █████/2024KR.YZL.TARİHİ : █████/2024Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:İDDİA : Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili idare ile ... A.Ş. arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket ile müvekkili idare arasında imzalanan hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan personellerden ...'nun işten çıkartılması sonucunda, hem müvekkili idare hem de yüklenici şirket/karşı taraf aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için dava açıldığını, bu bağlamda ....... sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemleri ......E. sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası müvekkili idare tarafından iş bu icra dosyasına 18.789,49 TL yatırıldığını, yine müvekkili idare tarafından, ilam ve icra vekalet ücretine dair 1.751,89 TL de vergi kesintisi hesap edilerek işbu tutarın davacı vekili adına ... yatırıldığını, müvekkili idare ile ... A.Ş. arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket ile müvekkili idare arasında imzalanan hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan personellerden ...'ün işten çıkartılması sonucunda hem müvekkili idare hem de yüklenici şirket/karşı taraf aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için dava açıldığını, bu bağlamda ....... sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin ...... E. sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası müvekkili idare tarafından iş bu icra dosyasına 22.353,39 TL yatırıldığını, yine müvekkili idare tarafından, ilam ve icra vekalet ücretine dair 2.182,1 TL de vergi kesintisi hesap edilerek işbu tutar da davacı vekili adına ... yatırıldığını, müvekkili idare ile ... A.Ş. arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket ile müvekkili idare arasında imzalanan hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan personellerden ...'ün işten çıkartılması sonucunda, hem müvekkili idare hem de yüklenici şirket/karşı taraf aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için dava açıldığını, bu bağlamda ....... sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin ...... E sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası müvekkili idare tarafından iş bu icra dosyasına 7.794,73TL yatırıldığını, yine müvekkili idare tarafından, ilam ve icra vekalet ücretine dair 955,56 TL de vergi kesintisi hesap edilerek işbu tutarın da davacı vekili adına ... yatırıldığını, müvekkili idare ile ... A.Ş. arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket ile müvekkili idare arasında imzalanan hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan personellerden ... 'in işten çıkartılması sonucunda hem müvekkili idare hem de yüklenici şirket/karşı taraf aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı alacaklar için dava açıldığını, bu bağlamda ....... sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemlerinin ...... E. sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası müvekkili idare tarafından iş bu icra dosyasına 6.871,22 TL yatırıldığını, yine müvekkili idare tarafından, ilam ve icra vekalet ücretine dair 947,71 TL de vergi kesintisi hesap edilerek işbu tutarın da davacı vekili adına ... yatırıldığını, müvekkili idare ile ... A.Ş. arasında hizmet sözleşmesi imzalandığını, davalı şirket ile müvekkili idare arasında imzalanan hizmet alımı işi kapsamında çalıştırılan personellerden ...'nun işten çıkartılması sonucunda, hem müvekkili idare hem de yüklenici şirket/karşı taraf aleyhine 4857 sayılı yasadan kaynaklı işe iade davası açıldığını, bu bağlamda ....... sayılı ilamı ile hükme bağlanan alacak kalemleri ...... E. sayılı dosyası üzerinden takibe konulduğunu, takip sonrası müvekkili idare tarafından iş bu icra dosyasına 5.934,17 TL yatırıldığını, yine müvekkili idare tarafından, ilam ve icra vekalet ücretine dair 1.333,33 TL de vergi kesintisi hesap edilerek işbu tutarın da davacı vekili adına ... yatırıldığını, yine aynı dosya için davacı vekilinin 05.08.2022 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarnamesine binaen davacı vekiline ait ... numaralı hesabına 21.090,43 TL yatırıldığını, müvekkili idare tarafından ödenmek zorunda kalınan alacak bedellerinin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte müvekkili idareye iadesi hususunda taraflarınca arabulucuya başvurulup, davalı ile anlaşma sağlanamadığını beyan etmiş, davanın kabulüne, işçilik alacağından kaynaklanan ve müvekkili idare tarafından ödenmek zorunda kalınan toplam 90.004,02-TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. CEVAP : Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile davacı idare arasında akdedilen ... ihale kayıt numaralı 03.08.2015 tarihli sözleşme kapsamında davacı idare bünyesinde çalıştırılmak üzere 1192 işçi istihdam edildiğini, söz konusu sözleşmenin 9.1 numaralı maddesi uyarınca sözleşme kapsamındaki işin süresi işe başlama tarihinden itibaren 12 ay olmakla birlikte davacı kurum tarafından asgari ücret artışı neden gösterilerek ihale kapsamında çalışan işçilerle kurulan belirli süreli iş sözleşmeleri müvekkilinin iradesi dışında kurum tarafından feshedildiğini, müvekkili şirketin bu hizmet alımı sözleşmelerinin feshine sebebiyet vermediği açık olduğundan ilgili kanun hükümleri ve güncel içtihatlar gereğince işçilik alacaklarından sorumlu olmadığını, müvekkili şirketin bitim süresinden önce feshedilen hizmet alım sözleşmeleri sebebiyle maddi ve manevi zarara uğradığını, davacı idarenin müvekkili şirketin hakediş ve teminat alacaklarını ödemediğini, söz konusu fesihle işine son verilen işçiler tarafından işçilik alacakları istemli olarak açılan davalar kapsamında hükmedilen ücretlerin davacı idare tarafından ödendiğini, davacı idare tarafından müvekkili şirketin iradesi dışında alınan fesih kararları sebebiyle doğan işçilik alacaklarının ödenmesine ilişkin müvekkili şirketin sorumluluğu bulunmadığını, davacı kurum tarafından müvekkili şirkete hak edişler ödenmediği gibi açılan işçilik alacakları davalarında, davacı kurumun müvekkili şirkete ödemesi gereken hak edişlerin içerisinden işçilerin alacaklarını ödediğini düşündüklerini, huzurdaki dava ile tarafları ve konusu aynı ...... Mahkemesine sunulan 03.11.2023 tarihli bilirkişi raporunda taraflar arası sözleşmenin 26. maddesine uymayacak şekilde davacı idarenin fesihte bulunması sebebiyle müterafik kusuru olduğu şeklindeki çıkarımlarının gözetilmesi ve işbu sebeple davacının rücuen tazmin talebinde bulunamayacağının dikkate alınmasını talep ettiklerini, davacı kurumun doğrudan işçi adı belirtmeksizin müvekkili şirkete ait hakediş ve nakit teminatlardan kesinti yaparak müvekkili şirketin alacaklarını sıfırladığı tarafları ve konusu aynı birçok benzer dosyada tespit edildiği gibi ...... esas sayılı dava dosyasına sunulan ek raporda tespit edildiğini, işbu raporda müvekkili şirkete ait 16.483.201,39-TL kesinti yapıldığının tespit edilmiş olup, davacı kurum yapılan işbu kesintileri dava dışı işçilere ödeme yaparak müvekkili şirketin alacaklarını sıfırladığını, davacı kurumun müvekkili şirkete ait hakediş ve nakit teminatlardan kesinti yaptığı hususu benzer dosyalara sunulan raporlar ve belgeler ile de sabit olduğundan mükerrer tahsil amaçlayan işbu davanın reddinin gerektiğini, davacı kurum her ne kadar tüm kesintilerde doğrudan işçi adı belirtmese de müvekkili şirkete ait nakit teminat ve hakedişleri kullanarak dava dışı işçilere ödeme yaptığı ...... esas sayısı ile görülmekte olan dava dosyasına sunulan 24.01.2023 tarihli bilirkişi raporu dahil birçok benzer uyuşmazlıkta tespit edilmiş olduğunu davacı kurumun mükerrer tahsil amaçladığının ortada olduğunu, davacı kurum tarafından tutulan muavin defter kayıtlarında müvekkili şirkete ait hak edişlerden birçok kesinti yapıldığını, davacı kurum tarafından kesin teminatlara ilişkin tutulan muavin defter kayıtlarında müvekkili firma teminat mektuplarından beş milyona yakın kesinti yapıldığının tespit edildiğini, huzurdaki dava ile aynı konuya sahip ...... esas sayılı dosyaya sunulan 10.11.2022 tarihli bilirkişi raporunda tespit edildiği üzere davacı kurum tarafından dava dışı 23 işçinin işe iade istemine ilişkin dava dosyalarının reddine karar verilmesine rağmen dayanaksız açılan icra takiplerine ödeme yapıldığını ve işbu ödemelerin müvekkili şirketten haksız olarak tahsil edilmeye çalışıldığını, kaldı ki işbu dava dışı 23 işçinin ödemesi dahil toplam 31 dava dışı işçinin ödemelerinin müvekkili şirketin hakedişlerinden kesinti yapılarak ödenmesine rağmen müvekkili şirketten mükerrer olarak tahsil edilmeye çalışıldığını, davacı kurumun müvekkili şirkete ait hakedişlerden ve nakit teminatlardan kesinti yaparak ödemesi yapılan dava dışı işçilerin alacaklarının rücuen tazmini talebiyle ...... esas sayılı dosyasını ikame ettiğini, davacının mükerrer tahsilata sebebiyet veren işbu taleplerinin hakkaniyete ve hukuka aykırı olduğunu, davacı kurum tarafından dava dışı işçilere hak ediş ve nakit teminatılarından kesinti yapmak suretiyle ödeme yapıldığını, davacı tarafça talep edilen rücuen alacak tazminatına ilişkin müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, davacı kurum tarafından yayınlanan 01.10.2014 tarihli 9416 sayılı genelge ve 08.02.2015 tarihli kıdem tazminatlarının ödenmesi hakkında yönetmelik hükümleri doğrultusunda işçilerin kıdem ve ihbar tazminatlarından davacının sorumlu olduğunu beyanla, müvekkili şirketin dava konusu alacak kalemlerine ilişkin hiçbir sorumluluğu bulunmadığından davacının davasının reddine, huzurdaki uyuşmazlığın çözüme kavuşturulabilmesi adına davacı kurumda bulunan müvekkili şirkete ait hakedişlerin kaydedildiği muavin defter kayıtları ile dava dışı işçilere ilişkin kurum içi olur yazılarının huzurdaki dosyaya emsal kararlar ışığında celp edilmesine veyahut söz konusu defterlerin yerinde incelenmesine, huzurdaki davaya konu edilen ihale sözleşmesinin feshi için alınan kararların, fesihlere ilişkin tüm belgelerin kuruma yazılacak ihtaratlı müzekkere ile celbine, mahkeme aksi kanaatte ise; davayı kabul anlamına gelmemekle birlikte Kamu İhale Kurulu’nun incelemesi ile de sabit olduğu üzere işçilik alacaklarını ödeme yükümlülüğünün yalnızca müvekkili şirkette olmadığı, idarenin de sorumluluğunun bulunduğu dikkate alınarak TBK md. 167 gereği müvekkil şirket ile davacı ...’nin eşit oranda sorumlu olduğuna, neticeten davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. DELİLLER, KABUL VE DEĞERLENDİRME:Dava, rücuen tazminat istemine ilişkindir. Dava açılmadan evvel arabulucuya müracaat edilmiş olup işbu dava şartı yerine getirilmiştir. ...... sayılı dosyalarının Uyap kayıtları, ...... sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ...... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ...... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ......Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ...... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ...... Esas sayılı dosyasının Uyap kayıtları, ...'nü, ...'nün yazı cevabı, davacı kurumdan muavin kayıtları getirtilerek dosya kapsamına alınmıştır. Taraflar arasındaki ihtilafın; davalı şirket bünyesinde çalışan dava dışı işçiler ..., ..., ..., ... ve ... 'na ödenen işçi alacaklarına rücuen tazminat istemine ilişkin davada davacının alacağının bulunup bulunmadığı, davalının sorumluluğunun olup olmadığı, var ise miktarı, faiz başlangıç tarihi ve türü noktasında toplandığı anlaşılmıştır. Dosya mahkememizce bilirkişi heyetine tevdi edilmiş, alınan █████/2024 tarihli bilirkişi heyet raporunda; taraflar arasında imzalanan hizmet alımı ihaleleri kapsamında davalı nezdinde çalışan dava dışı işçilere davacı tarafından ödenen işçilik alacaklarından davalının alt işveren sıfatıyla sorumlu olup olmadığı, ödenen işçilik alacaklarının davalıdan tahsil edilip edilemeyeceği hususunda nihai takdir ve hukuki değerlendirmenin mahkememize ait olduğu, dava dışı işçiler ..., ..., ..., ... ve ... tarafından işçilik alacaklarının tahsiline yönelik olarak açılan davalarda İş Mahkemelerince tahsiline karar verilen alacaklar yönünden ...... takip dosyalarında Toplam 90.004,02.-TL'nin █████/2022 - █████/2023 tarihleri arası ödendiğinin tespit edildiği, dava dışı işçilerin işçilik alacaklarına esas hizmet sürelerinin tamamının davalı bünyesinde geçtiği göz önünde bulundurularak davalının sorumluluğunda bulunan miktarların dava dışı işçi ... için ödeme miktarının 20.541,38-TL , ... için 24.535,49-TL , ... için 8.750,29-TL , ... için 7.818,03-TL, ... için 28.357,98-TL, sorumluluğun %100 olduğunun kabulü halinde toplam 90.004,02-TL, sorumluluğun %50 olduğunun kabulü halinde 45.002,01-TL olarak hesaplandığı, davacı tarafın █████/2016-█████/2024 Tarihli ... Hesap kodlu Hizmet Alımı Suretiyle Çalıştırılan Personele Yapılacak Kıdem Tazminatı Ödemeleri ... AŞ. muavin defter dökümlerinin incelenmesinde, işçilik alacaklarına ilişkin kesintiye rastlanmadığı rapor edilmiştir. Yapılan yargılama sonucunda; taraflar arasında güvenlik personellerine ilişkin hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, dava dışı işçiler ..., ..., ..., ... ve ...'nun işçilik alacaklarına esas hizmet sürelerinin tamamının davalı bünyesinde geçtiği,dava dışı işçi ...'nun ....... Sy dosyasında davacı ve davalıya karşı açmış olduğu dava neticesinde işçi lehine net 3.249,77 TL kıdem tazminatı (davacı ve davalı müteselsil sorumlu), net 2.553,35 TL ihbar tazminatına (davacı ve davalı müteselsil sorumlu) hükmedildiği, ...... E.sy dosyasında davacı tarafından █████/2023 tarihinde18.789,49 TL ödeme yapıldığı ve ... kesintisinin 1.751,89 TL olduğu, işçi ... tarafından ....... Sy dosyasında davacı ve davalıya karşı açılmış dava sonucunda işçi lehine net 4.055,50 TL kıdem tazminatı (davacı ve davalı müteselsil sorumlu), net 2.553,35 TL ihbar tazminatına (davacı ve davalı müteselsil sorumlu) hükmedildiği, ...... E. Sy dosyasına davacı tarafından █████/2023 tarihinde 22.353,39 TL ödeme yapıldığı, ... kesintisinin 2.182,10TL olduğu, işçi ... tarafından ....... Sy dosyasında davacı ve davalıya karşı açılmış █████/2022 tarihli tashih kararına göre net 2.500,00 TL ihbar tazminatına (davacı ve davalı müteselsil sorumlu) hükmedildiği, ...... E.sy dosyasına █████/2023 tarihinde davacı tarafından 7.794,73 TL ödeme yapıldığı, ... kesintisinin 955,56 TL olduğu, işçi ... tarafından davacı ve davalıya karşı açılmış ....... Sy dosyasında işçi lehine brüt 3.110,61 TL ihbar tazminatına (davacı ve davalı müteselsil sorumlu) hükmedildiği, ...... E.sy dosyasında █████/2022 tarihinde davacı tarafından 6.871,22 TL ödeme yapıldığı, ... kesintisinin 947,71 TL olduğu, işçi ... tarafından .......sy dosyasında davacı ve davalıya karşı açılmış dava neticesinde işçi lehine 11.896,48 TL işe başlatmama tazminatına (davacı ve davalı müteselsil sorumlu) ve boşta geçen süre 11.896,48 TL'ye (davacı ve davalı müteselsil sorumlu) hükmedildiği, ...... E. (eski esas ......) sy dosyasında █████/2022 tarihinde davacı tarafından 5.934,17 TL ödeme yapıldığı, ... kesintinin 1.333,33 TL olduğu, işe iade için ihtarnameye istinaden ödemenin 21.090,43 TL olduğu, davacı tarafın █████/2016-█████/2024 Tarihli ... Hesap kodlu Hizmet Alımı Suretiyle Çalıştırılan Personele Yapılacak Kıdem Tazminatı Ödemeleri ... AŞ. muavin defter dökümlerinin incelenmesinde, işçilik alacaklarına ilişkin kesintiy olmadığı görülmüştür.Hizmet alım sözleşmeleri; ihale şartları ile belirlenen işin sözleşmede kararlaştırılan bedel ile yapılmasının üstlenildiği sözleşmelerdir. Bu sözleşme türünde yüklenicinin edimi, hizmetin kendi işçisi ile yerine getirilmesi, işverenin edimi ise sözleşme bedelinin ödenmesidir. Sözleşme kapsamında yapılması gereken iş yüklenici işçisi tarafından yerine getirilecektir. İş aktinin yüklenici ile işçi arasında yapıldığı hususu ihtilaflı değildir. ... kayıtları da bu hususu doğrulamaktadır. Hizmet alımı tip sözleşmelerinde işverenin, yüklenici tarafından çalıştırılan işçinin ücretinin ödenmesi, sosyal haklarının takibi gibi denetim dışında işçiye karşı bir sorumluluğu yoktur. İşveren ile yüklenicinin İş Kanunu’na göre işçiye karşı müteselsilen sorumlu olmasına rağmen rücu ilişkisinde taraflar arasında imzalanan sözleşmenin uygulanması sözleşme hukukunun en temel ilkelerindendir.İşçilik alacakları işveren tarafından ödenen işçinin; yüklenici işçisi olması, sözleşme ücretine işçinin ücret ve sosyal haklarının dahil olması, işverenin işçilik alacaklarından sorumlu olacağına dair sözleşmede bir hüküm bulunmaması hususları nazara alındığında davacı işverenin işçiyi çalıştıran yüklenicilerden ödediği bedeli ve ferilerinin tamamını talep etme hakkı bulunduğunun kabulü gerekir.( ......sayılı bu mahiyettedir)Taraflar arasındaki sözleşme uyarınca işçilik alacaklarından davacının sorumlu olacağına dair bir hüküm olmadığı anlaşılarak davacı ödediği bedelin tamamını talep etme hakkı olduğu anlaşıldığından davacı tarafça yapılan ödemelerin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;1-Davanın Kabulü ile; 20.541,38-TL'nin █████/2023 tarihinden itibaren, 24.535,49-TL'nin █████/2023 tarihinden, 8.750,29-TL'nin █████/2023 tarihinden, 7.818,93-TL'nin █████/2022 tarihinden ve 28.357,93-TL'nin █████/2022 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 2-Alınması gerekli karar ve ilam harcı 6.148,17-TL olduğundan peşin alınan 1.537,05-TL harcın mahsubu ile bakiye 4.611,12-TL harcın davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına, 3-Zorunlu arabuluculuk gideri olan 3.600,00-TL'nin davalıdan alınarak Hazineye irat kaydına,4-Davacı duruşmada kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca hesaplanan 30.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,5-Davacı tarafından yapılan 2.025,45-TL harç toplamı ve 8.472,00-TL posta, tebligat ve bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.497,45-TL yargılama giderinin davalıdan tahsili ile davacıya verilmesine,6-Davacı tarafından yatırılan gider avansından artan kısmın karar kesinleştiğinde yatırana iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...... Bölge Adliye Mankemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.█████/2024 Katip ...... ✍ e-imzalı Hakim ......✍ e-imzalı